30 Ιούν 2013

Τα βρέφη κατανοούν τα συναισθήματα άλλων βρεφών από την ηλικία των πέντε μηνών

Πολλοί θεωρούν ότι όταν ερχόμαστε στον κόσμο δεν καταλαβαίνουμε πολλά από αυτά που συμβαίνουν γύρω μας. Αν και κάτι τέτοιο είναι εν μέρει αλήθεια, πλέον γνωρίζουμε ότι ο άνθρωπος είναι σε θέση να καταγράψει τις πρώτες του εικόνες και να εκδηλώσει τα πρώτα συναισθήματα ήδη από τους πρώτους μήνες της ζωής του. Τα μωρά μπορούν να ξεχωρίζουν ανθρώπινα πρόσωπα ήδη από τις πρώτες ώρες της ζωής τους και είναι σε θέση να αναγνωρίζουν τη φωνή της μητέρας τους ήδη από την περίοδο που βρίσκονται στη μήτρα, ενώ αρκούν κάποιες εβδομάδες εξωμήτριας ζωής για να μπορέσουν να αναγνωρίσουν και το πρόσωπό της.

Μια νέα έρευνα[1][2] υποδεικνύει ότι τα μωρά είναι σε θέση να διαβάσουν συναισθήματα άλλων ατόμων ήδη από την ηλικία των πέντε μηνών. Η εν λόγω έρευνα επικεντρώθηκε στην ικανότητα των μωρών να αναγνωρίσουν συναισθήματα στα πρόσωπα άλλων μωρών.

Ο σχεδιασμός του πειράματος ήταν πολύ απλός, αλλά σίγουρα αποτελεσματικός. Τα μωρά καθόντουσαν μπροστά σε δύο οθόνες, η μία από τις οποίες έδειχνε ένα στεναχωρημένο, κατσούφικο πρόσωπο μωρού, ενώ η άλλη να χαρούμενο πρόσωπο. Όταν οι ερευνητές έβαζαν τον ήχο ενός χαρούμενου μωρού να ακούγεται από τα ηχεία του υπολογιστή τα μωρά της έρευνας έτειναν να στρέφουν το βλέμμα τους στο χαρούμενο πρόσωπο, ενώ όταν έπαιζαν τον ήχο ενός στεναχωρημένου μωρού, τα μωρά κοιτούσαν το στεναχωρημένο πρόσωπο.

Παρόλο που στα αυτιά ενός ενήλικα οι ήχοι των μωρών μοιάζουν αρκετά μεταξύ τους, τα μωρά είναι σε θέση να αναγνωρίσουν μικρές αλλαγές στον τόνο της φωνής τους οι οποίες κάνουν τη διαφορά μεταξύ χαράς και λύπης σε αυτή την ηλικία. Αυτή η έρευνα είναι η πρώτη τους είδους της με συμμετέχοντες βρέφη τόσο μικρής ηλικίας.

Η συναισθηματική έκφραση είναι ίσως το πιο σημαντικό εργαλείο επικοινωνίας και κατανόησης του κόσμου το οποίο έχουν τα βρέφη, δεδομένου ότι δεν είναι σε θέση ακόμη να κατανοήσουν και να παράγουν λόγο. Αυτή η έρευνα έρχεται να υπογραμμίσει το γεγονός ότι ο άνθρωπος όχι μόνο εκφράζεται συναισθηματικά σε αυτή τη φάση της ζωής του, αλλά είναι ήδη σε θέση να κατανοήσει και συναισθήματα τρίτων προσώπων, πιθανότατα κάνοντας τη σύνδεση του εκφραζόμενου συναισθήματος με τα συναισθήματα που έχει εκφράσει και ο ίδιος στο παρελθόν.

Πιθανόν αυτό το αναπτυξιακό στάδιο να είναι ένα από τα πρώτα στο δρόμο της δημιουργίας της λεγόμενης «θεωρίας του νου» αλλά και της ανάπτυξης της ενσυναίσθησης, έννοιες οι οποίες περιγράφουν την ικανότητά μας να κατανοούμε την σκέψη και τα συναισθήματα τρίτων προσώπων, μπαίνοντας ουσιαστικά στη θέση τους.

Εισαγωγική Φωτογραφία

Author: Δημήτρης Αγοραστός

Ψυχολόγος και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στις νευροσυμπεριφορικές επιστήμες. Ολοκληρώνει το μεταπτυχιακό του στη Σχολική Ψυχολογία. Έχει ασχοληθεί ερευνητικά με θέματα όπως την έκφραση των ανθρωπίνων συναισθημάτων, την ενσυναίσθηση, την ανάπτυξη μαθησιακών διαταραχών και την διασύνδεση υπολογιστή-εγκεφάλου για τετραπληγικούς ασθενείς. Έχει ασχοληθεί επαγγελματικά και εθελοντικά με την ψυχοκοινωνική υποστήριξη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Είναι ο διαχειριστής και ο κύριος αρθρογράφος του Ψυχολογείν.

Περισσότερες Πληροφορίες / Βιβλιογραφία

  1. Vaillant-Molina, M., Bahrick, L. E., & Flom, R. (2013). Young Infants Match Facial and Vocal Emotional Expressions of Other Infants. Infancy, n/a–n/a. doi:10.1111/infa.12017 []
  2. Medical Daily: From One Baby to Another: Infants Can Read Each Other’s Emotions []