25 Σεπ 2013

Το κόστος της ψυχοθεραπείας-συμβουλευτικής

Πολλοί άνθρωποι ενώ αισθάνονται την ανάγκη να επισκεφτούν κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας, διστάζουν καθώς πιστεύουν πως δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν στο κόστος της θεραπευτικής διαδικασίας (ψυχοθεραπεία, συμβουλευτική). Ειδικά σήμερα, όλο και περισσότερο ακούμε: «Εγώ δεν έχω λεφτά για τέτοια», «Οι ψυχολόγοι είναι για τους πλούσιους», «Η ψυχοθεραπεία είναι πολυτέλεια». Τέτοιες φράσεις αντιπροσωπεύουν μια άγνοια ή μια λανθασμένη εντύπωση ότι «η δουλειά του ψυχολόγου- ψυχοθεραπευτή είναι χρονοβόρα και συχνή στη διάρκεια μιας εβδομάδας»-εντύπωση που έχει διαμορφωθεί από τη λανθασμένη ταύτιση κάθε μορφής ψυχολογικής παρέμβασης με την ψυχανάλυση, η οποία όντως είναι χρονοβόρα.

Από την άλλη, ορισμένες φορές, τέτοιες φράσεις είναι το αποτέλεσμα των ασυνείδητων μηχανισμών άμυνας που έχουμε όλοι, ώστε να προστατευθούμε από το «άγνωστο». Δηλαδή, τα χρήματα εξυπηρετούν μια εύλογη για μας εξήγηση- δικαιολογία για το γεγονός ότι ενώ μπορούμε ή επιθυμούμε να κάνουμε ένα βήμα μπροστά, ταυτόχρονα επιθυμούμε και την αναβολή του ρίσκου- τη διατήρηση μιας γνώριμης κατάστασης, ακόμη κι όταν αυτή είναι δυσάρεστη. Επομένως, πολλές φορές συναντάμε ένα άτομο να διαμαρτύρεται για το κόστος των συνεδριών και να μην ξεκινάει ψυχοθεραπεία, παρόλο που μπορεί να διαθέσει το ίδιο ποσό χρημάτων για ρούχα ή ταξίδια. Και βέβαια, ο καθένας έχει το δικαίωμα να επιλέξει το που θα διαθέσει τα χρήματα του- ωστόσο σε μια τέτοια περίπτωση η έλλειψη χρημάτων δεν μπορεί να θεωρηθεί πραγματικό εμπόδιο για τη θεραπευτική διαδικασία.

Τώρα, όντως υπάρχει η περίπτωση να είναι κανείς ευαισθητοποιημένος και βέβαιος για τη χρησιμότητα της ψυχοθεραπείας- συμβουλευτικής, αλλά να μην μπορεί να βρει ένα τρόπο να αντεπεξέλθει οικονομικά σε αυτήν. Αυτό συμβαίνει, γιατί μέσα από τη διερεύνηση που έκανε, συνάντησε μόνο ψυχολόγους και συμβούλους που χρεώνουν ακριβά (80-120 ευρώ ανά συνεδρία). Η πραγματικότητα είναι ότι υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις στη χρέωση των ψυχολογικών υπηρεσιών από ιδιώτες ειδικούς ψυχικής υγείας, καθώς δεν υπάρχει μια πάγια χρέωση ανάμεσα τους (αυτό δεν συμβαίνει μόνο στην Ελλάδα) και έτσι, εναπόκειται στην κρίση του καθενός το πόσο θα κοστολογήσει τις υπηρεσίες που προσφέρει. Ωστόσο, τα κριτήρια συνήθως των περισσότερων ειδικών είναι η οικονομική δυνατότητα του πελάτη- θεραπευόμενου, η συχνότητα της θεραπείας, η δική τους προσωπική δουλειά, εμπειρία και εκπαίδευση.

Κατά την γνώμη μου, δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε πως η ψυχοθεραπεία ή συμβουλευτική αποτελεί μία ακόμη δουλειά, για να εξασφαλίσει κανείς τα προς το ζην, χωρίς αυτό να αναιρεί την αγάπη που ένας «ειδικός ψυχικής υγείας» χρειάζεται να έχει για την δουλειά του και γενικά τον άνθρωπο. Ακόμη, το επάγγελμα του «ειδικού ψυχικής υγείας» απαιτεί από όποιον το επιλέγει πρώτα την δική του επένδυση σε χρόνο και χρήμα για την δια βίου μόρφωση του και για τη σωστή άσκηση του επαγγέλματος του (εκπαίδευση, εποπτεία, προσωπική θεραπεία). Άρα, είναι σημαντικό πριν κρίνουμε για το ποσό που χρεώνει κανείς, να αναρωτηθούμε για την επένδυση που εκείνος πρώτα έχει κάνει, όσον αφορά την δουλειά του.Υπό αυτήν την έννοια, είναι λογικό να υπάρχουν αποκλίσεις ανάμεσα στους ιδιώτες ψυχολόγους ή ειδικούς ψυχικής υγείας.

Από την άλλη, οι αποκλίσεις αυτές δεν αποκλείουν την εύρεση μιας προσέγγισης, η οποία να είναι ανάλογη των οικονομικών δυνατοτήτων του ενδιαφερομένου. Για παράδειγμα, υπάρχουν κάποιες δημόσιες υπηρεσίες (αν και στη χώρα μας, είναι αρκετά περιορισμένες) που παρέχουν δωρεάν ψυχολογική υποστήριξη. Υπάρχουν, ακόμη, επαγγελματίες που διατίθενται να χαμηλώσουν το κόστος των υπηρεσιών τους (30-60 ευρώ), χωρίς παράλληλα να χαμηλώσουν την ποιότητα αυτών. Απλά, είναι επαγγελματίες πιο ευαισθητοποιημένοι στις οικονομικές δυσκολίες που ο σημερινός άνθρωπος πλέον αντιμετωπίζει.

Μια άλλη παράμετρος που διαφοροποιεί το κόστος της επαγγελματικής βοήθειας είναι το αίτημα που έχει ο ενδιαφερόμενος. Αν λοιπόν, το αίτημα του ενδιαφερόμενου αναφέρεται σε συγκεκριμένες δυσκολίες, συχνά ακολουθείται ένας κύκλος συμβουλευτικής λίγων συνεδριών και έτσι, το κόστος περιορίζεται αρκετά. Αντίθετα, αν το αίτημα του ενδιαφερομένου αναφέρεται σε χρόνιες «χαρακτηρολογικές» δυσκολίες, συχνά ακολουθείται ψυχοθεραπευτική παρέμβαση μηνών ή χρόνων (ανάλογα) και έτσι, το κόστος δεν μπορεί εύκολα να περιοριστεί.

Όμως, ακόμη και σε αυτήν την περίπτωση, η ερώτηση είναι «Αξίζει τον κόπο;» Αν ήταν να διαθέσετε το ίδιο ποσό χρημάτων για την εκπαίδευση σας ή τη σωματική σας υγεία, θα σας φαινόταν το ίδιο «υπέρογκο»; Ας σταματήσουμε να βλέπουμε τις υπηρεσίες του ψυχολόγου και των υπόλοιπων επαγγελματιών ψυχικής υγείας σαν μια πολυτέλεια, γιατί απλά δεν είναι πολυτέλεια. Ας σταματήσουμε να διαχωρίζουμε την υγεία μας σε «σωματική» και «ψυχική» και ας ενεργήσουμε σφαιρικά για αυτήν, επενδύοντας τόσο στη φροντίδα του σώματος μας όσο και στη φροντίδα της ψυχής μας. Ας αρχίσουμε ακόμη να βλέπουμε τις υπηρεσίες των επαγγελματιών ψυχικής υγείας σαν ένα κύκλο μαθημάτων που μπορεί να μας οδηγήσει στη μεγαλύτερη πνευματική μας ανάπτυξη.

Εξάλλου, η ψυχοθεραπεία ή η συμβουλευτική αποτελεί μια επένδυση που παρότι βραχυπρόθεσμα απαιτεί από εμάς μικρές θυσίες ή μια πιο ορθολογιστική διαχείριση των εσόδων μας,μακροπρόθεσμα μας οδηγεί σε μια πιο ισορροπημένη ζωή και σε μια βαθύτερη γνώση και επαφή με τον εαυτό μας.

Και αλήθεια, υπάρχει κάτι σπουδαιότερο από αυτό;

Εισαγωγική Φωτογραφία

Author: Φλώρα Χατζημανώλη

Η Φλώρα Χατζημανώλη είναι ψυχολόγος με ειδίκευση στη Γνωσιακή- Συμπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία και επιμόρφωση στις Θεραπείες μέσω Τέχνης (δραματοθεραπεία, παιγνιοθεραπεία, εικαστική θεραπεία) και τη Συστημική θεραπεία. Ακόμη, έχει εκπαδευτεί στην αποκατάσταση των ειδικών μαθησιακών δυσκολιών. Εργάζεται ιδιώτικα με παιδιά, εφήβους και ενήλικες. Έχει γραφείο στη Ρόδο, ενώ δουλεύει και μέσω διαδικτύου.