03 Φεβ 2019

Η Θεωρία του Δεσμού: Σύντομη ανασκόπηση της ζωής του John Bowlby

Η Θεωρία του Δεσμού είναι μια από τις πιο βασικές θεωρίες αναπτυξιακής ψυχολογίας η οποία αναπτύχθηκε από τον John Bowlby και εμπλουτίστηκε από τη Mary Ainsworth.

Read More

05 Ιούλ 2014

Ένα στα τρία άτομα με δυσλεξία έχουν κακοποιηθεί σωματικά κατά την παιδική τους ηλικία

Σύμφωνα με μια πρόσφατη έρευνα του Πανεπιστημίου του Τορόντο, τα άτομα με δυσλεξία είναι πιο πιθανό να έχουν υποστεί κάποιου είδους σωματική βία κατά τη διάρκεια της παιδικής τους ηλικίας[1][2] . Συγκεκριμένα, οι ερευνητές βρήκαν ότι το 35% των δυσλεκτικών της έρευνας είχαν υποστεί συστηματική σωματική βία πριν κλείσουν τα 18 έτη, σε αντίθεση με τους μη δυσλεκτικούς οι οποίοι είχαν υποστεί σωματική βία σε ποσοστό 7%.

Για να φτάσουν σε αυτό το συμπέρασμα, οι ερευνητικές ομάδες συνέλεξαν στοιχεία μέσω γενικών ερωτηματολογίων για την υγεία περισσότερων από 13.000 συμμετέχοντες. Από αυτούς περίπου 1000 είχαν δηλώσει ότι είχαν πέσει θύμα συστηματικής σωματικής βίας κατά την παιδική τους ηλικία και 77 ότι είχαν διαγνωσθεί από κάποιον επίσημο φορέα με δυσλεξία. Για να μελετήσουν τη συσχέτιση δυσλεξίας με την ύπαρξη σωματική βίας, οι ερευνητές βρήκαν αντιπροσωπευτικά δείγματα μεταξύ των ομάδων με δυσλεξία και χωρίς δυσλεξία ώστε να έχουν κοινούς άλλους παράγοντες όπως ηλικία, φύλο, φυλετική καταβολή, κοινωνικο-οικονομικό στάτους, άλλα οικογενειακά προβλήματα κ.α.

Η πενταπλάσια διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων είναι στατιστικώς σημαντική, κάτι που υποδεικνύει μια σαφή συσχέτιση μεταξύ ύπαρξης δυσλεξίας και κακοποιητικού περιβάλλοντος στην παιδική ηλικία. Το βασικό πρόβλημα όμως με τις συσχετιστικές έρευνες είναι ότι δεν μπορούμε να γνωρίζουμε ποια παράμετρος προκαλεί ποια.

Υπάρχουν δύο ενδεχόμενα. Το πρώτο είναι τα άτομα να αναπτύσσουν δυσλεξία και ως συνέπεια των μαθησιακών δυσκολιών που αντιμετωπίζουν να γίνονται δέκτες σωματικής βίας από το ευρύτερο περιβάλλον τους το οποίο ουσιαστικά τους απορρίπτει μη αποδεχόμενο την ιδιαιτερότητά τους. Το δεύτερο ενδεχόμενο είναι η σωματική βία να προϋπάρχει και να επηρεάζει την ανάπτυξη της δυσλεξίας, προκαλώντας την ή επιδεινώνοντας τα συμπτώματά της. Οι ερευνητές σε αυτή τη φάση δεν μπορούν να απαντήσουν με σιγουριά τι προϋπάρχει και τι προκαλεί τι, αλλά είναι σίγουροι για την συνύπαρξη δυσλεξίας και σωματικής κακοποίησης σε υψηλά ποσοστά μεταξύ των ανηλίκων.

Τα ευρήματα αυτής της έρευνας μπορούν να φανούν ιδιαίτερα χρήσιμα σε λειτουργούς ψυχικής υγείας που ασχολούνται με μαθησιακές διαταραχές, καθώς υπογραμμίζουν την ανάγκη διερεύνησης του οικογενειακού και ευρύτερου κοινωνικού περιβάλλοντος για ύπαρξη συστηματικής σωματικής βίας στα παιδιά με δυσλεξία.

Εισαγωγική Φωτογραφία

Περισσότερες Πληροφορίες / Βιβλιογραφία

  1. Fuller-Thomson, E., & Hooper, S. R. (2014). The Association Between Childhood Physical Abuse and Dyslexia: Findings From a Population-Based Study. Journal of Interpersonal Violence. doi:10.1177/0886260514540808 []
  2. University of Toronto News: “One third of adults with dyslexia report physical abuse in childhood” []
10 Ιαν 2013

Ψυχοϊστορικά: 10 Ιανουαρίου 1910

Σαν σήμερα, στις 10 Ιανουαρίου 1910, γεννήθηκε η Marie Skodak Crissey. H Αμερικανίδα ψυχολόγος σε όλη τη διάρκεια της καριέρας της εργάστηκε σκληρά πάνω στο θέμα της νοητικής υστέρησης, της μέτρησης της ανάπτυξης των γνωστικών ικανοτήτων, την αναπτυξιακή ψυχολογία αλλά και τον τρόπο με τον οποίο το περιβάλλον -και ιδιαίτερα η έλλειψη πλούσιου περιβάλλοντος- επιδρά στην νοητική ανάπτυξη των παιδιών. Η ίδια έμεινε στην ιστορία της αμερικάνικης ψυχολογίας γιατί ήταν πρωτοπόρος στην προώθηση της σχολικής ψυχολογίας και των προγραμμάτων κοινωνικής εργασίας στα δημόσια σχολεία της χώρας.

Πέραν της προσφοράς της στην επιστήμη της ψυχολογίας, η Crissey είναι γνωστή και για την αυτοβιογραφία της, η οποία σκιαγραφεί με ιδιαίτερα γλαφυρό τρόπο τις δυσκολίες που αντιμετώπιζε στην καριέρα της μια γυναίκα επιστήμονας έως και την δεκαετία του 1960-1970.

Πέθανε το 2000  στο Μίσιγκαν των ΗΠΑ.

Εισαγωγική Φωτογραφία:

19 Μαρ 2012

Μέθοδος εγκεφαλικής απεικόνισης μπορεί να εντοπίσει τα βρέφη με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης αυτισμού

Ο αυτισμός είναι μια νευροψυχολογική αναπτυξιακή διαταραχή η οποία εκδηλώνεται από μικρή ηλικία και χαρακτηρίζεται από εμφανή προβλήματα στις κοινωνικές δεξιότητες και την επικοινωνία του ατόμου. Νέα νευροψυχολογικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι ίσως υπάρχει τρόπος να εντοπίσουμε από πολύ νωρίς εάν κάποιο παιδί θα αναπτύξει συμπτώματα αυτισμού στο μέλλον ή όχι. Τουλάχιστον αυτό είναι το συμπέρασμα μιας πρώτης έρευνας του Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνας στις ΗΠΑ[1][2]

Μέσα στα πλαίσια ενός μακροχρόνιου προγράμματος έρευνας της εγκεφαλικής δραστηριότητας και δομής των εγκεφάλων βρεφών οι ερευνητές ήταν σε θέση να ελέγξουν την ανάπτυξη του εγκεφάλου βρεφών στην ηλικία των 6, 12 και 24 μηνών. Τα βρέφη που συμμετείχαν στην εν λόγω έρευνα είχαν τουλάχιστον ένα αδερφάκι με αυτισμό, οπότε από τη στιγμή της γέννησής τους είχαν καταταχθεί σε μια ομάδα αυξημένου κινδύνου εμφάνισης αυτισμού. Μελετώντας την εκγεφαλική ανάπτυξη αυτών των βρεφών και συγκρίνοντάς τη με την ανάπτυξη των εγκεφάλων βρεφών που δεν ήταν στην ομάδα αυξημένου κινδύνου, ήταν σε θέση να καταγράψουν τις ειδοποιούς διαφορές που   θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν ως «καμπανάκι κινδύνου» για τον εντοπισμό βρεφών με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης αυτισμού.

Χρησιμοποιώντας μια σύγχρονη τεχνική εγκεφαλικής απεικόνισης ονόματι DTI (Diffusion Tensor Imaging) οι ερευνητές δημιουργησαν ένα τρισδιάστατο μοντέλο της λευκής ουσίας των εγεφάλων των δύο ομάδων. Αυτό που παρατηρήθηκε είναι ότι τα βρέφη στην ομάδα αυξημένου κινδύνου παρουσίασαν ανωμαλίες στην ανάπτυξη του δικτύου λευκής ουσίας, ήδη από την ηλικία των 6 μηνών.

Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας υποδεικνύουν ότι αξιοποιόντας τη μέθοδο του DTI είναι δυνατόν να εντοπισθούν πολύ νωρίς τα βρέφη με κίνδυνο ανάπτυξης αυτισμού, πριν καν αρχίσουν να αναπτύσουν τα συμπεριφορικά συμπτώματα στην ηλικία των 12 μηνών. Αν και ακόμη δεν έχουν αναπτυχθεί επαρκείς μέθδοοι θεραπείας του αυτισμού, η όσο το δυνατόν πιο έγκαιρη διάγνωση είναι σημαντική για την επιστημονική κοινότητα. Ας μη ξεχνάμε ότι ο εγκέφαλος των παιδιών είναι εξαιρετικά εύπλαστος τους πρώτους μήνες της ζωής τους. Το γεγονός αυτό αυξάνει την πιθανότητα επιτυχίας μιας μελλοντικής θεραπείας σε αυτά τα πρώτα στάδια της ζωής. Αυτό που μένει να δούμε εάν οι επιστήμονες θα μπορέσουν να αξιοποιήσουν αυτή την έγκαιρη διάγνωση για την ανάπτυξη μιας θεραπείας για τον αυτισμό.

Εισαγωγική Φωτογραφία

Περισσότερες Πληροφορίες / Βιβλιογραφία

  1. Wolff, J. J. (2012). Differences in White Matter Fiber Tract Development Present From 6 to 24 Months in Infants With Autism. American Journal of Psychiatry. doi:10.1176/appi.ajp.2011.11091447  []
  2. Psychiatric News: Imaging May Identify Babies With Autism Risk []