29 Ιαν 2015

Τα πάντα γύρω από τις Διατροφικές Διαταραχές

Ζούμε σε μια εποχή όπου η εικόνα μας και το πως μας βλέπουν οι γύρω μας κυριαρχεί στην καθημερινή μας ζωή. Η προσπάθεια να ατυχούμε την τέλεια γραμμή, να χωρέσουμε στο φόρεμα της βιτρίνας και να εξαφανίσουμε ίχνη κυτταρίτιδας αλλάζοντας την διατροφή μας έχει ως αποτέλεσμα να δημιουργούμε διαταραχές και στις σκέψεις και στα συναισθήματα μας. Αρκετοί άνθρωποι κάνουν διαγνώσεις σε φίλους η συγγενείς όταν πέσουν στην αντίληψη τους λανθασμένες συμπεριφορές διατροφής . Ένα άτομο που πάσχει από διατροφική διαταραχή παρουσιάζει υπερβολική μείωση η υπερβολική αύξηση στην κατανάλωση φαγητού συνοδευόμενο από αισθήματα ανησυχίας για την γενική εικόνα του σώματος του. Οι δυο τύποι διατροφικών διαταραχών είναι η Ψυχογενής Βουλιμία και η Ψυχογενής Ανορεξία και εμφανίζονται κυρίως σε γυναίκες μεταξύ των ηλικιών 15-25. Επιστημονικές μελέτες που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια δίνουν έμφαση και σε μια άλλη μορφή διατροφικής διαταραχής που ονομάζεται Υπερφαγία η όποια έχει εξαπλωθεί σε ένα μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού.

Ψυχογενής Βουλιμία

Η Ψυχογενής βουλιμία έχει ως κύριο χαρακτηριστικό την υπερβολική κατανάλωση φαγητού. Το βουλιμιώ άτομο συνήθως επιλεγεί φαγητά με πολλά λιπαρά και θερμίδες και αρκετές φορές μπορεί να καταφύγει σε ακραίες συμπεριφορές σαν την κατανάλωση κατεψυγμένων τροφών. Αυτή η διατροφική διαταραχή έχει να κάνει με ψυχολογικό καταναγκασμό αφού το άτομο αποφεύγει το βάρος με αποτέλεσμα να καταφεύγει σε εμέτους η αυστηρές δίαιτες για να καθησυχάσει τις ένοχες που νιώθει για το φαγητό. Το άτομο νιώθει πως έχει τον πλήρη έλεγχο στο σώμα του και μπορεί να απολαμβάνει τις μεγάλες ποσότητες φαγητού όμως μπορεί να αποβάλει κάθε είδους τύψεις με λάθος μεθόδους ψυχαναγκασμού.

Αυτός ο φαύλος κύκλος μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφικές αλλαγές στην χημεία του σώματος , να γίνει κίνδυνος για την οδοντοστοιχία λόγο των συχνών εμετών και σε κάποιες περιπτώσεις να οδηγήσει σε διάτρηση του στομαχιού. Εκτός από τα εμφανές χαρακτηριστικά στην συμπεριφορά του ατόμου , παρατηρούνται επίσης σωματικές και ψυχολογικές αλλαγές.

Στο σώμα παρατηρείται αλλαγή βάρους, κακή κατάσταση του δέρματος , ακανόνιστη περίοδος στις γυναίκες, συχνή κούραση και πονόλαιμος. Τα ψυχολογικά συμπτώματα οδηγούν το άτομο να απομονωθεί νιώθοντας αβοήθητο, ενισχύουν μια διαταραγμένη αντίληψη γύρω από το σωματικό βάρος, η κακή συναισθηματική του συμπεριφορά οδηγεί σε κυκλοθυμία και δεν μπορεί να έχει έλεγχο στην ποσότητα φαγητού λόγο μανίας.

Ψυχογενής Ανορεξία

Η Ψυχογενής Ανορεξία έχει ως κύριο χαρακτηριστικό την έλλειψη όρεξης και την άρνηση φαγητού για απώλεια βάρους. Η συμπεριφορά αυτή οφείλεται στην διαταραγμένη εικόνα που έχει το άτομο για το σώμα του και τον φόβο του να δει τον εαυτό του παχύ στον καθρέφτη. Περιορίζει τις ποσότητες που τρώει και πίνει, σε επικίνδυνο επίπεδο δημιουργώντας μια ψυχική ασθένεια η οποία μπορεί να καταλήξει ακόμα και στον θάνατο. Μετά από κάποιο διάστημα τα ζωτικά όργανα δεν λειτουργούν σωστά, τα κόκκαλα αδυνατίζουν και το ανοσοποιητικό σύστημα δεν μπορεί να αντεπεξέλθει. Οι χημικές αλλαγές που προκαλούνται στο σώμα επηρεάζουν τον εγκέφαλο στερώντας από το άτομο το δικαίωμα να πάρει λειτουργικές αποφάσεις.

Πανεπιστημιακές μελέτες σε άτομα με Ψυχογενή Ανορεξία έδειξαν πως συνήθως τα παιδιά που συμμορφώνονταν με όλες της οδηγίες των γονέων ,ήταν υπάκουα , δεν θύμωναν και είχαν την τάση να ευχαριστούν τους άλλους είναι πιο ευάλωτα γιατί έχουν μάθει να κρύβουν τα συναισθήματα και τους φόβους τους. Στην συμπεριφορά ατόμου με Ψυχογενή Ανορεξία παρατηρείται μυστικότητα, επιλογή ρούχων σε μεγάλα μεγέθη, εμετοί , υπερκινητηκότητα και τάση να κόβει το φαγητό σε πολύ μικρά κομμάτια.

Στο σώμα γίνεται αισθητή η απώλεια βάρους, λιποθυμίες, πρήξιμο στο στομάχι και πρόσωπο, ξηρό δέρμα, χάσιμο της λίμπιντο και μείωση της οστικής μάζας όπου οδηγεί σε οστεοπόρωση. Τα ψυχολογικά συμπτώματα αποκαλύπτουν έντονο φόβο στο βάρος, διαταραγμένες αντιλήψεις για το σχήμα του σώματος, άρνηση για την ύπαρξη προβλήματος και μεγάλες μεταπτώσεις στην διάθεση του ατόμου.

Υπερφαγία

Η Υπερφαγία έχει ως κύριο χαρακτηριστικό την κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων φαγητού σε μικρό χρονικό διάστημα όχι από πεινά αλλά από παρόρμηση. Συνήθως αυτά τα επεισόδια παρουσιάζονται όταν τα άτομα νιώθουν στενοχώρια η βαρεμάρα και τρώνε πολλές φορές και σε περίεργες ώρες. Όταν το άτομο κατανοήσει ότι δεν μπορεί να σταματήσει να τρώει νιώθει ντροπή και ενοχές χωρίς όμως να καταφεύγει σε τρόπους απώλειας φαγητού με το να αυτό-προκαλει εμετό. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το άτομο να γίνεται υπέρβαρο και να παλεύει με το περιττό βάρος τρώγοντας ανεξέλεγκτα. ?τομα με τάσεις Υπερφαγία τείνουν να απομονώνονται και να γίνονται αντικοινωνικά λόγο έλλειψης ελέγχου στο φαγητό και διαφόρων φοβιών.

Αίτια

Οι αιτίες των διατροφικών διαταραχών περιλαμβάνουν κυρίως κοινωνικούς, βιολογικούς και ψυχολογικούς παράγοντες. Συνδέονται συχνά με το άγχος, το θυμό, την έλλειψη ευχαρίστησης και συμπτώματα κατάθλιψης που πηγάζουν από συναισθηματικές και ψυχολογικές δυσκολίες. Στις περισσότερες περιπτώσεις η χαμηλή αυτοεκτίμηση και η λάθος αντίληψη του σώματος μπορεί να θεωρηθεί ως αίτια διατροφικής διαταραχής. Όταν το άτομο κατανοήσει τις αιτίες που το οδήγησαν στα διατροφικά προβλήματα μπορεί να αυξήσει την αυτοπεποίθηση του γνωρίζοντας πως η επιτυχία και οι τέλειες αναλογίες είναι κάτι χειροπιαστό που ελέγχεται και εξαρτάται μόνο από τον ίδιο.

Θεραπεία

Οι διάφοροι ψυχολογικοί παράγοντες των διατροφικών διαταραχών και οι κίνδυνοι υγείας κάνουν απαραίτητη την αναζήτηση Συμβουλευτικής και Ψυχοθεραπείας. Είναι σημαντικό το άτομο κατά την διάρκεια της θεραπείας να μην βάζει την προσοχή του στην απώλεια βάρους αλλά στην σωστή διατροφή για το προσωπικό του όφελος. Τρόποι που θα βοηθήσουν το άτομο να κάνει την αλλαγή είναι να τρώει συχνά γεύματα, να αλλάζει τον τρόπο σκέψης για την διατροφή, να κάνει περισσότερες ευχάριστες δραστηριότητες, να μάθει να χειρίζεται το άγχος και να μάθει να επιβραβεύει τον εαυτό του με κάθε πρόοδο που κάνει διατηρώντας τις αλλαγές. Πολλές από τις σωματικές παρενέργειες θα εξαφανιστούν και θα τροποποιηθούν οι αντιλήψεις για το φαγητό. Το ψυχοθεραπευτικό πρόγραμμα που θα ακολουθεί το κάθε άτομο πρέπει να είναι προσαρμοσμένο στις ατομικές του ανάγκες για το καλύτερο αποτέλεσμα.

Οι διατροφικές διαταραχές μπορούν να θεραπευτούν και είναι σημαντικό για το άτομο να αναζητήσει την θεραπεία το συντομότερο πριν βιώσει τις σοβαρές σωματικές και ψυχολογικές επιπτώσεις. Το άγχος είναι η κυρία αίτια στις διατροφικές διαταραχές όπου οδηγεί σε μεγαλύτερο άγχος στην προσπάθεια αποφυγής κοινωνικής ζωής και σχολίων των γύρω του, ασκώντας του πίεση. Η ψυχολογική κατάσταση δεν θα σταθεροποιηθεί αν δεν νιώσει ασφαλές το άτομο με τον εαυτό του σε σωματικό και ψυχολογικό επίπεδο. Ο ψυχαναγκασμός χρησιμοποιείτε για να καταστείλει συναισθήματα και σκέψεις πόνου , με την προσπάθεια αποφυγής σκέψεων δεν υπάρχει υγείες τρόπος αντιμετώπισης για να νιώσει καλά με τον εαυτό του.

Εισαγωγική Φωτογραφία

26 Μαΐ 2014

Βραδυνές επισκέψεις στο ψυγείο; Ή αλλιώς σύνδρομο νυχτερινής υπερφαγίας

Αν ξυπνάτε το βράδυ και κατευθύνεστε στην κουζίνα ψάχνοντας κάτι ‘να βάλετε στο στόμα σας’ ίσως σας αφορά το σύνδρομο νυχτερινής υπερφαγίας (Night Eating Syndrome). Για πολλούς ανθρώπους το φαγητό συνδέεται άμεσα με τη συναισθηματική κατάσταση, λειτουργεί σαν «φάρμακο» που ηρεμεί όταν έχουν άγχος, που αποσπά το μυαλό από τα προβλήματα, που τους κάνει να ξεχαστούν, που διώχνει τη θλίψη, τη στεναχώρια…

Η Διαταραχή είναι συχνότερη σε άτομα που παρουσιάζουν διαταραχές ύπνου και σε υπέρβαρα άτομα. Κάποιες φορές δεν συνειδητοποιούν αυτή τη συμπεριφορά της οποίας βασικό χαρακτηριστικό είναι η μεγάλη κατανάλωση τροφής κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Το συγκεκριμένο σύνδρομο όπως και όλες οι διατροφικές διαταραχές συνδέεται με αρνητική αυτοεικόνα και χαμηλή αυτοεκτίμηση, δυσκολία στην διαχείριση και έκφραση των δυσάρεστων συναισθημάτων. Συχνά παρουσιάζεται σε περιόδους έντονου άγχους. Επίσης η κληρονομικότητα παίζει σημαντικό ρόλο όπως και η ανισορροπία συγκεκριμένων ορμονών στον οργανισμό.

Δεν υπάρχουν επίσημα κριτήρια για να γίνει η διάγνωση. Υπάρχουν όμως βασικά χαρακτηριστικά του Night Eating Syndrome:

  • Η συγκεκριμένη διατροφική συμπεριφορά να έχει διάρκεια τουλάχιστον 2 μήνες,
  • κατανάλωση σχετικά μεγάλης ποσότητας φαγητού τη νύχτα,
  • ξύπνημα με σκοπό την αναζήτηση τροφής,
  • 3- 4 επεισόδια λήψης τροφής τις πρώτες πρωινές ώρες,
  • έντονο άγχος ή συναισθήματα λύπης και θλίψης,
  • το πρωί δεν υπάρχει όρεξη για κατανάλωση τροφής αλλά τύψεις για τη νυχτερινή παρασπονδία,
  • αυπνία ή δυσκολία να παραμείνουν στο κρεβάτι, ξύπνημα κατά μέσο όρο 3 με 4 φορές κατά τη νύχτα, που πάντα συνοδεύονται με λήψη τροφής.

Δεν είναι απαραίτητο να συνυπάρχουν όλα τα προαναφερθέντα χαρακτηριστικά για να υπάρξει το σύνδρομο. Βασική χαρακτηριστική συμπεριφορά στο NightEatingSyndrome είναι η κατανάλωση τροφής τη νύχτα.

Υπάρχουν κοινά στοιχεία του συνδρόμου νυχτερινής υπερφαγίας με τη βουλιμία;

Μια βασική διαφορά τους είναι ότι τα βουλιμικά άτομα καταναλώνουν μεγάλη ποσότητα φαγητού και χρησιμοποιούν αντισταθμιστικές συμπεριφορές όπως αυτοπροκαλούμενο εμετό, χρήση καθαρτικών, άσκηση σε έντονο και επίπονο ρυθμό. Ενώ στα υπερφαγικά επεισόδια η λήψη τροφής είναι μικρότερη. Κοινά στοιχεία: Υπάρχουν τύψεις μετά την κατανάλωση τροφής, τρώνε κρυφά και λειτουργούν παρορμητικά δεν μπορούν να σταματήσουν και να ελέγξουν τον εαυτό τους.

Υπάρχει λύση;

Είναι βασικό αυτό που οι διαιτολόγοι τονίζουν ότι η σωστή κατανάλωση τροφής ( ποσοτικά- χρονικά- ποιοτικά) βοηθάει στην αποφυγή εμφάνισης του συνδρόμου.

Αρχικά δοκιμάστε μόνοι να αντιμετωπίσετε την κατάσταση π.χ. αν ξυπνήσετε βράδυ με πρώτη σκέψη το φαγητό δοκιμάστε να μην σηκωθείτε αμέσως από το κρεβάτι. Προσπαθήστε να αποσπάσετε τη σκέψη από την εικόνα του φαγητού ή να αλλάξετε πλευρό για να συνεχίσετε τον ύπνο σας.

Μπορείτε να κρατάτε ημερολόγιο καταγράφοντας σκέψεις και συναισθήματα μόλις ξυπνάτε στο μέσο της νύχτας. Η τακτική αυτή θα έχει διπλό όφελος, μπορεί να βοηθήσει να βρείτε την αιτία που σας οδηγεί σε αυτή τη συμπεριφορά αλλά και το γράψιμο σας αποσπά την προσοχή από το φαγητό.

Αν η ανάγκη είναι έντονη, επιτακτική ακόμη κι αν είστε χορτασμένοι από τροφή τότε αναζητήστε άλλους λόγους συναισθηματικούς και ψυχολογικούς που οδηγούν σε αυτή τη συμπεριφορά. Με άλλα λόγια η τροφή εδώ αποτελεί υποκατάστατο για να ικανοποιήσετε άλλες ανάγκες οι οποίες δεν ικανοποιούνται στην πραγματική σας ζωή κατά τη διάρκεια της μέρας.

Αν οι παραπάνω ‘πρώτες βοήθειες’ δεν είναι αποτελεσματικές το επόμενο βήμα είναι να χτυπήσετε την πόρτα των ειδικών. Η διεπιστημονική προσέγγιση, η συνεργασία ψυχολόγου και διαιτολόγου στις διατροφικές διαταραχές, είναι απαραίτητη προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα στην ρίζα του και να ξεπεραστεί.

Εισαγωγική Εικόνα