04 Ιούν 2013

Ψυχοϊστορικά: 4 Ιουνίου 1938 – Ο Φρόιντ διώκεται από τους ναζί

Σαν σήμερα, στις 4 Ιουνίου 1938, ο Σίγκμουντ Φρόιντ αναγκάζεται να φύγει από την Αυστρία υπό καθεστώς διωγμού από τους ναζί. Ο λόγος της δίωξης ήταν η εβραϊκή καταγωγή του πατέρα της ψυχανάλυσης, κάτι που ήταν κόκκινο πανί για το κυβερνών εθνικοσοσιαλιστικό κόμμα της γερμανίας το οποίο ήλεγχε πλέον και την Αυστρία. Την ίδια ή και χειρότερη τύχη με τον Φρόιντ είχαν περίπου 180.000 άλλοι Αυστριακοί εβραϊκής καταγωγής οι οποίοι είτε έφυγαν από τη χώρα είτε πέθαναν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης των ναζί.

Ο Φρόιντ φεύγοντας από τη χώρα αναγκάστηκε να υπογράψει ένα έγγραφο στο οποίο δήλωνε ότι οι ναζί του είχαν φερθεί αξιοπρεπώς. Πάνω από την υπογραφή του όμως ο Φρόιντ έγραψε με μια μεγάλη δόση σαρκασμού ότι «προτείνει την Γκεστάπο στον οποιοδήποτε». Αφήνοντας την Βιέννη, ο Φρόιντ πήγε στο Παρίσι και από εκεί στο Λονδίνο, όπου έμεινε στην οδό Maresfield Gardens 20 στο Hampstead έως και το θάνατό του ένα χρόνο αργότερα (23 Σεπτεμβρίου 1939).

Εισαγωγική Φωτογραφία

21 Μαΐ 2013

Ψυχοϊστορικά: 22 Μαΐου 427 π.Χ. – Η γέννηση του Πλάτωνα

Υπολογίζεται ότι σαν σήμερα, στις 22 Μαΐου 427 π.Χ., γεννήθηκε ο Πλάτωνας. Ο μεγάλος Έλληνας φιλόσοφος γεννήθηκε στην Κολλυτό της Αττικής. Έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στην Αθήνα, ενώ αργότερα έκανε και ταξίδια σε άλλες πόλεις-κράτη, όπως τις Συρακούσες.  Ως απόγονος Αθηναίων αριστοκρατών, ο Πλάτωνας έγινε δέκτης μιας πλούσιας και πλήρους εκπαίδευσης κατά την παιδική και εφηβική του ηλικία, η οποία περιλάμβανε γράμματα, ποίηση, μαθηματικά, γυμναστική και μουσική. Είχε την τύχη να είναι μαθητής εξαιρετικών δασκάλων με πιο σημαντικό φυσικά τον Σωκράτη.

Η γνωριμία του με τον Σωκράτη επηρέασε βαθύτατα τον Πλάτωνα, ο οποίος αργότερα θα καταφέρει να διασώσει τη διδασκαλία του Σωκράτη μέσα από το πλούσιο έργο του. Σχεδόν σε όλα τα έργα του ο Σωκράτης έχει πρωταγωνιστικό ρόλο, ενώ στον Πλάτωνα χρωστάμε και την καταγραφή της απολογίας του Σωκράτη, όταν ο δεύτερος καταδικάστηκε από την Πολιτεία για ασέβεια προς τους θεούς και διαφθορά των νέων.

Κορυφαία στιγμή στη ζωή του Πλάτωνα ήταν η ίδρυση της Ακαδημίας του, η οποία έγινε ένα μεγάλο κέντρο ανάπτυξης της φιλοσοφίας και των επιστημών. Ο Πλάτωνας δίδαξε στην Ακαδημία του επί 40 χρόνια, κατά τη διάρκεια των οποίων ήρθε σε επαφή με άλλους εξαιρετικούς φιλόσοφους και ανέπτυξε περαιτέρω την φιλοσοφική του σκέψη.

Ο Πλάτωνας θεωρείται ως ένας από τους πιο σημαντικούς φιλόσοφους της ανθρωπότητας, καθώς το έργο του επηρέασε τη φιλοσοφία, τις επιστήμες, τη θεολογία και έγινε βασική πηγή πολιτικής σκέψης. Το έργο του θα σταματήσει να μελετάται για πολλούς αιώνες, κυρίως λόγω της απέχθειας που έτρεφε για το έργο του (όπως και για το έργο των περισσοτέρων Ελλήνων φιλοσόφων) η θρησκευτική άρχουσα τάξη του Μεσαίωνα. Κατά την Αναγέννηση θα αναζωπυρωθεί το ενδιαφέρον για το έργο του Πλάτωνα και ο μεγάλος φιλόσοφος θα πάρει σταδιακά την θέση που του αξίζει στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Εισαγωγική Φωτογραφία

22 Ιαν 2013

Ψυχοϊστορικά: 22 Ιανουαρίου 1963

Σαν σήμερα, στις 22 Ιανουαρίου 1963, ο Albert Bandura και οι συνεργάτες του δημοσίευσαν ένα από τα πιο γνωστά τους επιστημονικά άρθρα. Πρόκειται για το άρθρο υπό τον τίτλο «Imitation of Film-Mediated Aggressive Models»[1], το οποίο αναφέρεται στην πασίγνωστη μελέτη «Bobo Doll» για τη μίμηση συμπεριφοράς των παιδιών.

Σε αυτή τη μελέτη ο Bandura ενδιαφέρθηκε για τον μηχανισμό εκμάθησης συμπεριφοράς των παιδιών μέσω της παρατήρησης. Οι συμμετέχοντες της έρευνας ήταν παιδιά νηπιακής ηλικίας (αγόρια και κορίτσια) τα οποία κλήθηκαν να παίξουν σε έναν χώρο στον οποίο υπήρχε και ένας ενήλικας, ο οποίος με τη σειρά του έπαιζε σε μια άλλη γωνιά με μια κούκλα σε μέγεθος ανθρώπου.

Τα παιδιά χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες: 1)αυτά που είδαν τον ενήλικα να χτυπάει την κούκλα 2)αυτά που είδαν τον ενήλικα να περιποιείται την κούκλα και 3)αυτά που είδαν τον ενήλικα να μην ασχολείται με την κούκλα.

Αυτό που παρατήρησαν οι μελετητές ήταν ότι όταν ο ενήλικας έφευγε από το δωμάτιο τα παιδιά έτειναν να μιμούνται τη συμπεριφορά του απέναντι στην κούκλα. Δηλαδή, τα παιδιά που είδαν βίαιη συμπεριφορά συμπεριφέρθηκαν βίαια στην κούκλα, ενώ τα παιδιά είδαν καλή συμπεριφορά περιποιήθηκαν στην κούκλα.

Αυτή ήταν μία από τις πιο σημαντικές μελέτες του Bandura, η οποία επαναλήφθηκε και άλλες φορές με διάφορες τροποιήσεις και η οποία έθεσε τα θεμέλια για περαιτέρω μελέτη της εκμάθησης συμπεριφοράς.

Στο βίντεο που ακολουθεί μπορείτε να δείτε μία εκ των πειραματιστών να επιδεικνύει επιθετική συμπεριφορά και στη συνέχεια ένα αγοράκι να τη μιμείται.

[youtube id=»hHHdovKHDNU» width=»400″ height=»250″]

Περισσότερες Πληροφορίες / Βιβλιογραφία

  1. Bandura et al. (1963). Imitation of Film-Mediated Aggressive Models. Journal of Abnormal Psychology. 66(1) [PDF] []
10 Ιαν 2013

Ψυχοϊστορικά: 10 Ιανουαρίου 1910

Σαν σήμερα, στις 10 Ιανουαρίου 1910, γεννήθηκε η Marie Skodak Crissey. H Αμερικανίδα ψυχολόγος σε όλη τη διάρκεια της καριέρας της εργάστηκε σκληρά πάνω στο θέμα της νοητικής υστέρησης, της μέτρησης της ανάπτυξης των γνωστικών ικανοτήτων, την αναπτυξιακή ψυχολογία αλλά και τον τρόπο με τον οποίο το περιβάλλον -και ιδιαίτερα η έλλειψη πλούσιου περιβάλλοντος- επιδρά στην νοητική ανάπτυξη των παιδιών. Η ίδια έμεινε στην ιστορία της αμερικάνικης ψυχολογίας γιατί ήταν πρωτοπόρος στην προώθηση της σχολικής ψυχολογίας και των προγραμμάτων κοινωνικής εργασίας στα δημόσια σχολεία της χώρας.

Πέραν της προσφοράς της στην επιστήμη της ψυχολογίας, η Crissey είναι γνωστή και για την αυτοβιογραφία της, η οποία σκιαγραφεί με ιδιαίτερα γλαφυρό τρόπο τις δυσκολίες που αντιμετώπιζε στην καριέρα της μια γυναίκα επιστήμονας έως και την δεκαετία του 1960-1970.

Πέθανε το 2000  στο Μίσιγκαν των ΗΠΑ.

Εισαγωγική Φωτογραφία: