22 Ιαν 2015

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο: Αναγνώριση και Διαχείριση της Συμπτωματολογίας ΔΕΠ/Υ

Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητας(ΔΕΠ-Υ, ADHD: Attention Deficit Hyperactivity Disorder) είναι από τις πλέον μελετημένες νευροαναπτυξιακές διαταραχές παγκοσμίως. Αποτελεί τη συχνότερη διάγνωση σε ένα σημαντικό ποσοστό μαθητών σχολικής ηλικίας και εκδηλώνεται με την ακόλουθη τριάδα πρωτογενούς συμπτωματολογίας: α) ελλείμματα στη συγκέντρωση και την προσοχή, β) υπερκινητικότητα και γ) ελλείμματα στην αναστολή κοινωνικά ανάρμοστης συμπεριφοράς, ήτοι παρορμητικότητα.

Η ΔΕΠ-Υ αποτελεί ενδεχομένως το συχνότερο πρόβλημα μάθησης και συμπεριφοράς της παιδικής ηλικίας, παρουσιάζεται στο 5-7% των παιδιών παγκοσμίως και παρά τη διαφοροποίηση των συμπτωμάτων με την ηλικία, τα κύρια χαρακτηριστικά της νόσου επιμένουν σε μεγάλο βαθμό στην εφηβεία και την ενήλικη ζωή. Συνεπώς σε κάποιο ποσοστό ατόμων, η ΔΕΠ-Υ   αποτελεί   μια δια βίου διάγνωση.

Βάσει ερευνητικών δεδομένων, η συμπτωματολογία της διαταραχής διαγιγνώσκεται για πρώτη φορά, από έναν επίσημο δημόσιο φορέα όταν το παιδί δυσκολεύεται   να   ενταχθεί στο πρόγραμμα του σχολείου, λόγω των αυξημένων απαιτήσεων για συγκέντρωση προσοχής και τήρηση κανόνων στο ενδοσχολικό περιβάλλον.

Συχνά η ΔΕΠ-Υ συνυπάρχει με Ειδικές Μαθησιακές Διαταραχές (Δυσλεξία), συμπτώματα κατάθλιψης, ενώ, όταν   η διαταραχή παραμείνει   αδιάγνωστη ή επιμένει στην εφηβεία, οι έφηβοι με ΔΕΠ-Υ παρουσιάζουν παράλληλα αντικοινωνική συμπεριφορά και δεν εκμεταλλεύονται πλήρως τις δυνατότητές τους για κοινωνική και επαγγελματική αποκατάσταση στην ενήλικη ζωή. Κατά συνέπεια, τόσο ο ειδικός ψυχικής υγείας που χρειάζεται να ενημερωθεί σχετικά με την έγκαιρη αξιολόγηση & τον εντοπισμό, καθώς και την εφαρμογή προγραμμάτων παρέμβασης προσαρμοσμένων στις ιδιαίτερες γνωστικές και συναισθηματικές ανάγκες κάθε παιδιού που ενδεχομένως αντιμετωπίζει τη συγκεκριμένη συμπτωματολογία της ΔΕΠ-Υ, κρίνεται πρωτίστως αναγκαίο να κατανοήσει τη φύση και την πολυπλοκότητα της διαταραχής.

Ειδικότερα, η   εκπαίδευση των «φορέων της γνώσης» τόσο στην πρωτοβάθμια όσο και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση  όσο και των άλλων επαγγελματιών ψυχικής υγείας, στην κατανόηση των δυσκολιών των παιδιών με   ΔΕΠ-Υ, στον έγκαιρο εντοπισμό & αναγνώριση της συμπτωματολογίας   με αξιόπιστες και έγκυρες για τα ελληνικά δεδομένα- ψυχομετρικές δοκιμασίες   αλλά και εκπαιδευτικά εργαλεία   θα βοηθήσει αυτούς στην   εκπόνηση εξατομικευμένων προγραμμάτων παρέμβασης, κάποια εκ των οποίων θα παρουσιαστούν ενδελεχώς στο πλαίσιο διεξαγωγής του σεμιναρίου.

Στόχος του σεμιναρίου

Ο απώτερος   στόχος του σεμιναρίου   αφορά στην εκπαίδευση επαγγελματιών ψυχικής υγείας (παιδοψυχιάτρων – ψυχολόγων), εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, εκπαιδευτικών ειδικής αγωγής, λογοθεραπευτών, όλων των ειδικών που εμπλέκονται στην υποστήριξη παιδιών με ΔΕΠ-Υ και στην ευαισθητοποίηση της ευρύτερης επιστημονικής κοινότητας   και του κοινωνικού συνόλου.

Εν κατακλείδι, το σεμινάριο επιδιώκει να παρέχει θεωρητική και πρακτική γνώση καθώς και να ευαισθητοποιήσει τους συμμετέχοντες, αναδεικνύοντας τις διαφορετικές πλευρές της καθημερινότητας και της εκπαιδευτικής ζωής ενός παιδιού ή εφήβου με ΔΕΠ-Υ και να προτείνει παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση τόσο των συμπτωμάτων όσο και των συνοδών αρνητικών επιπτώσεων που επιφέρει η συμπτωματολογία   στην κοινωνικο-συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού

Μεθοδολογία

Το σεμινάριο κατανέμεται σε δύο μέρη:

α) το θεωρητικό υπόβαθρο της ΔΕΠ-Υ

β) βιωματικό μέρος που εμπεριέχει την κατανόηση &   την ορθή εφαρμογή ποικίλων τεχνικών παρέμβασης με σκοπό την αντιμετώπιση των αναπτυξιακών δυσκολιών παιδιών με ΔΕΠ-Υ.

Στο βιωματικό μέρος- εκτός από την ανάλυση των περιστατικών μαθητών με ΔΕΠ- Υ θα δοθεί ιδιαίτερη έμφαση σε σταθμισμένα στον ελληνικό πληθυσμό, εργαλεία που στοχεύουν στην αξιολόγηση της συμπτωματολογίας της διαταραχής, όπως αυτή εκδηλώνεται τόσο στο ενδο – οικογενειακό περιβάλλον όσο και στο ενδο – σχολικό και ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον.

Στο πλαίσιο του επιμορφωτικού σεμιναρίου, παρουσιάζεται αναλυτικά η φύση της διαταραχής, η πρωτογενής και δευτερογενής συμπτωματολογία των παιδιών με ΔΕΠ-Υ, η αξιολόγηση και αναγνώριση των συνοδών – συννοσηρών προβλημάτων τα οποία σε συνδυασμό με τα πυρηνικά συμπτώματα της ΔΕΠ-Υ προκαλούν σημαντική έκπτωση της ικανότητας των παιδιών να λειτουργούν και να σχετίζονται με την οικογένεια, το σχολείο και τους συνομηλίκους τους.

Εκτός από την κλινική εικόνα της ΔΕΠ-Υ, ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην παρουσίαση μεθόδων αντιμετώπισης & αποτελεσματικής διαχείρισης της ΔΕΠ-Υ, όπως της συμπεριφοριστικής προσέγγισης στη θεραπεία των παιδιών με ΔΕΠ-Υ και της οικογενειακής θεραπείας (υπαρξιακή – συστημική προσέγγιση).

Τέλος, θα εμπλουτιστεί η εκπαίδευση των δασκάλων και φορέων ειδικής αγωγής με την εκμάθηση ειδικών τεχνικών συμπεριφοριστικής προσέγγισης, ώστε να δίνουν εντολές, να ενισχύουν την προσαρμοστική και κοινωνικά   αποδεκτή συμπεριφορά και να ελαττώνουν την αρνητική συμπεριφορά των παιδιών με ΔΕΠ-Υ.

Ορισμένα σημεία που αφορούν στη φαρμακοθεραπεία θα θιγούν ελάχιστα, καθώς κρίνεται απαραίτητο λόγω της νευροβιολογικής φύσης της διαταραχής ΔΕΠ-Υ.

Περιεχόμενα του σεμιναρίου:

Πρώτο μέρος – θεωρητικό – νέα ερευνητικά δεδομένα:

  • Κλινική εικόνα της διαταραχής, η πρωτογενής και δευτερογενής συμπτωματολογία των παιδιών με ΔΕΠ-Υ και Ταξινόμηση της ΔΕΠ-Υ
  • Αιτιοπαθογένεια της ΔΕΠ-Υ
  • Συννοσηρότητα ΔΕΠ-Υ & Μαθησιακές Δυσκολίες / ΔΕΠ-Υ & Κατάθλιψη / ΔΕΠ-Υ & Διαταραχές   Συμπεριφοράς
  • Παράγοντες επικινδυνότητας & Προστατευτικοί   παράγοντες

Δεύτερο μέρος: Αναγνώριση και αντιμετώπιση της ΔΕΠ-Υ

  • Λήψη αναπτυξιακού ιστορικού & σύνταξη πρωτοκόλλου για την εκτίμηση της συμπτωματολογίας
  • Χορήγηση & αξιολόγηση σταθμισμένων στον ελληνικό πληθυσμό   δύο (2) ερωτηματολογίων που βασίζονται στα κριτήρια του DSM-IV-TR), για τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς: α) των CBCL (Achenbach, 2001) &   ΤRF (Achenbach, 2001)   &   β)   της Ελληνικής   Κλίμακας   Αξιολόγησης της ΔΕΠΥ για γονείς και εκπαιδευτικούς (Α. Καλαντζή – Αζίζι, Κ. Αγγελή, Γ. Ευσταθίου,2005)- Στάθμιση της ADHD Rating Scale –IV (DuPaul, Power, Anastopoulos & Reid, 1998).

Οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να ασκηθούν στη χορήγηση και αξιολόγηση των δεδομένων, όπως αυτά θα συλλεχθούν από τα εν λόγω ερωτηματολόγια.

Διαχείριση της διαταραχής – προγράμματα παρέμβασης σε παιδιά σχολικής και εφηβικής ηλικίας που στηρίζονται στη συμπεριφοριστική προσέγγιση. Στόχος είναι η εκμάθηση στρατηγικών επίλυσης προβλημάτων, τόσο στο παιδί με ΔΕΠ-Υ όσο και στα άτομα που έρχονται σε καθημερινή επαφή μαζί του. Θα εμπλουτιστεί η εκπαίδευση των  συμμετεχόντων με την εκμάθηση ειδικών τεχνικών συμπεριφοριστικής προσέγγισης, ώστε να δίνουν εντολές, να ενισχύουν την προσαρμοστική και κοινωνικά   αποδεκτή συμπεριφορά και να ελαττώνουν την αρνητική συμπεριφορά των παιδιών με ΔΕΠ-Υ .

Θέματα όπως: πώς γίνεται η εκπαίδευση των γονέων παιδιών με ΔΕΠ-Υ ή η οριοθέτηση του παιδιού με ΔΕΠ-Υ με τη μέθοδο του time-out, τι περιλαμβάνει η θεραπεία   της συμπεριφοράς & τι η οικογενειακή θεραπεία θα υποστηριχθούν με τη συνοδεία έντυπου υλικού, εύληπτου και έγκυρου για την αντιμετώπιση της συμπτωματολογίας. Στο πλαίσιο της παρέμβασης θα προβληθεί βίντεο που παρουσιάζει ποικίλες μεθόδους αποτελεσματικής αποκατάστασης σημαντικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι γονείς & εκπαιδευτικοί παιδιών με ΔΕΠ-Υ.

Τρίτο μέρος: Διαχείριση της διαταραχής – Προγράμματα παρέμβασης στην οικογένεια – συζήτηση

Στο τρίτο μέρος του σεμιναρίου – στο πλαίσιο των βιωματικών δράσεων – ευνοείται η συζήτηση μεταξύ των συμμετεχόντων –φορέων ψυχικής υγείας- σε θέματα που μπορεί να τους έχουν απασχολήσει στην πρακτική τους με παιδιά διαγνωσμένα με ΔΕΠ-Υ & μαθησιακές δυσκολίες.

Θα δοθούν σημειώσεις και βιβλιογραφία

Χρόνος και Τόπος

Διάρκεια: 13 ώρες

Σάββατο 25/04/2015, Ώρες : 10.30π.μ-15.30μ.μ
Κυριακή  26/04/2015, Ώρες: 10:00π.μ.-17:00μ.μ.

Κόστος συμμετοχής:
Για Εκπαιδευτικούς & Επαγγελματίες Ψυχικής Υγείας: 120€
Για Φοιτητές, μεταπτυχιακούς Φοιτητές (passo), ανέργους (κάρτα ανεργίας): 100€

*Ειδικές τιμές για ομάδες άνω των 4 ατόμων
Οι τιμές σε έκδοση τιμολογίου επιβαρύνονται με Φ.Π.Α 23%
Προθεσμία δήλωσης συμμετοχής έως 17 Απριλίου 2015

Στο κόστος του σεμιναρίου περιλαμβάνονται:

  • Βεβαίωση παρακολούθησης του σεμιναρίου
  • Καφές στα διαλείμματα

Διαδικασία εγγραφής

  • Υποβολή των στοιχείων σας στον ειδικό χώρο της ιστοσελίδας μας (http://www.evrymathia.com.gr) ή τηλεφωνική επικοινωνία με το Κέντρο ΕΥΡΥΜΑΘΕΙΑ στο τηλέφωνο 210 2814378 ώρες 15.30 – 21.30 ή μέσω facebook: www.facebook.com/evrymathia
  • Επιβεβαίωση κράτησης από την γραμματέα του ΕΥΡΥΜΑΘΕΙΑ, μέσω email (www.evrymathia.com.gr) ή τηλεφωνικώς
  • Εφόσον έχει επιβεβαιωθεί η κράτηση θέσης καταθέτετε το αντίστοιχο ποσό του κόστους συμμετοχής με τους τρόπους που αναγράφονται στον τρόπο πληρωμής

Τρόπος πληρωμής

Η κράτηση της θέσης για το σεμινάριο εξασφαλίζεται με την ονομαστική κατάθεση του αντιστοίχου ποσού στον παρακάτω τραπεζικό λογαριασμό:

EUROBANK: 0026.0456.55.0200017341 (δικαιούχος Μαρία Σταθάκου)

Ακυρώσεις εγγραφών δεν γίνονται δεκτές. Δεκτές γίνονται αντικαταστάσεις ονομάτων.

Οι θέσεις είναι περιορισμένες.

Εισηγήτρια

Σιαπάτη Σταυρούλα, Δρ. Σχολικής Ψυχολογίας – Εκπαιδευτικός Ειδικής   Αγωγής – μέλος ΕΕΜ ΔΕΠΥ

Η Σταυρούλα Σιαπάτη γεννήθηκε στις15 Μαρτίου 1971,στην Ελλοπία Θηβών. Σπούδασε το χρονικό διάστημα 1988-1992 στο Τμήμα Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κρήτης. Επιπρόσθετα, όσον αφορά στο εν λόγω Πανεπιστήμιο σπούδασε στο Τμήμα Ψυχολογίας. Εξειδικεύτηκε στη σχολική ψυχολογία παιδιών και είναι κάτοχος δύο μεταπτυχιακών τίτλων στον τομέα της Σχολικής Ψυχολογίας. Ειδικότερα, στο δεύτερο μεταπτυχιακό δίπλωμα εξειδικεύτηκε στην αξιολόγηση και αποκατάσταση Ειδικών Μαθησιακών Διαταραχών & Διαταραχών Συμπεριφοράς σε παιδιά και εφήβους. Το 2007 απέκτησε το Διδακτορικό Δίπλωμα στη Σχολική Ψυχολογία με άριστα από το Ε.Κ.Π.Α. Η διδακτορική διατριβή είχε θέμα την κοινωνική, συναισθηματική και σχολική λειτουργικότητα παιδιών που είχαν διαγνωστεί με Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητας (ΔΕΠ-Υ)και καταθλιπτική συμπτωματολογία.

Παράλληλα, η πολυετή εκπαίδευσή της στην υπαρξιακή – συστημική προσέγγιση στον τομέα της Ψυχοθεραπείας από τον Παιδοψυχίατρο, κο. Δ. Καραγιάννη, της επιτρέπει να εργάζεται ως Οικογενειακή Θεραπεύτρια & με οικογένειες παιδιών που έχουν λάβει τη διάγνωση της ΔΕΠ-Υ. Εργάζεται ως Εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής σε τμήματα ένταξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Δ. Θεσσαλονίκης. Επίσης, ως ψυχολόγος φροντίζει τη λειτουργικότητα οικογενειών παιδιών με ΔΕΠ-Υ ή /και συναισθηματικές δυσκολίες. Επί 17 έτη ήταν κάτοχος και υπεύθυνη του Ινστιτούτου Λόγου & Συστημικής- Οικογενειακής Θεραπείας που έδρευε στη Θήβα. Έχει συμμετάσχει με εργασίες της σε πολλά συνέδρια, ημερίδες και έχει λάβει μέρος ως εισηγήτρια σε πολλές διαλέξεις σε σχολεία του Ν. Βοιωτίας & Ν. Θεσσαλονίκης. Είναι παντρεμένη, μητέρα δύο παιδιώνν, ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη.

30 Ιούν 2014

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής / Υπερκινητικότητας: πώς να βοηθήσω το παιδί μου;

Μία από τις πιο συχνές διαγνώσεις στο πεδίο των μαθησιακών διαταραχών είναι η Διαταραχή Ελλειματικής Προσοχής / Υπερκινητικότητας (ΔΕΠ/Υ), η οποία είναι μια διαταραχή νευρολογικής φύσεως που χαρακτηρίζεται από μία αναπτυξιακά μη αναμενόμενη παρόρμηση και δυσκολία συγκέντρωσης με ή χωρίς συμπτώματα υπερικινητικότητας. Υπολογίζεται πως περίπου 5% των παιδιών σχολικής ηλικίας καλύπτουν τα κριτήρια για να διαγνωστούν με κάποια μορφή ΔΕΠ/Υ.

Σε γενικές γραμμές υπάρχουν δύο τύποι ΔΕΠ/Υ οι οποίοι έχουν και διαφορετικά χαρακτηριστικά. Ο τύπος ελλειμματικής προσοχής χαρακτηρίζει το παιδί που δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί σε δραστηριότητες, χάνει την προσοχή του όταν του δίνονται οδηγίες, αποφεύγει να κάνει δραστηριότητες που απαιτούν σημαντικά επίπεδα νοητικής λειτουργίας (λογική σκέψη, απομνημόνευση, προσοχή) και γενικά παρουσιάζει την εικόνα ενός «ξεχασιάρικου» παιδιού.

Ο δεύτερος τύπος είναι αυτός της υπερκινητικής συμπεριφοράς ο οποίος χαρακτηρίζεται από δυσκολία του παιδιού να σταθεί ακίνητο όταν του ζητηθεί, ανεξέλεγκτες σωματικές δραστηριότητες (τρέξιμο, σκαρφάλωμα, τούμπες κτλ), δυσκολία να εργαστεί ήσυχα στο χώρο του, βιασύνη να απαντήσει σε ερωτήματα πριν καν ολοκληρωθούν οι ερωτήσεις ή δυσκολία να περιμένει τη σειρά του σε ένα παιχνίδι. Γενικά το παιδί με αυτό τον τύπο ΔΕΠ/Υ δείχνει την εικόνα ενός παιδιού που είναι παρορμητικό.

Διαγνωστικά Κριτήρια

Σύμφωνα με το Διαγνωστικό Εγχειρίδιο του Αμερικανικού Συνδέσμου Ψυχιατρικής[1] για να διαγνωσθεί ένα παιδί με ΔΕΠ/Υ πρέπει να τηρεί τον τύπο Α1 ή Α2 των ακόλουθων κριτηρίων:

Α) Έξι ή περισσότερα από τα ακόλουθα συμπτώματα ελλειμματικής προσοχής, τα οποία εμφανίζονται για διάστημα τουλάχιστον 6 μηνών, δεν είναι αναπτυξιακά αναμενόμενα από το παιδί και το καθιστούν δυσλειτουργικό στην καθημερινότητά του:

  1. Αποτυχία εστίασης προσοχής σε λεπτομέρειες ή κάνει λάθη απροσεξίας στις σχολικές του εργασίες ή άλλες δραστηριότητες.
  2. Δυσκολία διατήρησης προσοχής κατά τη διεξαγωγή δραστηριοτήτων.
  3. Φαίνεται ότι δεν ακούει όταν του απευθύνουν τον λόγο.
  4. Δεν ακολουθεί μέχρι τέλους τις οδηγίες και αδυνατεί να ολοκληρώσει τις εργασίες που του ανατίθενται.
  5. Δυσκολία να οργανώσει κάτι.
  6. Αποφεύγει να αναλάβει καθήκοντα που απαιτούν παρατεταμένη, πνευματική προσπάθεια.
  7. Χάνει αντικείμενα αναγκαία για την καθημερινότητά του.
  8. Διασπάται η προσοχή του από εξωτερικά ερεθίσματα.
  9. Ξεχνάει να κάνει τις δραστηριότητες και τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει.

Β) Έξι ή περισσότερα από τα ακόλουθα συμπτώματα υπερκινητικής-παρορμητικής συμπεριφοράς, τα οποία εμφανίζονται για διάστημα τουλάχιστον 6 μηνών, δεν είναι αναπτυξιακά αναμενόμενα από το παιδί και το καθιστούν δυσλειτουργικό στην καθημερινότητά του.

  1. Κουνά νευρικά τα άκρα του ή στριφογυρίζει στη θέση του.
  2. Σηκώνεται από τη θέση του σε καταστάσεις που δεν είναι αναμενόμενο.
  3. Έχει έντονη σωματική δραστηριότητα όταν κάτι τέτοιο δεν είναι αναμενόμενο.
  4. Δυσκολεύεται να παίξει ή να συμμετάσχει ήσυχα σε δραστηριότητες.
  5. Βρίσκεται σε μια διαρκή κίνηση.
  6. Μιλάει ακατάπαυστα.
  7. Απαντάει πριν ολοκληρωθεί η ερώτηση που πάει να του γίνει.
  8. Δυσκολεύεται να περιμένει τη σειρά του για μια δραστηριότητα.
  9. Διακόπτει και γίνεται ενοχλητικός στους άλλους

Τα συμπτώματα πρέπει να έχουν εμφανιστεί πριν το παιδί ολοκληρώσει τα επτά έτη, να είναι παρόντα σε τουλάχιστον δύο διαφορετικά περιβάλλοντα (π.χ. σχολείο, σπίτι), λόγω αυτών το παιδί να αντιμετωπίζει κλινικά σημαντικά προβλήματα στην κοινωνική του ζωή (σχολείο, σπίτι, εξωσχολικές δραστηριότητες κτλ) και τα όποια συμπτώματα να μην εξηγούνται καλύτερα με κάποια άλλη διάγνωση παρόμοιας συμπτωματολογίας.

Πως εξηγώ τη ΔΕΠ/Υ στο παιδί

Όπως συμβαίνει σε όλες τις περιπτώσεις που πρέπει να εξηγήσουμε σε ένα παιδί κάτι που μας φαίνεται δυσνόητο ακόμη και για εμάς τους ίδιους, πριν η οικογένεια μιλήσει στο παιδί για τη ΔΕΠ/Υ, θα πρέπει να έχει φροντίσει να ενημερωθεί η ίδια πολύ καλά για το θέμα. Η οικογένεια θα πρέπει να κατανοήσει μέσα από την ενημέρωσή της από ειδικούς τι ακριβώς παρουσιάζει το παιδί, τι προβλήματα ενδέχεται να έχει στο μέλλον και πως θα μπορέσει να τα αντιμετωπίσει[2] .

Από εκεί και πέρα η βασική συμβουλή είναι απλή: ειλικρίνεια. Οι γονείς δεν πρέπει να κρύψουν κάτι, ενδεχομένως πιστεύοντας ότι έτσι προστατεύουν το παιδί τους, γιατί αργά η γρήγορα το παιδί θα διαβάσει τις αντιδράσεις των γονιών και θα καταλάβει ότι «κάτι τρέχει», κάτι που θα έχει ως αποτέλεσμα να μπερδευτεί, ενώ εάν βλέπει ότι δεν τα καταφέρνει εκεί που άλλα παιδιά είναι καλύτερα από το ίδιο μπορεί να αναπτύξει αρνητική αυτοεικόνα, κάτι που θα βλάψει φυσικά την αυτοπεποίθησή του. Θυμηθείτε ότι ανάλογα με την ηλικία του παιδιού, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε λέξεις και εκφράσεις που μπορεί να κατανοήσει. Απαντάμε σύντομα, με ειλικρίνεια και χωρίς να αποκρύπτουμε κάτι, ενώ εάν δεν γνωρίζουμε να απαντήσουμε σε μια ενδεχόμενη απορία του, απλά του λέμε ότι δεν γνωρίζουμε, αλλά θα φροντίσουμε να μάθουμε και θα το ξανασυζητήσουμε μαζί του.

Είναι καλά οι γονείς να έρθουν σε συνεννόηση και με άλλα άτομα και φορείς με τα οποία έρχεται σε επαφή καθημερινά το παιδί (π.χ. σχολείο, φροντιστήριο, γυμναστήριο) ώστε αφενός να γίνουν σύμμαχοι των γονέων και αφετέρου να μην φέρουν το παιδί σε δύσκολη θέση λόγω της άγνοιάς τους. Με το να συζητήσουμε με τους άλλους φορείς εν γνώσει του παιδιού μας, περνάμε το μήνυμα ότι η ΔΕΠ/Υ δεν είναι ένα θέμα ταμπού, κάτι που θα μειώσει και την πίεση που ενδεχομένως μπορεί να δεχτεί το παιδί εάν το αναγκάσουμε να κουβαλάει ένα τέτοιο μυστικό.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι δεν πρέπει να επιτρέψουμε στο παιδί να χρησιμοποιήσει τη ΔΕΠ/Υ ως δικαιολογία για να αποφεύγει εργασίες ή να μεταχειρίζεται άλλα άτομα. Γνωρίζοντας τα όρια και τις δυνατότητες του παιδιού μπορούμε να διαμορφώσουμε ένα εξατομικευμένο και σταθερό πρόγραμμα αμοιβών και ποινών, όπως ακριβώς θα κάναμε εάν το παιδί μας δεν παρουσίαζε συμπτώματα ΔΕΠ/Υ.

Διαχείριση μέσα στην οικογένεια

Για να διαχειριστούμε σωστά τη ΔΕΠ/Υ θα πρέπει να μην ξεχνάμε πως πρόκειται για μία απολύτως διαχειρίσιμη νευρολογική-συμπεριφορική διαταραχή. Δεν ήρθε το τέλος του κόσμου για το παιδί μας και η διαταραχή δεν λέει απολύτως τίποτε για τις νοητικές ικανότητες του παιδιού. Το παιδί μπορεί να συνεχίσει κανονικότατα το σχολείο του και να γίνει ένας πολύ επιτυχημένος επαγγελματίας, επιστήμονας ή ότι άλλο επιλέξει να ακολουθήσει. Οι ομαλές και στενές οικογενειακές σχέσεις που χαρακτηρίζονται από μια άνευ όρων αγάπη των μελών μεταξύ τους, βοηθούν τα παιδιά να ενισχύσουν την αυτοπεποίθησή τους. Ακόμη και αν το παιδί απογοητεύει σε κάποιες στιγμές τους γονείς, το γενικότερο μήνυμα που πρέπει να παίρνει είναι η αποδοχή της προσωπικότητάς του και η ενίσχυση των ικανοτήτων του. Εάν παίρνει την προσοχή που χρειάζεται μόνο όταν απογοητεύει τους γονείς, τότε θα μάθει ότι είναι «κακό παιδί» και ότι δεν αξίζει ως άτομο, κάτι που θα μειώσει σημαντικά την αυτοπεποίθησή του.

Όπως είπαμε και πιο πάνω, οι γονείς θα πρέπει να ενημερωθούν πλήρως για όλες τις πτυχές της ΔΕΠ/Υ και των συγκεκριμένων δυσκολιών που αναμένεται να αντιμετωπίσει το παιδί και να προσπαθήσουν με ειλικρίνεια να ενημερώσουν με τη σειρά τους το παιδί μια απλή και κατανοητή γλώσσα. Σε καμία περίπτωση η διαταραχή αυτή δεν πρέπει να μένει κρυμμένη κάτω από το χαλάκι και να γίνει θέμα ταμπού.

Το παιδί σταδιακά θα πρέπει να αρχίσει να αναπτύσσει ικανότητες αυτοδιαχείρισης της διαταραχής και αυτό μπορεί να γίνει μόνο μέσα από τη συνεργασία των γονέων και κρατώντας έναν ανοιχτό δίαυλο επικοινωνίας με το παιδί. Για να μπορέσει να αναπτύξει αυτές τις ικανότητες, είναι σημαντικό το παιδί να συμμετέχει ενεργά και με πλήρη γνώση των στόχων της θεραπευτικής παρέμβασης που του γίνεται και να μην είναι απλά ένας παθητικός δέκτης. Με τον τρόπο αυτό εκτός ότι μειώνεται το άγχος του παιδιού και τονώνεται η αυτοπεποίθησή του, ουσιαστικά πολλαπλασιάζονται οι πιθανότητες επιτυχούς παρέμβασης.

Ειδικά στην περίπτωση που το παιδί χρειάζεται κάποιου είδους φαρμακευτική αγωγή, οι γονείς θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στο πως θα συζητήσουν το θέμα της χορήγησης φαρμάκου. Το παιδί δεν πρέπει να πάρει το μήνυμα πως είναι ασθενής, αλλά ότι η φαρμακευτική αγωγή θα το βοηθήσει να ανταπεξέλθει καλύτερα στην καθημερινότητά του, όπως ακριβώς τα γυαλιά βοηθούν ένα μυωπικό παιδί να βλέπει καλύτερα στο σχολείο.

Όπως γίνεται κατανοητό, ένα παιδί με ΔΕΠ/Υ είναι λογικό να κάνει κάποια πράγματα διαφορετικά από τα άλλα παιδιά και να χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να ολοκληρώσει κάποιες δραστηριότητες. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει οι γονείς και οι δάσκαλοι να συγκρίνουν το παιδί με ΔΕΠ/Υ με τα άλλα παιδιά. Το παιδί πρέπει να έχει συγκεκριμένους και εξατομικευμένους στόχους που να μπορεί να φτάσει. Οι πολλαπλές υποχρεώσεις και η ύπαρξη πολύ υψηλών στόχων που πολύ πιθανόν να μην μπορέσει να φτάσει το παιδί, δημιουργούν κακή αυτοεικόνα στο παιδί και το οδηγούν στο να έχει χαμηλές προσδοκίες από τον εαυτό του.

Αντί να επικεντρωθούν οι γονείς στα αρνητικά συμπτώματα της ΔΕΠ/Υ, είναι πιο χρήσιμο να στηρίξουν το παιδί να συνεχίσει να αναπτύσσει όποιες ικανότητες έχει και να του υπενθυμίζουν (λεκτικά και μη λεκτικά) τα θετικά στοιχεία του. Η οικογένεια είναι η πιο σημαντική πηγή αυτοπεποίθησης για το παιδί και η αυτοπεποίθηση με τη σειρά της είναι ο καλύτερος σύμμαχος στην καθημερινότητα ενός παιδιού με ΔΕΠ/Υ. Οι γονείς αντί να επικεντρώνονται αποκλειστικά και μόνο στο να γίνει καλύτερο το παιδί στις δραστηριότητες που υστερεί (π.χ. γράψιμο έκθεσης), πρέπει να βοηθήσουν το παιδί να αναπτύξει άλλα ταλέντα στα οποία έχει κλίση (π.χ. ποδόσφαιρο). Όταν το παιδί αντιλαμβάνεται ότι αξίζει και ότι μπορεί να πετύχει πράγματα με την προσπάθειά του, η θετική αυτοεικόνα του μεταφέρεται και στην προσπάθεια που θα κάνει με τις δραστηριότητες που υστερεί.

Ολόκληρη η οικογένεια θα πρέπει να κατανοήσει ότι η ΔΕΠ/Υ είναι μια αντιμετωπίσιμη κατάσταση, για την οποία δεν ευθύνονται ούτε τα μέλη της, αλλά φυσικά ούτε και το παιδί. Είναι απλά μία μικρή επιπλέον δυσκολία που θα πρέπει να αντιμετωπίσουν όλοι μαζί μέσω ενός οργανωμένου σχεδίου το οποίο περιλαμβάνει το μοίρασμα ευθυνών στα μέλη (π.χ. ποιος είναι υπεύθυνος να μεταφέρει το παιδί στις συνεδρίες με παιδοψυχολόγο και ποιος για τη φαρμακευτική του αγωγή) αλλά και την ανάπτυξη συγκεκριμένων συμπεριφορών στην καθημερινότητα ώστε να στηριχθεί το παιδί με ΔΕΠ/Υ. Μπορεί να χρειαστεί να αλλάξουν οι τρόποι με τους οποίους γίνονταν κάποιες δραστηριότητες μέσα στην οικογένεια, αλλά αυτό είναι κάτι απολύτως θεμιτό και απαραίτητο για την σφαιρική αντιμετώπιση της διαταραχής.

Οι γονείς, ιδανικά με τη βοήθεια ενός ειδικού, μπορούν να δημιουργήσουν ένα συγκεκριμένο και σαφές πλαίσιο κανόνων συμπεριφοράς στο σπίτι (πως μιλάμε, πότε διαβάζουμε, τι ευθύνες έχουμε, πότε μπορούμε να δούμε τηλεόραση) οι οποίοι ακολουθούνται ανεξαιρέτως από όλα τα μέλη της οικογένειας και συνοδεύονται από τις αντίστοιχες επιβραβεύσεις ή επιπτώσεις ανάλογα με το εάν θα τηρηθούν ή όχι. Φυσικά οι κανόνες θα πρέπει να είναι σαφείς και να δημιουργηθούν μετά από συζήτηση με το παιδί και να ισχύουν και για τους γονείς, οι οποίοι θα πρέπει να δίνουν πρώτοι το καλό παράδειγμα.

Αντί οι γονείς να αφήνουν στο παιδί μια πληθώρα επιλογών, είναι πιο χρήσιμο να του δίνουν 2 ή 3 επιλογές βάσει των οποίων καλείται να πάρει την απόφασή του. Για παράδειγμα αντί να αφήσετε το παιδί σας ανεξέλεγκτο στο σουπερ μάρκετ να πάρει όποια λιχουδιά του αρέσει, περιορίστε το να επιλέξει μεταξύ 2 συγκεκριμένων επιλογών. Δεδομένου πως τα παιδιά με ΔΕΠ/Υ δυσκολεύονται να επεξεργαστούν πολλές πληροφορίες μαζί, είναι πάντοτε καλύτερα να μειώνουμε τον όγκο των συγκρίσεων που καλούνται να κάνουν.

Κρατήστε το πρόγραμμα της καθημερινότητας σταθερό, βάσει μιας συγκεκριμένης ρουτίνας. Η ώρα του ξυπνήματος, η διαδικασία του ντυσίματος, η ώρα της αναχώρησης προς το σχολείο, η ώρα του φαγητού κτλ πρέπει να είναι σταθερά και γνωστά στο παιδί. Με αυτόν τον τρόπο το παιδί ξέρει αυτόματα τι πρέπει να κάνει και διαχειρίζεται καλύτερα τον χρόνο του.

Το πιο σημαντικό είναι οι γονείς να δίνουν χρόνο έκφρασης στο παιδί τους. Εάν κρατήσουν μια συνεχή, άνευ όρων, επικοινωνία με το παιδί, αυτό θα εκφράσει τους τομείς στους οποίους δυσκολεύεται (π.χ. την ώρα της ανάγνωσης) αλλά και ενδεχομένως θα αναφέρει τι πιστεύει ότι θα το βοηθούσε (π.χ. περισσότερα διαλλείματα). Οι ανοιχτές συζητήσεις με όλη την οικογένεια ενθαρρύνουν την έκφραση του παιδιού, το καθιστούν υπεύθυνο για τις αποφάσεις του και το κάνουν πιο ανεξάρτητο.

Η οικογένεια δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να αποθαρρυνθεί στην προσπάθειά της. Οι δυσκολίες που μπορεί να αντιμετωπίσει με τη ΔΕΠ/Υ θα πρέπει να γίνουν η αφορμή για πιο συντονισμένη προσπάθεια και ανοιχτή επικοινωνία μεταξύ των μελών της. Όπως αναφέρθηκε πολλές φορές παραπάνω, η ΔΕΠ/Υ είναι μία απολύτως διαχειρίσημη γνωστική διαταραχή, αρκεί οι γονείς να δράσουν άμεσα μόλις δουν κάποιες πρώιμες ανησυχητικές ενδείξεις και είναι έτοιμοι να στηρίξουν το παιδί τους στην καθημερινότητά του.

Εισαγωγική Φωτογραφία

Περισσότερες Πληροφορίες / Βιβλιογραφία

  1. American Psychiatric Association, & American Psychiatric Association. (2000). Diagnostic and statistical manual of mental disorders: DSM-IV-TR (4th ed., text revision.). Washington, DC: American Psychiatric Association. []
  2. Ακρίβου, Ευαγγελία Α. (2012). ΔΕΠ/Υ : Διαταραχή ελλειμματικής προσοχής / υπερκινητικότητας: ένας οδηγός για γονείς – 1η έκδ. – Τρίκαλα: Λογείον []
28 Ιαν 2014

Σεμινάριο: Η εκπαιδευτική και θεραπευτική αντιμετώπιση των παιδιών με ΔΕΠ-Υ μέσω της Παιγνιοθεραπείας

Η Διαταραχή ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ) εμφανίζεται ως η συχνότερη διαταραχή της παιδικής ηλικίας, με κύρια συμπτώματα τη διάσπαση προσοχής, την παρορμητικότητα και την υπερκινητικότητα. Ωστόσο, παρά τα υψηλά ποσοστά εμφάνισης της διαταραχής( 5-7% του μαθητικού πληθυσμού), είναι πολλές οι περιπτώσεις όπου η ΔΕΠ-Υ παραμένει αδιάγνωστη,  γεγονός που έχει αρνητικό αντίκτυπο στις οικογένειες των παιδιών, στις σχολικές  τάξεις και το κυριότερο στα ίδια τα παιδιά που δε λαμβάνουν πραγματική βοήθεια στο να διαχειριστούν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στην καθημερινότητά τους.

Παράλληλα, η μη έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση του παιδιού με ΔΕΠ-Υ μπορεί να επιδεινώσει την ίδια τη διαταραχή και να επιβαρύνει την κλινική εικόνα του παιδιού, καθώς το καθιστά πιο ευάλωτο στην ανάπτυξη δευτερογενών συμπτωμάτων, όπως συναισθηματικές διαταραχές, προβλήματα συμπεριφοράς, μαθησιακές δυσκολίες κ.ά.

Στόχος του σεμιναρίου

Το σεμινάριο απευθύνεται σε άτομα που ασχολούνται ή πρόκειται να ασχοληθούν με παιδιά στην επαγγελματική ή/και προσωπική τους ζωή, καθώς και σε όποιους επιθυμούν να διευρύνουν τις γνώσεις τους σχετικά με τη ΔΕΠ-Υ στην παιδική ηλικία και την αντιμετώπισή της. Στόχος του σεμιναρίου είναι να κατανοήσουμε τη φύση της ΔΕΠ-Υ, το πώς  επηρεάζει τα παιδιά, τις οικογένειές τους και τις σχολικές τάξεις, καθώς και το πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί. Λαμβάνοντας υπόψη το μαθησιακό και  ψυχολογικό προφίλ και τις ανάγκες των παιδιών με ΔΕΠ-Υ, θα διερευνήσουμε  και θα επεξεργαστούμε σε θεωρητικό και βιωματικό επίπεδο το πώς μπορούν να αξιοποιηθούν τεχνικές και μέθοδοι της παιγνιοθεραπείας για την αποτελεσματική εκπαιδευτική / θεραπευτική αντιμετώπιση ενός παιδιού με ΔΕΠ-Υ.

Μεθοδολογία

Το σεμινάριο θα είναι κυρίως βιωματικό, ενώ παράλληλα θα πλαισιωθεί με την απαραίτητη θεωρητική προσέγγιση και την αναφορά σε μελέτες περιπτώσεων. Επίσης, θα χρησιμοποιηθούν τεχνικές, όπως: δημιουργική συμβολική έκφραση μέσα από τη χρήση αντικειμένων, παιχνίδια ενσωμάτωσης. αφήγηση, ζωγραφική, παιχνίδι ρόλων, κ.ά.

Περιεχόμενα του σεμιναρίου

  • Τι είναι η ΔΕΠ-Υ και ποια είναι τα συμπτώματά της(πρωτογενή και δευτερογενή)
  • Μαθησιακό προφίλ του παιδιού με ΔΕΠ-Υ
  • Ψυχολογικό προφίλ του παιδιού με ΔΕΠ-Υ
  • Εκπαιδευτική και Θεραπευτική αντιμετώπιση – σχεδιασμός εκπαιδευτικών και θεραπευτικών προγραμμάτων
  • Μοντέλα παιγνιοθεραπείας για το παιδί με ΔΕΠ-Υ
  • Σχεδιασμός ομαδικών δραστηριοτήτων για παιδιά με ΔΕΠ-Υ προσχολικής και σχολικής ηλικίας
  • Τεχνικές για τον αυτοέλεγχο και την εκμάθηση κοινωνικών δεξιοτήτων
  • Συζήτηση

Λόγω του βιωματικού χαρακτήρα του σεμιναρίου, οι συμμετέχοντες καλούνται να  φοράνε άνετα ρούχα και να έχουν μαζί τους καλτσάκια. Θα δοθούν σημειώσεις και βιβλιογραφία.

  • Συντονίστρια: Αναστασία Πετρακοπούλου,νηπιαγωγός,παιγνιοθεραπεύτρια, ΜΑ
  • Διάρκεια: 5 ώρες
  • Ημερομηνία Διεξαγωγής: Κυριακή 23/02/2014
  • Ωρες: 10.00 πμ – 3.00 μμ
  • Κόστος συμμετοχής: 50€
  • Τόπος διεξαγωγής: ΚΕΝΤΡΟ ΕΥΡΥΜΑΘΕΙΑ, ΑΘΗΝΑ

*Ειδικές τιμές για ομάδες άνω των 4 ατόμων
Οι τιμές σε έκδοση τιμολογίου επιβαρύνονται με Φ.Π.Α 23%
Προθεσμία δήλωσης συμμετοχής έως 14 Φεβρουαρίου 2014
Αυγής 55 & Μπιζανίου 1, Ν. Ηράκλειο (ισόγειο)

Στο κόστος του σεμιναρίου περιλαμβάνονται:

  • Folder με το υλικό του Σεμιναρίου
  • Βεβαίωση παρακολούθησης
  • Καφέ και σνακ στα διαλείμματα

Διαδικασία εγγραφής

  • Υποβολή των στοιχείων σας στον ειδικό χώρο της ιστοσελίδας http://www.evrymathia.com.gr/contact.php#.UMdwJKwYgxI
  • Τηλεφωνική επικοινωνία με το Κέντρο ΕΥΡΥΜΑΘΕΙΑ στο τηλέφωνο 210 2814378
  • Ώρες 15.00 – 21.00 ή μέσω facebook: www.facebook.com/evrymathia
  • Επιβεβαίωση κράτησης από την γραμματέα του ΕΥΡΥΜΑΘΕΙΑ, μέσω email (www.evrymathia.com.gr) ή τηλεφωνικώς
  • Εφόσον έχει επιβεβαιωθεί η κράτηση θέσης καταθέτετε το αντίστοιχο ποσόου κόστους συμμετοχής με τους τρόπους που αναγράφονται στον τρόπο πληρωμής

Τρόπος πληρωμής

Η κράτηση της θέσης για το σεμινάριο εξασφαλίζεται με την ονομαστική κατάθεση του αντιστοίχου ποσού στον παρακάτω τραπεζικό λογαριασμό: EUROBANK: 0026.0456.55.0200017341 (δικαιούχος Μαρία Σταθάκου)

Ακυρώσεις εγγραφών δεν γίνονται δεκτές. Δεκτές γίνονται αντικαταστάσεις ονομάτων.

Οι θέσεις είναι περιορισμένες