11 Οκτ 2011

ΜκΕ #26: Τεστοστερόνη, Μετατραυματικό Στρες, Αισιοδοξία και… Μαγεία!

  • Μια έρευνα βιοψυχολογίας στις Φιλλιπίνες κατέληξε στο συμπέρασμα πως όσο πιο αυξημένα είναι τα  επίπεδα τεστοστερόνης σε έναν άνδρα τόσο πιο πιθανό είναι να παντρευτεί. Αυτό ακούγεται λογικό, μιας και η τεστοστερόνη σχετίζεται άμεσα με τα τα επίπεδα σεξουαλικής συμπεριφοράς. Ωστόσο η ίδια έρευνα υποστηρίζει ότι τα επίπεδα τεστοστερόνης σε έναν άνδρα αρχίζουν και πέφτουν σταδιακά από τη στιγμή που θα γίνει πατέρας! Μήπως τα σεξουαλικά προβλήματα στον γάμο σχετίζονται σε κάποιο βαθμό και με τη βιολογία μας; [Deric Bown & PNAS]
  • Όταν το εκπαιδευτικό σύστημα λειτουργεί έτσι όπως θα έπρεπε, τότε γίνονται θαύματα. Φοιτητές ψυχολογίας από την Βόρεια Ιρλανδία (UK) ταξίδεψαν στο μακρινό Κογκό για να βοηθήσουν στην ψυχολογική υποστήριξη παιδιών που αναγκάστηκαν να λάβουν μέρος στον εμφύλιο πόλεμο ως στρατιώτες, να εργαστούν ως σκλάβοι ή που έπεσαν θύματα σεξουαλικής και ψυχολογικής βίας. Το ταξίδι ήταν απλά το πρώτο μέρος ενός μεγαλύτερου project που επικεντρώνεται στα παιδιά αυτής της πολύπαθης χώρας και στην αντιμετώπιση του Μετατραυματικού Στρες (PTSD). Οι ίδιοι φοιτητές προηγουμένως ταξίδεψαν και εργάστηκαν στην Ουγκάντα όπου συνέβαλαν στην ίδρυση και λειτουργία του πρώτου σχολείου  το οποίο δέχεται κακοποιημένα παιδιά από την Αφρικανική Ήπειρο. [Science Daily]
  • Πως γίνεται κάποιοι να βλέπουν το ποτήρι μισογεμάτο και κάποιοι μισοάδειο; Αυτό αναρωτήθηκε μια επιστημονική ομάδα από το τμήμα νευροσυμπεριφορικών επιστημών του UCL οι οποία αποφάσισε να βρει διαφορές στον τρόπο λειτουργίας του εγκεφάλου μεταξύ των οπτιμιστών και των πεσιμιστών. Χρησιμοποιώντας fMRI βρήκαν πως όσο πιο αισιόδοξος είναι κάποιος τόσο πιο περιορισμένη είναι η επεξεργασία που κάνει ο ο πρόσθιος λοβός. Συγκεκριμένα, φαίνεται πως ο εγκέφαλός των οπτιμιστών πολύ απλά δεν επεξεργάζεται τις ενδείξεις που δεν ταιριάζουν με την αισιόδοξη ματιά με την οποία βλέπουν τον κόσμο. Κάτι αντίστοιχο γνωρίζουμε πως συμβαίνει με τους καταθλιπτικούς: όταν δέχονται πληροφορίες που δεν ταιριάζουν με την απαισιόδοξη ματιά τους, πολύ απλά την αγνοούν. [Medical News Today]
  • Ψυχο…ιστορικά

    Δεν υπάρχουν ιδιαίτερα ιστορικά γεγονότα από το χώρο της ψυχολογίας που να συνέβησαν σαν σήμερα, αλλά αξίζει να αναφέρουμε μια ενδιαφέρουσα ιστορία που έλαβε χώρα στις 10 Οκτωβρίου 1605. Εκείνη την εποχή οι ιδέες της δαιμονοληψίας και της μαγείας ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένες. Το 1604 μια γυναίκα ονόματι  Anne Gunther εντελώς ξαφνικά άρχισε να παρουσιάζει ενδείξεις «δαιμονισμού» και ο περίγυρός της ανησύχησε πως είχε πέσει θύμα μαγείας. Τρεις γυναίκες κατηγορήθηκαν για μαγεία και δικάστηκαν (Agnes Pepwell, Mary Pepwell, Elizabeth Gregory). Για την ιστορία, οι δύο πρώτες αθωώθηκαν, ενώ η τρίτη το έσκασε πριν τη δίκη φοβούμενη μια άδικη καταδίκη που θα την έριχνε στην πυρά. Ο πατέρας της Anne όμως δεν ήταν καθόλου ευχαριστημένος με την αθώωση των γυναικών, οπότε αποφάσισε να πάει στον ίδιο τον βασιλιά, τον King James I και να ζητήσει την δική του άποψη. Ο βασιλιάς αποφάσισε να «θεραπεύσει» την Anne δίνοντας την εποπτεία της στην Εκκλησία και να στείλει την υπόθεση στο διαβόητο «Court of the Star Chamber«.

    Λίγους μήνες μετά, στις 10 Οκτωβρίου 1605, ο βασιλιάς ξανασυνάντησε την Anne και αποφάσισε πως η κοπέλα είχε «θεραπευτεί πλήρως χάρη σε ένα μαγικό φίλτρο που της έδωσαν οι γιατροί και ένα φυλαχτό που είχε κρεμασμένο στον λαιμό της». Η ιστορία της Anne Gutner έχει γραφτεί και σε βιβλίο το οποίο πέραν της ιστορίας της αναλύει και το ιδιαίτερο κλίμα που επικρατούσε εκείνη την εποχή όσον αφορά την μαγεία και τον δαιμονισμό.

    ]]>

    06 Οκτ 2011

    Steve Jobs (1955-2011): "Μείνε πεινασμένος. Κάνε την τρέλα σου"

    Σίγουρα όλοι ακούσαμε τα τραγικά – αλλά αναμενόμενα – νέα του θανάτου του Steve Jobs, ενός από τους πιο μεγάλους οραματιστές και επιχειρηματίες στον χώρο της τεχνολογίας. Ο Jobs έπασχε από καρκίνο στο πάγκρεας και πέθανε πριν από λίγες ώρες στην αγκαλιά των δικών του ανθρώπων. Και ενώ μεγάλο μέρος όσων ασχολούνται με την τεχνολογία θρηνούν το χαμό ενός μεγάλου ανθρώπου, εμένα μου τράβηξε το ενδιαφέρον μια ομιλία του Jobs η οποία έλαβε χώρα το 2005 στο Πανεπιστήμιο του Στανφορντ. Σε αυτήν ο Jobs προσπαθεί να παρουσιάσει τη ζωή του, τις δυσκολίες, τα οράματά του και τα κίνητρά του χρησιμοποιώντας έναν λόγο πολύ απλό, κατανοητό και γεμάτο μεγάλες αλήθειες.

    Πιστεύω πως ο λόγος του πρέπει να διαβαστεί από όλους, καθώς είναι ενα εξαιρετικό, αισιόδοξο και βαθύ κείμενο το οποίο μπορεί να στείλει στον καθένα από εμάς πολλά και διαφορετικά μηνύματα για το πως πρέπει να ζούμε, να εργαζόμαστε και να … ονειρευόμαστε!

    Το κείμενο έχει μεταφραστεί από το site peri-planomenos, και αναδημοσιεύτηκε στο tvxs, όπου και το είδα και σας το μεταφέρω.


    [youtube:http://www.youtube.com/watch?v=UF8uR6Z6KLc]

    Είναι τιμή μου που είμαι μαζί σας σήμερα στην τελετή αποφοίτησής σας από ένα από τα καλύτερα πανεπιστήμια στον κόσμο. Για να σας πω και την αλήθεια, αυτό είναι το πλησιέστερο που έχω φτάσει ποτέ σε τελετή αποφοίτησης. Σήμερα, θέλω να σας πω τρεις ιστορίες από τη ζωή μου. Αυτό, όλο κι όλο. Τίποτα σπουδαίο. Απλώς τρεις ιστορίες.

    Η πρώτη έχει να κάνει με το πώς να ενώνεις σημεία.

    Εγώ εγκατέλειψα τις σπουδές μου στο Κολέγιο Reed τους πρώτους 6 μήνες, αλλά παρέμεινα εκεί ως drop-in (σ.σ.: που είναι ο φοιτητής ο οποίος αντί για 4 χρόνια, επιλέγει να σπουδάσει μόνο για 2 χρόνια στο πανεπιστήμιο) για άλλους 18 μήνες, οπότε και τα παράτησα οριστικά. Γιατί το έκανα αυτό, λοιπόν;

    Ολα άρχισαν προτού καν γεννηθώ. Η βιολογική μου μητέρα ήταν πολύ νέα, ανύπαντρη φοιτήτρια, και αποφάσισε να με δώσει για υιοθεσία. Πίστευε πολύ βαθιά ότι θα έπρεπε να υιοθετηθώ από απόφοιτους πανεπιστημίου, από μορφωμένους ανθρώπους δηλαδή, και έτσι όλα είχαν κανονιστεί ώστε μόλις γεννιόμουν να με υιοθετούσαν ένας δικηγόρος και η γυναίκα του. Μόνο που, μόλις βγήκα από τη κοιλιά της μητέρας μου, οι δύο αυτοί άνθρωποι αποφάσισαν την τελευταία στιγμή ότι ήθελαν κορίτσι. Ετσι, λοιπόν, οι σημερινοί μου γονείς, οι οποίοι ήσαν σε λίστα αναμονής τότε, έλαβαν ένα τηλεφώνημα στη μέση της νύχτας και άκουσαν κάποιον να τους λέει: «Εχουμε, αναπάντεχα, ένα νεογέννητο αγόρι. Το θέλετε;». Και είπαν: «Βεβαίως».

    Η βιολογική μου μητέρα ανακάλυψε αργότερα ότι η θετή μου μητέρα ποτέ δεν είχε αποφοιτήσει από κανένα πανεπιστήμιο, και ότι ο θετός μου πατέρας δεν είχε αποφοιτήσει καν από γυμνάσιο. Ετσι, αρνήθηκε να υπογράψει τα έγγραφα στα οποία χρειαζόταν η συμφωνία της ώστε να οριστικοποιηθεί η υιοθεσία μου. Υποχώρησε, όμως, λίγους μήνες αργότερα, όταν οι θετοί μου γονείς υποσχέθηκαν ότι κάποια μέρα θα με έστελναν σε πανεπιστήμιο. Να μορφωθώ.

    Πράγματι, 17 χρόνια μετά, πήγα για σπουδές σε πανεπιστήμιο. Αλλά πολύ αφελώς, επέλεξα ένα πανεπιστήμιο το οποίο ήταν σχεδόν όσο ακριβό είναι και το Στάνφορντ, και έτσι όλες οι οικονομίες των σκληρά εργαζομένων γονιών μου ξοδεύονταν για τα δίδακτρά μου. Επειτα από 6 μήνες, όμως, δεν είχα ειλικρινή απάντηση στο ερώτημα εάν άξιζε τον κόπο οι γονείς μου να ξοδεύουν τόσα χρήματα για να σπουδάζω εγώ. Δεν έβλεπα να είχε αξία αυτή η επένδυσή τους.

    Δεν είχα ιδέα τι ήθελα να κάνω στη ζωή μου. Και δεν είχα ιδέα εάν η πανεπιστημιακή ζωή θα με βοηθούσε να βρω την απάντηση. Κι όμως, ήμουν εκεί, και σπούδαζα, ξοδεύοντας όλα τα χρήματα που οι γονείς μου είχαν εξοικονομήσει ολόκληρη ζωή.

    Ετσι, λοιπόν, πήρα μια μέρα την απόφαση να εγκαταλείψω τις σπουδές, πιστεύοντας ειλικρινά ότι όλα θα τακτοποιηθούν και ότι θα βρω τελικά το δρόμο μου. Ηταν σχεδόν τρομακτικό, τότε, αυτό που έκανα, αλλά καθώς κοιτάζω πίσω τώρα, νομίζω πως ήταν μία από τις καλύτερες αποφάσεις που πήρα ποτέ. Τη στιγμή που εγκατέλειψα το κανονικό πρόγραμμα σπουδών, σταμάτησα να παρακολουθώ τα υποχρεωτικά μαθήματα που δεν με ενδιέφεραν και άρχισα να πηγαίνω σ’ εκείνα που μου φαίνονταν πιο ενδιαφέροντα. Κατ’ επιλογήν.

    Δεν ήταν όλα ωραία, εύκολα και ρομαντικά τότε. Δεν είχα δικό μου δωμάτιο στη φοιτητική εστία, κοιμόμουν στο πάτωμα των δωματίων μερικών φίλων μου, πήγαινα σε σουπερμάρκετ και τους επέστρεφα γυάλινες μπουκάλες Κόκα Κόλα και έπαιρνα 5 σεντς τη μία και αγόραζα κάτι να φάω, και περπατούσα 7 μίλια από τη μία άκρη της πόλης στην άλλη κάθε Κυριακή βράδυ για να πάρω δωρεάν ένα πιάτο καλό φαγητό που μοίραζαν σε κάποιο ναό των Χάρε Κρίσνα. Κι όμως, τα λάτρευα όλ’ αυτά. Και όσα πράγματα ανακάλυψα τυχαία, ακολουθώντας την περιέργεια και τη διαίσθησή μου, αργότερα αποδείχτηκαν ανεκτίμητα. Θα σας δώσω ένα παράδειγμα:

    Το Κολέγιο Reed, εκείνον τον καιρό, διέθετε την πιο καλή σχολή καλλιγραφίας σε όλη τη χώρα. Σε όλη τη πανεπιστημιούπολη, κάθε αφίσα, κάθε ταμπέλα σε κάθε ντουλάπα ή συρτάρι καθηγητή, λέκτορα ή φοιτητή ήταν γραμμένη στο χέρι με την πιο όμορφη καλλιγραφία. Εγώ, επειδή είχα παραιτηθεί από το κανονικό πρόγραμμα σπουδών και έτσι δεν ήμουν αναγκασμένος να παρακολουθώ τα υποχρεωτικά μαθήματα, αποφάσισα να πάρω το μάθημα της καλλιγραφίας και να μάθω και εγώ να γράφω έτσι ωραία.

    Εμαθα, λοιπόν, για τις γραμματοσειρές serif και san serif, έμαθα να τροποποιώ το διάστημα μεταξύ διαφόρων συνδυασμών γραμμάτων και έμαθα τι είναι εκείνο που κάνει τη σπουδαία τυπογραφία πραγματικά σπουδαία. Ηταν υπέροχο, ήταν ιστορικό, ήταν καλλιτεχνικά διακριτικό με τρόπο που καμιά επιστήμη δεν μπορεί να συλλάβει, και εγώ το έβρισκα τόσο, μα τόσο συναρπαστικό.

    Τίποτα απ’ όλα αυτά δεν είχαν βέβαια καμία ελπίδα πρακτικής εφαρμογής στη ζωή μου. Αλλά δέκα χρόνια αργότερα, όταν σχεδιάζαμε τον πρώτο υπολογιστή Macintosh, όλα όσα έμαθα στο μάθημα της καλλιγραφίας μού ξανάρθαν πάλι. Και τα ενσωματώσαμε όλα στο Mac. Ηταν το πρώτο κομπιούτερ με πραγματικά υπέροχη τυπογραφία. Ετσι, εάν δεν είχα παρατήσει εκείνον τον κύκλο υποχρεωτικών μαθημάτων στο πρώτο έτος του πανεπιστημίου, το Mac δεν θα είχε ποτέ ούτε τις πολλαπλές γραμματοσειρές ούτε και τα fonts με αναλογικά διαστήματα.

    Και μιας και τα Windows απλώς αντέγραψαν το Mac, είναι πολύ πιθανό, σήμερα που σας μιλάω, κανένα PC να μην είχε αυτές τις εφαρμογές. Εάν δεν είχα παρατήσει τότε τα υποχρεωτικά μαθήματα, δεν θα πήγαινα ποτέ σ’ αυτές τις τάξεις καλλιγραφίας και οι προσωπικοί υπολογιστές μπορεί να μην είχαν την υπέροχη τυπογραφία που έχουν σήμερα.

    Βεβαίως, ήταν αδύνατον να δω τόσο πολύ μακριά όταν σπούδαζα τότε στο πανεπιστήμιο και να συνδέσω τα σημεία. Αλλά δέκα χρόνια μετά, κοιτώντας πίσω, ήταν πλέον πολύ σαφές. Πάλι, δεν μπορείς να συνδέσεις τα σημεία κοιτώντας εμπρός. Μπορείς να το κάνεις μόνο εάν κοιτάξεις πίσω εκ των υστέρων. Ετσι, πρέπει να έχεις εμπιστοσύνη ότι τα σημεία αυτά (ή, τα σημάδια, αν θέλετε), με κάποιον τρόπο, στο μέλλον θα ενωθούν. Πρέπει σε κάτι να έχεις πίστη. Στη διαίσθησή σου, στη μοίρα σου, στη ζωή, στο κάρμα, σε οτιδήποτε. Αυτή η προσέγγιση δεν με πρόδωσε ποτέ, και έχει κάνει όλη τη διαφορά στη ζωή μου.

    Η δεύτερή μου ιστορία είναι για την αγάπη και την απώλεια.

    Ημουν τυχερός – πολύ νωρίς ανακάλυψα τι ήθελα να κάνω στη ζωή. Ο Woz κι εγώ ξεκινήσαμε την Apple στο γκαράζ του σπιτιού των δικών μου, όταν εγώ ήμουν 20 χρόνων. Δουλέψαμε σκληρά και σε 10 χρόνια η Apple είχε αναπτυχθεί από μια δουλειά που την κάνανε δύο άνθρωποι μέσα σε ένα γκαράζ σπιτιού σε μια εταιρεία αξίας 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων με περισσότερους από 4.000 υπαλλήλους.

    Είχαμε μόλις βγάλει στην αγορά την καλύτερή μας δημιουργία -το Macintosh- έναν χρόνο νωρίτερα, κι εγώ μόλις είχα γίνει 30 ετών. Και τότε, με απέλυσαν. Πώς μπορείς να απολυθείς από μία εταιρεία που ξεκίνησες και έστησες εσύ; Ε, καθώς η Apple μεγάλωνε, προσλάβαμε κάποιον που εγώ νόμιζα ότι ήταν ταλαντούχος για να διοικεί την εταιρεία μαζί μου. Και για τον πρώτο σχεδόν χρόνο, τα πράγματα πήγαιναν καλά. Αλλά τότε, τα οράματα και τα σχέδιά μας για το μέλλον άρχισαν να αποκλίνουν, και τελικά είχαμε μία «έκρηξη», έναν μεγάλο καβγά μεταξύ μας. Οταν συνέβη αυτό, το διοικητικό συμβούλιο τάχθηκε με το μέρος αυτού του ανθρώπου που εμείς είχαμε προσλάβει για να μας ξαλαφρώσει στη διοίκηση της εταιρείας.

    Ετσι λοιπόν, στα 30 μου χρόνια, με πέταξαν έξω. Και μάλιστα με τον πιο «δημόσιο», πιο ταπεινωτικό τρόπο. Ο,τι ήταν έως τότε το επίκεντρο της ενήλικης ζωής μου, γκρεμίστηκε. Και αυτό για μένα ήταν ολέθριο, καταστροφικό.

    Για μερικούς μήνες μετά δεν ήξερα τι να κάνω. Πίστευα πως είχα απογοητεύσει φοβερά όλη την προηγούμενη γενιά των επιχειρηματιών – ότι μου έπεσε η σκυτάλη τη στιγμή που μου την έδιναν για να συνεχίσω.

    Συναντήθηκα με τον David Packard και τον Bob Noyce και προσπάθησα να απολογηθώ και να τους εξηγήσω γιατί τα είχα κάνει τόσο σκατά. Σκέφτηκα ακόμα να φύγω εντελώς από την Σίλικον Βάλεϊ και να εξαφανιστώ από προσώπου γης.

    Αλλά κάτι άρχισε σιγά σιγά να ρίχνει λίγο φως στη ζωή μου. Αυτό το «κάτι» ήταν ότι αγαπούσα πολύ αυτό που έκανα. Οσα είχαν συμβεί στην Apple, δεν είχαν καν αγγίξει, για μένα, αυτό το «κάτι». Είχα γευτεί την απόρριψη, αλλά ήμουν ακόμα ερωτευμένος.

    Και έτσι, αποφάσισα να ξεκινήσω πάλι από την αρχή. Δεν το έβλεπα τότε, αλλά αποδείχτηκε ότι η απόλυσή μου από την Apple ήταν ό,τι καλύτερο μπορούσε να μου είχε συμβεί. Το βάρος τού να είσαι επιτυχημένος αντικαταστάθηκε από την ελαφράδα τού να μπορείς και πάλι να είσαι πρωτάρης και να έχεις για όλα λιγότερη σιγουριά. Η απόλυσή μου με απελευθέρωσε και με βοήθησε να περάσω σε μία από τις πιο δημιουργικές περιόδους της ζωής μου.

    Στα επόμενα πέντε χρόνια, ίδρυσα μια νέα εταιρεία, την NeXT, και ακόμα μία, την Pixar, και ερωτεύτηκα μια καταπληκτική γυναίκα που έμελλε να γίνει και σύζυγός μου. Η Pixar παρήγαγε την πρώτη στον κόσμο ταινία κινουμένων σχεδίων «φτιαγμένων» εξ ολοκλήρου στο κομπιούτερ, το «Toy Story», και είναι σήμερα το πιο επιτυχημένο στούντιο για παραγωγή τέτοιων ταινιών στον κόσμο.

    Επίσης, σε μια συγκλονιστική ανατροπή των πραγμάτων, ή Apple εξαγόρασε την NeXT, εγώ επέστρεψα στην Apple και η τεχνολογία που αναπτύξαμε στην NeXT είναι σήμερα στην καρδιά της αναγέννησης της Apple. Και, μαζί με όλα αυτά, η Leurene και εγώ έχουμε μαζί μια θαυμάσια οικογένεια.

    Είμαι σχεδόν σίγουρος ότι τίποτα από όλα αυτά δεν θα είχε συμβεί εάν δεν είχα απολυθεί από την Apple. Ηταν ένα φάρμακο με απαίσια γεύση, αλλά νομίζω πως τελικά ο ασθενής το χρειαζότανε. Μερικές φορές η ζωή σε χτυπάει στο κεφάλι με ένα τούβλο. Μη χάνετε την πίστη σας. Είμαι πεπεισμένος ότι το μόνο πράγμα που με κράτησε όρθιο ήταν ότι αγαπούσα πολύ αυτό που έκανα.

    Πρέπει λοιπόν και εσείς να ανακαλύψετε τι πραγματικά σας αρέσει. Και αυτό αφορά και τη δουλειά που θα κάνετε, και τον σύντροφο που θα επιλέξετε στη ζωή σας. Η εργασία θα γεμίσει ένα μεγάλο μέρος της ζωής σας, και ο μόνος τρόπος για να είστε πραγματικά ικανοποιημένοι είναι να κάνετε αυτό που εσείς πιστεύετε ότι είναι μια σπουδαία δουλειά. Και ο μόνος τρόπος για να κάνει κάποιος μια σπουδαία δουλειά είναι να την αγαπήσει. Εάν δεν την έχετε ανακαλύψει ακόμα, μην απογοητευθείτε. Συνεχίστε να ψάχνετε. Μην επαναπαυτείτε. Μην συμβιβαστείτε.

    Οπως όλα τα «θέματα της καρδιάς», όταν το ανακαλύψετε, θα το αισθανθείτε, θα καταλάβετε ότι «αυτό είναι». Και θα δείτε τότε ότι, όπως κάθε σπουδαία σχέση, έτσι και αυτή, όσο θα περνούν τα χρόνια, θα γίνεται όλο και καλύτερη. Ετσι λοιπόν, συνεχίστε να ψάχνετε έως ότου βρείτε αυτό το «κάτι» που θα ξέρετε ότι είναι το «δικό σας». Μην επαναπαυτείτε.

    Η Τρίτη ιστορία μου έχει να κάνει με το θάνατο.

    Οταν ήμουν 17 ετών, διάβασα μια ρήση που έλεγε: «Εάν ζήσεις κάθε μέρα ωσάν να ήταν η τελευταία σου, κάποια μέρα είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα δικαιωθείς». Μου έκανε εντύπωση αυτή η ρήση, και έκτοτε, για τα τελευταία 33 χρόνια, κάθε πρωί κοιτάζομαι στον καθρέφτη και ρωτώ τον εαυτό μου: «Εάν η σημερινή μέρα ήταν η τελευταία της ζωής σου, θα ήθελα να κάνω αυτό που ετοιμάζομαι να κάνω σήμερα;». Και όποτε η απάντηση ήταν «όχι» για σειρά ημερών, ήξερα αμέσως ότι κάτι έπρεπε να αλλάξω.

    Υπενθυμίζοντας στον εαυτό μου ότι «σύντομα θα πεθάνεις», βρήκα το πιο χρήσιμο εργαλείο ώστε να παίρνω τις σημαντικότερες αποφάσεις στη ζωή μου. Διότι σχεδόν όλα τα πράγματα -όλες οι εξωτερικές προσδοκίες, όλες οι υπερηφάνειες, όλοι οι φόβοι και οι όλες οι ντροπές για πιθανή αποτυχία- όλα αυτά απλώς γκρεμίζονται, εξαφανίζονται όταν βλέπεις μπροστά σου το θάνατο και μένουν μόνο εκείνα που είναι στ’ αλήθεια σημαντικά.

    Υπενθυμίζοντας στον εαυτό σου ότι μια μέρα θα πεθάνεις, είναι ο καλύτερος τρόπος για να αποφύγεις την παγίδα τού να σκέφτεσαι συνεχώς αυτά που θα χάσεις εάν πάρεις την «άλφα» ή «βήτα» απόφαση. Θυμήσου ότι είσαι ήδη γυμνός. Δεν υπάρχει κανένας λόγος, λοιπόν, να μην ακολουθήσεις αυτό που σου ζητάει η καρδιά σου.

    Πριν από περίπου έναν χρόνο, μου ανακοίνωσαν οι γιατροί ότι έχω καρκίνο. Εκανα MRI (μαγνητική τομογραφία) στις 7.30 το πρωί και έδειξε ξεκάθαρα ότι είχα καρκίνο στο πάγκρεας. Τότε δεν ήξερα κάν τι είναι το πάγκρεας. Οι γιατροί μού είπαν ότι ο καρκίνος που είχα εγώ εκεί ήταν σχεδόν αθεράπευτος και ότι θα έπρεπε να αρχίσω να συνηθίζω στην ιδέα ότι δεν μου έμενε περισσότερη ζωή από τριών έως εννέα μηνών. Ο προσωπικός μου γιατρός με συμβούλευσε να επιστρέψω στο σπίτι και να αρχίσω αμέσως να τακτοποιώ τις «προσωπικές» μου υποθέσεις, μία φράση που χρησιμοποιούν ως κλισέ οι γιατροί αντί να σου πουν «προετοιμάσου να πεθάνεις».

    Η «τακτοποίηση προσωπικών υποθέσεων» είναι να προσπαθήσεις να πεις, σε ελάχιστους μήνες, στα παιδιά σου όσα νόμιζες ότι είχες άλλα τουλάχιστον δέκα χρόνια για να τους τα πεις. Είναι, επίσης, να μην αφήσεις πίσω σου, πεθαίνοντας, εκκρεμότητες που θα ταλαιπωρήσουν τους δικούς σου ανθρώπους που θα μείνουν πίσω. Σημαίνει, τέλος, αυτό το «τακτοποίηση προσωπικών υποθέσεων», να βρεις τον κατάλληλο χρόνο και τρόπο για να αποχαιρετίσεις τα αγαπημένα σου πρόσωπα.

    Ζούσα με αυτήν την καταραμένη διάγνωση κάθε μέρα της ζωής μου. Το ίδιο βράδυ που ανακοίνωσαν οι γιατροί ότι είχα καρκίνο, μου έκαναν και βιοψία ενδοσκοπικά, μέσω του λαιμού μου, στο στομάχι και από εκεί στα έντερα, πέρασαν μία βελόνα στο πάγκρεας και πήραν μερικά κύτταρα από τον καρκίνο. Εγώ ήμουν σε καταστολή, αλλά η γυναίκα μου, που ήταν παρούσα, μου είπε ότι όταν είδα οι γιατροί τα κύτταρα κάτω από ένα μικροσκόπιο, άρχισαν να κλαίνε, διότι αποδείχτηκε ότι είχα μια πολύ σπάνια μορφή καρκίνου του παγκρέατος που είναι θεραπεύσιμη με εγχείρηση. Σχεδόν όλες οι άλλες μορφές τέτοιου καρκίνου είναι καταδικασμένες. Ετσι, λοιπόν, με βάλανε στο χειρουργείο, και σήμερα είμαι μια χαρά.

    Αυτό ήταν το κοντινότερο που έχω φτάσει στο θάνατο. Και ελπίζω να είναι το κοντινότερο που θα φτάσω σε αυτόν για τις επόμενες δεκαετίες. Εχοντας ζήσει, λοιπόν, αυτήν την εμπειρία, νομίζω πως μπορώ, με μεγαλύτερη σιγουριά απ’ ό,τι όταν ο θάνατος ήταν για μένα απλώς μία «φιλοσοφική ιδέα», να πω ότι:

    Κανείς δεν θέλει να πεθάνει. Ακόμα και οι άνθρωποι που θέλουν να πάνε στον Παράδεισο, δεν θέλουν να πεθάνουν για να φτάσουν εκεί. Και όμως, ο θάνατος είναι ο προορισμός που όλοι μοιραζόμαστε. Κανείς, ποτέ, δεν έχει γλιτώσει από αυτόν. Ο Θάνατος είναι, ίσως, η καλύτερη ανακάλυψη της Ζωής. Και έτσι, μάλλον, πρέπει να είναι. Ο Θάνατος είναι ο ατζέντης, ο μεσίτης, που σε βοηθά να αλλάξεις τη Ζωή σου, προτού έρθει αυτός να σε πάρει. Ξεκαθαρίζει το παλιό, προετοιμάζοντας το έδαφος για να ‘ρθει το καινούργιο. Αυτή την στιγμή που σας μιλάω, το καινούργιο είστε εσείς. Αλλά κάποια μέρα, όχι πολύ μακρινή από τώρα, και εσείς θα εξελιχθείτε σιγά σιγά σε «παλιό», και θα… ξεκαθαριστείτε. Συγχωρήστε με που γίνομαι τόσο δραματικός, αλλά αυτή είναι η απλή αλήθεια.

    Ο χρόνος σας είναι περιορισμένος. Μην τον σπαταλάτε, λοιπόν, ζώντας τη ζωή κάποιου άλλου ανθρώπου. Μην παγιδευτείτε από το δόγμα τού να ζείτε από τα αγαθά της σκέψης ενός άλλου. Μην αφήστε το θόρυβο από την άποψη άλλων ανθρώπων να πνίξει την δική σας, εσωτερική φωνή. Και, το πιο σημαντικό απ’ όλα, να έχετε πάντα το θάρρος να ακολουθείτε την καρδιά και το ένστικτό σας. Αυτά τα δύο, κάπως, πάντοτε, γνωρίζουν ήδη τι εσύ θέλεις πραγματικά να γίνεις. Είναι δευτερεύοντα.

    Οταν ήμουν νέος, υπήρχε ένα καταπληκτικό δημοσίευμα που είχε τίτλο «The Whole Earth Catalog» («Ο κατάλογος όλου του κόσμου»), που ήταν μία από τις βίβλους της δικής μου γενιάς. Τον είχε συντάξει ένας τύπος ονόματι Stewart Brand, που ζούσε όχι μακριά από εδώ, στο Menlo Park, και το ζωντάνεψε με το ποιητικό του άγγιγμα. Αυτό συνέβη στα τέλη της δεκαετίας του ’60, πριν από τους προσωπικούς υπολογιστές (personal computers) και το desktop publishing. Ολα τυπώνονταν με τη χρήση γραφομηχανών, ψαλιδιού, και φωτογραφιών από μηχανές Polaroid. Ηταν, ας πούμε, σαν να ‘χαμε το Google σε έντυπη μορφή, 35 χρόνια πριν έρθει αυτό που ξέρουμε σήμερα σε ηλεκτρονική: ήταν ιδεαλιστικό και ξεχείλιζε από υπέροχες εφαρμογές και ιδέες.

    Ο Στιούαρτ και η ομάδα του έβγαλαν πολλές εκδόσεις του «The Whole Earth Catalog», και τότε, όταν είχε κάνει τον κύκλο του, έβγαλαν και μία τελευταία έκδοση. Αυτό συνέβη στα μέσα της δεκαετίας του ’70, και είχα τη δική σας ηλικία. Στο οπισθόφυλλο της τελευταίας αυτής έκδοσης υπήρχε μία φωτογραφία που απεικόνιζε το ξημέρωμα σε έναν επαρχιακό δρόμο, ένα δρόμο στον οποίο θα μπορούσατε να βρεθείτε και εσείς κάποια στιγμή, εάν είστε περιπετειώδεις τύποι, να κάνετε οτοστόπ. Κάτω από αυτήν τη φωτογραφία, υπήρχε μια λεζάντα με τα λόγια: «Stay hungry. Stay foolish». Δηλαδή, «Μείνε πεινασμένος. Κάνε την τρέλα σου». Ηταν το αποχαιρετιστήριο μήνυμα της ομάδας του Στιούαρτ, καθώς υπέγραφαν την τελευταία τους έκδοση.

    Μείνε πεινασμένος. Κάνε την τρέλα σου. Αυτό ευχόμουν και εγώ πάντοτε για τον εαυτό μου. Και τώρα, καθώς αποφοιτάτε για να αρχίσετε μια καινούρια ζωή, εύχομαι και για σας το ίδιο, ακριβώς, πράγμα:

    Μείνετε πεινασμένοι. Κάντε την τρέλα σας. Σας ευχαριστώ πολύ.

    Εισαγωγική Φωτογραφία

    ]]>

    25 Σεπ 2011

    ΜκΕ # 25: Διαδικτυακή θεραπεία, Άγχος και Αλτσχάιμερ

  • Το PsychCentral φιλοξενεί ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο για την διαδικτυακή ψυχοθεραπεία με τη χρήση προγραμμάτων όπως το Skype. Το άρθρο είναι μια απάντηση/σχολιασμός ενός άρθρου που δημοσιεύτηκε στους New York Times το οποίο παρουσιάζει και εκθειάζει την διαδικτυακή ψυχοθεραπεία. Ο Δρ. Grohol θέτει τους προβληματισμούς του σχετικά με το πόσο ευρεία είναι η πρακτική αυτή αλλά και κατά πόσο μπορεί πράγματι να αντικαταστήσει την κανονική συνεδρία όπου ο θεραπευόμενος και θεραπευτής συναντιούνται πρόσωπο με πρόσωπο. Μήπως τελικά η τεχνολογία δεν είναι πανάκεια και δεν μπορεί να εισέλθει σε όλους τους τομείς της ζωής μας; Ο Δρ. Grohol υποστηρίζει -και εγώ συμφωνώ απόλυτα- πως η χρήση βιντεοσυνδιαλέξεων είναι χρήσιμη όταν υπάρχει απόσταση μεταξύ θεραπευτή και θεραπευόμενου και παρουσιάζεται μια έκτακτη ανάγκη, αλλά ένα βίντεο δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ανθρώπινη επαφή και το συναίσθημα ότι μιλάς με κάποιον που έχει σάρκα και οστά, είναι δίπλα σου και μπορείς να τον αγγίξεις. [PsychCentral: «Skype Away: Online Therapy is Still Exciting!»]
  • Εάν νιώθετε αγχωμένοι και ψάχνετε τρόπους να μειώσετε το άγχος τότε ίσως μια μικρή δόση OCD (Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή) θα βοηθήσει. Σύμφωνα με διάφορες έρευνες, πρόσφατες και μη, η επαναληπτική τελετουργική συμπεριφορά μπορεί να μειώσει τα επίπεδα άγχους τόσο σε ζώα όσο και ανθρώπους. Ιδιαίτερα όταν το περιβάλλον στο οποίο βρισκόμαστε μας επιτρέπει μικρό βαθμό ελέγχου, έχουμε την τάση να βρίσκουμε στήριγμα σε ιδεοψυχαναγκαστικές τελετές οι οποίες μας προκαλούν το συναίσθημα του ελέγχου. Σε αυτές τις τελετές για παράδειμα μπορεί να περιλαμβάνονται η χρήση γουριών (π.χ. φιλάω το σταυρό μου), η τελετουργικές κινήσεις (π.χ. χτύπημα της μπάλας μπάσκετ 5 φορές πριν μια ελεύθερη βολή) και επαναλαμβανόμενες σκέψεις (π.χ. καθυσηχαστικές σκέψεις τύπου «όλα θα πάνε καλά ή προσευχές). Η ειδοποιός διαφορά βεβαίως μεταξύ μείωσης άγχους και ανάπτυξης Ιδεοψυχαναγκαστικής Διαταραχής είναι ο χρόνος που αφιερώνεται σε αυτές τις συμπεριφορές αλλά και το πόσο κεντρική θεωρείται η χρήση τους στην καθημερινότητά μας. [Medical News Toda: «A Healthy Dose Of Repetitive Behavior Reduces Anxiety»]
  • Το Psychology Today φιλοξενεί μια σειρά άρθρων γύρω από την ανάπτυξη και την πρόληψη του Αλτσχάιμερ. Στο πιο πρόσφατο άρθρο επεξηγείται με αρκετές λεπτομέρειες ο μηχανισμός με τον οποίο τα οξέα Ωμέγα-3 βοηθούν στην καλύτερη πρόληψη και αντιμετώπιηση της νευροεκφυλιστικής νόσου. [Psychology Today]
  • Ψυχο…ιστορικά

    Σαν σήμερα, στις 25 Σεπτεμβρίου 1863 γεννήθηκε ο Edmund Delabarre. Ο Delabarre ήταν ένας από τους πρώτους πειραματικούς ψυχολόγους και ο ιδρυτής του εργαστηρίου πειραματικής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Brown (το 1892). Ήταν ένας από τους ιδρυτές του Αμερικανικού Συνδέσμου Ψυχολογίας (APA).
    ]]>

    21 Ιούλ 2011

    Μπορούμε να μειώσουμε τις πιθανότητες ανάπτυξης Αλτσχάιμερ;

    Η νόσος Αλτχάιμερ είναι μια νευροεκφυλιστική νόσος η οποία έχει ως αποτέλεσμα την σταθερή αποδυνάμωση των γνωστικών ικανοτήτων και κυρίως της μνήμης. Προς το παρόν δεν έχουν εντοπιστεί τα ακριβή αίτιά της, αλλά φαίνεται πως υπάρχουν πολλοί και διαφορετικοί παράγοντες που ωθούν την ανάπτυξή και την εξέλιξή της. Γενετική προδιάθεση, διατροφή, συνήθειες και κάπνισμα είναι μόνο μερικοί από τους παράγοντες που έχουν κατά καιρούς θωρηθεί υπεύθυνοι για την ανάπτυξη του Αλτσχάιμερ.

    Μια πρόσφατη έρευνα μεγάλης κλίμακας του Κέντρου Υγείας του Σαν Φρανσίσκο προέβη σε ανάλυση δεδομένων από διάφορες έρευνες ανά το παγκόσμιο σχετικά με τους παράγοντες που σχετίζονται με την ανάπτυξη του Αλτσχάιμερ. Απότερος σκοπός αυτής της μετα-ανάλυσης ήταν να δημιουργηθεί μια εκτενής λίστα των παραγόντων που σχετίζονται θετικά με την ανάπτυξη της νόσου. Σύμφωνα με τα απότελέσματα των ερευνητών, όπως αυτά παρουσιάζονται στο Medical News Today1 , οι πιο συνήθεις παράγοντες κινδύνου είναι οι ακόλουθοι: το χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης, το κάπνισμα, η μειωμένη φυσική δραστηριότητα, η κατάθλιψη, η υπέρταση και η παχυσαρκία. Αυτοί οι  6 παράγοντες εξηγούν την ανάπτυξη της νόσου στο 51% των περιπτώσεων παγκοσμίως.

    Αυτό το οποίο αποδεικνύει η εν λόγω έρευνα είναι αυτό το οποίο έχουμε ξαναπει στο παρελθόν: νους υγιής εν σώματι υγιεί. Με άλλα λόγια, εάν θέλουμε να μειώσουμε τις πιθανότητες να αναπτύξουμε Αλτσχάιμερ αργότερα, θα πρέπει να αρχίσουμε να παίρνουμε μέρος σε ήπιες φυσικές δραστηριότητες. Η σωματική άσκηση βοηθάει τόσο στην καταπολέμηση των ψυχικών διαταραχών όπως η κατάθλιψη, όσο και στην καταπολέμηση φυσικών προβλημάτων όπως η υπέρταση και η παχυσαρκία.

    Δεδομένου πως οι πάσχοντες από Αλτσχάιμερ αναμένεται να τριπλασιαστούν μέσα στις επόμενες δεκαετίες αν η συχνότητα εμφάνισής της συνεχίσει να έχει τους σημερινούς της ρυθμούς, θα λέγαμε πως ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης της νόσου είναι η πρόληψη και όχι η ίαση, η οποία αποτελεί ακόμη έναν μακρινό στόχο. Ακόμη και έχουν επενδυθεί και συνεχίσουν να επενδύονται δισεκατομμύρια ευρώ παγκοσμίως για την έρευνα και την καταπολέμηση των νευροεκφυλιστικών νόσων, η επιστημονική κοινότητα τείνει να συμφωνεί πως η προώθηση μιας ισορροπημένης ζωής τόσο σε φυσιολογικό όσο και σε πνευματικό επίπεδο δρα σίγουρα αποτρεπτικά.

    Εισαγωγική Φωτογραφία

    ]]>

    Πηγές / Διαβάστε περισσότερα

    1. Study Reveals That Over Half Of Alzheimer’s Cases May Be Preventable, Medical News Today []
    18 Ιούν 2011

    Μικρά και ενδιαφέροντα #24

  • Φαίνεται πως τα κοινωνικά δίκτυα παίζουν όλο και πιο σημαντικό ρόλο στην ζωή μας. Σε μια πρόσφατη έρευνα βρέθηκε πως το Facebook αυξάνει την αυτοεκτίμησή μας. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, αρκούν λίγα λεπτά ενασχόλησης με το προφίλ μας για να ανεβάσουμε την διάθεσή μας και να νιώσουμε καλύτερα με τον εαυτό μας. [Psychology Blog]
  • Εάν ψάχνετε κάποιο τρόπο να δραστηριοποιήσετε κάποια κοινωνική ομάδα τότε το καλύτερο που έχετε να κάνετε είναι να προσπαθήσετε να δημιουργήσετε αισθήματα ντροπής και τιμής (shame and honor). Σύμφωνα με τους ερευνητές στο Max Planck Institute αυτά τα δύο συναισθήματα έχουν ως αποτέλεσμα την καλύτερη συνεργασία των μελών μιας ομάδας προς επίτευξη κάποιου στόχου.  Φαίνεται τελικά πως οι βεντέτες για θέματα προσωπικής και οικογενειακής τιμής δεν επέζησαν τυχαία, αλλά βασίζονται σε έναν βαθύτερο ψυχολογικό μηχανισμό που τις τροφοδοτεί. Φυσικά στην δημοσίευσή τους οι ερευνητές δεν ασχολούνται με τις βεντέτες, αλλά με τους τρόπους με τους οποίους μπορούν να χρησιμοποιθούν αυτά τα συναισθήματα για την επίτευξη κάποιου ανώτερου σκοπού για το καλό του κοινωνικού συνόλου. [Science Daily]
  • Ανακάλυψα μια πολύ ενδιαφέρουσα ομιλία του TED, η οποία αναφέρεται σε ένα θέμα ταμπού, την αυτοκτονία. Συγκεκριμένα, ο Δρ. Schramm (λέκτορας management στο Standford Graduate School of Business) μιλάει για την σκοτεινή πραγματικότητα της αυτοκτονίας και υπογραμμίζει το γεγονός πως χρειάζεται μια γενικότερη αλλαγή στάσης απέναντι σε όσους έχουν κάνει απόπειρα αυτοκτονίας. Η οργάνωση δομών στήριξης απέναντι σε αυτούς τους συμπολίτες μας είναι κάτι που επιβάλλει ο ανθρωπισμός και ο πολιτισμός μας. [Tri-City Psychology Services]
  • Ψυχο… ιστορικά

    Σαν σήμερα, στις 18 Ιουνίου 1928 γεννήθηκε ο David T. Lykken. Ο Lykken ασχολήθηκε εκτεταμένα με το θέμα της αξιοπιστίας των μεθόδων που χρησιμοποιούνται στα «τεστ αλήθειας» (π.χ. πολύγραφοι), ενώ ταυτόχρονα προώθησε μια εναλλακτική μέθοδο αποκάλυψης των ενόχων υπό το όνομα «Guilty Knowledge Technique«, η οποία θεωρείται πιο αξιόπιστη από τον πολύγραφο. Ο Lykken πήρε μέρος σε δεκάδες δίκες ως εμπειρογνώμονας για την αξιοπιστία των τεστ αλήθειας και κατάφερε να αλλάξει η σχετική νομοθεσία στις ΗΠΑ, ώστε να λαμβάνεται υπόψη η μειωμένη αξιοπιστία αυτών των τεστ. Το 1990 τιμήθηκε από τον Αμερικανικό Ψυχιατρικό Σύνδεσμο για την προσφορά του στην ψυχολογία και την κοινωνία. Ήταν καθηγητής ψυχολογίας και ψυχιατρικής στο πανεπιστήμιο της Μινεσότα για περισσότερα από 50 χρόνια, όπου και ασχολήθηκε με πολλά και διαφορετικά θέματα όπως η αντικοινωνική συμπεριφορά, η ψυχοπαθολογία και το αίσθημα της ευτυχίας. Πέθανε στις 15 Σεπτεμβρίου 2006 στο σπίτι του στη Μινεσότα. Όποιοι ενδιαφέρονται περισσότερο για το έργο του και τη ζωή του μπορούν να επισκεφθούν την ιστοσελίδα του πανεπιστημίου της Μινεσότα όπου φιλοξενείται ένα αρκετά εκτενές βιογραφικό του Δρ. Lykken.

    Φωτογραφία

    ]]>

    23 Μαρ 2011

    Μικρά και Ενδιαφέροντα #23

  • Η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει τα άτομα με διαταραχή κοινωνικού άγχους (Κοινωνική Φοβία) και αυτό αντικατοπτρίζεται σε κάποιο βαθμό με διαφοροποιήσεις στην λειτουργία του εγκεφάλου. Αυτό ήταν το γενικό συμπέρασμα στο οποίο έφτασε μια ομάδα επιστημόνων από το Πανεπιστήμιο του Waterloo στον Καναδά η οποία μελέτησε ομάδες ατόμων με κοινωνική φοβία κατά τη διάρκεια 12 εβδομάδων ομαδικής ψυχοθεραπείας. Οι ασθενείς οι οποίοι πήραν μέρος στην ψυχοθεραπεία σταδιακά απέκτησαν «ομαλή» εγκεφαλική δραστηριότητα παρόμοια με αυτή ατόμων που δεν παρουσίαζαν την διαταραχή. [PsyPost]
  • Ένα από βασικά χαρακτηριστικά του αυτισμού είναι η δυσκολία ανάπτυξης κοινωνικών δεξιοτήτων. Τα αυτιστικά άτομα δυσκολεύονται να αντιληφθούν τις σκέψεις και τα συναισθήματα των συνανθρώπων τους, γεγονός που δυσκολεύει την ανάπτυξη στενών φιλικών σχέσεων. Αυτός είναι και ένας από τους κύριους λόγους που η θεραπεία του αυτισμού εστιάζει κυρίως στην ανάπτυξη δεξιοτήτων που θα βοηθήσουν το άτομο να ανταπεξέλθει στις κοινωνικές του συναναστροφές. Πρόσφατη έρευνα σε αυτόν στον τομέα έδειξε πως οι εικονικές συζητήσεις ενηλίκων αυτιστικών με προγράμματα υπολογιστή βοηθάει σημαντικά στην ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων οι οποίες αργότερα μπορούν να εφαρμοστούν και στην καθημερινότητα του ατόμου. Άλλη μια απόδειξη πως οι νέες τεχνολογίες δεν φέρνουν αποκλειστικά και μόνο την καταστροφή, αλλά μπορούν να γίνουν πολύτιμα εργαλεία εάν χρησιμοποιηθούν σωστά. [Science Daily]
  • Ο ρατσισμός και η ξενοφοβία μπορεί να είναι μορφές συμπεριφοράς κωδικοποιημένες γενετικά (στα γονίδιά μας). Αυτό τουλάχιστον δείχνει μια έρευνα του Πανεπιστημίου του Yale στην οποία οι επιστήμονες παρατήρησαν την συμπεριφορά των πιθήκων προς άτομα που δεν ανήκαν στην ομάδα τους. Όταν οι επιστήμονες έδειχναν φωτογραφίες «ξένων» πιθήκων σε μέλη μιας συγκεκριμένης ομάδας, οι πίθηκοι αντιμετώπιζαν το νέο ερέθισμα με καχυποψία και φόβο. Επιπλέον, μέσα από μια σειρά από πολύ έξυπνα πειράματα φάνηκε ότι οι πίθηκοι -σχεδόν αυτόματα- είχαν συσχετίσει τους «ξένους» πιθήκους με άσχημα συναισθήματα. Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες ανθρωπολογικές έρευνες που έχω διαβάσει τελευταία. Ρίξτε οπωσδήποτε μια ματιά στον πειραματικό σχεδιασμό (έγινε χρήση test IAT!). [Science News]
  • Ψυχο…ιστορικά

    Σαν σήμερα, στις 23 Μαρτίου 1933 γεννήθηκε ο Δρ. Philip G. Zimbardo, ένας από τους σημαντικότερους ερευνητές στον τομέα της κοινωνικής ψυχολογίας. Κατά τη διάρκεια της καριέρας του έχει ερευνήσει θέματα όπως η αποπροσωποίηση, ο θυμός, η υποταγή στην εξουσία, το κοινωνικό άγχος, η ντροπή αλλά και τις επιπτώσεις του χρονικού αποπροσανατολισμού. Ένα από τα πιο γνωστά του πειράματα είναι το πείραμα της φυλακής του Στάνφορντ, όπου παρατήρησε πως ένα εικονικό περιβάλλον μπορεί να κάνει απλούς καθημερινούς ανθρώπους να διαπράξουν αδιανόητες πράξεις βίας εναντίον αθώων συνανθρώπων τους. Στο βιβλίο του «The Lucifer Effect» αναφέρεται εκτενώς τόσο στο συγκεκριμένο πείραμα, όσο και στις διαπιστώσεις που έχει φτάσει αναλύοντας τα γεγονότα που σχετίζονται με τις αγριότητες Αμερικανών στρατιωτών στο Ιράκ. Αυτή τη στιγμή είναι επίτιμος καθηγητής Ψυχολογίας στο πανεπιστήμιο του Στάνφορντ.

    ]]>

    24 Ιαν 2011

    Μικρά και Ενδιαφέροντα #22

  • Οι φανταστικοί παιδικοί φίλοι όχι μόνο δεν είναι ένδειξη ψυχοπαθολογίας, αλλά αποτελούν μέρος της φυσιολογικής γνωστικής ανάπτυξης του παιδιού. Τα παιδιά εκφράζουν τα δικά τους «απαγορευμένα» ή καταπιεσμένα συναισθήματα προβάλλοντας τα στους φανταστικούς φίλους τους. Οι γονείς, οι δάσκαλοι και οι ψυχολόγοι μπορούν να αντλήσουν πολύτιμο υλικό για την ψυχολογική κατάσταση του παιδιού παρατηρώντας τη «συμπεριφορά» των φανταστικών φίλων. [Medical News Today]
  • Σύμφωνα με μια πρόσφατη έρευνα του Iowa State University ο εθισμός στα βιντεοπαιχνίδια συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης κατάθλιψης, άγχους και κοινωνικής φοβίας, καθώς το άτομο απομονώνεται από το περιβάλλον και τα συναισθήματά του. Φυσικά δεν είναι όλοι οι gamers «εθισμένοι» και δεν θα εμφανίσουν όλοι οι «εθισμένοι» τα προαναφερθέντα συμπτώματα, εάν δεν έχουν ήδη κάποια τάση για κοινωνική απομόνωση. [Medical News Today]
  • Ένας στους 16 χειρούργους εμφανίζει αυτοκτονικές τάσεις. Δυστυχώς όμως μόλις το ένα τέταρτο των αυτοκτονιών ψάχνει για βοήθεια από κάποιον ψυχολόγο, καθώς οι περισσότεροι φοβούνται ότι η επίσκεψη στον ψυχολόγο μπορεί να καταστρέψει την καριέρα τους. Αυτά είναι τα αποτελέσματα μιας μεγάλης ανώνυμης έρευνας ανάμεσα στους γιατρούς στις ΗΠΑ. [Cognitive Daily]
  • Ψυχο…ιστορικά

    [caption id="attachment_1255" align="alignleft" width="150" caption="O Ivan Pavlov με ένα από τα σκυλιά-πειραματόζωά του"][/caption] Σαν σήμερα, στις 24 Ιανουαρίου 1921 ο Βλαντιμίρ Λένιν ως ένδειξη εκτίμησης της δουλειάς του Ιβάν Παβλόφ, υπέγραψε σχετικό διάταγμα σύμφωνα με το οποίο παραχωρούσε στον Ρώσο ψυχοφυσιολόγο επιπλέον τρόφιμα και περισσότερες προσωπικές ανέσεις.  Ο Pavlov αρνήθηκε την προσφορά καθώς αυτά τα ειδικά δικαιώματα δεν επεκτείνονταν στους συναδέλφους του στο εργαστήριο αλλά ούτε και στα… πειραματόζωά του! Ο Pavlov ήταν ήδη από τότε γνωστός για τα πειράματά του πάνω στην κλασσική εξαρτημένη μάθηση και θεωρούταν ένα πρότυπο και πηγή έμπνευσης για τους επιστήμονες της νεοσύστατης Ρωσικής Σοβιετικής Ομοσπονδιακής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας.]]>

    29 Νοέ 2010

    Μικρά και Ενδιαφέροντα #21

  • Μία από τις πιο μακρόχρονες έρευνες για την θεραπεία της σχιζοφρένειας έδειξε ότι τα «νέα» φάρμακα κατά της σχιζοφρένειας που εισήχθησαν στην αγορά την δεκαετία του ’90 δεν έχουν καλύτερα απότελέσματα από αυτά που χρησιμοποιούνταν ήδη από τις αρχές του ’60. Τι θα κάνουν πλέον οι φαρμακευτικές εταιρίες για να αντιμετωπίσουν αυτό το πρόβλημα; Μια ενδιαφέρουσα ανάλυση από το Nature. [Nature]
  • Μένοντας στο θέμα της σχιζοφρένειας, μια νέα έρευνα του University College London ρίχνει λίγο φως στο μυστήριο που καλύπτει τις διαφορές στην οπτική αντίληψη μεταξύ σχιζοφρενών και κανονικού πληθυσμού. Εδώ και κάποια χρόνια είναι γνωστό πως οι σχιζοφρενείς δεν πέφτουν θύματα της ψευδαίσθησης της μάσκας (hollow mask), στην οποία μια μάσκα γυρισμένη από την ανάποδη πλευρά γίνεται αντιληπτή ως γυρισμένη από την κανονική πλευρά (βλ. βίντεο ). Σύμφωνα με την έρευνα λοιπόν, φαίνεται πως όταν οι σχιζοφρενείς έρχονται αντιμέτωποι με την ψευδαίσθηση ο πρόσθιος λοβός (ο οποίος είναι ο «λοβός της λογικής» που επιτρέπει την ερμηνεία των ερεθισμάτων γύρω μας) δεν έχει τόσο ισχυρή διασύνδεση με τις οπτικές περιοχές, πράγμα που συμβαίνει φυσικά στον κανονικό πληθυσμό. Αποτέλεσμα αυτού είναι οι σχιζοφρενείς να μην μπορούν να ερμηνεύσουν τα οπτικα ερεθίσματα βάσει της λογικής, πράγμα που τους επιτρέπει να μην ξεγελιούνται από την ψευδαίσθηση αυτή (όπως και άλλες φυσικά). [Wired – thx για το link Διγέλαδε!]
  • Το e-science news φιλοξενεί ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο για τον αντίκτυπο των δραστηριοτήτων κατά την παιδική ηλικία στην ψυχολογική ανάπτυξη του παιδιού. Συγκεκριμένα, το άρθρο υποστηρίζει ότι όσο περισσότερο χρόνο παιρνούν οι μεγάλοι με τα παιδιά τους αναπτύσσοντάς τους ικανότητες και χόμπι ή ακόμη και παίζοντας μαζί τους, τόσο μικρότερες είναι οι πιθανότητες ανάπτυξης διαταραχών προσωπικότητας στο μέλλον. Ο λόγος είναι φυσικά γιατί τα παιδιά με αυτόν τον τρόπο αναπτύσσονται γνωστικά και αποκτούν κοινωνικές δεξιότητες, η έλλειψη των οποίων σταδιακά μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη χρόνιων παθολογικών συμπεριφορών. [E-Science News]
  • Ψυχο…ιστορικά

    [caption id="attachment_1192" align="alignleft" width="150" caption="Ο Charcot επιδεικνύει την μέθοδο της ύπνωσης σε μια "υστερική" ασθενή"][/caption]

    Σαν σήμερα, στις 29 Νοεμβρίου 1825 γεννήθηκε ο Jean-Martin Charcot. Ο Charcot ήταν ένας Γάλλος νευρολόγος που ασχολήθηκε πρώτος με τις νευρώσεις, ερευνώντας τη σχέση μεταξύ ύπνωσης και «υστερικών συμπτωμάτων». Η δουλειά του εντυπωσίασε τον Freud, ο οποίος αργότερα ασχολήθηκε εξονυχιστικά με το θέμα αυτό. Ο Charcot, λόγω ακριβώς της συμβολής του στην Ψυχολογία ήταν επίτιμος πρόεδρος του Πρώτου Παγκοσμίου Συνεδρίου Ψυχολογίας το 1889. Πέθανε στις 16 Αυγούστου 1893. Ο γιος του, Jean-Baptiste Charcot ήταν γιατρός και εξερευνητής του νότιου πόλου. Το 1910 ανακάλυψε ένα νέο νησί στην Ανταρκτική, στο οποίο και ονόμασε  Charcot Island και το αφιέρωσε στη μνήμη του πατέρα του.

    Φωτογραφία Une leçon clinique à la Salpêtrière, by Wikipedia]]>

    19 Νοέ 2010

    Μικρά και Ενδιαφέροντα #20

  • Το Psychology Today παρουσιάζει την πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία των σκύλων-βομβιστών. Μπορεί κάποιοι φανατικοί ισλαμιστές να προσπάθησαν πρόσφατα να ανατινάξουν αεροπλάνα τοποθετώντας εκρηκτικά μέσα σε σκύλους, αλλά η πρακτική αυτή είχε πρωτοξεκινήσει από τους Ρώσους τη δεκαετία του 30, κατά τον πόλεμο εναντίον των Γερμανών. Η κλασσική συμπεριφορική μάθηση του Pavlov μπήκε σε εφαρμογή και επαληθεύτηκε με έναν από τους σκληρότερους τρόπους… [Psychology Today]
  • Σύμφωνα με μια πρόσφατη έρευνα του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον, οι δοκιμασίες ευφυίας (IQ tests) είναι λιγότερο έγκυρες για τα παιδιά με αυτισμό. Με άλλα λόγια, το IQ score ενός αυτιστικού παιδιού δεν προβλέπει σωστά τις πραγματικές ικανότητες του στην ανάγνωση, γραφή και τα μαθηματικά. Μερικές φορές το IQ εμφανίζεται υψηλότερο από το κανονικό και άλλες χαμηλότερο. Τα αποτελέσματα αυτά έχουν ιδιαίτερη σημασία για τις ΗΠΑ, στις οποίες οι δοκιμασίες ευφυίας χρησιμοποιούνται ευρέως στα σχολεία για να προβλέψουν την πιθανότητα επιτυχίας των μαθητών. [Medical News Today]
  • Καλά νέα για τους απανταχού gamers! Φαίνεται πως τα ηλεκτρονικά παιχνίδια και ιδιαίτερα τα παιχνίδια πρώτου προσώπου (Halo, Half-Life, Call of Duty κ.α.) καλυτερεύουν την οπτική μας αντίληψη. Παίζοντας ο παίκτης ουσιαστικά εξασκεί τον εγκέφαλό του κάνοντας αρκετές γνωστικές διεργασίες, όπως η παρακολούθηση ενός κινούμενο στόχου, η αναζήτηση πληροφοριών στο περιβάλλον, το φιλτράρισμα των άσχετων πληροφοριών κ.α. Δεν είναι τυχαίο ότι οι Αμερικανοί στρατιώτες ήδη εκπαιδεύονται χρησιμοποιώντας (και) βιντεοπαιχνίδια. [E-Science News]
  • Προσοχή με τα φώτα τη νύχτα. Έρευνες που έχουν γίνει σε χάμστερ υποστηρίζουν ότι όταν κοιμόμαστε ακόμη και υπό αμυδρό φως ο εγκέφαλος επηρεάζεται αρνητικά. Συγκεκριμένα, μετά από 8 εβδομάδες ύπνου υπό αμυδρό φως τα χάμστερ παρουσίασαν περίεργη δραστηριότητα στον ιππόκαμπο, μια περιοχή που μεταξύ άλλων σχετίζεται με την κατάθλιψη. Αν αυτό ισχύει και για τους ανθρώπους, αυτό σημαίνει πως εκτός από το ότι το νυχτερινό φως επηρεάζει τους κιρκαδιανούς ρυθμούς μας, μπορεί να προκαλέσει ακόμη και συμπτώματα κατάθλιψης. [E-Science News]
  • Ψυχο…ιστορικά

    Σαν σήμερα, στις 19 Νοεμβρίου 1901, ο John B. Watson ξεκίνησε τα πρώτα του πειράματα με ποντίκια, ερευνώντας την ικανότητα μάθησης λαβυρίνθων. Μερικά χρόνια αργότερα ο Watson θα γίνει ο ιδρυτής του αμερικανικού μοντέλου συμπεριφορισμού, μιας θεωρίας που προσπαθεί να εξηγήσει την ανθρώπινη (και μη) συμπεριφορά μέσα στα πλαίσια ενός συστήματος μάθησης, θετικής ή αρνητικής. Για παράδειγμα, μέσα στο πλαίσιο του συμπεριφορισμού οι φοβίες εξηγούνται ως αποτέλεσμα μιας διαδικασίας μάθησης στην οποία το υποκείμενο έχει συνδέσει ένα αρνητικό γεγονός με το αντικείμενο του φόβου του (π.χ. επίθεση από σκύλο οδηγεί σε φοβία για σκύλους). Ο Watson είναι ιδιαίτερα γνωστός για τα πειράματά του με τον Μικρό Άλμπερτ, στα οποία έχουμε ξανα-αναφερθεί στο παρελθόν. Φωτογραφία ]]>

    04 Νοέ 2010

    Μικρά και Ενδιαφέροντα #19

  • Ο θυμός τελικά φαίνεται πως εκτός από αρνητικά συναισθήματα προκαλεί και θετικά. Τελευταίες έρευνες έδειξαν ότι η συσχέτιση ενός αντικειμένου με αισθήματα θυμού μας κάνει να θέλουμε ακόμη πιο πολύ το αντικείμενο αυτό. Έτσι ίσως λύνεται και το μυστήριο σχετικά με την καλύτερη σεξουαλική επαφή μετά από έναν καυγά με τον/την σύντροφό μας [Science Daily]
  • Πειράματα σε ποντίκια έδειξαν πως υπάρχει συσχέτιση μεταξύ των αναμμένων φώτων κατά τη διάρκεια της νύχτας και της παχυσαρκίας. Ο λόγος είναι δεν είναι άλλος από την διαταραχή στους κιρκαδιανούς ρυθμούς. Κάτι ανάλογο δεν αποκλείεται να ισχύει και για τους ανθρώπους. [MindBlog]
  • Για άλλη μια φορά, νέες έρευνες δείχνουν πως η σωματική άθληση βοηθάει όχι μόνο στην σωματική, αλλά και στην ψυχική μας υγεία. Όσοι αθλούνται -έστω και λίγο- έχουν λιγότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν συμπτώματα κατάθλιψης. Έχουμε ξαναμιλήσει για το θέμα, αλλά είναι καλό να το επαναλαμβάνουμε με κάθε ευκαιρία. [Medical News Today]
  • Ψυχο…ιστορικά

    [caption id="attachment_1114" align="alignleft" width="150" caption="Auguste D.: Η πρώτη ασθενής που διαγνώσθηκε με τη νόσο του Alzheimer"][/caption]

    Σαν σήμερα, στις 4 Νοεμβρίου 1906, ο Γερμανός ψυχίατρος Alois Alzheimer παρουσίασε τα ευρήματά του για μια νέα «ιδιαίτερη διαταραχή του εγκεφαλικού φλοιού» (sic), στο 37 Συνέδριο Ψυχιατρικής της Νοτιοδυτικής Γερμανίας στο Tübingen. Στην παρουσίασή του περιέγραψε τα συμπτώματα της Auguste Diter, της πρώτης ασθενούς που διαγνώσθηκε με αυτή την γνωστική εκφυλιστική διαταραχή που σήμερα ονομάζουμε απλά νόσο του Alzheimer. Ο Δρ. Alzheimer  εξέτασε την Auguste για πρώτη φορά το 1901 και παρατήρησε ότι η άννοιά της είχε πολλά ιδιαίτερα χαρακτηριστικά πέραν της απώλειας μνήμης (απώλεια προσανατολισμού, ακινησία, έλλειψη ταυτότητας κ.α.). Όταν η Auguste πέθανε τον Απρίλιο του 1908, ο Alzheimer ερεύνησε τον εγκέφαλό της, ο οποίος ήταν καλυμμένος από αμυλοειδείς πλάκες, ένα τυπικό χαρακτηριστικό της ασθένειας.

    Φωτογραφία: ]]>