04 Ιούλ 2012

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής και Ψυχοθεραπεία

«Το βάρος μου καθορίζει τη ζωή μου, αν καταφέρνω να ελέγξω το βάρος μου έχω την αίσθηση ότι ελέγχω τη ζωή μου, αν φάω έστω και μια φρυγανιά παραπάνω αισθάνομαι άσχημα με τον εαυτό μου, τύψεις και ενοχές, η μαμά μου, μου κρύβει τα τρόφιμα στο σπίτι, φοβάμαι να το αποκαλύψω στους φίλους μου, νιώθω ότι είμαι απαίσια, νιώθω χοντρή, δεν μπορώ να αντέξω τα βλέμματα των άλλων πάνω μου, το παραμικρό τους σχόλιο για την εμφάνισή μου μπορεί να με «διαλύσει», το φαί είναι η παρηγοριά μου στις δύσκολες καταστάσεις, αισθάνομαι προβληματική, αδύναμη, μπερδεμένη, τιμωρώ τον εαυτό μου προκαλώντας εμετό, πρέπει να είμαι όμορφη για τους αρέσω, σε μια ώρα μπορώ να φάω ποσότητα φαγητού με θερμίδες όλης της ημέρας, όταν καταφέρνω να μειώσω το βάρος μου νιώθω μια αίσθηση παντοδυναμίας, μισώ τον εαυτό μου όταν κοιτάζομαι στον καθρέφτη, φοβάμαι να βάλω σοκολάτα στο σπίτι μου, φοβάμαι ότι θα παχύνω, μου έχει σταματήσει η περίοδος, δεν μπορώ να αντέξω το άγγιγμα, μου είναι αδύνατο να σταματήσω το υπερφαγικό επεισόδιο, κάνω πολλή γυμναστική αμέσως μετά, δεν έχω αυτοέλεγχο στο τι τρώω, νιώθω κατάθλιψη, κάνω δίαιτα μια ζωή, πέφτω στο φαύλο κύκλο ξανά και ξανά και φαίνεται αδύνατο να ξεφύγω, δεν αξίζω!»

Τέτοιου είδους σκέψεις και συναισθήματα σχετίζονται με τις διαταραχές πρόσληψης τροφής (ψυχογενής ανορεξία, η ψυχογενής βουλιμία και η ψυχαναγκαστική υπερφαγία).

Προτείνω να δούμε τις διαταραχές πρόσληψης τροφής ως σύμπτωμα, το σύμπτωμα που επιβάλουμε στον εαυτό μας καθώς αδυνατούμε να αντέξουμε, να διαχειριστούμε, να αντιμετωπίσουμε τις πραγματικές αιτίες που θέτουν το φαί και την εξωτερική εμφάνιση εμμονή στη ζωή μας.

Η ψυχοθεραπεία θα μας βοηθήσει ακριβώς σε αυτό, να κοιτάξουμε κατάματα το ποιοι είμαστε, να εξερευνήσουμε τα θέματα και συναισθήματα που κρύβονται κάτω από το πέπλο του φαγητού, να κατευθυνθούμε προς την αντιμετώπισή τους, τη συμφιλίωση, την απελευθέρωση από αυτά.

Όλοι μέσα μας κρύβουμε ένα παιδί όμορφο, αγνό, που τρέφει αγάπη για τη ζωή.

Αξίζει να το συναντήσεις ξανά, να το αγκαλιάσεις, να το τιμήσεις. Άφησε τις εικόνες και τα είδωλα και ξεκίνα να δώσεις στον ουσιαστικό εαυτό σου την ελπίδα να αναγεννηθεί !

Γιατί, αξίζεις !

Παράδειγμα ψυχοθεραπευτικής δουλειάς στην ομάδα, με τη μέθοδο του ψυχοδράματος

Η Χ., έρχεται φορτισμένη στην ομάδα λέγοντας ότι της ξανασυνέβη υπερφαγικό επεισόδιο μέσα στην εβδομάδα και αυτό τη γέμισε άγχος και ένταση. Της φαίνεται ότι όσο και να προσπαθεί να απαλλαγεί από το πρόβλημα της, ποτέ δεν θα τα καταφέρει, ότι ενώ περνάει μια περίοδο όπου νομίζει ότι έχει καταφέρει να ελέγξει το πρόβλημά της και ότι έχει γίνει καλά, πάντα κάτι γίνεται που τη γυρίζει πίσω στα ίδια και τα ίδια.

Ο θεραπευτής-ψυχοδραματιστής της λέει τότε να φτιάξει στη σκηνή μια εικόνα του εαυτού της, όπως νιώθει τώρα.

Βάζει στη σκηνή τον εαυτό της (χρησιμοποιώντας κάποιο άτομο από την ομάδα που θα παίξει το ρόλο αυτό) και προσθέτει μαξιλάρια στην κοιλιά. Βλέποντας την εικόνα, λέει: «Αυτή είναι η εικόνα το πώς νιώθω ότι με βλέπουν οι άλλοι».

Της λέμε να συμβολίσει και «τους άλλους» στη σκηνή. Βάζει τους άλλους να την κοιτάνε επικριτικά δείχνοντάς την και κλείνοντάς της το οπτικό πεδίο. Βλέποντας αυτήν την εικόνα απ΄ έξω, η Χ. εκφράζει ότι οι άλλοι θα μπορούσαν να περικλείονται στη μητέρα της, καθώς εκείνη την «επικρίνει μια ζωή». Συνεχίζει λέγοντας : « Πώς θα γίνει να μπορέσω ξανά να κάνω αυτό που είχα κάνει μια μέρα, πριν από μια σημαντική συνάντηση …που είχα κοιταχτεί στον καθρέφτη και για πρώτη φορά στη ζωή μου κατάφερα να δω πόσο όμορφη είμαι!»

Φέρνουμε τον καθρέφτη πάνω στη σκηνή (κάποιο μέλος της ομάδας αναπαριστά τον καθρέφτη). Η Χ. μπαίνει στο ρόλο της μπροστά στον καθρέφτη : «Νιώθω αδύναμη, άσχημη και χοντρή!» .

Στη συνέχεια εκδραματίζεται αυτή η σκηνή, ενώ η Χ. την παρακολουθεί απ’ έξω.
Τότε, ξυπνάει κάτι καινούριο μέσα της, και εκφράζει στην Χ. μπροστά στον καθρέφτη: «Γιατί δεν βλέπεις όλα όσα έχεις καταφέρει;»

O συντονιστής την παροτρύνει να της πει όσα έχει καταφέρει. Ξεκινά λοιπόν μια εκδραμάτιση με τον εαυτό της απ΄ έξω και τον εαυτό της με την κοιλιά μπροστά στον καθρέφτη, όπου του θυμίζει τα όσα έχει καταφέρει και επιτύχει στη ζωή της.

Ακούγοντας αυτά, η Χ. από το ρόλο της ως «η Χ.μπροστά στον καθρέφτη με κοιλιά», κάνει τη νέα επιλογή στη ζωή της: πετάει τα μαξιλάρια! Δεν τα θέλει πια στη ζωή της ! Η Χ., από το ρόλο της απ έξω, κοιτά τη Χ. που μόλις πέταξε τα μαξιλάρια με αγάπη και με ένα αίσθημα υποστήριξης και συμπόνιας. Ο θεραπευτής της λέει να πάει όσο κοντά στη Χ. που πλέον στέκεται χωρίς κοιλιά μπροστά στον καθρέφτη, και η Χ. απ’ έξω πηγαίνει και την αγκαλιάζει σφικτά!

Η Χ. λοιπόν, αρχίζει ήδη να ξανά-ανακαλύπτει και να απελευθερώνει την ικανότητά της να στηρίζει και να αγαπά τον εαυτό της !

Η εκδραμάτιση τελειώνει εκεί, και γίνεται το μοίρασμα της ομάδας, όπου όλα τα μέλη εκφράζουν τα συναισθήματα που βίωσαν κατά τη διάρκεια του δράματος και μέσα από τους ρόλους που ο πρωταγωνιστής τους έβαλε να παίξουν. Έτσι, τους δίνεται η ευκαιρία να εκφράσουν, τι δούλεψαν οι ίδιοι μέσω της δουλειάς του πρωταγωνιστή (που για εκείνη τη φορά ήταν η Χ.).

Αυτό είναι το πρώτο βήμα! Ύστερα, όπως λέει και ο σοφός Ζορμπάς : χόρεψε και ο χορός θα ΄ρθεί!

Εισαγωγική Φωτογραφία

  • Battle against food, by Gabriella Corrado
24 Οκτ 2011

ΜκΕ #28: Φιλονικία, Κατάθλιψη, Ανορεξία και μια συνέντευξη του Steven Pinker!

  • Γιατί μαλώνουμε με τους φίλους και τους συντρόφους μας; Τι έχουμε να κερδίσουμε (εάν έχουμε να κερδίσουμε κάτι) από την «μάχη» αυτή; Το PsychCentral φιλοξενεί ένα σύντομο αλλά ενδιαφέρον άρθρο πάνω στο θέμα αυτό. Η απάντηση εν ολίγοις είναι πως το να εντοπίζουμε κινδύνους και να βρισκόμαστε εν μέσω μιας διαμάχης είναι απλά γραμμένο στα γονίδια που κουβαλάμε όλοι μας από τους προγόνους μας. Πρόκειται για μία κλασσική αντίδραση αυτοπροστασίας από φυσικούς και κατ’ επέκταση και ψυχολογικούς κινδύνους. [PsychCentral]
  • Ο Δρ. Steven Pinker έδωσε μια πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη στο BBC στην οποία μιλάει γενικά για την επιστημονική του καριέρα, τα θέματα με τα οποία ασχολήθηκε (γλώσσα, βιολογία, εξελικτική ψυχολογία κ.α.).  Η συνέντευξη τιτλοφορείται «The Life Scientific» και μπορείτε να τη βρείτε στο BBC [streaming] [download]. Πριν λίγες ημέρες κυκλοφόρησε το βιβλίο του «The Better Angels of Our Nature: The Decline of Violence in History and Its Causes» (διαθέσιμο και σε kindle version), στο οποίο μιλάει για την μείωση της βίας κατά το πέρασμα των τελευταίων αιώνων. Παρά την φαινομενική αύξηση που παρατηρούμε γύρω μας, εάν κάποιος ελέγξει τα διαθέσιμα στοιχεία για τα βίαια εγκλήματα και ιδιαίτερα για τον αριθμό των πολέμων και των νεκρών ανά τους αιώνες θα διαπιστώσει ότι ζούμε στην ειρηνικότερη περίοδο της ανθρωπότητας! Ο Δρ. Pinker είχε μάλιστα παρουσιάσει στοιχεία του βιβλίου του σε ένα πρόσφατο TED meeting. Για όσους δηλώνουν θαυμαστές του Pinker, να θυμήσουμε ότι το Ψυχολογείν φιλοξενεί ένα άρθρο του το οποίο μεταφράστηκε έπειτα από προσωπική του άδεια: «Η Εξελικτική Ψυχολογία της Θρησκείας«.
  • Αυτό που ακούμε συνήθως είναι πως όταν κάποιος δέχεται συνεχώς ιδιαίτερα αρνητικά σχόλια μπορεί να έχει αυξημένες πιθανότητες να αναπτύξει κατάθλιψη. Αυτό φυσικά είναι αλήθεια, καθώς κάθε πλήγμα στον εγωισμό μας μπορεί να μας στρέψει εναντίον του εαυτού μας. Αυτό που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον όμως είναι το γεγονός πως ο άνευ όρων αυτο-έπαινος μπορεί να έχει ακριβώς το ίδιο αποτέλεσμα! Αυτό τουλάχιστον υποδεικνύει μια νέα έρευνα στον τομέα της κατάθλιψης. Σύμφωνα με αυτή η ανατροφοδότηση που λαμβάνει κάποιος και ο αυτο-έλεγχος που κάνει είναι καλύτερα να βρίσκεται εντός της πραγματικότητας, καθώς έτσι αφενός του δίνονται κίνητρα να προσπαθήσει κι άλλο και αφετέρου δεν θα απογοητευτεί τόσο πολύ στην επόμενη «αποτυχία». [Science Daily]

Ψυχο… ιστορικά

Σαν σήμερα, στις 24 Οκτωβρίου 1873, ο Άγγλος γιατρός Sir William Withey Gull παρουσίασε την πρώτη λεπτομερή κλινική περιγραφή της νευρικής ανορεξίας σε μια ομιλία του στην Clinical Society στο Λονδίνο. Κάποιοι άλλοι όροι που χρησιμοποιούνταν για να παριγράψουν την διαταραχή ήταν οι «apepsia hysterica» και «anorexia hysterica». Τελικά όμως επικράτησε ο όρος που χρησιμοποιείται σήμερα: «Anorexia Nervosa«. Ήδη από το 1868 ο Δρ. Gull έκανε κάποιες πρώιμες αναφορές στο σύνδρομο σε ένα συνέδριο της Βρετανικού Ιατρικού Συνδέσμου. Μάλιστα κατάφερε να επαναφέρει το βάρος μιας ανορεξικής ασθενούς («Miss A—») σε φυσιολογικά επίπεδα. Μια πιπεράτη λεπτομέρεια της προσωπικής ζωής του Δρ. Gull είναι το γεγονός πως ακόμη και σήμερα θεωρείται ένας από τους βασικούς υπόπτους για την υπόθεση του διαβόητου «Jack the Ripper«.

Φωτογραφία:

26 Οκτ 2010

Μικρά και Ενδιαφέροντα #18

  • Μερικές φορές η ανθρώπινη ανοησία γίνεται η άκρη που ξετυλίγει το κουβάρι της γνώσης. Σε αυτή την κατηγορία ανήκει και η αυτοκτονία ενός άνδρα ο οποίος κρεμάστηκε ενώ αυνανιζόταν (erotic asphyxia). Μετά από έλεγχο στο σπίτι του βρέθηκαν βίντεο που είχε τραβήξει ο ίδιος τα οποία έδειχναν τις προηγούμενες φορές που είχε επιχειρήσει ξανά αυτό το επικίνδυνο ερωτικό παιχνίδι. Σε ορισμένα από αυτά τα βίντεο φαινόταν πως ο άνδρας αυτός είχε συμπτώματα βλάβης στον μεσεγκέφαλο (σπασμούς, «κοκκάλωμα» των καρπών κ.α.) τα οποία όμως δεν του προκαλούσαν μόνιμη βλάβη, κάτι που έρχεται σε αντίθεση στις μέχρι τώρα γνώσεις μας για τις βλάβες του μεσεγκεφάλου… [Mind Hacks]
  • Είναι γνωστό πως οι άνδρες έχουν πιο έντονη τάση προς τον αλκοολισμό σε σχέση με τις γυναίκες. Τα αίτια του φαινομένου αυτού πιστεύεται πως είναι εκτός από κοινωνικά και βιολογικά, χωρίς όμως να είναι γνωστός ο ακριβής βιολογικός μηχανισμός που το προκαλεί αυτό. Μια νέα έρευνα των πανεπιστημίων της Columbia και του Yale βρήκε πως μετά από κατανάλωση αλκοόλ οι νευρώνες στους εγκεφάλους των ανδρών απελευθερώνουν περισσότερη ντοπαμίνη, μια ουσία που σχετίζεται με ευχάριστα συναισθήματα και «ανταμοιβή». Αυτό αποτελεί μια πιθανή εξήγηση για την τάση των ανδρών να συνεχίζουν την κατανάλωση όλο και περισσότερου αλκοόλ. [PsyPost]
  • Η νευρική ανορεξία, μια από τις πιο σοβαρές διατροφικές διαταραχές, εκτός από έντονα ψυχολογικά και κοινωνικά προβλήματα προκαλεί φυσικά και πάρα πολύ σοβαρά σωματικά προβλήματα (υποβιταμίνωση, αφυδάτωση, υπονατρεμία κ.α.). Μια έρευνα οφθαλμολόγων όμως βρήκε πως τα άτομα με ανορεξία έχουν πολύ υψηλότερες πιθανότητες να αναπτύξουν σοβαρές μόνιμες βλάβες στους βολβούς των ματιών, κάτι που επηρεάζει τόσο την περιφερειακή όσο και την κεντρική όραση. [Science Daily]
  • Τέλος, ένα νέο που δεν θα αρέσει και πολύ στους Έλληνες, αλλά σίγουρα θα αρέσει στον πρωθυπουργό και το ΔΝΤ. Κάποιοι ερευνητές είχαν την φαεινή ιδέα να δουν εάν συσχετίζεται η απώλεια γνωστικών λειτουργιών με την ηλικία συνταξιοδότησης. Βάζοντας σε σχεδιαγράμματα την μέση ηλικία συνταξιοδότησης και τον μέσο όρο γνωστικών ικανοτήτων σε διάφορες χώρες, φαίνεται πως όσο πιο νωρίς βγαίνει κάποιος στην σύνταξη τόσο πιο νωρίς αναπτύσσει γνωστικά προβλήματα. Φυσικά δεν είναι η δουλειά που μας σώζει, αλλά το ότι ο εγκέφαλός -θέλοντας και μη- εξασκείται κατά τη διάρκεια της εργασίας. Αυτή η έρευνα αποτελεί μια ακόμη απόδειξη του ότι ένας γυμνασμένος εγκέφαλος είναι ένας υγιής εγκέφαλος. [MindBlog]

Ψυχο…ιστορικά

Σαν σήμερα, στις 26 Οκτωβρίου 1967 το ζεύγος Gardner έκανε την πρώτη επίδειξη των ικανοτήτων που είχαν διδάξει στον χιμπατζή Washoe, ο οποίος είχε μάθει να χρησιμοποιεί κάποιες βασικές έννοιες της νοηματικής γλώσσας για να επικοινωνεί με τους εκπαιδευτές του. Η υπόθεση Washoe είχε τραβήξει το ενδιαφέρον ολόκληρου του επιστημονικού κόσμου καθώς ήταν η πρώτη επίδειξη ότι πέραν του ανθρώπου υπάρχουν και άλλα πλάσματα που μπορούν να επικοινωνούν μέσω γλωσσικού κώδικα ο οποίος κάνει σύνδεση μεταξύ σημαίνοντος και σημαινόμενου. Το ζεύγος δέχτηκε φυσικά και πλήθος παρατηρήσεων και ενστάσεων για την επιστημονική αξία του πειράματός του, καθώς δεν ήταν λίγοι αυτοί που ισχυρίζονταν ότι ο Washoe είχε απλά μάθει να χρησιμοποιεί τα χέρια του μέσα από μια διαδικασία απλής συμπεριφοριστικής μάθησης, όπως αυτή που χρησιμοποιείται στα ζώα στα τσίρκο και επομένως η επίδειξη των ικανοτήτων του δεν απαντούσε -τουλάχιστον επαρκώς- στο ερώτημα εάν τα άλλα πρωτεύοντα θηλαστικά μπορούν να χρησιμοποιούν γλωσσικό κώδικα. Αξίζει να αναφερθεί ότι σήμερα πιστεύεται ότι πράγματι ορισμένα είδη πιθήκων φαίνεται πως χρησιμοποιούν κάποιον πολύ βασικό γλωσσικό ή/και σωματικό κώδικα ακόμη και στο φυσικό τους περιβάλλον για να ενημερώσουν για κινδύνους, τροφή ή ακόμη και τα συναισθήματά τους.

Φωτογραφία

17 Νοέ 2007

Σωματικό είδωλο: Μέρος 3ο – Ασυμφωνία μεταξύ πραγματικού και ιδανικού ειδώλου

Διαβάστε επίσης:

Η ασυμφωνία ανάμεσα στο πραγματικό και το ιδανικό σωματικό είδωλο μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη δυσαρέσκειας για το σώμα καθώς και στην εμφάνιση διατροφικών διαταραχών, ιδιαίτερα ανάμεσα στις εφήβους και τις νεαρές γυναίκες. Τα πολιτιστικά πρότυπα για τη φυσική ελκυστικότητα, τα οποία προωθούν την σημαντικότητα ή μη του σωματικού βάρους μπορεί να ωθήσει τις έφηβες στην ανάπτυξη προτύπων τα οποία συχνά είναι άφταστα και μπορεί, με τη σειρά τους, να οδηγήσουν στην ανάπτυξη δυσπροσαρμοστικών διατροφικών συνηθειών.

Read More