17 Ιαν 2013

Πώς οι "φάσεις" της χαράς και της θλίψης συμβάλλουν στη Διπολική Διαταραχή;

Η διπολική διαταραχή είναι μια διαταραχή της διάθεσης που χαρακτηρίζεται από απρόβλεπτες και δραματικές εναλλαγές μεταξύ της μανίας και της κατάθλιψης. Αυτά τα επεισόδια συμβαίνουν μεταξύ του διαστήματος της «φυσιολογικής διάθεσης», που ονομάζεται ευθυμία.

Προηγούμενη έρευνα έχει δείξει ότι το συναισθηματικό κύκλωμα εγκεφάλου είναι απορυθμισμένο σε άτομα που έχουν διαγνωστεί με διπολική διαταραχή. Θεωρείται ότι αυτές οι διαταραχές επηρεάζουν την ικανότητα του ατόμου να ελέγχει το συναίσθημα και συμβάλλουν στις διαταραχές διάθεσης.

Συνεχίζοντας, επιστήμονες από το Indiana University School of Medicine χρησιμοποίησαν λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI) για να διερευνήσουν ποιες περιοχές του εγκεφάλου έδειξαν ανώμαλη ενεργοποίηση, ενώ ασθενείς σε διάφορα στάδια της διάθεσης της διπολικής διαταραχής προσπαθούσαν να ελέγξουν την απόκρισή τους σε συναισθηματικό και μη-συναισθηματικό υλικό1 .

Αυτό τους επέτρεψε να αναλύσουν τα πρότυπα ενεργοποίησης του εγκεφάλου των ασθενών με βάση τη διάθεση (μανία, κατάθλιψη, ή νορμοθυμία) και το τύπο του ερεθίσματος (συναίσθημα έναντι χωρίς συναίσθημα και χαράς έναντι λύπης).

Οι ερευνητές βρήκαν ότι στους διπολικούς ασθενείς με κατάθλιψη ενεργοποιήθηκαν ασυνήθιστες περιοχές του εγκεφάλου όταν έπρεπε να παρακρατήσουν απαντήσεις σε λυπημένα πρόσωπα. Οι μανιακοί ασθενείς, από την άλλη πλευρά, είχαν ανώμαλη ενεργοποίηση ανεξάρτητα από το αν προσπαθούσαν να αρνηθούν να δώσουν απάντηση σε λυπημένα ή χαρούμενα πρόσωπα, ή σε μη-συναισθηματικό υλικό. Ακόμη και τα άτομα με ευθυμία έδειξαν ανώμαλη ενεργοποίηση των περιοχών του φλοιού του εγκεφάλου, ενώ παρακρατούσαν τις απαντήσεις τους σε συναισθηματικά πρόσωπα.

Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι διαφορετικές δυσλειτουργίες του κυκλώματος μπορούν να συμβάλουν σε διάφορα χαρακτηριστικά της απορρύθμισης του συναισθήματος στη διπολική διαταραχή.

Ο καθηγητής και ανώτερος συντάκτης της μελέτης ο Dr. Amit Anand ανέφερε, «Αυτή η μελέτη παρέχει σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τις περιοχές του εγκεφάλου που μπορεί να είναι σημαντικές για τον έλεγχο της απόκρισης σε συναισθηματικό υλικό και στις λειτουργικές ανωμαλίες σε αυτές τις περιοχές σε διαταραχές της διάθεσης.»

«Είναι ενδιαφέρον το γεγονός ότι ελαφρώς διαφορετικά κυκλώματα διαφοροποιούν τους συμπτωματικούς από τους μη συμπτωματικούς ασθενείς με διπολική διαταραχή, όταν καταστέλλουν τις αντιδράσεις χαράς ή λύπης», σχολίασε ο Dr. John Krystal, συντάκτης της Βιολογικής Ψυχιατρικής.

“Τα ευρήματα αυτά μπορεί να έχουν συνέπειες για τη βελτίωση του κυκλώματος του εγκεφάλου με θεραπείες για τη διπολική διαταραχή συμπεριλαμβανομένων τη νευροδιέγερση και την ψυχοθεραπεία.”

Εισαγωγική Φωτογραφία

]]>

Πηγές / Διαβάστε περισσότερα

  1. Hummer, T. A., Hulvershorn, L. A., Karne, H. S., Gunn, A. D., Wang, Y., & Anand, A. (2013). Emotional Response Inhibition in Bipolar Disorder: A Functional Magnetic Resonance Imaging Study of Trait- and State-Related Abnormalities. Biological Psychiatry, 73 (2): 136 []
03 Ιαν 2013

Πως είναι να ζει κανείς με προσωποαγνωσία;

Ο εγκέφαλός μας είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο επιβίωσης με τόσο πολλούς και πολύπλοκους μηχανισμούς που πολλές φορές τους αγνοούμε έως ότου συναντήσουμε κάποιον με κάποια λειτουργική δυσλειτουργία σχετιζόμενη με κάποιο συγκεκριμένο μηχανισμό. Μία από τις πιο περίεργες περιπτώσεις εγκεφαλικής δυσλειτουργίας είναι η περίπτωση της προσωποαγνωσίας.

Σύμφωνα με το ICD-9 η προσωποαγνωσία είναι μια μορφή ψυχοφυσικής οπτικής διαταραχής στην οποία κάποιος, λόγω εγκεφαλικής βλάβης ή ανωμαλίας, δεν μπορεί να αναγνωρίσει τα πρόσωπα τρίτων, αλλά δίχως αυτό να οφείλεται σε κάποια γενικότερη μνημονική διαταραχή (π.χ. κάποια μορφή αμνησίας). Με άλλα λόγια, το άτομο θυμάται πως έχει γνωρίσει το τάδε ή το δείνα πρόσωπο, αλλά εάν το δει μπροστά του δεν θα το αναγνωρίσει.

Κάποιος ο οποίος ακούει για πρώτη φορά τον ορισμό της προσωποαγνωσίας ίσως θα σκεφτεί ότι πως η διαταραχή είναι δημιούργημα της φαντασίας και ενδεχομένως θα δυσκολευτεί να κατανοήσει πως είναι δυνατόν να μην μπορείς να αναγνωρίσεις τα πρόσωπα των φίλων σου, τη στιγμή που θυμάσαι κανονικά την σχέση σου μαζί τους και τα όσα έχετε κάνει μαζί. Και όμως, η προσωποαγνωσία είναι μια υπαρκτή γνωστική διαταραχή η οποία επηρεάζει έως και περίπου το 2,5% του πληθυσμού.

[caption id="attachment_3069" align="aligncenter" width="300"] Η περιοχή FFA (πηγή: wikipedia)[/caption]

Η ικανότητά μας να αναγνωρίζουμε πρόσωπα βασίζεται στην λειτουργία μιας συγκεκριμένης εγκεφαλικής περιοχής στο κάτω μέρος του εγκεφάλου, η οποία είναι γνωστή ως Ατρακτοειδής Περιοχή Προσώπων (Fusiform Face Area, FFA). Εάν υπάρξει βλάβη ή αναπτυξιακή ανωμαλία στην FFA τότε η αναγνώριση των προσώπων γίνεται δυσκολότερη ή ακόμη και αδύνατη και σε συγκεκριμένες περιπτώσεις μπορεί κάποιος να μην μπορεί να αναγνωρίζει ακόμη και το ίδιο του το πρόσωπο.

Πως είναι όμως να ζει κανείς με προσωποαγνωσία; Μπορεί να λειτουργήσει κανονικά; Μπορεί να αναπτύξει κανονική επαγγελματική δραστηριότητα; Η σύντομη απάντηση σε αυτές τις ερωτήσεις είναι πως η προσωποαγνωσία προφανώς δημιουργεί σημαντικά προβλήματα ιδιαίτερα στην κοινωνική ζωή του πάσχοντα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι αυτόματα καθίσταται ανίκανος να λειτουργήσει στην προσωπική ή και επαγγελματική του ζωή.

Πως είναι να έχεις προσωποαγνωσία;

Μια πρόσφατη περιπτωσιολογική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cognitive Neuropsychology1 προσπαθεί να αποκαλύψει την καθημερινότητα ενός γιατρού ο οποίος επί μία τριακονταετία δεν γνώριζε ότι έπασχε από προσωποαγνωσία. Ο Δρ. David Roger Fine, όπως είναι το όνομά του, είναι εξαιρετικός γαστρεντερολόγος στο Πανεπιστήμιο του Southampton και έως και το 2006 δεν γνώριζε την πάθησή του. «Είναι αξιοπερίεργο πως έζησα τη μισή μου ζωή μη γνωρίζοντας ότι πάσχω από μια γνωστική διαταραχή που επηρεάζει τόσο έντονα την κοινωνικότητά μου. Ακόμη και οι κοντινοί μου άνθρωποι δεν είχαν προσέξει κάτι», δηλώνει ο Δρ. Fine.

Ανακαλώντας τις παιδικές του αναμνήσεις συνειδητοποιεί ότι μπορεί να θυμηθεί με σχετική ευκολία λεπτομέρειες όπως οι κτηριακές εγκαταστάσεις, τα ρούχα των φίλων του, τα μαλλιά τους. Όταν όμως ερωτάται εάν θυμάται τα πρόσωπά τους, η απάντηση είναι αρνητική. Καθώς μεγάλωνε, ίσως και ασυνείδητα, προσπαθούσε να κοινωνικοποιείται σε χώρους στους οποίους θα μπορούσε να ξεχωρίσει τα άτομα βάσει άλλων χαρακτηριστικών τους πλην του προσώπου τους, όπως είναι το ντύσιμό τους ή η προκαθορισμένη θέση στην οποία κάθονταν στον χώρο.

Κατάφερε να τελειώσει το πανεπιστήμιο και να ξεκινήσει την επαγγελματική του καριέρα δίχως ιδιαίτερα προβλήματα, καθώς η εργασία του δεν απαιτούσε απαραίτητα την απομνημόνευση προσώπων (π.χ. παρουσιάσεις συνεδρίων, συνεδρίαση των γιατρών του νοσοκομείου όπου ο κάθε γιατρός κάθεται σε μια προκαθορισμένη θέση, αναγνώριση του ομιλιτή από την φωνή του κ.α.). Πέραν αυτού, το περιβάλλον του νοσοκομείου στο οποίο κινείται όλα τα χρόνια της επαγγελματικής του πορείας περιλαμβάνει πολλαπλά περιβαλλοντικά στοιχεία τα οποία τον βοηθούσαν να αναγνωρίζει με ποιο πρόσωπο ήταν πιο πιθανό να μιλάει την εκάστοτε φορά (π.χ. το γραφείο στο οποίο εισέρχεται, η κλινική στην οποία πηγαίνει κ.α.). Φυσικά, οι συνεργάτες του είχαν προσέξει ότι τύχαινε πολλές φορές να περνάει από δίπλα τους δίχως να χαιρετάει, κάτι που είχε ως αποτέλεσμα να χαρακτηριστεί από τρίτους ως ακατάδεχτος ή ακόμη και αυτιστικός.

Η ερωτική του ζωή ομολογουμένως ήταν πιο δύσκολη, καθώς δυσκολευόταν να αναγνωρίζει τις κοπέλες με τις οποίες φλέρταρε την προηγούμενη βραδιά. Ο Δρ. Fine δηλώνει μάλιστα ότι «Πολλές φορές νόμιζα ότι κάποιες κοπέλες που με ενδιέφεραν εξαφανίζονταν για μήνες μετά την πρώτη μας γνωριμία». Φυσικά το πρόβλημα επεκτεινόταν ακόμη και στην δημιουργία φιλικών σχέσεων. Μάλιστα, ο Δρ. Fine ανακαλεί ένα πολύ χαρακτηριστικό περιστατικό στο οποίο γνώρισε έναν άνδρα σε ένα πάρτυ με τον οποίο μιλούσε για αρκετή ώρα και όταν ξανασυναντήθηκαν λίγα λεπτά μετά που χώρισαν ξανασυστήθηκε σαν να μην γνώριζε τον άνδρα, κάτι το οποίο φυσικά τον προσέβαλε.

Σίγουρα η κοινωνική ζωή του Δρ. Fine δεν ήταν εύκολη, αλλά είναι σημαντικό να προσέξουμε ότι η προσωποαγνωσία δεν του έκοψε αυτόματα τα φτερά για την ανάπτυξη διαπροσωπικών σχέσεων. Η δημιουργία εναλλακτικών στρατηγικών για την αναγνώριση προσώπων –όπως είναι απομνημόνευση ρούχων, χώρων στους οποίους βρίσκεται συνήθως κάποιος, αναγνώριση της φωνής ή/και των φυσικών χαρακτηριστικών κάποιου- είναι μια συνήθης τακτική των πασχόντων με προσωποαγνωσία.

Φωτογραφίες

]]>

Πηγές / Διαβάστε περισσότερα

  1. Fine, D. (2012). A life with prosopagnosia. Cognitive Neuropsychology, 1-6 []
05 Νοέ 2012

Επιληψία και Διατροφή

Γράφει: Σταυρούλα Κρίκη

Αναδημοσίευση από: Genenutrition.gr

Η επιληψία είναι μία διαταραχή που χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα φαινόμενα κρίσεις του εγκεφάλου. Η πιο κοινή μέθοδος θεραπείας και μείωσης αυτών των κρίσεων είναι η λήψη αντιεπιληπτικών φαρμάκων. Σε πολλές περιπτώσεις επιληψίας, τα φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν αλλεργική αντίδραση, ανεπιθύμητες παρενέργειες ή μπορεί απλά να μην είναι αποτελεσματικά.

Τα φάρμακα είναι η πρώτη οδός αγωγής. Ωστόσο υπάρχουν και εναλλακτικές θεραπείες που εφαρμόζονται συχνά. Η χειρουργική αφαίρεση ενός μικρού μέρους του εγκεφάλου είναι μία επιλογή εάν ο νευρολόγος πιστεύει ότι υπάρχει πιθανότητα να βοηθήσει στην μείωση των κρίσεων. Άλλη εναλλακτική είναι η εμφύτευση διεγερτικού του πνευμονογαστρικού νεύρου. Αυτή η συσκευή χρησιμοποιεί το πνευμονογαστρικό νεύρο στο σώμα για να στείλει ηλεκτρικά σήματα στον εγκέφαλο. Και τέλος υπάρχει η κετογονική δίαιτα.

Η κετογονική δίαιτα είναι μια ειδική δίαιτα υψηλή σε λίπος και χαμηλή σε υδατάνθρακες, η οποία βοηθά στον έλεγχο επιληπτικών κρίσεων. Είναι πολύ πιο αυστηρή από την τροποποιημένη δίαιτα Άτκινς με πιο συγκεκριμένο προσδιορισμό θερμίδων, πρωτεΐνης και υγρών.

Η ονομασία κετογονική σημαίνει ότι παράγονται κετόνες στο σώμα (κετο = κετόνη, γονική = παραγωγική). Οι κετόνες σχηματίζονται όταν ο οργανισμός χρησιμοποιεί το λίπος ως πηγή ενέργειας. Συνήθως το σώμα χρησιμοποιεί υδατάνθρακες (όπως ζάχαρη, ψωμί, ζυμαρικά) ως καύσιμο, αλλά επειδή η κετογονική δίαιτα είναι πολύ χαμηλή σε υδατάνθρακες, το λίπος γίνεται η πρωταρχική πηγή. Οι κετόνες δεν είναι επικίνδυνες. Ανιχνεύονται στα ούρα, το αίμα και την αναπνοή. Οι κετόνες είναι το κλειδί της δίαιτας, καθώς τα υψηλά επίπεδα κετονών συνήθως οδηγούν σε καλύτερο έλεγχο των κρίσεων.

Ποιος θα επωφεληθεί;

Οι γιατροί συστήνουν την κετογονική δίαιτα σε παιδιά στα οποία οι κρίσεις τους δεν έχουν παρουσιάσει καμία βελτίωση με διάφορες θεραπευτικές αγωγές. Συστήνεται και στα παιδιά με σύνδρομο Lennox-Gastaut.

Σπάνια συστήνεται για ενήλικες. Ωστόσο, σε περιορισμένες έρευνες που έχουνε γίνει, η δίαιτα φαίνεται να λειτουργεί το ίδιο καλά, αν και είναι πολύ πιο περιορισμένη και αυστηρή. Έρευνες ακόμα γίνονται για να δειχθεί και αν η τροποποιημένη δίαιτα Άτκινς έχει αποτέλεσμα σε ενήλικες.

Η κετογονική δίαιτα έχει αποδειχθεί αποτελεσματική σε έρευνες και για συγκεκριμένες καταστάσεις επιληψίας. Αυτές περιλαμβάνουν βρεφικούς σπασμούς, σύνδρομο Rett, σκλήρυνση κατά πλάκας, σύνδρομο Dravet, σύνδρομο Doose και ανεπάρκεια GLUT-1. Η χρήση κετογονικής δίαιτας αποκλειστικά με πόσιμα σκευάσματα για βρέφη και με γαστροστομία σε ορισμένα μικρά παιδιά μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερη συμμόρφωση και ενδεχομένως ακόμη και βελτιωμένη αποτελεσματικότητα. Η δίαιτα λειτουργεί καλά και για τα παιδιά με εστιακές επιληπτικές κρίσεις, αλλά μπορεί να είναι λιγότερο πιθανό να οδηγήσουν σε ένα άμεσο αποτέλεσμα. Σε γενικές γραμμές, η διατροφή αυτή μπορεί πάντα να ληφθεί υπ’ όψη στα πλαίσια της αγωγής εφόσον δεν υπάρχουν σαφείς μεταβολικοί ή μιτοχονδριακοί λόγοι για να μην χρησιμοποιηθεί.

Πως είναι αυτή η δίαιτα;

Η τυπική κετογονική δίαιτα παρέχει 3 με 4 γραμμάρια λίπους για κάθε 1 γραμμάριο υδατάνθρακα και πρωτεΐνης. Το διαιτολόγιο θα πρέπει να περιέχει 75 με 100 θερμίδες για κάθε κιλό σωματικού βάρους και 1-2 γραμμάρια πρωτεΐνης για κάθε κιλό σωματικού βάρους. Εάν ακούγεται περίπλοκο, είναι γιατί όντως είναι. Γι’ αυτό και οι γονείς χρειάζονται τη βοήθεια ενός διαιτολόγου.

Ο «λόγος» της κετογονικής δίαιτας είναι το πηλίκο των γραμμαρίων του λίπους προς τα γραμμάρια της πρωτεΐνης και των υδατανθράκων σε συνδυασμό. Ο λόγος 4 προς 1 είναι πιο αυστηρό από τον λόγο 3 προς 1, και χρησιμοποιείται συνήθως για τα περισσότερα παιδιά. Ο λόγος 3 προς 1 χρησιμοποιείται για βρέφη, έφηβους αλλά και παιδιά που χρειάζονται περισσότερα ποσά πρωτεΐνης και υδατάνθρακες για κάποιον λόγο.

Τα είδη των τροφίμων που παρέχουν λίπος για την κετογονική δίαιτα είναι το βούτυρο, η κρέμα γάλακτος, μαγιονέζα και έλαια (π.χ. ελαιόλαδο). Επειδή τα ποσά υδατανθράκων και πρωτεΐνης πρέπει να είναι περιορισμένα, είναι σημαντική η προσεκτική προετοιμασία των γευμάτων. Καμία άλλη πηγή υδατανθράκων δεν θα πρέπει να καταναλώνεται. (Ακόμα και η οδοντόκρεμα ή τα κοινά σιρόπια για τον βήχα μπορεί να περιέχουν λίγη ζάχαρη μέσα!). Για τον λόγο αυτόν, η κετογονική δίαιτα επιβλέπεται από εξειδικευμένο διαιτολόγο. Οι γονείς και τα παιδιά θα πρέπει να εκπαιδευτούν καλά στο τι μπορεί και δεν μπορεί να καταναλωθεί.

Τι συμβαίνει πρώτα;

Συνήθως η δίαιτα ξεκινά μέσα στο νοσοκομείο. Το παιδί ξεκινά με απόλυτη νηστεία (εκτός από νερό) κάτω από στενή ιατρική παρακολούθηση για μέχρι και 24 ώρες. Για παράδειγμα, το παιδί μπορεί να εισαχθεί στο νοσοκομείο την Δευτέρα, να αρχίσει τη νηστεία στις 6 μ.μ. και να συνεχίσει καταναλώνοντας μόνο νερό μέχρι τις 6 π.μ. τις Τρίτης. Μετά από αυτό ξεκινά η δίαιτα, αυξάνοντας σταδιακά τις θερμίδες ή τον «λόγο». Αυτό είναι το πρωτόκολλο του νοσοκομείου Hopkins. Υπάρχει όλο και αυξανόμενη έρευνα που δείχνει ότι ίσως να μην απαιτείται νηστεία για μια μακρόχρονη αποτελεσματικότητα, αλλά οδηγεί σίγουρα σε πιο γρήγορη έναρξη της κέτωσης στον οργανισμό. Ο βασικός λόγος εισαγωγής στο νοσοκομείο είναι ο έλεγχος των κρίσεων κατά τη δίαιτα, η εξασφάλιση ότι κανένα φάρμακο δεν περιέχει υδατάνθρακες και η εκπαίδευση των οικογενειών.

Πως δουλεύει;

Αρκετές έρευνες έχουν δείξει ότι η κετογονική δίαιτα μειώνει ή προλαμβάνει τις κρίσεις σε πολλά παιδιά στα οποία οι κρίσεις τους δεν μπορούσαν να ρυθμιστούν μέσω κάποιας φαρμακευτικής αγωγής. Πάνω από το μισά παιδιά που υποβάλλονται στη δίαιτα έχουν μία μείωση τουλάχιστον 50% στον αριθμό των επεισοδίων. Κάποια παιδιά, συνήθως 10-15%, απαλλάσσονται εντελώς από τις κρίσεις τους.

Παιδιά που ακολουθούν μια κετογονική δίαιτα συνεχίζουν να λαμβάνουν τα φάρμακά τους. Μερικά καταλήγουν να παίρνουν μικρότερες δόσεις ή λιγότερα φάρμακα σε σύγκριση με πριν ξεκινήσουν τη δίαιτα. Η χρονική στιγμή στην οποία η δόση των φαρμάκων μπορεί να μειωθεί εξαρτάται από το κάθε παιδί και την κρίση του κάθε γιατρού. Στοιχεία δείχνουν ότι μπορεί να γίνει και με την έναρξη της δίαιτας σε πολλές περιπτώσεις χωρίς καμία συνέπεια.

Εάν το άτομο ξεφύγει από τη δίαιτα, ακόμα και για ένα γεύμα, μπορεί να χάσει η δίαιτα την μέχρι εκείνη τη στιγμή θετική επίδραση. Επομένως είναι πολύ σημαντική η τήρηση της δίαιτας όπως έχει συνταγογραφηθεί. Είναι ιδιαίτερα δύσκολο να ακολουθήσει κανείς αυτήν τη δίαιτα 100% εάν υπάρχουν κι άλλα παιδιά στο σπίτι που ακολουθούν μια φυσιολογική διατροφή. Μικρά παιδιά με πρόσβαση στο ψυγείο μπαίνουν στον πειρασμό των «απαγορευμένων» τροφίμων.

Υπάρχουν παρενέργειες;

Ένα άτομο που ξεκινά την κετογονική δίαιτα μπορεί να αισθάνεται ατονία και κούραση τις πρώτες ημέρες. Αυτό ενδέχεται να χειροτερέψει εάν ένα παιδί είναι άρρωστό την στιγμή που ξεκινήσει τη δίαιτα. Θα πρέπει να εξασφαλιστεί η κατανάλωση υγρών ελεύθερων υδατανθράκων κατά την αρρώστια.

Παρενέργειες που μπορεί να προκύψουν, αφού το άτομο έχει ακολουθήσει τη δίαιτα για αρκετό χρονικό διάστημα, είναι:

  • Πέτρες στα νεφρά
  • Υψηλά επίπεδα χοληστερόλης
  • Αφυδάτωση
  • Δυσκοιλιότητα
  • Μειωμένους ρυθμούς ανάπτυξης ή/και πρόσληψης βάρους
  • Οστικά κατάγματα

Επειδή η δίαιτα δεν παρέχει όλες τις βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία μιας ισορροπημένης διατροφής, συνήθως συστήνονται συμπληρώματα βιταμινών και ιχνοστοιχείων. Τα πιο σημαντικά στοιχεία που λείπουνε είναι το ασβέστιο και η βιταμίνη D, ο σίδηρος και το φυλλικό οξύ.

Πως παρακολουθείται στη συνέχεια ο ασθενής;

Ο γιατρός συνήθως παρακολουθεί το παιδί κάθε 1-3 μήνες. Γίνονται εξετάσεις αίματος και ούρων για να διαπιστωθεί εάν υπάρχει κάποιο ιατρικό πρόβλημα. Μετράται το ύψος και το βάρος για να ελεγχθεί εάν έχει μειωθεί ο ρυθμός ανάπτυξης. Καθώς το παιδί βάζει κιλά, η δίαιτα μπορεί να χρειαστεί να τροποποιηθεί.

Μπορεί να διακοπεί η δίαιτα;

Εάν οι κρίσεις είναι καλά ελεγμένες για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα, συνήθως 2 χρόνια, ο γιατρός μπορεί να συστήσει την διακοπή της δίαιτας. Συνήθως ο ασθενής αρχίζει ομαλά να μπαίνει ξανά σε μια φυσιολογική διατροφή, πράγμα το οποίο μπορεί να διαρκέσει μερικούς μήνες ή και περισσότερο. Όπως συμβαίνει και όταν γίνεται απότομη διακοπή των φαρμάκων, οι επιληπτικές κρίσεις μπορεί να χειροτερέψουν εάν η κετογονική δίαιτα σταματήσει κατευθείαν. Τα παιδιά συνήθως συνεχίζουν να λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή μετά τη δίαιτα. Σε πολλές περιπτώσεις η δίαιτα έχει οδηγήσει σε σημαντικό, αλλά όχι αποκλειστικό, έλεγχο των κρίσεων.


Εισαγωγική Φωτογραφία

Η Σταυρούλα Κρίκη είναι Διαιτολόγος – Διατροφολόγος του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Αθηνών απ’ όπου αποφοίτησε το 2008. Στα πλαίσια της πτυχιακής εργασίας ασχολήθηκε με την αλληλεπίδραση του άσθματος και της διατροφής σε παιδιά και εφήβους. Αυτό το χρονικό διάστημα αναλαμβάνει την κατ’οίκον παρακολούθηση ατόμων, στον νομό Αττικής, ως ελεύθερος επαγγελματίας.

E-mail: stavroulakriki@gmail.com Blog: http://stavroulakriki.blogspot.gr

]]>

26 Σεπ 2012

Οι διαφορές των δύο φύλων

Γράφει η Κατερίνα Νίκου

Αναδημοσίευση από το GeneNutrition.gr

Οι επιστήμονες, οι κοινωνιολόγοι και οι ανθρωπολόγοι σήμερα γνωρίζουν ότι οι άνδρες και οι γυναίκες είναι διαφορετικοί μεταξύ τους. Δεν είναι οι μεν καλύτεροι και οι δε χειρότεροι είναι απλά διαφορετικοί. Σήμερα, η κοινωνία μας προσπαθεί να προβάλλει ότι άνδρες και γυναίκες έχουν ακριβώς τις ίδιες ικανότητες, δυνατότητες και δεξιότητες όμως η επιστήμη αποδεικνύει ότι τα δύο φύλα διαφέρουν μεταξύ τους. Πώς προέκυψαν όμως αυτές οι διαφορές;

Οι άνδρες και οι γυναίκες εξελίχθηκαν διαφορετικά εξαιτίας της αναγκαιότητας. Οι άνδρες ιστορικά έπρεπε να προστατεύσουν την οικογένεια και να κυνηγήσουν για να φέρουν τροφή και οι γυναίκες να αναθρέψουν τα παιδιά και να φροντίσουν την οικογένεια. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τόσο ο εγκέφαλός τους όσο και το σώμα τους να εξελιχθούν διαφορετικά. Έτσι λοιπόν, ο εγκέφαλος των ανδρών και των γυναικών ακολούθησαν διαφορετική πορεία εξέλιξης για εκατομμύρια χρόνια και σήμερα γνωρίζουμε ότι τα δύο φύλα επεξεργάζονται τις πληροφορίες με διαφορετικό τρόπο. Επιπλέον, άνδρες και γυναίκες σκέφτονται διαφορετικά, πιστεύουν διαφορετικά πράγματα και έχουν διαφορετικές αντιλήψεις, προτεραιότητες και συμπεριφορές.

Σε τι θα μας βοηθήσει όμως η κατανόηση των διαφορών μας; Η βαθιά κατανόηση των διαφορών μας θα μας βοηθήσει να αποφύγουμε την απογοήτευση που νιώθουμε όταν προσπαθούμε να επικοινωνήσουμε και να καταλάβουμε το αντίθετο φύλο. Αυτό που κάνουμε οι περισσότεροι άνθρωποι είναι να θεωρούμε ότι το άλλο φύλο είναι σαν και εμάς, αισθάνεται όπως και εμείς και θέλει να ίδια πράγματα με εμάς. Έτσι, το πιο συχνό παράπονο των γυναικών είναι ότι οι άνδρες δεν τις ακούν, ενώ το αντίστοιχο παράπονο των ανδρών είναι ότι οι γυναίκες προσπαθούν να τους αλλάξουν. Ποιες είναι λοιπόν, αυτές οι διαφορές;

Αρχικά άνδρες και γυναίκες διαφέρουν ως προς τις αισθήσεις τους. Έρευνες έχουν δείξει ότι οι γυναίκες όπως και τα περισσότερα θηλυκά θηλαστικά είναι πολύ πιο ευαίσθητες από τους άνδρες στα αισθητηριακά ερεθίσματα. Και αυτό γιατί οι γυναίκες ως φύλακες της σπηλιάς- οικογενειακής εστίες έπρεπε να αντιλαμβάνονται ακόμη και την πιο μικρή αλλαγή στη διάθεση και στην συμπεριφορά των άλλων. Είναι αυτό που ονομάζουμε «γυναικείο ένστικτο». Επίσης, οι γυναίκες έχει αποδεχτεί ότι έχουν μεγαλύτερο εύρος περιφερειακής όρασης βλέπουν δηλαδή τι συμβαίνει αριστερά, δεξιά του κεφαλιού και πάνω- κάτω από τη μύτη, ενώ οι άνδρες έχουν σηραγγώδη όραση μεγάλων αποστάσεων, βλέπουν δηλαδή καθαρά σε μεγάλη απόσταση. Ένα καθημερινό παράδειγμα που το αποδεικνύει είναι η απεγνωσμένη προσπάθεια ενός άνδρα να βρει τη ζάχαρη στο ντουλάπι ενώ η γυναίκα τη βρίσκει σχεδόν αυτόματα αφού βλέπει καλύτερα περιφερειακά σε σχέση με τον άνδρα. Ανάλογα ευρήματα έχουν βρεθεί και για τις υπόλοιπες αισθήσεις. Έτσι, οι γυναίκες ακούν καλύτερα από τους άνδρες και ξεχωρίζουν καλύτερα τους οξείς ήχους, έχουν πιο ευαίσθητη αφή- το γυναικείο δέρμα είναι δέκα φορές πιο ευαίσθητο από των ανδρών- και τέλος η αίσθηση της γεύσης και της οσμής είναι καλύτερη από των ανδρών.

Πολύ βασικές διαφορές έχουν εντοπιστεί και στον εγκέφαλο. Έτσι, ο γυναικείος εγκέφαλος είναι λίγο πιο μικρός από των αδρών χωρίς όμως να υστερεί στην απόδοση. Μάλιστα, έρευνα έδειξε ότι παρόλο που οι άνδρες έχουν περίπου τέσσερα εκατομμύρια περισσότερα εγκεφαλικά κύτταρα, η γενική νοημοσύνη των γυναικών είναι κατά 3% ανώτερη από των ανδρών. Ο ανδρικός εγκέφαλος όσον αφορά στη λειτουργία του είναι εξειδικευμένος. Είναι διαμορφωμένος με τέτοιο τρόπο ώστε να συγκεντρώνεται σε μία συγκεκριμένη ασχολία κάθε φορά κάνοντας «ένα πράγμα την φορά». Οι γυναίκες από την άλλη, αδυνατούν να το κατανοήσουν αφού οι ίδιες μπορούν να κάνουν περισσότερα από ένα πράγματα κάθε φορά. Μπορούν έτσι να μιλούν, να διαβάζουν και να ακούνε ταυτόχρονα. Ο γυναικείος εγκέφαλος είναι διαμορφωμένος για πολλαπλές ασχολίες. Ο ανδρικός εγκέφαλος από την άλλη, έχει λιγότερες συνεκτικές ίνες μεταξύ δεξιού και αριστερού ημισφαιρίου και είναι περισσότερο κατατετμημένος.

Μία άλλη διαφορά ανάμεσα στα δύο φύλα αφορά στον λόγο. Οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερη ευφράδεια λόγου και επιπλέον τους αρέσει να μιλάνε. Οι γυναίκες έχουν κέντρα λόγου και στα δύο εγκεφαλικά ημισφαίρια. Οι άνδρες από την άλλη συνήθως μιλάνε από μέσα τους γιατί δεν έχουν την εκφραστική ικανότητα των γυναικών να επικοινωνούν λεκτικά. Οι γυναίκες όταν μιλούν το κάνουν με έμμεσο τρόπο και ο λόγος τους είναι συγκινησιακός ενώ οι άνδρες με άμεσο τρόπο μπαίνοντας αμέσως στο θέμα και κυριολεκτικά.

Επίσης, οι άνδρες προτιμούν τη σιωπή ειδικά όταν θέλουν να λύσουν ένα πρόβλημα ή όταν είναι αγχωμένοι. Αυτή τη σιωπή συνήθως οι γυναίκες την παρερμηνεύουν και την εκλαμβάνουν ως έλλειψη ενδιαφέροντος. Οι διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα είναι σημαντικές και στην χωρική ικανότητα. Χωρική ικανότητα είναι να μπορεί κανείς να δει νοερά το σχήμα των πραγμάτων, τις διαστάσεις, τις αναλογίες, την κίνηση, τις συντεταγμένες και τη γεωγραφική τους θέση. Επίσης, είναι να μπορεί κανείς στρέψει νοερά ένα αντικείμενο στον χώρο, να βρει ένα δρόμο σε μια διαδρομή μετ΄ εμποδίων και να βλέπει τα πράγματα με τρισδιάστατη προοπτική. Σε αυτό τον τομέα έχει αποδειχτεί ότι υπερέχουν οι άνδρες. Το 90% των γυναικών έχουν περιορισμένη αυτή την ικανότητα.

Οι γυναίκες από την άλλη μπορούν να αντιληφθούν τέλεια τις δύο διαστάσεις όχι όμως και τη διάσταση του βάθους. Αυτή η διαφορά εξηγεί γιατί οι άνδρες είναι καλύτεροι στο παρκάρισμα σε σχέση με τις γυναίκες.

Οι άνδρες εκτιμούν τη δύναμη, την ικανότητα, την αποτελεσματικότητα και τα επιτεύγματα. Η εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους συνδέεται άμεσα με την αποτελεσματικότητα που έχουν σε ότι κάνουν. Ενδιαφέρονται περισσότερο για τις πράξεις και τα πράγματα και λιγότερο για τα συναισθήματα και τους ανθρώπους. Οι γυναίκες από την άλλη, εκτιμούν την αγάπη, την ομορφιά, τις ανθρώπινες σχέσεις και την επικοινωνία. Η εικόνα του εαυτού τους συνδέεται με τα συναισθήματα που νιώθουν και με την ποιότητα των σχέσεων τους. Η επικοινωνία είναι πρωταρχικής σημασίας και η προσφορά βοήθειας αυτονόητη και καθόλου προσβλητική.

Διαφορετικά διαχειρίζονται το άγχος άνδρες και γυναίκες. Οι άνδρες αποτραβιούνται και κλείνονται στον εαυτό τους ενώ οι γυναίκες πλημμυρίζουν από συναισθήματα τα οποία θέλουν με κάθε τρόπο να εκφράσουν. Έτσι, τα δύο φύλα χρειάζονται διαφορετικά πράγματα για να ηρεμήσουν. Διαφορετικό είναι και το χημικό μας κοκτέιλ. Τα οιστρογόνα τα οποία είναι θηλυκές ορμόνες παίζουν καθοριστικό ρόλο στις συμπεριφορές που σχετίζονται με την ανατροφή των παιδιών και με την φύλαξη της οικογενειακής εστίας χαρίζοντας ένα γενικό αίσθημα ευεξίας. Επιπλέον, τα οιστρογόνα αναστέλλουν την χωρική ικανότητα.

Η τεστοστερόνη από την άλλη, η οποία είναι η βασική ανδρική ορμόνη είναι επιθετική ορμόνη η οποία ωθούσε τους άνδρες να κυνηγήσουν και φέρουν την τροφή. Επιπλέον, κάνει γένια, φαλάκρα, βαθαίνει την φωνή και βελτιώνει την χωρική ικανότητα. Η αρνητική της πλευρά για τον σύγχρονο άνδρα είναι αν δεν βρει φυσιολογική διέξοδο να προκαλέσει επιθετικότητα και αντικοινωνική συμπεριφορά. Οι άνδρες τέλος, δουλεύουν σκληρά εξαιτίας της τεστοστερόνης. Όσο πιο υψηλά τα επίπεδα τόσο πιο αποδοτικοί είναι. Για παράδειγμα, έρευνα έδειξε ότι οι άνδρες που έχουν διακριθεί στον επαγγελματικό τους τομέα είχαν υψηλότερα επίπεδα τεστοστερόνης όπως αθλητές, στελέχη επιχειρήσεων.

Κλείνοντας, τις διαφορές των φύλων μπορούμε να τις δούμε μεταφορικά. Οι άνδρες μοιάζουν με λάστιχο. Όταν το τραβάμε τεντώνεται μόνο μέχρι ένα σημείο και μετά επανέρχεται στην αρχική του θέση. Το ίδιο ισχύει και για τις φάσεις οικειότητας από τις οποίες περνά ένας άνδρας πλησίασμα, απομάκρυνση και ξανά πλησίασμα. Οι γυναίκες από την άλλη, μοιάζουν με κύμα. Όταν αισθάνονται ότι τις αγαπούν η αυτοπεποίθηση τους βρίσκεται στα ύψη μετά από λίγο όμως πέφτει με μια κίνηση που θυμίζει το κύμα. Οι συναισθηματικές ανάγκες των ανδρών και των γυναικών διαφέρουν. Οι γυναίκες χρειάζονται σεβασμό, φροντίδα, κατανόηση, αφοσίωση, επιβεβαίωση και σοβαρή αντιμετώπιση, ενώ οι άνδρες αποδοχή, ενθάρρυνση, επιδοκιμασία, εμπιστοσύνη, εκτίμηση, ευγνωμοσύνη και θαυμασμό. Κατανοώντας λοιπόν, όλες αυτές τις διαφορές άνδρες και γυναίκες θα μπορέσουν να πετύχουν μια αρμονική συνύπαρξη την οποία θα διακρίνει ο σεβασμός της διαφορετικότητας και όχι ο αγώνας για την πλήρη κατανόηση.

Εισαγωγική Φωτογραφία

Η Κατερίνα Νίκου είναι απόφοιτος του τμήματος Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.). Διαθέτει μεταπτυχιακή εξειδίκευση στη «Συμβουλευτική-  Ψυχολογία» από το πανεπιστήμιο του Sheffield. Το τελευταίο διάστημα εργάζεται ιδιωτικά ως ψυχολόγος και παράλληλα είναι εξωτερική συνεργάτης στο κέντρο λογοθεραπείας «Αγωγή του Λόγου».

E-mail: nikoukaterina@gmail.com

]]>

03 Σεπ 2012

Συνείδηση και εγκέφαλος: μια περιπτωσιολογική μελέτη

Η έρευνα του εγκεφάλου έχει πάρει την ανιούσα τα τελευταία 20 χρόνια, με αποτέλεσμα να είμαστε σε θέση πλέον να «χαρτογραφήσουμε» σε αρκετά μεγάλο βαθμό αυτό το μοναδικό όργανο και να αντιστοιχίσουμε συγκεκριμένες εγκεφαλικές περιοχές με συγκεκριμένες λειτουργίες μας (νοητικές και μη). Αυτή η τάση για «χαρτογράφηση» όμως μερικές φορές δημιουργεί πρόβλημα στην επιστημονική κοινότητα καθώς δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις διαφωνιών σχετικά με την έδρα ορισμένων νοητικών διεργασιών, χαρακτηριστικών και λειτουργιών του ανθρώπου. Ιδιαίτερα δε όταν η συζήτηση φτάνει σε ευαίσθητα και πιο περίπλοκα θέματα όπως είναι η προσωπικότητα, η συνείδηση ή η ηθική μας, οι διαφωνίες είναι πιο έντονες, υπογραμμίζοντας ότι το μοντέλο της χαρτογράφησης δεν μπορεί να είναι 100% ακριβές.

Μια περιπτωσιολογική μελέτη12 ενός ατόμου με εκτεταμμένη εγκεφαλική βλάβη ξαναέφερε στο φως ένα από τα πιο βασανιστικά ερωτήματα στην σύγχρονη νευροψυγολογία: που εδράζεται το «είναι» μας; Υπάρχει κάποιο σημείο στον εγκέφαλο το οποίο είναι υπεύθυνο για την συνείδησή μας; Σύμφωνα με το σύνολο των ερευνών Νευροψυχολογίας η συνείδησή μας (η ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας) σχετίζεται άμεσα με συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφαλικού φλοιού, του εξωτερικού στρώματος του εγκεφάλου μας. Η περίπτωση ενός ασθενή, ονόματι Ρότζερ, έρχεται να αμφισβητήσει όσους θεωρούν ότι ο εγκεφαλικός φλοιός είναι η αποκλειστική έδρα της συνείδησης.

Ο Ρότζερ τη δεκαετία του 1980 είχε την ατυχία να αναπτύξει μια βαριάς μορφής εγκεφαλίτιδα η οποία κατέστρεψε μεγάλο μέρος του εγκεφάλου του, συμπεριλαμβανομένων 3 περιοχών-κλειδιά για την συνείδηση: τον νησαίο φλοιό, τον πρόσθιο φλοιό του προσαγωγίου και τον έσω προμετωπιαίο φλοιό. Παρά την εκτεταμμένη βλάβη, η οποία θα ανέμενε κανείς ότι θα είχε δημιουργήσει σοβαρότατα προβλήματα στον ασθενή, ο Ρότζερ παρουσιάζει μια πολύ καλή κλινική εικόνα. Έχει άριστες γλωσσικές ικανότητες, οι γνωστικές του ικανότητες όπως η προσοχή και η αντίληψη είναι σε φυσιολογικά επίπεδα, ο δείκτης ευφυϊας του δεν έχει επηρεαστεί καθόλου και παραμένει στον μέσο όρο και -το κυριότερο- η συνείδησή του δεν τον έχει εγκαταλείψει. Το μοναδικό πρόβλημα που παρουσιάζει είναι η αυτοβιογραφική αμνησία, η ανικανότητα δηλαδή να ανακαλέσει γεγονότα που του έχουν συμβεί στο παρελθόν (τι έφαγε χθες, πότε συνέβη ένα πρόσφατο γεγονός κτλ), όπως επίσης και η αγευσία και η ανοσμία.

Επιστρέφοντας στο θέμα της συνείδησης, ο Ρότζερ πέρασε μια σειρά από δοκιμασίες με απόλυτη επιτυχία. Αναγνώρισε τον εαυτό του στον καθρέφτη και σε φωτογραφίες, ανταποκρίθηκε ικανοποιητικά στο… γαργάλημα (η αυτόματη αντίδραση στο γαργάλημα σχετίζεται με την αυτο-αντίληψη3 ), αναγνώριζε πότε ο ίδιος ήταν υπεύθυνος για συγκεκριμένες πράξεις (π.χ. πότε είχε πλήρη έλεγχο ενός δείκτη στην οθόνη ενός υπολογιστή), αλλά και είχε ανεπτυγμένο χιούμορ (μπορούσε δηλαδή να ξεχωρίσει τη δική του οπτική γωνία από την οπτική γωνία που εκφράζουν οι άλλοι, μια ικανότητα απαραίτητη για το χιούμορ).

Ο ασθενής συνεχίζει να υποβάλλεται σε εξετάσεις, αλλά η δημοσίευση της μελέτης του έχει ξεκινήσει ήδη εναν μεγάλο διάλογο για το θέμα της συνείδησης. Εάν οι βλάβες που έχουν καταγραφεί είναι ακριβείς και τα αποτελέσματα των νευροψυχολογικών τεστ εξίσου ακριβή, τότε μπορούμε με ασφάλεια να μιλάμε για μια επιβεβαίωση ότι οι ανώτερες γνωστικές λειτουργίες του εγκεφάλου παραμένουν ένα μαύρο κουτί. Παρόλο που είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε αρκετά για τις επί μέρους λειτουργίες, όταν έρχεται η ώρα να ερευνήσουμε τις ανώτερες γνωστικές διεργασίες όπως η αυτο-αντίληψη, οι μέχρι τώρα μεθοδολογίες και τα γνωστικά μοντέλα αποδεικνύονται ανεπαρκή για την πλήρη κατανόησή τους.

Εισαγωγική Φωτογραφία

]]>

Πηγές / Διαβάστε περισσότερα

  1. Philippi C., Feinstein J.S., Khalsa S.S., Damasio A., Tranel D., Landini G., Williford K.5, Rudrauf D. Preserved self-awareness following extensive bilateral brain damage to the insula, anterior cingulate, and medial prefrontal cortices. PLOS ONE. Aug 22. []
  2. Scientific American: «Does Self-Awareness Require a Complex Brain?» []
  3. Ρ.Β. Provine, «Laughing, Tickling, and the Evolution of Speech and Self Current Directions», Psychological Science December 2004 13: 215-218 []
03 Αυγ 2012

Ας γνωρίσουμε την επιληψία

Η επιληψία είναι χρόνια νευρολογική ασθένεια που χαρακτηρίζεται από περιστασιακές, συνήθως έντονες διαταραχές στην λειτουργία του νευρικού ιστού σε κάποιο σημείο ή πολλαπλά σημεία του εγκεφάλου. Μια πολύ απλή εικόνα είναι να φανταστούμε την επιληψία σαν ένα βραχυκύκλωμα του εγκεφάλου, όπου αντί η πυροδότηση των νευρώνων να γίνεται κανονικά μέσα από συγκεκριμένες οδούς, γίνεται σχεδόν ανεξέλεγκτα και επεκτείνεται και σε άλλες περιοχές του εγκεφάλου. Οι διαταραχές αυτές στον νευρικό ιστό ονομάζονται επιληπτικές κρίσεις και μπορούν να εμφανιστούν με ποικίλλα εξωτερικά συμπτώματα, συνήθως υπό τη μορφή μυϊκών σπασμών. Προτού αναφερθούμε στους διάφορους τύπους επιληψίας και τα συμπτώματά τους, είναι χρήσιμο να προχωρήσουμε σε μια σύντομη ανάλυση των πιο συνηθισμένων αιτιών τους.

Αιτιολογία

Για να λειτουργήσουν οι νευρώνες χρειάζονται δύο βασικά στοιχεία: οξυγόνο και γλυκόζη. Η έλλειψη των στοιχείων αυτών στον οργανισμό συντελεί στην μη φυσιολογική λειτουργία των νευρώνων και κατ’ επέκταση μπορούν να οδηγήσουν στην πυροδότηση επιληπτικών κρίσεων. Επίσης, η μείωση άλλων σημαντικών χημικών ουσιών, όπως είναι ο σίδηρος, το μαγνήσιο και οι βιταμίνες μπορούν να δημιουργήσουν ένα αρνητικό περιβάλλον που επιτρέπει την παρουσίαση επιληπτικών επεισοδίων.

Πέραν της έλλειψης χημικών ουσιών από τον εγκέφαλο, η επιληψία μπορεί να προκληθεί και από ασθένειες και άλλες παθολογικές καταστάσεις όπως είναι ο υψηλός πυρετός, η έλλειψη ύπνου, εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα), όγκο στον εγκέφαλο ή κάποιο χτύπημα στο κεφάλι. Τέλος, ορισμένοι περιβαλλοντικοί παράγοντες μπορούν να προκαλέσουν επιληψία σε άτομα με ιδιαίτερη ευαισθησία σε συγκεκριμένα περιβαλλοντικά ερεθίσματα, όπως είναι τα φώτα που αναβοσβήνουν.

Είδη επιληπτικής κρίσης

Υπάρχουν δύο βασικά είδη επιληπτικής κρίσης, τα οποία εξαρτώνται κυρίως από την εστία της επιληπτικής κρίσης (το σημείο εκκίνησης), την κατεύθυνση που θα πάρει η ηλεκτρική δραστηριότητα, αλλά και την ταχύτητα με την οποία διαδίδεται από τον έναν νευρώνα στον άλλο.

1. Γενικευμένη επιληπτική κρίση

Η ΓΕΚ επηρεάζει το σύνολο του εγκεφάλου και όλα τα επίπεδα της συνείδησης του ατόμου. Τα επεισόδια μπορεί να διαρκέσουν για λίγα δευτερόλεπτα έως κάποια λεπτά, ενώ μπορεί να είναι μη σπασμωδικά ή σπασμωδικά αντίστοιχα. Ένα παράδειγμα μη σπασμωδικού επεισοδίου είναι η έλλειψη συνειδητότητας για λίγα δευτερόλεπτα, ενώ ένα αντίστοιχο παράδειγμα σπασμωδικού επεισοδίου είναι η έντονη μυϊκή σύσπαση για ένα με δύο λεπτά.

2. Εστιακή Επιληπτική Κρίση

Οι ΕΕΚ ονομάζονται έτσι γιατί ξεκινούν από ένα συγκεκριμένο σημείο του εγκεφάλου, ενώ μπορούν να επηρεάσουν την συνειδητότητα του ατόμου ή όχι, ανάλογα με τις περιοχές που επηρεάζει η κρίση. Όταν δεν επηρεάζεται η συνειδητόητα του ατόμου μιλάμε για «απλές ΕΕΚ», ενώ σε αντίθετη περίπτωση για «σύνθετες ΕΕΚ». Η πιο συχνή πηγή ΕΕΚ είναι ο κροταφικός λοβός και συνοδεύεται από συμπτώματα όπως αντίληψη περίεργων οσμών (π.χ. το άτομο μυρίζει καμμένο λάστιχο») ή αίσθηση περίεργων γεύσεων, κραμπών και δυσφορίας στην κοιλιακή χώρα. Βαθύτερα στον κροταφικό λοβό βρίσκονται κάποιες πολύ ευαίσθητες και σημαντικές εγκεφαλικές δομές, η αμυγδάλα και ο ιππόκαμπος, οι οποίες σχετίζονται με τα συναισθήματα και την μνήμη. Εάν η ΕΕΚ ξεκινήσει από αυτές τις περιοχές κατά τη διάρκεια της κρίσης το άτομο μπορεί να αναφέρει ανάκληση παλαιών αναμνήσεων ή αισθημάτων από περασμένα γεγονότα.

Θεραπεία

Η κύρια θεραπεία της επιληψίας είναι η λήψη αντιεπιληπτικών φαρμάκων, χάρη στα οποία το άτομο μπορεί να παρεμποδίσει ή να ελέγξει την εμφάνιση των κρίσεων. Σε καμία περίπτωση όμως δεν θα μπορέσει να απαλλαγεί 100% από μια πιθανή επανεμφάνισή τους. Λόγω των διάφορων χαρακτηριστικών που μπορεί να έχει μια επιληπτική κρίση, υπάρχουν και διαφορετικά σκευάσματα που βοηθούν στον έλεγχό της.

Στις πιο σοβαρές περιπτώσεις όπου η λήψη αντιεπιληπτικών φαρμάκων δεν φέρει σοβαρά αποτελέσματα, συστήνεται η χειρουργική επέμβαση. Κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης μπορεί να αφαιρεθεί είτε κάποια κύστη ή όγκος που προκαλεί τις κρίσεις, είτε η περιοχή του εγκεφάλου η οποία έχει βρεθεί πως είναι στο εστιακό κέντρο τους. Επίσης, μπορεί να προταθεί η τομή του μεσολοβίου, η οποία αναφέρεται στην καταστροφή του εγκεφαλικού μεσολοβίου το οποίο μεταφέρει τις νευρικές ώσεις από το ένα ημισφαίριο στο άλλο.

Σε κάποιες εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις γίνεται η λεγόμενη ημισφαιρεκτομή, όπου αφαιρείται ένα ολόκληρο εγκεφαλικό ημισφαίριο το οποίο ευθύνεται για την δημιουργία των κρίσεων. Σε αυτές τις περιπτώσεις μετά την εγχείριση το άτομο παρουσιάζει κινητικές δυσκολίες στην πλευρά που είναι αντίθετη από το ημισφαίριο το οποίο αφαιρέθηκε, καθώς επίσης χάνει και την όραση του από το αντίθετο μάτι. Όπως γίνεται εύκολα κατανοητό, η ημισφαιρεκτομή γίνεται σε εξαιρετικά σοβαρές περιπτώσεις όπου το άτομο παρουσιάζει συνεχείς και βίαιες κρίσεις, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να ζήσει μια όσο το δυνατόν περισσότερο φυσιολογική ζωή.

 Εισαγωγική Φωτογραφία ]]>

30 Ιούλ 2012

Ο όρος της εβδομάδας: Ακουστική αγνωσία

ακουστική αγνωσία δεν έχουν την ικανότητα να αναγνωρίζουν συγκεκριμένους ήχους, παρά το γεγονός ότι το ακουστικό τους σύστημα είναι ανέπαφο. Νευρολογικά, παρατηρούνται αμφίπλευρες, συμμετρικές φλοιώδεις και υποφλοιώδεις βλάβες στων πρόσθιων κροταφικών λοβών. Σε αυτό το σύνδρομο υπάρχουν κάποιες κατηγοριοποιήσεις. Πρώτον, ο διαχωρισμός γίνεται σε λεκτικούς ήχους (λέξεις) και μη λεκτικούς ήχους (περιβαλλοντικούς).  Πηγή: Λίζα Βάρβογλη, «Ερευνώντας τους λαβύρινθους του εγκεφάλου»]]>

23 Ιούλ 2012

Το Ηλεκτροεγκεφαλογράφημα μπορεί να ανιχνεύσει αυτισμό σε παιδιά ηλικίας 2 ετών

Μελέτες έχουν δείξει ότι η πρώιμη παρέμβαση σε παιδιά με αυτισμό μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της συνολικής ποιότητας της ζωής, βοηθώντας τους να επιτύχουν τις υψηλότερες δυνατότητες επιπέδου λειτουργίας και προσαρμοστικότητας τους. Και τώρα, με 1 στα 88 παιδιά που διαγιγνώσκονται με την πάθηση, είναι σαφές ότι η έγκαιρη διάγνωση πρέπει να γίνεται. Δυστυχώς, η διάγνωση του αυτισμού μπορεί να είναι δύσκολη να επιτευχθεί, ειδικά για τα παιδιά για το υψηλότερο άκρο του φάσματος και παιδιά με Asperger. Αλλά μια νέα μελέτη φαίνεται να μπορεί να αλλάξει όλα αυτά.

Μια ερευνητική ομάδα του Νοσοκομείου Παίδων της Βοστώνης αναφέρει ότι το ΗΕΓ, ένα διαγνωστικό τεστ που καταγράφει την ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου, μπορεί να είναι χρήσιμo για την παροχή διάγνωσης αυτισμού, ακόμη και από δύο ετών1 . Ενώ η περαιτέρω έρευνα για να επιβεβαιωθούν τα αποτελέσματα είναι απαραίτητη, τα νέα αυτά στοιχεία θα μπορούσαν να κάνουν τη διάγνωση ευκολότερη και νωρίτερα για τα άτομα με τη διαταραχή του φάσματος του αυτισμού.

Στη μελέτη, οι ερευνητές ανέλυσαν τα αποτελέσματα του ηλεκτροεγκεφαλογραφήματος σχεδόν από 1.000 παιδιά. Ήταν σε θέση να διακρίνουν σαφώς τα παιδιά με αυτισμό από τα παιδιά που δεν έχουν αυτισμό μετά την ανακάλυψη 33 ειδικών σχεδίων που φάνηκε να συνδέονται με τον αυτισμό. Τα σχέδια βρέθηκαν σταθερά μεταξύ των παιδιών με αυτισμό σε όλες τις ηλικιακές ομάδες – ηλικίας 2 έως 12 ετών. Το ποσοστό ακρίβειας αφού επαναλήφθηκε η ανάλυση 10 φορές, έφτασε το 90%.

Η ομάδα σχεδιάζει τώρα να επαναλάβει τη μελέτη τους με παιδιά που έχουν διαγνωστεί με σύνδρομο Asperger. Ενώ το Asperger θεωρείται ένα υποσύνολο του αυτισμού, τα άτομα με αυτό το συγκεκριμένο όρο τείνουν να έχουν υψηλότερο από το μέσο όρο νοημοσύνη και εμφανίζουν λιγότερες δυσκολίες στην ομιλία από ό, τι εκείνα τα παιδιά με τη διαταραχή του φάσματος του αυτισμού.

Ο Δρ Frank Duffy, ο ηγέτης της έρευνας, πιστεύει ότι η δοκιμή μπορεί να βοηθήσει να προσδιοριστεί αν το Asperger πρέπει να θεωρηθεί ως μια εντελώς διαφορετική κατάσταση, παρά ένα υποσύνολο του αυτισμού. Το ΗΕΓ μπορεί επίσης να βοηθήσει στον καθορισμό του αν ορισμένες θεραπείες είναι αποτελεσματικές στην αποκατάσταση του αυτισμού. Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι ότι μπορεί να προσδιοριστεί αν τα αδέλφια των παιδιών που έχουν διαγνωστεί με αυτισμό, επίσης υποφέρουν από την πάθηση.

«Είναι μια μεγάλη αιτία του άγχους όταν τα μεγαλύτερα αδέλφια αναπτύσσουν αυτισμό,» δήλωσε ο Δρ Duffy. «Το ΗΕΓ μπορεί να προσφέρει έναν τρόπο για να ελεγχθεί η πάθηση σε μικρότερα αδέλφια εκ των προτέρων από αυτούς που έχουν τα συμπτώματα.»

Η Caroline Hattersley της Εθνικής Εταιρείας Αυτιστικών, δήλωσε: «Καλωσορίζουμε κάθε έρευνα που μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα τον αυτισμό. Σε μια πρόσφατη έρευνα, το 50% των ατόμων με αυτισμό και οι οικογένειές τους ανέφεραν ότι ήταν δύσκολο να πάρουν μια διάγνωση και το 55% δήλωσε ότι η διαδικασία ήταν υπερβολικά χρονοβόρα. Αν και περαιτέρω δοκιμές του ηλεκτροεγκεφαλογραφήματος εξακολουθούν να απαιτούνται, κάθε εργαλείο που βοηθάει στον εντοπισμό του αυτισμού σε νεαρότερη ηλικία μπορεί ενδεχομένως να βελτιώσει την ποιότητα ενός ατόμου με αυτισμό, επιτρέποντας τη σωστή υποστήριξη να τεθεί σε ισχύ νωρίτερα. «

Εισαγωγική Φωτογραφία

]]>

Πηγές / Διαβάστε περισσότερα

  1. Frank H Duffy and Heidelise Als “A stable pattern of EEG spectral coherence distinguishes children with autism from neuro-typical controls – a large case control study” published online June 26, 2012 BMC Medicine 2012, 10:64 doi:10.1186/1741-7015-10-64 []
29 Μαΐ 2012

Ημερίδα με τίτλο "Νευροβιολογία και Παιδοψυχιατρική" με δωρεάν παρακολούθηση

Την Παρασκευή 8 Ιουνίου 2012, στο Αμφιθέατρο Αιγινητείου Νοσοκομείου θα πραγματοποιηθεί ημερίδα με τίτλο: «Νευροβιολογία και Παιδοψυχιατρική: Από τη θεωρία στη πράξη«. Η ημερίδα αυτή έχει σαν αντικείμενο την διεπιστημονική προσέγγιση των νευροαναπτυξιακών διαταραχών που η Παιδοψυχιατρική καλείται να αντιμετωπίσει. Θα συζητηθεί η αλληλεπίδραση γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων στην αναπτυξιακή διαδικασία του εγκεφάλου και θα συζητηθούν οι σύγχρονες απόψεις για την αιτιοπαθογένεια των διαταραχών αυτών. Θα είναι μία πρώτη προσπάθεια γνωριμίας και αλληλοενημέρωσης μεταξύ επιστημόνων με διαφορετικά γνωστικά αντικείμενα αλλά κοινό στόχο την καλύτερη θεραπευτική προσέγγιση.

Η παρακολούθηση είναι δωρεάν, αλλά απαιτείται προεγγραφή. Η αίτηση συμμετοχής μπορεί να βρεθεί εδώ. Πρέπει να συμπληρωθεί και να αποσταλλεί στην ηλεκτρονική διεύθυνση ypsype@gmail.com έως την 1η Ιουνίου 2012.

Η διοργάνωση θα γίνει από την Ελληνική Εταιρία για τις Νευροεπιστήμες.

Πρόγραμμα Ημερίδας

  • 10:00 π.μ Χαιρετισμοί • Γ. Παπαδημητρίου, Καθηγητής Α΄ Ψυχιατρικής Κλινικής, ΕΚΠΑ • Φ. Στυλιανοπούλου, Καθηγήτρια Βιολογίας, ΕΚΠΑ και Γενική Γραμματέας της Ομοσπονδίας Ευρωπαϊκών Εταιριών για τις Νευροεπιστήμες (FENS)
  • Α’ Συνεδρία 10:20 πμ.-13:00μμ. Η Συμβολή των Νευροεπιστημών στη Παιδοψυχιατρική Εισαγωγή και Συντονισμός : Δ. Δικαίος και Ν. Σμυρνής.
  • 10.30-11.00 « Νευροανατομία και Παιδοψυχιατρική» M. Παναγιωτακοπούλου, Νευροβιολόγος, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Α’ Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ
  • 11.00-11.30 «Νευρογένεση στον ιππόκαμπο: Διερεύνηση του ρόλου της στις ψυχικές διαταραχές και στην ψυχοφαρμακολογία» Χ. Δάλλα, Φαρμακοποιός, Λέκτορας, Εργαστήριο Φαρμακολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ
  • 11.30-12.00 «Οι πρώϊμες εμπειρίες ως παράγοντες διαμόρφωσης της λειτουργίας του εγκεφάλου και της συμπεριφοράς» Φ. Στυλιανοπούλου, Καθηγήτρια Βιολογίας, Νοσηλευτική Σχολή, ΕΚΠΑ
  • 12.00- 12.30 «Η συμβολή της νευροβιολογίας στην ψυχαναλυτική κατανόηση της νοητικής ανάπτυξης του παιδιού. Μια παιδοψυχιατρική προσέγγιση» Δ. Αναγνωστόπουλος, Παιδοψυχίατρος, Επίκουρος Καθηγητής, Α’ Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ
  • 12.30-13.00μμ Συζήτηση
  • ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ-ΚΑΦΕΣ
  • Β’ Συνεδρία 13:30-15:30μμ Από την θεωρία στη θεραπευτική αντιμετώπιση Συντονιστής: Ε. Λαζαράτου
  • 13.30- 13.50 «Νευροβιολογία παιδικής και εφηβικής κατάθλιψης» Γ. Κολαϊτης, Επίκουρος Καθηγητής Παιδοψυχιατρικής, ΕΚΠΑ, Διευθυντής Πανεπιστημιακής Κλινικής Νοσ. Παίδων «Αγία Σοφία»
  • 13.50-14.10 «Βιολογικές εγγραφές της παραμέλησης στην πρώιμη παιδική ηλικία» Ι. Γιαννοπούλου , Παιδοψυχίατρος, Διευθύντρια ΕΣΥ, Κέντρο Ψυχικής Υγείας Περιστερίου και Β’ Ψυχιατρική Κλινική, Νοσ. Αττικόν
  • 14.10-14.30 «Σύγχρονες νευροβιολογικές αντιλήψεις για την ειδική αναπτυξιακή διαταραχή κινητικού συντονισμού» Ι. Τσίπρα, Εργοθεραπεύτρια M.S. , Α’ Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ
  • 14.30-14.50 «Γενετικοί παράγοντες στη συμπτωματολογία νευροαναπτυξιακών διαταραχών: Διαχρονική μελέτη τριών οικογενειών» Μ. Βλασσοπούλου, Λογοπεδικός, Λέκτορας, Α’ Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ
  • 14.50-15.30 μμ. Συζήτηση
Εισαγωγική Φωτογραφία
]]>

19 Μαρ 2012

Μέθοδος εγκεφαλικής απεικόνισης μπορεί να εντοπίσει τα βρέφη με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης αυτισμού

Ο αυτισμός είναι μια νευροψυχολογική αναπτυξιακή διαταραχή η οποία εκδηλώνεται από μικρή ηλικία και χαρακτηρίζεται από εμφανή προβλήματα στις κοινωνικές δεξιότητες και την επικοινωνία του ατόμου. Νέα νευροψυχολογικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι ίσως υπάρχει τρόπος να εντοπίσουμε από πολύ νωρίς εάν κάποιο παιδί θα αναπτύξει συμπτώματα αυτισμού στο μέλλον ή όχι. Τουλάχιστον αυτό είναι το συμπέρασμα μιας πρώτης έρευνας του Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνας στις ΗΠΑ12

Μέσα στα πλαίσια ενός μακροχρόνιου προγράμματος έρευνας της εγκεφαλικής δραστηριότητας και δομής των εγκεφάλων βρεφών οι ερευνητές ήταν σε θέση να ελέγξουν την ανάπτυξη του εγκεφάλου βρεφών στην ηλικία των 6, 12 και 24 μηνών. Τα βρέφη που συμμετείχαν στην εν λόγω έρευνα είχαν τουλάχιστον ένα αδερφάκι με αυτισμό, οπότε από τη στιγμή της γέννησής τους είχαν καταταχθεί σε μια ομάδα αυξημένου κινδύνου εμφάνισης αυτισμού. Μελετώντας την εκγεφαλική ανάπτυξη αυτών των βρεφών και συγκρίνοντάς τη με την ανάπτυξη των εγκεφάλων βρεφών που δεν ήταν στην ομάδα αυξημένου κινδύνου, ήταν σε θέση να καταγράψουν τις ειδοποιούς διαφορές που   θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν ως «καμπανάκι κινδύνου» για τον εντοπισμό βρεφών με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης αυτισμού.

Χρησιμοποιώντας μια σύγχρονη τεχνική εγκεφαλικής απεικόνισης ονόματι DTI (Diffusion Tensor Imaging) οι ερευνητές δημιουργησαν ένα τρισδιάστατο μοντέλο της λευκής ουσίας των εγεφάλων των δύο ομάδων. Αυτό που παρατηρήθηκε είναι ότι τα βρέφη στην ομάδα αυξημένου κινδύνου παρουσίασαν ανωμαλίες στην ανάπτυξη του δικτύου λευκής ουσίας, ήδη από την ηλικία των 6 μηνών.

Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας υποδεικνύουν ότι αξιοποιόντας τη μέθοδο του DTI είναι δυνατόν να εντοπισθούν πολύ νωρίς τα βρέφη με κίνδυνο ανάπτυξης αυτισμού, πριν καν αρχίσουν να αναπτύσουν τα συμπεριφορικά συμπτώματα στην ηλικία των 12 μηνών. Αν και ακόμη δεν έχουν αναπτυχθεί επαρκείς μέθδοοι θεραπείας του αυτισμού, η όσο το δυνατόν πιο έγκαιρη διάγνωση είναι σημαντική για την επιστημονική κοινότητα. Ας μη ξεχνάμε ότι ο εγκέφαλος των παιδιών είναι εξαιρετικά εύπλαστος τους πρώτους μήνες της ζωής τους. Το γεγονός αυτό αυξάνει την πιθανότητα επιτυχίας μιας μελλοντικής θεραπείας σε αυτά τα πρώτα στάδια της ζωής. Αυτό που μένει να δούμε εάν οι επιστήμονες θα μπορέσουν να αξιοποιήσουν αυτή την έγκαιρη διάγνωση για την ανάπτυξη μιας θεραπείας για τον αυτισμό.

Εισαγωγική Φωτογραφία

]]>

Πηγές / Διαβάστε περισσότερα

  1. Wolff, J. J. (2012). Differences in White Matter Fiber Tract Development Present From 6 to 24 Months in Infants With Autism. American Journal of Psychiatry. doi:10.1176/appi.ajp.2011.11091447  []
  2. Psychiatric News: Imaging May Identify Babies With Autism Risk []