05 Σεπ 2012

Πώς απεικονίζουν οι γυναίκες με διατροφικές διαταραχές τον εαυτό τους;

Οι γυναίκες που πάσχουν από ανορεξία ή βουλιμία απεικονίζουν τους εαυτούς τους με εμφανώς διαφορετικά χαρακτηριστικά από ό, τι οι γυναίκες που δεν έχουν διατροφικές διαταραχές και οι οποίες θεωρούνται πως έχουν φυσιολογικό βάρος. Αυτό έχει προταθεί σε μια νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Χάιφα που δημοσιεύθηκε στο «The Arts in Psychotherapy»[1] .

«Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης δείχνουν ότι οι γυναίκες που πάσχουν ή είναι επιρρεπείς στην ανάπτυξη διατροφικών διαταραχών, όπως η ανορεξία και η βουλιμία, μπορούν να διαγνωστούν με μια απλή και μη-παρεμβατική αξιολόγηση σχεδίου αυτο-εικόνας», εξήγησε ο καθηγητής Rachel-Lev Wiesel, επικεφαλής του Graduate School of Creative Art Therapies στο πανεπιστήμιο της Χάιφα και συν-συγγραφέας της μελέτης.

Η έρευνα, η οποία διεξήχθη από τον καθηγητή Lev -Wiesel μαζί με τον Δρ Jonathan Guez, Shimrit Valetsky, ο Dr Diego Kruszewski Sztul και ο Dr Bat-Sheva Pener, εξέτασαν 76 γυναίκες, 36 εκ των οποίων είχαν διαγνωστεί με νευρική ανορεξία ή βουλιμία, 20 χωρίς διατροφικές διαταραχές, αλλά ήταν υπέρβαρες, και 20 με φυσιολογικό βάρος. Κάθε μία από τους συμμετέχοντες συμπλήρωσαν δύο τυποποιημένα ερωτηματολόγια για τον έλεγχο των διατροφικών διαταραχών και στη συνέχεια ζητήθηκαν να ζωγραφίσουν τους εαυτούς τους. Εκτός του ότι ζητήθηκαν να ζωγραφίσουν, δεν υπήρξαν κατευθυντήριες γραμμές και δεν τέθηκαν περιορισμοί για το σχέδιο.

Η ερευνητική ομάδα αξιολόγησε τα σχέδια και βρήκε διαφορές μεταξύ των ομάδων σε τέσσερις πτυχές:

  • Λαιμός: Οι γυναίκες που πάσχουν από ανορεξία ή βουλιμία έτειναν να σχεδιάζουν ένα μεγαλύτερο λαιμό, αποσυνδεμένο λαιμό ή καθόλου.
  • Στόμα: το χαρακτηριστικό αυτό ήταν περισσότερο εμφανές στα σχέδια από τις γυναίκες που πάσχουν από ανορεξία ή βουλιμία.
  • Μηροί: οι γυναίκες με διατροφικές διαταραχές σχεδίασαν πλατύτερους μηρούς από ό, τι οι άλλες ομάδες της μελέτης.
  • Πόδια: οι γυναίκες με διατροφικές διαταραχές έτειναν να ζωγραφίζουν μορφές χωρίς πόδια ή με αποσυνδεμένα πόδια.

Αριστερά: Σχέδιο από μια γυναίκα με ανορεξία. Μεσαία: Σχέδιο αυτο-εικόνας από μια γυναίκα που πάσχει από βουλιμία. Δεξιά: Σχέδιο αυτο-εικόνας από μια γυναίκα με φυσιολογικό βάρος. (Πηγή: Πανεπιστήμιο της Χάιφα)

Η μελέτη αποκάλυψε επίσης ότι τα σχέδια αυτο-εικόνας μπορούν να ξεχωρίσουν μεταξύ γυναικών με ανορεξία και βουλιμία: τα άτομα με ανορεξία είχαν την τάση να παραλείψουν το στήθος από τα σχέδια τους, ζωγράφιζαν με λιγότερο καθορισμένες γραμμές και μικρότερες μορφές σε σχέση με το μέγεθος της σελίδας.

Προκειμένου να αξιολογηθεί η αξιοπιστία του τεστ, τα πιο έντονα αποτελέσματα συγκρίθηκαν με τα δύο τυποποιημένα τεστ των διατροφικών διαταραχών, και ένας πολύ ισχυρός συσχετισμός βρέθηκε μεταξύ όλων των δοκιμών.

«Οι γυναίκες που πάσχουν από διατροφικές διαταραχές συνήθως τείνουν να κρύβουν την κατάστασή τους, ακόμη και από τους θεραπευτές τους. Συχνά δυσκολεύονται να μιλήσουν για το πρόβλημά τους, έτσι ώστε ένα μη-λεκτικό και μη-παρεμβατικό εργαλείο, όπως ένα απλό αίτημα για ένα σχέδιο αυτο-εικόνας μπορεί να γίνει ένα σημαντικό εργαλείο για δημιουργική θεραπεία μέσω της τέχνης», εξηγεί ο καθηγητής-Lev Wiesel.

Περισσότερες Πληροφορίες / Βιβλιογραφία

  1. Guez, J., Lev-Wiesel Rachel., Valetsky, S., Kruszewski Sztul, D. & Pener, B. Self-figure drawings in women with anorexia; bulimia; overweight; and normal weight: A possible tool for assessment. The Arts in Psychotherapy, 2010; 37 []
04 Σεπ 2012

Η τελειομανία στην Νευρική Ανορεξία

Τα άτομα με ανορεξία που διακινδυνεύουν την υγεία τους στην αναζήτηση ενός τέλειου σώματος είναι πιο πιθανό να είναι τελειομανείς σε όλες τις πτυχές της ζωής τους, από ό,τι τα άτομα χωρίς διατροφικές διαταραχές, σύμφωνα με μια νέα πολυεθνική μελέτη[1] .

Τα ευρήματα θεωρούνται το πρώτο βήμα προς την ανακάλυψη μια πιθανής γενετικής βάσης για την νευρική ανορεξία. «Προσπαθούμε να βρούμε τα χαρακτηριστικά που κάνουν τους ανθρώπους να είναι επιρρεπείς στις διατροφικές διαταραχές, και αυτή η μελέτη προτείνει πως η τελειομανία μπορεί να είναι ένα από αυτά τα χαρακτηριστικά,» λέει ο Δρ Walter Kaye, καθηγητής ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ και ένας από τους συντάκτες της μελέτης.

Δουλεύοντας με γυναίκες από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Αγγλία και τη Γερμανία, η ερευνητική ομάδα σύγκρινε περισσότερο από 300 γυναίκες με ανορεξία με 44 υγιείς γυναίκες με μέσο βάρος που δεν είχαν διατροφικές διαταραχές.

Οι γυναίκες με ανορεξία τέθηκαν σε τρεις ομάδες: σε εκείνες που είχαν ακραίους περιορισμούς στη λήψη τροφής, εκείνες που χρησιμοποιούν καθαρτικά και εκείνες που κάνουν κραιπάλες φαγητού και μετά χρησιμοποιούν καθαρτικά για εξυγίανση.

«Η τελειομανία ήταν υψηλή σε όλες τις υποκατηγορίες ανορεξίας,» αναφέρει η επικεφαλής συγγραφέας δρ Κάθριν Halmi, καθηγήτρια ψυχιατρικής στο Ιατρικό Κολέγιο Weill του Πανεπιστημίου Κορνέλ και διευθύντρια του Προγράμματος Διατροφικών Διαταραχών στο Τμήμα Westchester της Νέας Υόρκης του Νοσοκομείου Presbyterian.

Και η χώρα προέλευσης των γυναικών δεν φαίνεται να έχει σημασία, αναφέρει. «Αυτή η μελέτη ορίζει πως η τελειομανία είναι ένα ισχυρό χαρακτηριστικό της ανορεξίας, και τώρα πρέπει να δούμε αν αυτό το γνώρισμα μεταδίδεται στα γονίδια», λέει η Δρ. Halmi.

«Νομίζω ότι η μελέτη αυτή επιβεβαιώνει πολλά από αυτά που είναι ήδη γνωστά,» λέει ο Δρ Ira, διευθυντής της Εφηβικής Ιατρικής, διευθυντής και ιδρυτής του προγράμματος διατροφικών διαταραχών HEED στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Brookdale και Ιατρικό Κέντρο στη Νέα Υόρκη. «(Η μελέτη) μας δείχνει την κατεύθυνση που έχουμε δει εμπειρικά: ότι η τελειομανία έχει μια υποκείμενη επίδραση στους ασθενείς με ανορεξία.»

Τι να κάνετε

Σε αυτό το σημείο, τα ευρήματα θα έχουν μικρή επίδραση στη θεραπεία ή στην πρόληψη της ανορεξίας, παρά μόνο να τονίσω ότι η θεραπεία θα πρέπει να αντιμετωπίζει τις τάσεις τελειομανίας, επισημαίνει η Δρ. Halmi.

Οι ερευνητές συνιστούν περισσότερη εκπαίδευση στους γονείς, δασκάλους και γιατρούς, και προτείνουν στους γιατρούς να είναι σε εγρήγορση στο σημείο των διατροφικών διαταραχών.

Σημεία σημαντικά για προσοχή είναι η απώλεια βάρους, οι εναλλαγές της διάθεσης, προβλήματα συμπεριφοράς, χαμηλότεροι βαθμοί, κοινωνική απομόνωση, οι μαύροι κύκλοι κάτω από τα μάτια, ο κιτρινωπός αποχρωματισμός στις παλάμες και τα πέλματα των ποδιών και, στις γυναίκες, η απώλεια της εμμήνου ρύσεως.

Εισαγωγική Φωτογραφία

Περισσότερες Πληροφορίες / Βιβλιογραφία

  1. Halmi, K.A., Bellace, D., Berthod, S., Berrettini, W., Brandt, H. A., Bulik, C. M., Crawford, S., Fichter, M. M., Johnson, C. L., Kaplan, A., Kaye, W. H., Thornton, L., Treasure, J., Woodside, D. B. & Strober, M. (2012). An examination of early childhood perfectionism across anorexia nervosa subtypes. International Journal of Eating Disorders, 45(6), 800-807. []
04 Ιούλ 2012

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής και Ψυχοθεραπεία

«Το βάρος μου καθορίζει τη ζωή μου, αν καταφέρνω να ελέγξω το βάρος μου έχω την αίσθηση ότι ελέγχω τη ζωή μου, αν φάω έστω και μια φρυγανιά παραπάνω αισθάνομαι άσχημα με τον εαυτό μου, τύψεις και ενοχές, η μαμά μου, μου κρύβει τα τρόφιμα στο σπίτι, φοβάμαι να το αποκαλύψω στους φίλους μου, νιώθω ότι είμαι απαίσια, νιώθω χοντρή, δεν μπορώ να αντέξω τα βλέμματα των άλλων πάνω μου, το παραμικρό τους σχόλιο για την εμφάνισή μου μπορεί να με «διαλύσει», το φαί είναι η παρηγοριά μου στις δύσκολες καταστάσεις, αισθάνομαι προβληματική, αδύναμη, μπερδεμένη, τιμωρώ τον εαυτό μου προκαλώντας εμετό, πρέπει να είμαι όμορφη για τους αρέσω, σε μια ώρα μπορώ να φάω ποσότητα φαγητού με θερμίδες όλης της ημέρας, όταν καταφέρνω να μειώσω το βάρος μου νιώθω μια αίσθηση παντοδυναμίας, μισώ τον εαυτό μου όταν κοιτάζομαι στον καθρέφτη, φοβάμαι να βάλω σοκολάτα στο σπίτι μου, φοβάμαι ότι θα παχύνω, μου έχει σταματήσει η περίοδος, δεν μπορώ να αντέξω το άγγιγμα, μου είναι αδύνατο να σταματήσω το υπερφαγικό επεισόδιο, κάνω πολλή γυμναστική αμέσως μετά, δεν έχω αυτοέλεγχο στο τι τρώω, νιώθω κατάθλιψη, κάνω δίαιτα μια ζωή, πέφτω στο φαύλο κύκλο ξανά και ξανά και φαίνεται αδύνατο να ξεφύγω, δεν αξίζω!»

Τέτοιου είδους σκέψεις και συναισθήματα σχετίζονται με τις διαταραχές πρόσληψης τροφής (ψυχογενής ανορεξία, η ψυχογενής βουλιμία και η ψυχαναγκαστική υπερφαγία).

Προτείνω να δούμε τις διαταραχές πρόσληψης τροφής ως σύμπτωμα, το σύμπτωμα που επιβάλουμε στον εαυτό μας καθώς αδυνατούμε να αντέξουμε, να διαχειριστούμε, να αντιμετωπίσουμε τις πραγματικές αιτίες που θέτουν το φαί και την εξωτερική εμφάνιση εμμονή στη ζωή μας.

Η ψυχοθεραπεία θα μας βοηθήσει ακριβώς σε αυτό, να κοιτάξουμε κατάματα το ποιοι είμαστε, να εξερευνήσουμε τα θέματα και συναισθήματα που κρύβονται κάτω από το πέπλο του φαγητού, να κατευθυνθούμε προς την αντιμετώπισή τους, τη συμφιλίωση, την απελευθέρωση από αυτά.

Όλοι μέσα μας κρύβουμε ένα παιδί όμορφο, αγνό, που τρέφει αγάπη για τη ζωή.

Αξίζει να το συναντήσεις ξανά, να το αγκαλιάσεις, να το τιμήσεις. Άφησε τις εικόνες και τα είδωλα και ξεκίνα να δώσεις στον ουσιαστικό εαυτό σου την ελπίδα να αναγεννηθεί !

Γιατί, αξίζεις !

Παράδειγμα ψυχοθεραπευτικής δουλειάς στην ομάδα, με τη μέθοδο του ψυχοδράματος

Η Χ., έρχεται φορτισμένη στην ομάδα λέγοντας ότι της ξανασυνέβη υπερφαγικό επεισόδιο μέσα στην εβδομάδα και αυτό τη γέμισε άγχος και ένταση. Της φαίνεται ότι όσο και να προσπαθεί να απαλλαγεί από το πρόβλημα της, ποτέ δεν θα τα καταφέρει, ότι ενώ περνάει μια περίοδο όπου νομίζει ότι έχει καταφέρει να ελέγξει το πρόβλημά της και ότι έχει γίνει καλά, πάντα κάτι γίνεται που τη γυρίζει πίσω στα ίδια και τα ίδια.

Ο θεραπευτής-ψυχοδραματιστής της λέει τότε να φτιάξει στη σκηνή μια εικόνα του εαυτού της, όπως νιώθει τώρα.

Βάζει στη σκηνή τον εαυτό της (χρησιμοποιώντας κάποιο άτομο από την ομάδα που θα παίξει το ρόλο αυτό) και προσθέτει μαξιλάρια στην κοιλιά. Βλέποντας την εικόνα, λέει: «Αυτή είναι η εικόνα το πώς νιώθω ότι με βλέπουν οι άλλοι».

Της λέμε να συμβολίσει και «τους άλλους» στη σκηνή. Βάζει τους άλλους να την κοιτάνε επικριτικά δείχνοντάς την και κλείνοντάς της το οπτικό πεδίο. Βλέποντας αυτήν την εικόνα απ΄ έξω, η Χ. εκφράζει ότι οι άλλοι θα μπορούσαν να περικλείονται στη μητέρα της, καθώς εκείνη την «επικρίνει μια ζωή». Συνεχίζει λέγοντας : « Πώς θα γίνει να μπορέσω ξανά να κάνω αυτό που είχα κάνει μια μέρα, πριν από μια σημαντική συνάντηση …που είχα κοιταχτεί στον καθρέφτη και για πρώτη φορά στη ζωή μου κατάφερα να δω πόσο όμορφη είμαι!»

Φέρνουμε τον καθρέφτη πάνω στη σκηνή (κάποιο μέλος της ομάδας αναπαριστά τον καθρέφτη). Η Χ. μπαίνει στο ρόλο της μπροστά στον καθρέφτη : «Νιώθω αδύναμη, άσχημη και χοντρή!» .

Στη συνέχεια εκδραματίζεται αυτή η σκηνή, ενώ η Χ. την παρακολουθεί απ’ έξω.
Τότε, ξυπνάει κάτι καινούριο μέσα της, και εκφράζει στην Χ. μπροστά στον καθρέφτη: «Γιατί δεν βλέπεις όλα όσα έχεις καταφέρει;»

O συντονιστής την παροτρύνει να της πει όσα έχει καταφέρει. Ξεκινά λοιπόν μια εκδραμάτιση με τον εαυτό της απ΄ έξω και τον εαυτό της με την κοιλιά μπροστά στον καθρέφτη, όπου του θυμίζει τα όσα έχει καταφέρει και επιτύχει στη ζωή της.

Ακούγοντας αυτά, η Χ. από το ρόλο της ως «η Χ.μπροστά στον καθρέφτη με κοιλιά», κάνει τη νέα επιλογή στη ζωή της: πετάει τα μαξιλάρια! Δεν τα θέλει πια στη ζωή της ! Η Χ., από το ρόλο της απ έξω, κοιτά τη Χ. που μόλις πέταξε τα μαξιλάρια με αγάπη και με ένα αίσθημα υποστήριξης και συμπόνιας. Ο θεραπευτής της λέει να πάει όσο κοντά στη Χ. που πλέον στέκεται χωρίς κοιλιά μπροστά στον καθρέφτη, και η Χ. απ’ έξω πηγαίνει και την αγκαλιάζει σφικτά!

Η Χ. λοιπόν, αρχίζει ήδη να ξανά-ανακαλύπτει και να απελευθερώνει την ικανότητά της να στηρίζει και να αγαπά τον εαυτό της !

Η εκδραμάτιση τελειώνει εκεί, και γίνεται το μοίρασμα της ομάδας, όπου όλα τα μέλη εκφράζουν τα συναισθήματα που βίωσαν κατά τη διάρκεια του δράματος και μέσα από τους ρόλους που ο πρωταγωνιστής τους έβαλε να παίξουν. Έτσι, τους δίνεται η ευκαιρία να εκφράσουν, τι δούλεψαν οι ίδιοι μέσω της δουλειάς του πρωταγωνιστή (που για εκείνη τη φορά ήταν η Χ.).

Αυτό είναι το πρώτο βήμα! Ύστερα, όπως λέει και ο σοφός Ζορμπάς : χόρεψε και ο χορός θα ΄ρθεί!

Εισαγωγική Φωτογραφία

  • Battle against food, by Gabriella Corrado
17 Νοέ 2007

Σωματικό είδωλο: Μέρος 3ο – Ασυμφωνία μεταξύ πραγματικού και ιδανικού ειδώλου

Διαβάστε επίσης:

Η ασυμφωνία ανάμεσα στο πραγματικό και το ιδανικό σωματικό είδωλο μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη δυσαρέσκειας για το σώμα καθώς και στην εμφάνιση διατροφικών διαταραχών, ιδιαίτερα ανάμεσα στις εφήβους και τις νεαρές γυναίκες. Τα πολιτιστικά πρότυπα για τη φυσική ελκυστικότητα, τα οποία προωθούν την σημαντικότητα ή μη του σωματικού βάρους μπορεί να ωθήσει τις έφηβες στην ανάπτυξη προτύπων τα οποία συχνά είναι άφταστα και μπορεί, με τη σειρά τους, να οδηγήσουν στην ανάπτυξη δυσπροσαρμοστικών διατροφικών συνηθειών.

Read More