16 Αυγ 2008

Παρουσίαση βιβλίου: «Η θεραπεία του Σόπεναουερ»

Συγγραφέας: Irvin D. Yalom
Έτος Έκδοσης: 2005

Το δηλώνω πως είμαι λάτρης του Irvin Yalom. Μπορεί να μην πρόκειται για τον καλύτερο συγγραφέα όλων των εποχών και τα έργα του να έχουν σχετικά μικρή λογοτεχνική αξία, αλλά παρόλα αυτά στα λογοτεχνικού τύπου βιβλία του καταφέρνει να δέσει πολύ όμορφα τις προσωπικές του εμπειρίες ή/και την διδασκαλία της υπαρξιακής ψυχοθεραπείας με φανταστικές ιστορίες.

Το αποτέλεσμα αυτού του όμορφου παντρέματος είναι έργα που δεν πρέπει να λείπουν από το ράφι κάποιου που ενδιαφέρεται επαγγελματικά ή ερασιτεχνικά για την ψυχολογία και ειδικότερα για την ψυχοθεραπεία. «Η θεραπεία του Σοπενάουερ» (αγγλική έκδοση) είναι ένα από αυτά τα έργα.

Δεν θα ήταν σωστό όμως πριν συνεχίσω με την παρουσίαση του εν λόγω βιβλίου να μην ξεκαθαρίσω την θέση μου. Μπορεί το βιβλίο αυτό, όπως καταλάβατε ήδη, να μου άφησε πολύ καλές εντυπώσεις, αλλά δεν το θεωρώ από τα κορυφαία λογοτεχνικά έργα του Yalom. Έχοντας διαβάσει και το «Όταν έκλαψε ο Νίτσε«, πιστεύω πως «Η θεραπεία του Σοπενάουερ» υπολείπεται σαφώς όσον αφορά το επίπεδο της αφήγησης, την πολυπλοκότητα της ιστορίας αλλά και το βάθος των χαρακτήρων. Παρόλα αυτά, όπως είπα, πιστεύω πως το βιβλίο αυτό αξίζει για τον τρόπο με τον οποίο ο Yalom προσπαθεί να μας δώσει μια εικόνα του τι μπορεί να συμβεί σε μια κλασική ομαδική ψυχοθεραπεία.

Το βιβλίο αποτελείται ουσιαστικά από δύο διαφορετικά επίπεδα. Στο πρώτο ο συγγραφέας αφηγείται την κεντρική ιστορία του μυθιστορήματος η οποία περιστρέφεται γύρω από την πορεία ενός ψυχοθεραπευτή προς το θάνατο όταν μαθαίνει πως έχει περίπου ένα χρόνο ζωής λόγω της ανάπτυξης καρκίνου. Ο ψυχοθεραπευτής αυτός ( ίσως μια εικόνα του Yalom; ) αποφασίζει να δώσει όλο του το είναι για να βοηθήσει την ομάδα που διευθύνει στην ομαδική ψυχοθεραπεία. Από αυτό το σημείο αρχίζει ένας χορός αποκαλύψεων και ένα φιλοσοφικό κυρίως ταξίδι στα μεγάλα υπαρξιακά ερωτήματα και συμπεριφορικά προβλήματα που μπορεί να πηγάζουν από αυτά.

Το δεύτερο επίπεδο του βιβλίου αποτελείται από μια βιογραφική (και όχι μόνο) ανασκόπηση της ζωής του μεγάλου Γερμανού φιλόσοφου Άρθουρ Σοπενάουερ. Αυτό το κομμάτι είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον καθώς ο Yalom δεν μας περιγράφει απλά τη ζωή του Σοπενάουερ αλλά προσπαθεί ταυτόχρονα να κάνει μια καθαρά ψυχολογική προσέγγιση στους λόγους οι οποίοι ώθησαν τον φιλόσοφο να αναπτύξει την κοσμοθεωρία του. Τα κεφάλαια αυτά είναι πραγματικά μοναδικά και σίγουρα αξίζουν την προσοχή σας.

Κάθε κεφάλαιο από το μυθιστόρημα εναλάσσεται με ένα κεφάλαιο από την βιογραφία του Σοπενάουερ, ενώ φυσικά υπάρχει μια υποτυπώδης σχέση μεταξύ μυθιστορήματος και βιογραφίας όσον αφορά τα υπαρξιακά προβλήματα τα οποία κλήθηκε να λύσει ο Σοπενάουερ αλλά και η ομάδα του ψυχοθεραπευτή στα πλαίσια της ομαδικής ψυχοθεραπείας.

Αυτό ο οποίο κράτησα ως αναγνώστης από το βιβλίο αυτό είναι ο τρόπος παρουσίασης των βημάτων μιας ομαδικής ψυχοθεραπείας, αλλά και η παρουσίαση των μεγάλων συναισθηματικών και ψυχολογικών αλλαγών των πρωταγωνιστών του βιβλίου, οι οποίοι παρόλο που αρχικά μοιάζουν απόμακροι από την πραγματικότητα εν τέλει καταλλήγουν να είναι εικόνες των καθημερινών ανθρώπων με τα καθημερινά προβληματα που συναντάμε γύρω μας. Είμαι σίγουρος πως όσοι αποφασίσετε να διαβάσετε το βιβλίο θα αναγνωρίσετε στοιχεία του εαυτού σας σε κάποιον ή κάποιους από τους πρωταγωνιστές. Αν πράγματι γίνει έτσι, εκμεταλευτείτε το. Ποτέ δεν είναι αργά για μια μικρή ανασκαφή στο εσωτερικό μας.

Διαβάστε μια ακόμη κριτική στο blog «Βιβλιογνώμες«

Author: Δημήτρης Αγοραστός

Ψυχολόγος και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στις νευροσυμπεριφορικές επιστήμες. Ολοκληρώνει το μεταπτυχιακό του στη Σχολική Ψυχολογία. Έχει ασχοληθεί ερευνητικά με θέματα όπως την έκφραση των ανθρωπίνων συναισθημάτων, την ενσυναίσθηση, την ανάπτυξη μαθησιακών διαταραχών και την διασύνδεση υπολογιστή-εγκεφάλου για τετραπληγικούς ασθενείς. Έχει ασχοληθεί επαγγελματικά και εθελοντικά με την ψυχοκοινωνική υποστήριξη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Είναι ο διαχειριστής και ο κύριος αρθρογράφος του Ψυχολογείν.