16 Σεπ 2018

Βασικές πληροφορίες για τις διατροφικές διαταραχές

Οι διατροφικές διαταραχές έχουν απασχολήσει ιδιαίτερα την επιστημονική κοινότητα αλλά και το ευρύ κοινό, ιδιαίτερα κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Τα ιδιαίτερα αδύνατα μοντέλα που παρουσιάζονταν ως πρότυπα ομορφιάς και οι επικίνδυνες προκλήσεις μέσω διαδικτύου που στοχεύουν στην ανάδειξη συγκεκριμένων σωματότυπων ως πιο ελκυστικών από άλλους, αλλά και οι θάνατοι γνωστών ηθοποιών, παρουσιαστών και μοντέλων από ανορεξία είναι τα πιο χαρακτηριστικά θέματα ειδήσεων που φέρνουν στο προσκήνιο το θέμα των διατροφικών διαταραχών.

Read More

29 Ιαν 2015

Τα πάντα γύρω από τις Διατροφικές Διαταραχές

Ζούμε σε μια εποχή όπου η εικόνα μας και το πως μας βλέπουν οι γύρω μας κυριαρχεί στην καθημερινή μας ζωή. Η προσπάθεια να ατυχούμε την τέλεια γραμμή, να χωρέσουμε στο φόρεμα της βιτρίνας και να εξαφανίσουμε ίχνη κυτταρίτιδας αλλάζοντας την διατροφή μας έχει ως αποτέλεσμα να δημιουργούμε διαταραχές και στις σκέψεις και στα συναισθήματα μας. Αρκετοί άνθρωποι κάνουν διαγνώσεις σε φίλους η συγγενείς όταν πέσουν στην αντίληψη τους λανθασμένες συμπεριφορές διατροφής . Ένα άτομο που πάσχει από διατροφική διαταραχή παρουσιάζει υπερβολική μείωση η υπερβολική αύξηση στην κατανάλωση φαγητού συνοδευόμενο από αισθήματα ανησυχίας για την γενική εικόνα του σώματος του. Οι δυο τύποι διατροφικών διαταραχών είναι η Ψυχογενής Βουλιμία και η Ψυχογενής Ανορεξία και εμφανίζονται κυρίως σε γυναίκες μεταξύ των ηλικιών 15-25. Επιστημονικές μελέτες που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια δίνουν έμφαση και σε μια άλλη μορφή διατροφικής διαταραχής που ονομάζεται Υπερφαγία η όποια έχει εξαπλωθεί σε ένα μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού.

Ψυχογενής Βουλιμία

Η Ψυχογενής βουλιμία έχει ως κύριο χαρακτηριστικό την υπερβολική κατανάλωση φαγητού. Το βουλιμιώ άτομο συνήθως επιλεγεί φαγητά με πολλά λιπαρά και θερμίδες και αρκετές φορές μπορεί να καταφύγει σε ακραίες συμπεριφορές σαν την κατανάλωση κατεψυγμένων τροφών. Αυτή η διατροφική διαταραχή έχει να κάνει με ψυχολογικό καταναγκασμό αφού το άτομο αποφεύγει το βάρος με αποτέλεσμα να καταφεύγει σε εμέτους η αυστηρές δίαιτες για να καθησυχάσει τις ένοχες που νιώθει για το φαγητό. Το άτομο νιώθει πως έχει τον πλήρη έλεγχο στο σώμα του και μπορεί να απολαμβάνει τις μεγάλες ποσότητες φαγητού όμως μπορεί να αποβάλει κάθε είδους τύψεις με λάθος μεθόδους ψυχαναγκασμού.

Αυτός ο φαύλος κύκλος μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφικές αλλαγές στην χημεία του σώματος , να γίνει κίνδυνος για την οδοντοστοιχία λόγο των συχνών εμετών και σε κάποιες περιπτώσεις να οδηγήσει σε διάτρηση του στομαχιού. Εκτός από τα εμφανές χαρακτηριστικά στην συμπεριφορά του ατόμου , παρατηρούνται επίσης σωματικές και ψυχολογικές αλλαγές.

Στο σώμα παρατηρείται αλλαγή βάρους, κακή κατάσταση του δέρματος , ακανόνιστη περίοδος στις γυναίκες, συχνή κούραση και πονόλαιμος. Τα ψυχολογικά συμπτώματα οδηγούν το άτομο να απομονωθεί νιώθοντας αβοήθητο, ενισχύουν μια διαταραγμένη αντίληψη γύρω από το σωματικό βάρος, η κακή συναισθηματική του συμπεριφορά οδηγεί σε κυκλοθυμία και δεν μπορεί να έχει έλεγχο στην ποσότητα φαγητού λόγο μανίας.

Ψυχογενής Ανορεξία

Η Ψυχογενής Ανορεξία έχει ως κύριο χαρακτηριστικό την έλλειψη όρεξης και την άρνηση φαγητού για απώλεια βάρους. Η συμπεριφορά αυτή οφείλεται στην διαταραγμένη εικόνα που έχει το άτομο για το σώμα του και τον φόβο του να δει τον εαυτό του παχύ στον καθρέφτη. Περιορίζει τις ποσότητες που τρώει και πίνει, σε επικίνδυνο επίπεδο δημιουργώντας μια ψυχική ασθένεια η οποία μπορεί να καταλήξει ακόμα και στον θάνατο. Μετά από κάποιο διάστημα τα ζωτικά όργανα δεν λειτουργούν σωστά, τα κόκκαλα αδυνατίζουν και το ανοσοποιητικό σύστημα δεν μπορεί να αντεπεξέλθει. Οι χημικές αλλαγές που προκαλούνται στο σώμα επηρεάζουν τον εγκέφαλο στερώντας από το άτομο το δικαίωμα να πάρει λειτουργικές αποφάσεις.

Πανεπιστημιακές μελέτες σε άτομα με Ψυχογενή Ανορεξία έδειξαν πως συνήθως τα παιδιά που συμμορφώνονταν με όλες της οδηγίες των γονέων ,ήταν υπάκουα , δεν θύμωναν και είχαν την τάση να ευχαριστούν τους άλλους είναι πιο ευάλωτα γιατί έχουν μάθει να κρύβουν τα συναισθήματα και τους φόβους τους. Στην συμπεριφορά ατόμου με Ψυχογενή Ανορεξία παρατηρείται μυστικότητα, επιλογή ρούχων σε μεγάλα μεγέθη, εμετοί , υπερκινητηκότητα και τάση να κόβει το φαγητό σε πολύ μικρά κομμάτια.

Στο σώμα γίνεται αισθητή η απώλεια βάρους, λιποθυμίες, πρήξιμο στο στομάχι και πρόσωπο, ξηρό δέρμα, χάσιμο της λίμπιντο και μείωση της οστικής μάζας όπου οδηγεί σε οστεοπόρωση. Τα ψυχολογικά συμπτώματα αποκαλύπτουν έντονο φόβο στο βάρος, διαταραγμένες αντιλήψεις για το σχήμα του σώματος, άρνηση για την ύπαρξη προβλήματος και μεγάλες μεταπτώσεις στην διάθεση του ατόμου.

Υπερφαγία

Η Υπερφαγία έχει ως κύριο χαρακτηριστικό την κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων φαγητού σε μικρό χρονικό διάστημα όχι από πεινά αλλά από παρόρμηση. Συνήθως αυτά τα επεισόδια παρουσιάζονται όταν τα άτομα νιώθουν στενοχώρια η βαρεμάρα και τρώνε πολλές φορές και σε περίεργες ώρες. Όταν το άτομο κατανοήσει ότι δεν μπορεί να σταματήσει να τρώει νιώθει ντροπή και ενοχές χωρίς όμως να καταφεύγει σε τρόπους απώλειας φαγητού με το να αυτό-προκαλει εμετό. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το άτομο να γίνεται υπέρβαρο και να παλεύει με το περιττό βάρος τρώγοντας ανεξέλεγκτα. ?τομα με τάσεις Υπερφαγία τείνουν να απομονώνονται και να γίνονται αντικοινωνικά λόγο έλλειψης ελέγχου στο φαγητό και διαφόρων φοβιών.

Αίτια

Οι αιτίες των διατροφικών διαταραχών περιλαμβάνουν κυρίως κοινωνικούς, βιολογικούς και ψυχολογικούς παράγοντες. Συνδέονται συχνά με το άγχος, το θυμό, την έλλειψη ευχαρίστησης και συμπτώματα κατάθλιψης που πηγάζουν από συναισθηματικές και ψυχολογικές δυσκολίες. Στις περισσότερες περιπτώσεις η χαμηλή αυτοεκτίμηση και η λάθος αντίληψη του σώματος μπορεί να θεωρηθεί ως αίτια διατροφικής διαταραχής. Όταν το άτομο κατανοήσει τις αιτίες που το οδήγησαν στα διατροφικά προβλήματα μπορεί να αυξήσει την αυτοπεποίθηση του γνωρίζοντας πως η επιτυχία και οι τέλειες αναλογίες είναι κάτι χειροπιαστό που ελέγχεται και εξαρτάται μόνο από τον ίδιο.

Θεραπεία

Οι διάφοροι ψυχολογικοί παράγοντες των διατροφικών διαταραχών και οι κίνδυνοι υγείας κάνουν απαραίτητη την αναζήτηση Συμβουλευτικής και Ψυχοθεραπείας. Είναι σημαντικό το άτομο κατά την διάρκεια της θεραπείας να μην βάζει την προσοχή του στην απώλεια βάρους αλλά στην σωστή διατροφή για το προσωπικό του όφελος. Τρόποι που θα βοηθήσουν το άτομο να κάνει την αλλαγή είναι να τρώει συχνά γεύματα, να αλλάζει τον τρόπο σκέψης για την διατροφή, να κάνει περισσότερες ευχάριστες δραστηριότητες, να μάθει να χειρίζεται το άγχος και να μάθει να επιβραβεύει τον εαυτό του με κάθε πρόοδο που κάνει διατηρώντας τις αλλαγές. Πολλές από τις σωματικές παρενέργειες θα εξαφανιστούν και θα τροποποιηθούν οι αντιλήψεις για το φαγητό. Το ψυχοθεραπευτικό πρόγραμμα που θα ακολουθεί το κάθε άτομο πρέπει να είναι προσαρμοσμένο στις ατομικές του ανάγκες για το καλύτερο αποτέλεσμα.

Οι διατροφικές διαταραχές μπορούν να θεραπευτούν και είναι σημαντικό για το άτομο να αναζητήσει την θεραπεία το συντομότερο πριν βιώσει τις σοβαρές σωματικές και ψυχολογικές επιπτώσεις. Το άγχος είναι η κυρία αίτια στις διατροφικές διαταραχές όπου οδηγεί σε μεγαλύτερο άγχος στην προσπάθεια αποφυγής κοινωνικής ζωής και σχολίων των γύρω του, ασκώντας του πίεση. Η ψυχολογική κατάσταση δεν θα σταθεροποιηθεί αν δεν νιώσει ασφαλές το άτομο με τον εαυτό του σε σωματικό και ψυχολογικό επίπεδο. Ο ψυχαναγκασμός χρησιμοποιείτε για να καταστείλει συναισθήματα και σκέψεις πόνου , με την προσπάθεια αποφυγής σκέψεων δεν υπάρχει υγείες τρόπος αντιμετώπισης για να νιώσει καλά με τον εαυτό του.

Εισαγωγική Φωτογραφία

05 Σεπ 2012

Πώς απεικονίζουν οι γυναίκες με διατροφικές διαταραχές τον εαυτό τους;

Οι γυναίκες που πάσχουν από ανορεξία ή βουλιμία απεικονίζουν τους εαυτούς τους με εμφανώς διαφορετικά χαρακτηριστικά από ό, τι οι γυναίκες που δεν έχουν διατροφικές διαταραχές και οι οποίες θεωρούνται πως έχουν φυσιολογικό βάρος. Αυτό έχει προταθεί σε μια νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Χάιφα που δημοσιεύθηκε στο «The Arts in Psychotherapy»[1] .

«Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης δείχνουν ότι οι γυναίκες που πάσχουν ή είναι επιρρεπείς στην ανάπτυξη διατροφικών διαταραχών, όπως η ανορεξία και η βουλιμία, μπορούν να διαγνωστούν με μια απλή και μη-παρεμβατική αξιολόγηση σχεδίου αυτο-εικόνας», εξήγησε ο καθηγητής Rachel-Lev Wiesel, επικεφαλής του Graduate School of Creative Art Therapies στο πανεπιστήμιο της Χάιφα και συν-συγγραφέας της μελέτης.

Η έρευνα, η οποία διεξήχθη από τον καθηγητή Lev -Wiesel μαζί με τον Δρ Jonathan Guez, Shimrit Valetsky, ο Dr Diego Kruszewski Sztul και ο Dr Bat-Sheva Pener, εξέτασαν 76 γυναίκες, 36 εκ των οποίων είχαν διαγνωστεί με νευρική ανορεξία ή βουλιμία, 20 χωρίς διατροφικές διαταραχές, αλλά ήταν υπέρβαρες, και 20 με φυσιολογικό βάρος. Κάθε μία από τους συμμετέχοντες συμπλήρωσαν δύο τυποποιημένα ερωτηματολόγια για τον έλεγχο των διατροφικών διαταραχών και στη συνέχεια ζητήθηκαν να ζωγραφίσουν τους εαυτούς τους. Εκτός του ότι ζητήθηκαν να ζωγραφίσουν, δεν υπήρξαν κατευθυντήριες γραμμές και δεν τέθηκαν περιορισμοί για το σχέδιο.

Η ερευνητική ομάδα αξιολόγησε τα σχέδια και βρήκε διαφορές μεταξύ των ομάδων σε τέσσερις πτυχές:

  • Λαιμός: Οι γυναίκες που πάσχουν από ανορεξία ή βουλιμία έτειναν να σχεδιάζουν ένα μεγαλύτερο λαιμό, αποσυνδεμένο λαιμό ή καθόλου.
  • Στόμα: το χαρακτηριστικό αυτό ήταν περισσότερο εμφανές στα σχέδια από τις γυναίκες που πάσχουν από ανορεξία ή βουλιμία.
  • Μηροί: οι γυναίκες με διατροφικές διαταραχές σχεδίασαν πλατύτερους μηρούς από ό, τι οι άλλες ομάδες της μελέτης.
  • Πόδια: οι γυναίκες με διατροφικές διαταραχές έτειναν να ζωγραφίζουν μορφές χωρίς πόδια ή με αποσυνδεμένα πόδια.

Αριστερά: Σχέδιο από μια γυναίκα με ανορεξία. Μεσαία: Σχέδιο αυτο-εικόνας από μια γυναίκα που πάσχει από βουλιμία. Δεξιά: Σχέδιο αυτο-εικόνας από μια γυναίκα με φυσιολογικό βάρος. (Πηγή: Πανεπιστήμιο της Χάιφα)

Η μελέτη αποκάλυψε επίσης ότι τα σχέδια αυτο-εικόνας μπορούν να ξεχωρίσουν μεταξύ γυναικών με ανορεξία και βουλιμία: τα άτομα με ανορεξία είχαν την τάση να παραλείψουν το στήθος από τα σχέδια τους, ζωγράφιζαν με λιγότερο καθορισμένες γραμμές και μικρότερες μορφές σε σχέση με το μέγεθος της σελίδας.

Προκειμένου να αξιολογηθεί η αξιοπιστία του τεστ, τα πιο έντονα αποτελέσματα συγκρίθηκαν με τα δύο τυποποιημένα τεστ των διατροφικών διαταραχών, και ένας πολύ ισχυρός συσχετισμός βρέθηκε μεταξύ όλων των δοκιμών.

«Οι γυναίκες που πάσχουν από διατροφικές διαταραχές συνήθως τείνουν να κρύβουν την κατάστασή τους, ακόμη και από τους θεραπευτές τους. Συχνά δυσκολεύονται να μιλήσουν για το πρόβλημά τους, έτσι ώστε ένα μη-λεκτικό και μη-παρεμβατικό εργαλείο, όπως ένα απλό αίτημα για ένα σχέδιο αυτο-εικόνας μπορεί να γίνει ένα σημαντικό εργαλείο για δημιουργική θεραπεία μέσω της τέχνης», εξηγεί ο καθηγητής-Lev Wiesel.

Περισσότερες Πληροφορίες / Βιβλιογραφία

  1. Guez, J., Lev-Wiesel Rachel., Valetsky, S., Kruszewski Sztul, D. & Pener, B. Self-figure drawings in women with anorexia; bulimia; overweight; and normal weight: A possible tool for assessment. The Arts in Psychotherapy, 2010; 37 []
04 Σεπ 2012

Η τελειομανία στην Νευρική Ανορεξία

Τα άτομα με ανορεξία που διακινδυνεύουν την υγεία τους στην αναζήτηση ενός τέλειου σώματος είναι πιο πιθανό να είναι τελειομανείς σε όλες τις πτυχές της ζωής τους, από ό,τι τα άτομα χωρίς διατροφικές διαταραχές, σύμφωνα με μια νέα πολυεθνική μελέτη[1] .

Τα ευρήματα θεωρούνται το πρώτο βήμα προς την ανακάλυψη μια πιθανής γενετικής βάσης για την νευρική ανορεξία. «Προσπαθούμε να βρούμε τα χαρακτηριστικά που κάνουν τους ανθρώπους να είναι επιρρεπείς στις διατροφικές διαταραχές, και αυτή η μελέτη προτείνει πως η τελειομανία μπορεί να είναι ένα από αυτά τα χαρακτηριστικά,» λέει ο Δρ Walter Kaye, καθηγητής ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ και ένας από τους συντάκτες της μελέτης.

Δουλεύοντας με γυναίκες από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Αγγλία και τη Γερμανία, η ερευνητική ομάδα σύγκρινε περισσότερο από 300 γυναίκες με ανορεξία με 44 υγιείς γυναίκες με μέσο βάρος που δεν είχαν διατροφικές διαταραχές.

Οι γυναίκες με ανορεξία τέθηκαν σε τρεις ομάδες: σε εκείνες που είχαν ακραίους περιορισμούς στη λήψη τροφής, εκείνες που χρησιμοποιούν καθαρτικά και εκείνες που κάνουν κραιπάλες φαγητού και μετά χρησιμοποιούν καθαρτικά για εξυγίανση.

«Η τελειομανία ήταν υψηλή σε όλες τις υποκατηγορίες ανορεξίας,» αναφέρει η επικεφαλής συγγραφέας δρ Κάθριν Halmi, καθηγήτρια ψυχιατρικής στο Ιατρικό Κολέγιο Weill του Πανεπιστημίου Κορνέλ και διευθύντρια του Προγράμματος Διατροφικών Διαταραχών στο Τμήμα Westchester της Νέας Υόρκης του Νοσοκομείου Presbyterian.

Και η χώρα προέλευσης των γυναικών δεν φαίνεται να έχει σημασία, αναφέρει. «Αυτή η μελέτη ορίζει πως η τελειομανία είναι ένα ισχυρό χαρακτηριστικό της ανορεξίας, και τώρα πρέπει να δούμε αν αυτό το γνώρισμα μεταδίδεται στα γονίδια», λέει η Δρ. Halmi.

«Νομίζω ότι η μελέτη αυτή επιβεβαιώνει πολλά από αυτά που είναι ήδη γνωστά,» λέει ο Δρ Ira, διευθυντής της Εφηβικής Ιατρικής, διευθυντής και ιδρυτής του προγράμματος διατροφικών διαταραχών HEED στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Brookdale και Ιατρικό Κέντρο στη Νέα Υόρκη. «(Η μελέτη) μας δείχνει την κατεύθυνση που έχουμε δει εμπειρικά: ότι η τελειομανία έχει μια υποκείμενη επίδραση στους ασθενείς με ανορεξία.»

Τι να κάνετε

Σε αυτό το σημείο, τα ευρήματα θα έχουν μικρή επίδραση στη θεραπεία ή στην πρόληψη της ανορεξίας, παρά μόνο να τονίσω ότι η θεραπεία θα πρέπει να αντιμετωπίζει τις τάσεις τελειομανίας, επισημαίνει η Δρ. Halmi.

Οι ερευνητές συνιστούν περισσότερη εκπαίδευση στους γονείς, δασκάλους και γιατρούς, και προτείνουν στους γιατρούς να είναι σε εγρήγορση στο σημείο των διατροφικών διαταραχών.

Σημεία σημαντικά για προσοχή είναι η απώλεια βάρους, οι εναλλαγές της διάθεσης, προβλήματα συμπεριφοράς, χαμηλότεροι βαθμοί, κοινωνική απομόνωση, οι μαύροι κύκλοι κάτω από τα μάτια, ο κιτρινωπός αποχρωματισμός στις παλάμες και τα πέλματα των ποδιών και, στις γυναίκες, η απώλεια της εμμήνου ρύσεως.

Εισαγωγική Φωτογραφία

Περισσότερες Πληροφορίες / Βιβλιογραφία

  1. Halmi, K.A., Bellace, D., Berthod, S., Berrettini, W., Brandt, H. A., Bulik, C. M., Crawford, S., Fichter, M. M., Johnson, C. L., Kaplan, A., Kaye, W. H., Thornton, L., Treasure, J., Woodside, D. B. & Strober, M. (2012). An examination of early childhood perfectionism across anorexia nervosa subtypes. International Journal of Eating Disorders, 45(6), 800-807. []