31 Μαρ 2015

Τέσσερα περίεργα πειράματα ψυχολογίας

Αυτές τις ημέρες τα μεγαλύτερα blogs ψυχολογίας παγκοσμίως παρουσιάζουν μία λίστα με τα πιο περίεργα πειράματα ψυχολογίας στα οποία λίγοι θα ήθελαν να λάβουν μέρος. Τα πειράματα αυτά στην καλύτερη των περιπτώσεων προκάλεσαν ντροπή στους υποψήφιους ή τους έβαλαν να κάνουν κάτι το οποίο οι περισσότεροι θα θεωρούσαν σιχαμερό και στην χειρότερη τους προκάλεσαν σωματικό πόνο ή έντονη ψυχική δυσφορία. Οι περισσότερες έρευνες είναι σχετικά πρόσφατες και έγιναν έπειτα από σχετική συγκατάθεση των συμμετεχόντων και αφού ελήφθησαν όλα τα απαραίτητα μέτρα που να εξασφαλίζουν ότι οι συμμετέχοντες δεν διέτρεξαν κάποιον κίνδυνο. Η μία περίπτωση πειράματος που έγινε σε παλαιότερη εποχή αποτελεί εξαίρεση αυτού του κανόνα και με βάσει τα σημερινά δεδομένα και δικλίδες ασφαλείας θεωρείται σχεδόν καθολικά ανήθικο. Η λίστα θα μπορούσε να είναι πολύ μεγαλύτερη εάν προσθέταμε μερικά κλασικά πειράματα που έχω παρουσιάσει στο παρελθόν, όπως είναι το πείραμα του Μίλγκραμ και το πείραμα της φυλακής του Στάνφορντ, αλλά δεν τα παρουσιάζω εδώ, καθώς όποιος ενδιαφέρεται μπορεί να ανατρέξει στις παλαιότερες αναρτήσεις.

Μυρίστε την πάνα του μωρού σας

Μια ομάδα μητέρων δέχτηκαν να λάβουν μέρος σε μια τουλάχιστον περίεργη έρευνα[1] . Έπρεπε να μυρίσουν διαδοχικά δύο κουβάδες που περιείχαν λερωμένες πάνες και να αξιολογήσουν πόσο σιχαμερή ήταν η μυρωδιά. Ο ένας από τους δύο κουβάδες περιείχε την λερωμένη πάνα του μωρού τους. Ακόμη και όταν οι μητέρες δεν γνώριζαν ποιανού μωρού είναι η κάθε πάνα, αξιολόγησαν την μυρωδιά από την πάνα του δικού τους μωρού ως λιγότερο σιχαμερή σε σχέση με την άλλη πάνα.

Σκοπός της έρευνας: Να αξιολογήσει κατά πόσο η Εξέλιξη μας έχει προικίσει με την ικανότητα να ελέγχουμε τις αυτόματες αντιδράσεις μας. Πράγματι, οι ερευνητές έφτασαν στο συμπέρασμα πως οι μητέρες είναι σε θέση να αναγνωρίζουν και να ανέχονται περισσότερο τις σωματικές εκκρίσεις των μωρών τους, κάτι που είναι λογικό εάν δεχτούμε πως υπάρχει ένας μηχανισμός ενστικτώδους προστασίας και αποδοχής των βρεφών από τις μητέρες τους.

Μη κάνετε τίποτα για μέρες

Πως θα σας φαινόταν εάν σας πλήρωναν για να λάβετε μέρος σε ένα πείραμα στο οποίο πολύ απλά δεν έπρεπε να κάνετε τίποτα; Πιο συγκεκριμένα, στο πείραμα που περιγράφω[2] οι συμμετέχοντες κλείστηκαν εθελοντικά σε «λευκά κελιά», τα οποία περιείχαν μόνο ένα κρεβάτι, ενώ είχαν καλυμμένα τα χέρια και τα μάτια τους. Το μόνο που έπρεπε να κάνουν ήταν να αντέξουν όσο περισσότερο μπορούν. Οι περισσότεροι φυσικά δεν άντεξαν και πολύ, ενώ υπήρξαν συμμετέχοντες που ανέφεραν έντονες ψευδαισθήσεις.

Σκοπός της έρευνας: Οι ερευνητές ήθελαν να μελετήσουν τι συμβαίνει όταν δεν έχουμε απολύτως τίποτα να κάνουμε, ενώ οι αισθητηριακές πληροφορίες που λαμβάνουμε είναι περιορισμένες. Όπως γράφουν οι ερευνητές στο άρθρο τους, το πείραμά τους υποδεικνύει ότι η ποικιλία στις πληροφορίες που λαμβάνουμε με τις αισθήσεις μας είναι εξαιρετικά σημαντική για την καλή ψυχική μας υγεία. Η ποικιλία αυτή δεν είναι απλά «το αλάτι και το πιπέρι» που κάνει την καθημερινότητά μας καλύτερη, αλλά πρόκειται για βασική μας ανάγκη για επιβίωση.

Ξαπλώστε στον τομογράφο ενώ ο/η σύντροφός σας σάς φέρνει σε οργασμό

Ο τίτλος του πειράματος νομίζω τα λέει όλα. Οι ερευνητές της συγκεκριμένης έρευνας ((Huynh, H. K., Willemsen, A. T. M., & Holstege, G. (2013). Female orgasm but not male ejaculation activates the pituitary. A PET-neuro-imaging study. NeuroImage, 76, 178–182. http://doi.org/10.1016/j.neuroimage.2013.03.012)) έψαξαν και βρήκαν ζευγάρια τα οποία θέλησαν να φέρουν ο ένας τον άλλο σε οργασμό, ενώ ο/η σύντροφός τους ξάπλωνε σε έναν τομογράφο εκπομπής ποζιτρονίων. Οι συμμετέχοντες είχαν όσο το δυνατόν περισσότερο ιδιωτικό χώρο (δεδομένων των συνθηκών), ενώ οι ερευνητές στο δίπλα δωμάτιο παρακολουθούσαν την εγκεφαλική δραστηριότητα του συμμετέχοντα σε όλη τη διάρκεια του πειράματος.

Σκοπός του πειράματος: Οι ερευνητές ήθελαν να μελετήσουν την λειτουργία της υπόφυσης, ενός μέρους του εγκεφάλου το οποίο μεταξύ άλλων σχετίζεται με την σεξουαλική ορμή και την έκκριση ορμονών. Συγκεκριμένα, ήθελαν να δουν εάν είναι δυνατόν να δουν οπτικά την λειτουργία της υπόφυσης, κάτι που έως και την πραγματοποίηση του πειράματος δεν είχαν καταφέρει να κάνουν με μεγάλη επιτυχία. Η έρευνα έφτασε στο συμπέρασμα πάντως πως η υπόφυση ενεργοποιείται κατά τη διάρκεια του οργασμού στις γυναίκες, αλλά όχι κατά τη διάρκεια της εκσπερμάτισης στους άνδρες, υπογραμμίζοντας τη διαφορά στη φυσιολογία του οργασμού ανάμεσα στα δύο φύλα.

Πάρτε οικονομικές αποφάσεις, ενώ κρατιέστε και δεν πηγαίνετε στην τουαλέτα

Οι συμμετέχοντες της συγκεκριμένης έρευνας ((Tuk, M. A., Trampe, D., & Warlop, L. (2011). Inhibitory Spillover: Increased Urination Urgency Facilitates Impulse Control in Unrelated Domains. Psychological Science, 22(5), 627–633. http://doi.org/10.1177/0956797611404901)) νόμιζαν ότι συμμετείχαν σε ένα πείραμα όπου έπρεπε να δοκιμάσουν διαφορετικούς τύπους νερού. Οι μισοί ήπιαν από μια γουλιά από πέντε διαφορετικά ποτήρια νερό, ενώ οι άλλοι μισοί από ένα ποτήρι από το κάθε «τύπο» νερού. Όπως είναι φυσικό η δεύτερη ομάδα άρχισε να έχει φυσικές ανάγκες μετά από λίγο λόγω της μεγάλης κατανάλωσης νερού. Όμως πριν μπορέσουν να πάνε στην τουαλέτα έπρεπε να τελειώσουν το πείραμα, το οποίο απαιτούσε να πάρουν μια οικονομική απόφαση. Συγκεκριμένα οι συμμετέχοντες μπορούσαν να αποφασίσουν να πάρουν: 1)μια μικρότερη ανταμοιβή τώρα ή 2)μια μεγαλύτερη ανταμοιβή στο μέλλον.

Σκοπός του πειράματος: Οι ερευνητές ήθελαν να δουν εάν το γεγονός ότι η δεύτερη ομάδα ήταν υποχρεωμένη να είναι εγκρατείς όσον αφορά τις φυσικές της ανάγκες επηρέαζε τις οικονομικές αποφάσεις που θα έπαιρναν σε σχέση με τους άλλους συμμετέχοντες που δεν είχαν τη φυσική ανάγκη για ενούρηση. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι πράγματι υπήρχαν διαφορές ανάμεσα στις δύο ομάδες. Όσοι έπρεπε να συγκρατήσουν τις φυσικές τους ανάγκες ήταν και πιο εγκρατείς στις οικονομικές αποφάσεις που έπαιρναν, επιλέγοντας να περιμένουν ώστε να πάρουν μεγαλύτερη ανταμοιβή στο μέλλον.

Εισαγωγική Εικόνα

Περισσότερες Πληροφορίες / Βιβλιογραφία

  1. Case, T. I., Repacholi, B. M., & Stevenson, R. J. (2006). My baby doesn’t smell as bad as yours. Evolution and Human Behavior, 27(5), 357–365. http://doi.org/10.1016/j.evolhumbehav.2006.03.003 []
  2. Heron. (1957) The Pathology of Boredom. Scientific American []
22 Οκτ 2014

Χαρτογράφηση των συναισθημάτων στο ανθρώπινο σώμα

Τα συναισθήματα είναι ένα θέμα το οποίο απασχολεί την επιστημονική κοινότητα εδώ και πολλές δεκαετίες. Τα συναισθήματα έχουν τραβήξει τα φώτα της επιστήμης γιατί φαίνεται πως έχουν σημαντική αξία τόσο από εξελικτική σκοπιά, όσο και ως βασικοί παράγοντες που μας βοηθούν ακόμη και σήμερα στην λήψη αποφάσεων που πολλές φορές μπορούν να κάνουν τη διαφορά μεταξύ ζωής και θανάτου. Ένας γονέας που αγαπάει το παιδί του σε σημείο που θυσιάζεται για να το σώσει ή το αίσθημα του φόβου που μας βοηθάει να αποφύγουμε επικίνδυνες καταστάσεις και ανθρώπους είναι μόνο δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα της χρησιμότητας των συναισθημάτων.

Σε μια πρόσφατη έρευνα, επιστήμονες από την Φινλανδία, την Σουηδία και την Ταϊβάν υλοποίησαν ένα πείραμα που σκοπό είχε να καταγράψει την φυσιολογία των συναισθημάτων σε όλο το σώμα[1] . Είναι γνωστό ότι διαφορετικά συναισθήματα προκαλούν διαφορετικές φυσιολογικές αντιδράσεις σε όλο το σώμα: έκκριση ορμονών, αλλαγή στην κυκλοφορία του αίματος, ευαισθησία συγκεκριμένων περιοχών του σώματος. Αλλά ένα γενικό ερώτημα που απασχολεί τους ερευνητές είναι αφενός η ακριβής καταγραφή των φυσιολογικών αντιδράσεων των συναισθημάτων αλλά και το σε ποιο βαθμό η εικόνα των αλλαγών αυτών είναι πανανθρώπινη και παρόμοια σε όλες τις κουλτούρες του κόσμου. Η έρευνα στις τρεις αυτές χώρες είχε ως απώτερο σκοπό την χαρτογράφηση των φυσιολογικών αλλαγών σε όλο το σώμα ανάλογα με το συναίσθημα που βιώνουν οι συμμετέχοντες.

Bodily maps of emotions

Χάρτης των συναισθήματων (doi: 10.1073/pnas.1321664111) – κλικ για μεγέθυνση

Η υλοποίηση του πειράματος ήταν αρκετά απλή. Επτακόσιοι συμμετέχοντες (άνδρες και γυναίκες) κλήθηκαν να διαβάσουν συναισθηματικά φορτισμένες λέξεις και σύντομες ιστορίες αλλά και να δουν βίντεο και εκφράσεις προσώπου που σχετίζονταν με συγκεκριμένα συναισθήματα. Έπειτα, τους ζητήθηκε να χρωματίσουν μια απεικόνιση του ανθρώπινου σώματος τα σημεία στα οποία αισθάνονταν διαφορετικά σε σχέση με την αίσθηση πριν ξεκινήσουν το πείραμα. Με ένα χρώμα υποδείκνυαν την αυξημένη ευαισθησία και σωματική διέγερση και με ένα άλλο την μειωμένη. Στη συνέχεια οι ερευνητές έκαναν έναν σχετικό έλεγχο ώστε να μειώσουν την επιρροή γλωσσικών ιδιωματισμών (όπως π.χ. λέμε «θερμοκέφαλος» στα ελληνικά για να πούμε ότι κάποιος είναι εξαγριωμένος). Παρακάτω βλέπετε τα αποτελέσματα της έρευνας.

Αυτό το οποίο βλέπουμε ξεκάθαρα είναι ότι τα βασικά συναισθήματα του θυμού, του φόβου, του άγχους, της αηδίας, της ντροπής, της ζήλιας και της έκπληξης αυξάνουν την αίσθηση στο πάνω μέρος του σώματος, κάτι που ενδεχομένως σχετίζεται με την αύξηση της πίεσης και του ρυθμού αναπνοής που προετοιμάζει το σώμα μας σε αυτές τις περιπτώσεις για φυγή ή πάλη με το εχθρικό αντικείμενο/πρόσωπο. Από την άλλη βλέπουμε πως η θλίψη και η κατάθλιψη μειώνουν σημαντικά την αίσθηση στα κάτω άκρα, ουσιαστικά σωματικοποιώντας την συναισθηματική «ακινησία» που χαρακτηρίζει αυτές τις συναισθηματικές καταστάσεις.

Τέλος, βλέπουμε πως τα θετικά και επιθυμητά συναισθήματα της χαράς και της αγάπης αυξάνουν την αίσθηση σε όλο μας το σώμα, από το κεφάλι έως και τα πόδια, αντικατοπτρίζοντας την γενική ευεξία που προκαλούν αυτά τα συναισθήματα.

Η έρευνα αυτή είναι σημαντική για την επιστημονική κοινότητα καθώς εμπλουτίζει τις γνώσεις μας για το πώς αντιλαμβανόμαστε τα συναισθήματα. Ανεξάρτητα από τις κοινωνικές και γλωσσικές μας διαφορές, φαίνεται πως η σωματική εμπειρία των συναισθημάτων είναι παρόμοια σε πολλούς και διαφορετικούς πληθυσμούς. Η περεταίρω χαρτογράφηση των συναισθηματικών αντιδράσεων έχει και κλινικές προεκτάσεις, καθώς στο μέλλον μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη συγκεκριμένων θεραπευτικών μεθόδων για συναισθηματικές διαταραχές (π.χ. αυξομειώνοντας την αίσθηση συγκεκριμένων σωματικών περιοχών ουσιαστικά μπορούμε να ενισχύσουμε ή να μειώσουμε την αντίληψη συγκεκριμένων συναισθημάτων).

Εισαγωγική Εικόνα

Περισσότερες Πληροφορίες / Βιβλιογραφία

  1. Nummenmaa, L., Glerean, E., Hari, R., & Hietanen, J. K. (2014). Bodily maps of emotions. Proceedings of the National Academy of Sciences, 111(2), 646–651. doi:10.1073/pnas.1321664111 []
29 Μαρ 2012

Οι επιβάτες των τραίνων ρυπαίνουν λιγότερο όταν το τραίνο μυρίζει καθαριότητα

Το πρόβλημα με τα βρώμικα τραίνα δεν είναι μονάχα ελληνική υπόθεση. Φαίνεται πως οι φίλοι μας στον Βορρά έχουν παρόμοια προβλήματα με την καθαριότητα των τραίνων, ιδιαίτερα στα μεγάλα ταξίδια, καθώς μια Ολλανδή κοινωνική ψυχολόγος αποφάσισε να ερευνήσει το θέμα και να βρει μια λύση. Η ερευνητική ομάδα της Martinijn de Lange έστησε ένα πολύ απλό πείραμα για να αξιολογήσει την υπόθεση πως εάν ένα βαγόνι μυρίζει καθαριστικό, οι επιβάτες τείνουν να ρυπαίνουν λιγότερο[1][2] .

Η ομάδα τοποθέτησε ανοιχτά δοχεία καθαριστικών προϊόντων σε δύο βαγόνια τραίνων που έκαναν ένα ταξίδι εντός Ολλανδίας, με αποτέλεσμα τα βαγόνια να έχουν μια ελαφριά μυρωδιά καθαριστικού προϊόντος. Στο τέλος της διαδρομής συνέλλεξαν τα σκουπίδια που άφησαν οι επιβάτες των συγκεκριμένων βαγονιών και συνεκριναν το βάρος τους με αυτό των σκουπιδιών από δύο άλλα βαγόνια του ίδιου τραίνου που δεν περιείχαν καθαριστικό προϊόν. Επαναλαμβάνοντας το πείραμα μερικές δεκάδες φορές, στο τέλος διαπίστωσαν ότι το μέσο βάρος των σκουπιδιών από τα «καθαρά» βαγόνια ήταν τρεις φορές μικρότερο από αυτό των «βρώμικων» βαγονιών.

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι ο λόγος που η μυρωδιά του καθαριστικού είχε ένα τόσο εντυπωσιακό αποτέλεσμα στην μείωση των ρύπων είναι πως ασυνείδητα ενεργοποιείται μια ρουτίνα συμπεριφορών σχετιζόμενων με την καθαριότητα, κάτι που λειτουργεί ως αποτρεπτικός παράγοντας για την ρύπανση του χώρου. Παρόμοιες έρευνες στο παρελθόν[3] είχαν δείξει πως όταν οι συμμετέχοντες μιας έρευνας μύριζαν καθαριστικό έτειναν να δηλώνουν πως στην καθημερινότητά τους κάνουν περισσότερες συμπεριφορές σχετικές με την καθαριότητα και την υγιεινή.

Τα αποτελέσματα ερευνών όπως η παραπάνω μπορούν να αξιοποιηθούν από υπηρεσίες, οργανισμούς και επιχειρήσεις που θέλουν να μειώσουν τους ρύπους και να προωθήσουν συγκεκριμένες συμπεριφορές ώστε ο εκάστοτε χώρος να παραμένει τακτοποιημένος και καθαρός.

Εισαγωγική Φωτογραφία

Περισσότερες Πληροφορίες / Βιβλιογραφία

  1. de Lange, M., Debets, L., Ruitenburg, K., and Holland, R. (2012). Making less of a mess: Scent exposure as a tool for behavioral change. Social Influence, 7 (2), 90-97 DOI: 10.1080/15534510.2012.659509 []
  2. Research Digest: Passengers litter less on carriages that smell of cleaning product []
  3. Holland, R. W., Hendriks, M., & Aarts, H. (2005). Smells Like Clean Spirit Nonconscious Effects of Scent on Cognition and Behavior. Psychological Science, 16(9), 689–693. doi:10.1111/j.1467-9280.2005.01597.x []
15 Νοέ 2011

Change Deafness: Εσείς προσέχετε αλλαγές στον τόνο της φωνής των συνομιλητών σας στο τηλέφωνο;

Σκεφτείτε ότι παίρνετε τηλέφωνο και μιλάτε με τον πιθανό εργοδότη σας. Ξαφνικά κατά τη διάρκεια της συζήτησης η φωνή στην άλλη άκρη της γραμμής αλλάζει χροιά. Προφανώς κάποιος πήρε το τηλέφωνο από τα χέρια του συνομιλητή σας και πλέον μιλάτε με άλλο άτομο! Τι θα κάνατε;

Ίσως πολλοί από εσάς να λέγανε ότι θα ρωτούσαν τι έγινε και με ποιον μιλάνε τώρα. Μια τελευταία έρευνα όμως υποστηρίζει ότι υπάρχουν πολύ μεγάλες πιθανότητες ότι δεν θα κάνατε απολύτως τίποτα. Γιατί; Γιατί πολύ απλά ούτε που θα προσέχατε την αλλαγή στη φωνή.

Η εν λόγω έρευνα έγινε από την ομάδα της Δρ. Fenn του πανεπιστημίου του Μίσιγκαν[1] και σκοπό είχε να ερευνήσει ένα φαινόμενο στην γνωστική ψυχολογία γνωστό ως “Change Blindness”. Ο όρος αυτός αναφέρεται στην ανικανότητά μας να εντοπίσουμε αλλαγές στο οπτικό μας περιβάλλον όταν αυτές συμβαίνουν τη στιγμή που κοιτάμε κάπου αλλού. Για παράδειγμα, εάν κάποιος αλλάξει τα πρόσωπα σε ένα βίντεο τη στιγμή που εμείς κοιτάμε τα ρούχα των ατόμων, είναι πολύ πιθανό ότι δεν θα προσέξουμε την αλλαγή.

Τα πειράματα έως τώρα επικεντρώνονταν αποκλειστικά στην αίσθηση της όρασης. Η Δρ. Fenn αποφάσισε να επεκτείνει την έρευνα και σε άλλες αισθήσεις, και πιο συγκεκριμένα, στην ακοή. Η ομάδα της ετοίμασε μια σειρά πειραμάτων όπου ο συμμετέχοντας έπαιρνε μέρος σε μια τηλεφωνική συνέντευξη στην οποία οι πειραματιστές του έκαναν μια σειρά από άσχετες ερωτήσεις υποτίθεται για να συλλέξουν δεδομένα για μια έρευνα που αφορούσε την μνήμη και την σχέση της με την όσφρηση. Κατα τη διάρκεια της συνέντευξης ο συνομιλητής  άλλαζε δύο φορές χωρίς φυσικά να δοθεί κάποια προειδοποίηση στον συμμετέχοντα. Σκοπός του πειράματος ήταν να υπολογιστεί το ποσοστό των ατόμων που θα καταλάβαιναν την αλλαγή. Τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά: μόλις 1% των συμμετεχόντων κατάλαβε την αλλαγή στην φωνή (η αλλαγή ήταν από 15-18 Hz). Εάν όμως πριν την συνέντευξη οι συμμετέχοντες είχαν προειδοποιηθεί ότι μπορεί να αλλάξει η χροιά της φωνής τότε το ποσοστό που στο τέλος είχε καταλάβει την αλλαγή έφτανε το 75%.

Τα πειράματα αυτά δείχνουν ότι το φαινόμενο του “change blindness” μπορεί να επεκταθεί και στην ακοή (“change deafness”). Επιπλέον, δεδομένου πως το 75% των συμμετεχόντων καταλάβαινε τη διαφορά εάν είχαν προειδοποιηθεί πρώτα δείχνει ότι το φαινόμενο αυτό δεν οφείλεται στην ανικανότητα των ατόμων να αντιληφθούν την διαφορά μεταξύ των φωνών, αλλά στην ελλειπή επεξεργασία των ερεθισμάτων. Προφανώς ο εγκέφαλος δεν μπορεί να ελέγχει πάντοτε τα πάντα. Πρέπει να επιλέξει που θα εστιάσει και τι είναι σημαντικό να επεξεργαστεί κάθε δεδομένη στιγμή. Κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής συνέντευξης οι περισσότεροι είναι απασχολημένοι με το να απαντάνε στις ερωτήσεις που τους γίνονται και όχι με το να ελέγχουν εάν ο συνομιλητής παραμένει ο ίδιος. Εάν όμως υπάρξει κάποια προειδοποίηση για την πιθανή αλλαγή στα ακουστικά ερεθίσματα, τότε, θα λέγαμε αυτόματα, ο εγκέφαλος «σκανάρει» για αλλαγές στην φωνή.

Φυσικά θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι οι διαφορές στις φωνές ήταν σχετικά μικρές. Μια αλλαγή της τάξεως των 15-18 Hz δεν είναι τεράστια. Εάν η διαφορά μεταξύ των φωνών είναι μεγαλύτερη (π.χ. εάν αλλάξει το φύλο των πειραματιστών που μιλάνε στον συμμετέχοντα) τότε 95% των ατόμων θα προσέξουν αυτή την σημαντική αλλαγή.

Τέτοιου είδους πειράματα φωτίζουν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο εγκέφαλος χωρίζοντας τα ερεθίσματα σε σημαντικά και μη σημαντικά ανάλογα με την περίπτωση. Εάν ο εγκέφαλος επεξεργαζόταν όλα τα ερεθίσματα που λαμβάνουμε κάθε δεδομένη στιγμή θα ήμασταν εντελώς αντιπαραγωγικοί και θα χρειαζόμασταν περισσότερο χρόνο για να αντιδράσουμε ή να πάρουμε αποφάσεις σε καταστάσεις που απαιτείται ταχύτητα.

Εισαγωγική Φωτογραφία

Περισσότερες Πληροφορίες / Βιβλιογραφία

  1. Fenn, K. M., Shintel, H., Atkins, A. S., Skipper, J. I., Bond, V. C., & Nusbaum, H. C. (2011). When less is heard than meets the ear: Change deafness in a telephone conversation. The Quarterly Journal of Experimental Psychology, 64, 1442-1456. doi:10.1080/17470218.2011.570353 []