10 Οκτ 2011

Το φαινόμενο της ομοφοβίας

Η Ομοφοβία η Ομοερωτοφοβία ορίζεται από το Journal of Homosexuality ως μια παθολογική έκφραση αρνητικών συναισθημάτων καθώς και συμπεριφορών κατά των ομοφυλόφιλων. Πολλές μελέτες έχουν αποδείξει ότι αυτό το φαινόμενο βασίζεται στην προκατάληψη που δημιουργείται από την άγνοια και καταλήγει σε διάκριση ενάντια στους ομοφυλόφιλους. Το μίσος αυτό έχει ως βάση του το φόβο καθώς και την έλλειψη ανοχής προς τη διαφορετικότητα και είναι άμεσα συνδεδεμένο με το ρατσισμό και το σεξισμό.

Η ομοφοβια μπορεί να εκφραστεί με πολλούς διαφορετικούς τρόπους όπως λεκτικές επιθέσεις, εξευτελισμό, διακρίσεις στο χώρο εργασίας, λογοκρισία στα Μ.Μ.Ε, ακόμη και με ακραίες μορφές βίας τα λεγόμενα εγκλήματα μίσους (εξαιτίας σεξουαλικού προσανατολισμού) που επιφέρουν ακόμα και το θάνατο. Τα άτομα που ενεργούν με τέτοιους τρόπους χαρακτηρίζονται ως ομοφοβικά.

Υποσυνείδητος σκοπός του ομοφοβικού ατόμου είναι μέσω των παραπάνω αρνητικών εκδηλώσεων απέναντι στου ομοφυλόφιλους να διαφοροποιήσει τη θέση του και να δείξει έμπρακτα ότι δεν ανήκει και δεν θέλει να ανήκει σε αυτή την κατηγόρια ατόμων που θεωρεί ως μη φυσιολογικά. Πολλές έρευνες έχουν δείξει ότι οι ομοφοβικές συμπεριφορές συνδέονται άμεσα με χαμηλή αυτοεκτίμηση, ανασφαλή κοινωνική ταυτότητα καθώς και με καταπιεσμένα ομοερωτικά συναισθήματα. Μόνο άτομα που είναι αμφιλεγόμενα ως προς τη δική τους ταυτότητα αντιλαμβάνονται την ομοφυλοφιλία ως απειλή και αντιδρούν με βία όταν έρχονται αντιμέτωποι με τη διαφορετικότητα η οποία τους προκαλεί μεγάλο ποσοστό άγχους (Simoni & Walters 2001).

Τύποι Ομοφοβίας

  • Προσωπική Ομοφοβία : Η άποψη ότι οι ομοφυλόφιλοι είναι ανήθικοι, αμαρτωλοί, άρρωστοι και κατώτεροι από τους ετεροφυλόφιλους. Όταν παρατηρείται αυτό το φαινόμενο σε ομοφυλόφιλο άτομο ονομάζεται Εσωτερικευμένη Ομοφοβια.
  • Διαπροσωπική Ομοφοβια : Είναι ο φόβος και το μίσος απέναντι στους ομοφυλόφιλους που εκφράζεται με αρνητικές συμπεριφορές και επιθετικές τάσεις.
  • Ομοφοβια της Κουλτούρας : Αναφέρεται στις κοινωνικές δομές και τις άγραφες “νόρμες” που υποδεικνύουν πως το να είσαι ετεροφυλόφιλος είναι το μόνο φυσιολογικό και αποδεκτό από το κοινωνικό σύνολο.
  • Θεσμική Ομοφοβια : Το φαινόμενο όπου η Κυβέρνηση, η Εκκλησία ,η Παιδεία καθώς και διάφορες επιχειρήσεις κάνουν διακρίσεις με βάση τον σεξουαλικό προσανατολισμό.

Στην Ελλάδα, τη χώρα που γέννησε τη δημοκρατία, από πρόσφατη ερευνά αποδεικνύεται ότι παρόλο που το 17% του δείγματος αναφέρει ότι έχει φίλους ομοφυλόφιλους, το 84% διαφωνεί με το γάμο μεταξύ ομοφυλόφιλων και το 89% διαφωνεί με την υιοθεσία παιδιών από ζευγάρια του ίδιου φύλου (Ευρωβαρόμετρο 2006-2008). Αυτά τα ποσοστά είναι πολύ μεγαλύτερα συγκριτικά με την υπόλοιπη Ευρώπη με αποτέλεσμα η Ελλάδα να τοποθετείται ανάμεσα στις πιο ομοφοβικές χώρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Paulou,2009).

Ας ελπίσουμε ότι με σωστή παιδεία και ενημέρωση θα μειωθεί η άγνοια και το φαινόμενο της ομοφοβιας στο μέλλον θα εξαλειφθεί. Παρόλο που η ομοφοβία δεν έχει καταχωρηθεί ποτέ ως επίσημη διαταραχή στο DSM προσωπικά πιστεύω ότι εάν η ερευνά το υποστηρίξει ίσως στο μέλλον και να δούμε μια τέτοια καταχώρηση.

Αναδημοσίευση από το Healthier World έπειτα από σχετική άδεια: Το φαινόμενο της ομοφοβίας

Εισαγωγική Φωτογραφία

Author: Παρασκευή Πάλμου

Η Παρασκευή Πάλμου (M.Sc. in Clinical Psychology) εργάζεται ως συνεργάτης της Διόδου (κέντρο προσωπικής ανάπτυξης και θεραπείας) και στη διοργάνωση σεμιναρίων Ψυχολογίας.