25 Νοέ 2007

Από μικρό μαθαίνεις… την βοήθεια!

Μία από τις πιο πολυσυζητημένες έρευνες των τελευταίων ημερών (Social evaluation by preverbal infants, Nature 450, 557-559) αναφέρει πως βρέφη ηλικίας 6 μηνών είναι ικανά να ξεχωρίσουν ανάμεσα στα «βοηθητικά» και τα «εχθρικά» άτομα του περιβάλλοντός τους. Η έρευνα αυτή ενισχύει την άποψη πως δεν είμαστε «tabula rasa» όταν γεννιόμαστε, αλλά ερχόμαστε στον κόσμο με κάποιες – έστω υποτυπώδεις – κοινωνικές δεξιότητες, τις οποίες εμπλουτίζουμε με τον καιρό μέσω της μάθησης.

Στο πείραμα της έρευνας μια ομάδα βρεφών έβλεπε ένα κουκλάκι να σπρώχνει ένα άλλο κουκλάκι από έναν λόφο, ενώ μια άλλη ομάδα έβλεπε το ίδιο κουκλάκι να βοηθάει αυτή τη φορά το δεύτερο κουκλάκι να ανέβει στον λόφο. Όταν πήγαν τα κουκλάκια μπροστά στα βρέφη, σχεδόν κανένα βρέφος της πρώτης ομάδας δεν επέλεξε το «κακό» κουκλάκι, ενώ τα βρέφη της δεύτερης ομάδας έδειξαν προτίμηση στο «βοηθητικό» κουκλάκι. Κάνοντας κάποιες επιπλέον σκέψεις γύρω από την εν λόγω έρευνα κάποιος μπορεί να πει ότι ακόμη και η ηθική μπορεί να έχει βιολογικά θεμέλια! Και πάλι βέβαια αυτό μπορεί να εξηγηθεί μέσω του «εγωιστικού» μηχανισμού επιβίωσης του ανθρώπου, μιας και μπορούμε να πούμε ότι τα βρέφη επέλεξαν το αντικείμενο που επέδειξε μια συμπεριφορά που μπορεί να τους φανεί χρήσιμο στο μέλλον (να τα βοηθήσει).

Πολλά λοιπόν από τα όπλα μας φαίνεται πως είναι βιολογικά. Αρκεί να θυμηθούμε τις έρευνες που δείχνουν ότι τα βρέφη λίγων μηνών δείχνουν προτίμηση σε καλοσχηματισμένα, όμορφα πρόσωπα και όχι σε άσχημα! Ένα καλοσχηματισμένο πρόσωπο είναι συνδεδεμένο με την υγεία και την δύναμη και ένα υγιές μέλος στην ομάδα είναι πάντα χρήσιμο. Έτσι τα μωρά στρέφονται προς τα άτομα που θα μπορέσουν να τα βοηθήσουν στο δύσκολο έργο που έχουν: την επιβίωση.

Ο άνθρωπος λοιπόν είναι εκ φύσεως ένα ον κοινωνικό; Πολύ πιθανόν! Άλλωστε η εξέλιξη του είδους μας βασίστηκε πάνω στην ανάπτυξη κοινωνικών δεσμών και κοινοτήτων. Δίχως την ομαδική προσπάθεια είναι αμφίβολο αν θα καταφέρναμε να επιβιώσουμε στο ανταγωνιστικό σκληρό φυσικό περιβάλλον του παρελθόντος μας.

Διαβάστε περισσότερα για την έρευνα:
Babies Prefer Helpful To Unhelpful Social Types
Babies may make social judgments
Babies Can Tell Helpers From Hurters

Author: Δημήτρης Αγοραστός

Ψυχολόγος και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στις νευροσυμπεριφορικές επιστήμες. Ολοκληρώνει το μεταπτυχιακό του στη Σχολική Ψυχολογία. Έχει ασχοληθεί ερευνητικά με θέματα όπως την έκφραση των ανθρωπίνων συναισθημάτων, την ενσυναίσθηση, την ανάπτυξη μαθησιακών διαταραχών και την διασύνδεση υπολογιστή-εγκεφάλου για τετραπληγικούς ασθενείς. Έχει ασχοληθεί επαγγελματικά και εθελοντικά με την ψυχοκοινωνική υποστήριξη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Είναι ο διαχειριστής και ο κύριος αρθρογράφος του Ψυχολογείν.