03 Δεκ 2014

Έκδοση Βιβλίου: Σύγχρονα θέματα κοινωνικής και κοινοτικής ψυχιατρικής

Η τρέχουσα κοινωνικο-οικονομική κρίση που πλήττει την Ευρώπη και ιδιαιτέρως τη χώρα μας, διαμόρφωσαν μία νέα οδυνηρή πραγματικότητα, στην οποία οι ανάγκες για φροντίδα ψυχικής υγείας παρουσιάζουν ραγδαία αύξηση. Νέες μορφές ψυχοπαθολογίας και κοινωνικής οδύνης καλούν την ψυχιατρική και ευρύτερα επιστημονική κοινότητα να επανεξετάσει το ερώτημα του «τι είναι φυσιολογικό» και τι είναι «παθολογικό»;

Απέναντι σε αυτή την πολυπλοκότητα των νέων αναγκών, η Κοινωνική και Κοινοτική Ψυχιατρική, ως «όχημα παροχής υπηρεσιών», διευρύνει τα πεδία των ερευνών της, και αναπτύσσει δυναμική σχέση με άλλα πεδία, όπως της Επιδημιολογίας, της Δημόσιας Υγείας, της Φιλοσοφίας, της κριτικής Κοινωνιολογίας, της Κοινωνικής Ανθρωπολογίας της Ψυχανάλυσης, της Ψυχοθεραπείας και της Παιδοψυχιατρικής.

Το βιβλίο, καρπός της γόνιμης συνεργασίας επαγγελματιών ψυχικής υγείας από διαφορετικά πεδία, πραγματεύεται βασικές θεωρητικές και ιστορικές έννοιες της Κοινωνικής και Κοινοτικής Ψυχιατρικής και παρουσιάζει τις σύγχρονες τάσεις και δεδομένα, αναδεικνύοντας καλές πρακτικές Κοινοτικής Ψυχιατρικής τόσο στην Ελλάδα όσο και στον Ευρωπαϊκό χώρο. Οι επαγγελματίες συναντώνται στη βάση του βιοψυχοκοινωνικού μοντέλου για την αντιμετώπιση της ψυχικής ασθένειας και συμβάλλουν στην κατανόηση εννοιών και πρακτικών στο πλαίσιο της Προαγωγής και αγωγής ψυχικής υγείας, της Ψυχιατρικής μεταρρύθμισης, της Ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης. Παράλληλα, προτείνουν καινοτόμες θεωρίες και πρακτικές, αλλά και νέες προσεγγίσεις, όπως εκείνες του μοντέλου Recovery, του ACT, της κουλτούρας της ενδυνάμωσης, της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην ψυχική υγεία και της εταιρικής σχέσης με τους συλλόγους οικογενειών και ληπτών, προκειμένου να συγκροτηθεί και να εμπεδωθεί και στη χώρα μας ένα νέο παράδειγμα ψυχικής υγείας, στην κατεύθυνση μιας κριτικής ανθρωποκεντρικής ψυχιατρικής.

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

Ο Στέλιος Στυλιανίδης είναι Καθηγητής Κοινωνικής Ψυχιατρικής στο Τμήμα Ψυχολογίας και τ. Διευθυντής του Τομέα Κλινικής Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών της Αθήνας. Αφού ολοκλήρωσε τις προπτυχιακές σπουδές στην Ιατρική Αθηνών, τo 1985 έλαβε την ειδικότητα της Ψυχιατρικής στη Γαλλία (Paris XII), όπου και εργάστηκε στη συνέχεια στους τομείς της Κοινωνικής Ψυχιατρικής, της Ψυχανάλυσης και της Δημόσιας Υγείας.

Είναι ιδρυτής και Επιστημονικός Διευθυντής της ΜΚΟ Εταιρείας Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ψυχικής Υγείας (ΕΠΑΨΥ). Συμμετείχε ενεργά στο κίνημα της Ψυχιατρικής μεταρρύθμισης στην Ελλάδα και στην Ευρώπη και διατέλεσε Αντιπρόεδρος της Παγκόσμιας Εταιρείας για την Ψυχοκοινωνική Αποκατάσταση (WAPR). Ο Δρ Στυλιανίδης είναι ψυχαναλυτής, μέλος της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας και της Διεθνούς Ψυχαναλυτικής Ένωσης (IPA). Υπήρξε Εθνικός Εκπρόσωπος για την Ψυχική Υγεία στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) κατά την περίοδο (2009-2011), Διοικητής του Παιδοψυχιατρικού Νοσοκομείου Νταού Πεντέλης (2001-2004) και Διευθυντής του Κέντρου Ψυχικής Υγείας στη Χαλκίδα(1989-1997).

Το κείμενο αποτελεί δελτίο τύπου των Εκδόσεων Τόπος. Δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα και τις απόψεις του συντάκτη.

]]>

20 Νοέ 2012

Οι γιατροί του Τρίτου Ράιχ: ρατσισμός, στείρωση, ευθανασία, εξόντωση

Οι γιατροί του Τρίτου Ράιχ από tvxorissinora Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου πολλοί γιατροί στην Γερμανία προσέφεραν τις υπηρεσίες τους στο Τρίτο Ράιχ, παίρνοντας μέρος σε διάφορα προγράμματα του ναζιστικού καθεστώτος τα οποία είχαν ως στόχο την ανάδειξη της «Άριας φυλής», μέσω της εξόντωσης ή/και στείρωσης όσων οι ναζί θεωρούσαν υπάνθρωπους: άτομα με αναπτυξιακές και ψυχικές διαταραχές, ομοφυλόφιλους, Εβραίους κτλ Αυτό το πολύωρο ντοκιμαντέρ παρουσιάζει βίντεο της εποχής εκείνης και περιγράφει το σύνολο των ρατσιστικών και απάνθρωπων «ιατρικών» προγραμμάτων εξόντωσης στα οποία οι Γερμανοί γιατροί του Τρίτου Ράιχ καταπάτησαν κατάφωρα τον όρκο του Ιπποκράτη. Η «Πανελλαδική Συσπείρωση για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση» και τα «Τετράδια Ψυχιατρικής» διοργανώνουν δημόσια προβολή του ντοκιμαντέρ στον χώρο του Τεχνόπολις (‘Τεχνόπολις’ Δήμου Αθηναίων, Αμφιθέατρο Αθήνα 9.84, Πειραιώς 100, Γκάζι), στις 3 Δεκεμβρίου 2012, από 17.00-21.00. ]]>

05 Νοέ 2012

Επιληψία και Διατροφή

Γράφει: Σταυρούλα Κρίκη

Αναδημοσίευση από: Genenutrition.gr

Η επιληψία είναι μία διαταραχή που χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα φαινόμενα κρίσεις του εγκεφάλου. Η πιο κοινή μέθοδος θεραπείας και μείωσης αυτών των κρίσεων είναι η λήψη αντιεπιληπτικών φαρμάκων. Σε πολλές περιπτώσεις επιληψίας, τα φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν αλλεργική αντίδραση, ανεπιθύμητες παρενέργειες ή μπορεί απλά να μην είναι αποτελεσματικά.

Τα φάρμακα είναι η πρώτη οδός αγωγής. Ωστόσο υπάρχουν και εναλλακτικές θεραπείες που εφαρμόζονται συχνά. Η χειρουργική αφαίρεση ενός μικρού μέρους του εγκεφάλου είναι μία επιλογή εάν ο νευρολόγος πιστεύει ότι υπάρχει πιθανότητα να βοηθήσει στην μείωση των κρίσεων. Άλλη εναλλακτική είναι η εμφύτευση διεγερτικού του πνευμονογαστρικού νεύρου. Αυτή η συσκευή χρησιμοποιεί το πνευμονογαστρικό νεύρο στο σώμα για να στείλει ηλεκτρικά σήματα στον εγκέφαλο. Και τέλος υπάρχει η κετογονική δίαιτα.

Η κετογονική δίαιτα είναι μια ειδική δίαιτα υψηλή σε λίπος και χαμηλή σε υδατάνθρακες, η οποία βοηθά στον έλεγχο επιληπτικών κρίσεων. Είναι πολύ πιο αυστηρή από την τροποποιημένη δίαιτα Άτκινς με πιο συγκεκριμένο προσδιορισμό θερμίδων, πρωτεΐνης και υγρών.

Η ονομασία κετογονική σημαίνει ότι παράγονται κετόνες στο σώμα (κετο = κετόνη, γονική = παραγωγική). Οι κετόνες σχηματίζονται όταν ο οργανισμός χρησιμοποιεί το λίπος ως πηγή ενέργειας. Συνήθως το σώμα χρησιμοποιεί υδατάνθρακες (όπως ζάχαρη, ψωμί, ζυμαρικά) ως καύσιμο, αλλά επειδή η κετογονική δίαιτα είναι πολύ χαμηλή σε υδατάνθρακες, το λίπος γίνεται η πρωταρχική πηγή. Οι κετόνες δεν είναι επικίνδυνες. Ανιχνεύονται στα ούρα, το αίμα και την αναπνοή. Οι κετόνες είναι το κλειδί της δίαιτας, καθώς τα υψηλά επίπεδα κετονών συνήθως οδηγούν σε καλύτερο έλεγχο των κρίσεων.

Ποιος θα επωφεληθεί;

Οι γιατροί συστήνουν την κετογονική δίαιτα σε παιδιά στα οποία οι κρίσεις τους δεν έχουν παρουσιάσει καμία βελτίωση με διάφορες θεραπευτικές αγωγές. Συστήνεται και στα παιδιά με σύνδρομο Lennox-Gastaut.

Σπάνια συστήνεται για ενήλικες. Ωστόσο, σε περιορισμένες έρευνες που έχουνε γίνει, η δίαιτα φαίνεται να λειτουργεί το ίδιο καλά, αν και είναι πολύ πιο περιορισμένη και αυστηρή. Έρευνες ακόμα γίνονται για να δειχθεί και αν η τροποποιημένη δίαιτα Άτκινς έχει αποτέλεσμα σε ενήλικες.

Η κετογονική δίαιτα έχει αποδειχθεί αποτελεσματική σε έρευνες και για συγκεκριμένες καταστάσεις επιληψίας. Αυτές περιλαμβάνουν βρεφικούς σπασμούς, σύνδρομο Rett, σκλήρυνση κατά πλάκας, σύνδρομο Dravet, σύνδρομο Doose και ανεπάρκεια GLUT-1. Η χρήση κετογονικής δίαιτας αποκλειστικά με πόσιμα σκευάσματα για βρέφη και με γαστροστομία σε ορισμένα μικρά παιδιά μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερη συμμόρφωση και ενδεχομένως ακόμη και βελτιωμένη αποτελεσματικότητα. Η δίαιτα λειτουργεί καλά και για τα παιδιά με εστιακές επιληπτικές κρίσεις, αλλά μπορεί να είναι λιγότερο πιθανό να οδηγήσουν σε ένα άμεσο αποτέλεσμα. Σε γενικές γραμμές, η διατροφή αυτή μπορεί πάντα να ληφθεί υπ’ όψη στα πλαίσια της αγωγής εφόσον δεν υπάρχουν σαφείς μεταβολικοί ή μιτοχονδριακοί λόγοι για να μην χρησιμοποιηθεί.

Πως είναι αυτή η δίαιτα;

Η τυπική κετογονική δίαιτα παρέχει 3 με 4 γραμμάρια λίπους για κάθε 1 γραμμάριο υδατάνθρακα και πρωτεΐνης. Το διαιτολόγιο θα πρέπει να περιέχει 75 με 100 θερμίδες για κάθε κιλό σωματικού βάρους και 1-2 γραμμάρια πρωτεΐνης για κάθε κιλό σωματικού βάρους. Εάν ακούγεται περίπλοκο, είναι γιατί όντως είναι. Γι’ αυτό και οι γονείς χρειάζονται τη βοήθεια ενός διαιτολόγου.

Ο «λόγος» της κετογονικής δίαιτας είναι το πηλίκο των γραμμαρίων του λίπους προς τα γραμμάρια της πρωτεΐνης και των υδατανθράκων σε συνδυασμό. Ο λόγος 4 προς 1 είναι πιο αυστηρό από τον λόγο 3 προς 1, και χρησιμοποιείται συνήθως για τα περισσότερα παιδιά. Ο λόγος 3 προς 1 χρησιμοποιείται για βρέφη, έφηβους αλλά και παιδιά που χρειάζονται περισσότερα ποσά πρωτεΐνης και υδατάνθρακες για κάποιον λόγο.

Τα είδη των τροφίμων που παρέχουν λίπος για την κετογονική δίαιτα είναι το βούτυρο, η κρέμα γάλακτος, μαγιονέζα και έλαια (π.χ. ελαιόλαδο). Επειδή τα ποσά υδατανθράκων και πρωτεΐνης πρέπει να είναι περιορισμένα, είναι σημαντική η προσεκτική προετοιμασία των γευμάτων. Καμία άλλη πηγή υδατανθράκων δεν θα πρέπει να καταναλώνεται. (Ακόμα και η οδοντόκρεμα ή τα κοινά σιρόπια για τον βήχα μπορεί να περιέχουν λίγη ζάχαρη μέσα!). Για τον λόγο αυτόν, η κετογονική δίαιτα επιβλέπεται από εξειδικευμένο διαιτολόγο. Οι γονείς και τα παιδιά θα πρέπει να εκπαιδευτούν καλά στο τι μπορεί και δεν μπορεί να καταναλωθεί.

Τι συμβαίνει πρώτα;

Συνήθως η δίαιτα ξεκινά μέσα στο νοσοκομείο. Το παιδί ξεκινά με απόλυτη νηστεία (εκτός από νερό) κάτω από στενή ιατρική παρακολούθηση για μέχρι και 24 ώρες. Για παράδειγμα, το παιδί μπορεί να εισαχθεί στο νοσοκομείο την Δευτέρα, να αρχίσει τη νηστεία στις 6 μ.μ. και να συνεχίσει καταναλώνοντας μόνο νερό μέχρι τις 6 π.μ. τις Τρίτης. Μετά από αυτό ξεκινά η δίαιτα, αυξάνοντας σταδιακά τις θερμίδες ή τον «λόγο». Αυτό είναι το πρωτόκολλο του νοσοκομείου Hopkins. Υπάρχει όλο και αυξανόμενη έρευνα που δείχνει ότι ίσως να μην απαιτείται νηστεία για μια μακρόχρονη αποτελεσματικότητα, αλλά οδηγεί σίγουρα σε πιο γρήγορη έναρξη της κέτωσης στον οργανισμό. Ο βασικός λόγος εισαγωγής στο νοσοκομείο είναι ο έλεγχος των κρίσεων κατά τη δίαιτα, η εξασφάλιση ότι κανένα φάρμακο δεν περιέχει υδατάνθρακες και η εκπαίδευση των οικογενειών.

Πως δουλεύει;

Αρκετές έρευνες έχουν δείξει ότι η κετογονική δίαιτα μειώνει ή προλαμβάνει τις κρίσεις σε πολλά παιδιά στα οποία οι κρίσεις τους δεν μπορούσαν να ρυθμιστούν μέσω κάποιας φαρμακευτικής αγωγής. Πάνω από το μισά παιδιά που υποβάλλονται στη δίαιτα έχουν μία μείωση τουλάχιστον 50% στον αριθμό των επεισοδίων. Κάποια παιδιά, συνήθως 10-15%, απαλλάσσονται εντελώς από τις κρίσεις τους.

Παιδιά που ακολουθούν μια κετογονική δίαιτα συνεχίζουν να λαμβάνουν τα φάρμακά τους. Μερικά καταλήγουν να παίρνουν μικρότερες δόσεις ή λιγότερα φάρμακα σε σύγκριση με πριν ξεκινήσουν τη δίαιτα. Η χρονική στιγμή στην οποία η δόση των φαρμάκων μπορεί να μειωθεί εξαρτάται από το κάθε παιδί και την κρίση του κάθε γιατρού. Στοιχεία δείχνουν ότι μπορεί να γίνει και με την έναρξη της δίαιτας σε πολλές περιπτώσεις χωρίς καμία συνέπεια.

Εάν το άτομο ξεφύγει από τη δίαιτα, ακόμα και για ένα γεύμα, μπορεί να χάσει η δίαιτα την μέχρι εκείνη τη στιγμή θετική επίδραση. Επομένως είναι πολύ σημαντική η τήρηση της δίαιτας όπως έχει συνταγογραφηθεί. Είναι ιδιαίτερα δύσκολο να ακολουθήσει κανείς αυτήν τη δίαιτα 100% εάν υπάρχουν κι άλλα παιδιά στο σπίτι που ακολουθούν μια φυσιολογική διατροφή. Μικρά παιδιά με πρόσβαση στο ψυγείο μπαίνουν στον πειρασμό των «απαγορευμένων» τροφίμων.

Υπάρχουν παρενέργειες;

Ένα άτομο που ξεκινά την κετογονική δίαιτα μπορεί να αισθάνεται ατονία και κούραση τις πρώτες ημέρες. Αυτό ενδέχεται να χειροτερέψει εάν ένα παιδί είναι άρρωστό την στιγμή που ξεκινήσει τη δίαιτα. Θα πρέπει να εξασφαλιστεί η κατανάλωση υγρών ελεύθερων υδατανθράκων κατά την αρρώστια.

Παρενέργειες που μπορεί να προκύψουν, αφού το άτομο έχει ακολουθήσει τη δίαιτα για αρκετό χρονικό διάστημα, είναι:

  • Πέτρες στα νεφρά
  • Υψηλά επίπεδα χοληστερόλης
  • Αφυδάτωση
  • Δυσκοιλιότητα
  • Μειωμένους ρυθμούς ανάπτυξης ή/και πρόσληψης βάρους
  • Οστικά κατάγματα

Επειδή η δίαιτα δεν παρέχει όλες τις βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία μιας ισορροπημένης διατροφής, συνήθως συστήνονται συμπληρώματα βιταμινών και ιχνοστοιχείων. Τα πιο σημαντικά στοιχεία που λείπουνε είναι το ασβέστιο και η βιταμίνη D, ο σίδηρος και το φυλλικό οξύ.

Πως παρακολουθείται στη συνέχεια ο ασθενής;

Ο γιατρός συνήθως παρακολουθεί το παιδί κάθε 1-3 μήνες. Γίνονται εξετάσεις αίματος και ούρων για να διαπιστωθεί εάν υπάρχει κάποιο ιατρικό πρόβλημα. Μετράται το ύψος και το βάρος για να ελεγχθεί εάν έχει μειωθεί ο ρυθμός ανάπτυξης. Καθώς το παιδί βάζει κιλά, η δίαιτα μπορεί να χρειαστεί να τροποποιηθεί.

Μπορεί να διακοπεί η δίαιτα;

Εάν οι κρίσεις είναι καλά ελεγμένες για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα, συνήθως 2 χρόνια, ο γιατρός μπορεί να συστήσει την διακοπή της δίαιτας. Συνήθως ο ασθενής αρχίζει ομαλά να μπαίνει ξανά σε μια φυσιολογική διατροφή, πράγμα το οποίο μπορεί να διαρκέσει μερικούς μήνες ή και περισσότερο. Όπως συμβαίνει και όταν γίνεται απότομη διακοπή των φαρμάκων, οι επιληπτικές κρίσεις μπορεί να χειροτερέψουν εάν η κετογονική δίαιτα σταματήσει κατευθείαν. Τα παιδιά συνήθως συνεχίζουν να λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή μετά τη δίαιτα. Σε πολλές περιπτώσεις η δίαιτα έχει οδηγήσει σε σημαντικό, αλλά όχι αποκλειστικό, έλεγχο των κρίσεων.


Εισαγωγική Φωτογραφία

Η Σταυρούλα Κρίκη είναι Διαιτολόγος – Διατροφολόγος του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Αθηνών απ’ όπου αποφοίτησε το 2008. Στα πλαίσια της πτυχιακής εργασίας ασχολήθηκε με την αλληλεπίδραση του άσθματος και της διατροφής σε παιδιά και εφήβους. Αυτό το χρονικό διάστημα αναλαμβάνει την κατ’οίκον παρακολούθηση ατόμων, στον νομό Αττικής, ως ελεύθερος επαγγελματίας.

E-mail: stavroulakriki@gmail.com Blog: http://stavroulakriki.blogspot.gr

]]>

11 Ιούλ 2012

Ταξίδι στο παρελθόν: Περίεργες μέθοδοι "ψυχοθεραπείας"

Ο άνθρωπος από πολύ νωρίς διαπίστωσε την ύπαρξη ψυχικών ασθενειών, οι οποίες επηρεάζουν την συμπεριφορά και τα συναισθήματα του πάσχοντα. Όπως ήταν αναμενόμενο, ταυτόχρονα άρχισαν και οι προσπάθειες στήριξης και θεραπείας των ασθενών. Σε αυτό το άρθρο θα δούμε τρεις από τις πιο περίεργες μεθόδους που χρησιμοποιήθηκαν ποτέ στον τομέα αυτό.

Τρυπανισμός

Ο τρυπανισμός είναι η πρώτη μορφή ψυχοχειρουργικής που επινοήθηκε ποτέ από τον άνθρωπο. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα αρχαιολογικά δεδομένα η μέθοδος αυτή άρχισε να χρησιμοποιείται ήδη από το 7500 πΧ. Ο τρυπανισμός αναφέρεται στην καταστροφή μέρους του κρανίου ώστε «να απελευθερωθεί το κακό από το κεφάλι κάποιου». Επί της ουσίας, ο τρυπανισμός είχε ως αποτέλεσμα εκτός από την καταστροφή του κρανίου και την τοπική βλάβη των εξωτερικών στρωμάτων του εγκεφάλου. Πιστεύεται πως ο τρυπανισμός χρησιμοποιήθηκε για την θεραπεία πολλών και διαφορετικών νευρολογικών αλλά και συμπεριφορικών προβλημάτων όπως η επιληψία, ημικρανίες, σχιζοφρένεια κτλ

Παρόλο που η τεχνική ήταν βασισμένη σε ένα καθαρά μη επιστημονικό υπόβαθρο, εν τούτοις φαίνεται πως είχε αποτελέσματα σε κάποιο μικρό ποσοστό τυχερών ασθενών, καθώς είχε ως αποτέλεσμα είτε την μείωση της πίεσης εντός του κρανίου, είτε την τοπική καταστροφή των προβληματικών νευρικών οδών (όπως συμβαίνει π.χ. με την επιληψία). Ουσιαστικά πολλές σύγχρονες μέθοδοι νευροχειρουργικής λειτουργούν με παρόμοιο τρόπο, αξιοποιώντας φυσικά καλύτερη μεθοδολογία.

Εξισορρόπηση υγρών

Όταν άρχισε να αναπτύσσεται η ιατρική, αφήνοντας πίσω υπερφυσικές εξηγήσεις για την παθολογία, έκανε την εμφάνισή της μια νέα μέθοδος θεραπείας: η εξισορρόπηση υγρών. Πατέρας αυτής της μεθόδου ήταν ο πατέρας της Ιατρικής επιστήμης, Ιπποκράτης, ο οποίος πίστευε πως η ψυχοπαθολογία οφείλεται σε ανισορροπία μεταξύ των βασικών υγρών του σώματος: αίμα, φλέγμα, η «κίτρινη χολή» και η «μέλανα χολή». Κάθε έλλειψη ή υπερβολική ποσότητα κάποιου υγρού προκαλούσε συγκεκριμένα προβλήματα. Ως αποτέλεσμα αυτής της θεωρίας ήρθε η ανάπτυξη τεχνικών όπως το ρούφηγμα αίματος με βδέλλες, η πρόκληση εμμετού αλλά και η τεχνητή αιμορραγία.

Είναι αξιοσημείωτο πως ακόμη και σήμερα χρησιμοποιούμε λέξεις όπως «μελαγχολία» ή «φλεγματικός»  για να περιγράψουμε ψυχοπαθολογικές καταστάσεις και συμπεριφορές.

Μεσμερισμός / Ζωικός Μαγνητισμός

Στα μέσα του 18ου αιώνα κάνει την εμφάνισή της μια νέα θεωρία για την ανάπτυξη των ψυχικών διαταραχών η οποία βασίζεται στην ιδέα πως το ανθρώπινο σώμα είναι πηγή μαγνητισμού. Εκφραστής αυτής της θεωρίας ήταν ο Μέσμερ.

Οι μέθοδοι του Μέσμερ, όπως ήταν αναμενόμενο, προκάλεσαν την έντονη αντίδραση των ιατρών της εποχής, οι οποίοι πίεσαν προς την δημιουργία μιας διεθνούς επιτροπής έρευνας με θέμα τον μεσμερισμό. Η επιτροπή αυτή μάλιστα, στην οποία συμμετείχε και ο ίδιος ο Βενιαμίν Φρανγκλίνος, έφτασε στο συμπέρασμα πως οι θεωρίες του Μέσμερ δεν είχαν απολύτως καμία λογική βάση και πως δεν υπάρχει καμία πειραματική επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας των μεθόδων του.ητικών δυνάμεων και πως κάποιες μορφές ψυχοπαθολογίας οφείλονται στην διαταραχή αυτών των «ζωικών» μαγνητικών πεδίων. Ο άνθρωπος που ανέπτυξε αυτή τη θεωρία στη Δύση ήταν ένας Αυστριακός φιλόσοφος και γιατρός με το όνομα Μέσμερ. Ο Μέσμερ ανέπτυξε φυσικά μια σειρά μεθόδων για την επαναφορά της κανονικής μαγνητικής ροής στο ανθρώπινο σώμα, οι οποίες περιελάμβαναν την ακινησία του ατόμου εν μέσω κάποιων σιδερένιων ράβδων, το άγγιγμα του ατόμου από τον θεραπευτή (με τα χέρια ή με τις μεταλλικές ράβδους), το «κύκλωμα» του ατόμου από ανθρώπινη αλυσίδα αποτελούμενη από υγιείς ανθρώπους, την καταβύθιση του σώματος σε «μαγνητισμένο νερό» και πολλά άλλα.

Παρόλο που ο μεσμερισμός φυσικά δεν χρησιμοποιείται από καμία σύγχρονή επιστήμη, γίνεται ακόμη αποδεκτός -με ιδιαίτερο πάθος μάλιστα- στους κύκλους ατόμων φιλικών προς την «εναλλακτική ιατρική» ανατολικού τύπου.

Εισαγωγική Φωτογραφία

]]>

04 Ιούν 2012

Το Μάρκετινγκ της Τρέλας

Μάρκετινγκ της τρέλας

Ένα ντοκιμαντέρ με έντονα κριτική ματιά απέναντι στην ψυχιατρική, την φαρμακοθεραπεία και την διαταραχοποίηση της συμπεριφοράς. Ποιες είναι οι τακτικές, τα λάθη και ο τρόπος προώθησης των προϊόντων των μεγάλων φαρμακοβιομηχανιών; Είναι πάντοτε αναγκαία η κατανάλωση φαρμάκων για τον έλεγχο και τη ρύθμιση της ψυχοπαθολογικής συμπεριφοράς; Το ντοκιμαντέρ λαμβάνει μια συγκεκριμένη θέση απέναντι σε αυτά τα ερωτήματα, η οποία προσωπικά δεν με βρίσκει πάντοτε σύμφωνο. Όπως και να έχει όμως, θεωρώ ότι καταπιάνεται με ενδιαφέροντα θέματα και αξίζει να το παρακολουθήσει κανείς.

]]>

25 Ιαν 2012

Αντίδραση για την προτεινόμενη διαγραφή ψυχικών διαταραχών από την νέα έκδοση του DSM (5)

Το Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών (DSM) είναι ένα εγχειρίδιο ψυχικών  του εγχειριδίου που εκδίδεται από τον Αμερικανικό Ψυχιατρικό Σύνδεσμο και ως σκοπό έχει να βοηθήσει στην καλύτερη ταξινόμηση των ψυχικών διαταραχών και τη συγκεκριμενοποίηση των συμπτωμάτων της κάθε διαταραχής, ώστε να διευκολύνει την επικοινωνία τόσο μεταξύ ειδικών ψυχικής υγείας όσο και άλλων φορέων που σχετίζονται με την Υγεία. Το εγχειρίδιο εκδίδεται για περίπου 60 χρόνια και όπως είναι φυσικό έκτοτε έχουν υπάρξει αρκετές αναθεωρήσεις, ώστε το εγχειρίδιο να συμβαδίζει με τις τελευταίες εξελίξεις στην έρευνα και πρακτική στην ψυχική υγεία. Ήδη βρισκόμαστε στην 4η αναθεωρημένη έκδοση, ενώ εντός του επόμενου έτους αναμένεται η πέμπτη.

Όπως είναι φυσικό η αναθεώρηση έχει ξεκινήσει πολλές συζητήσεις καθώς οι όποιες αλλαγές θα επηρεάσουν σημαντικά την διάγνωση ψυχικών διαταραχών, καθώς και την παροχή υπηρεσιών ψυχικής υγείας κυρίως στις ΗΠΑ, αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο όπου το εγχειρίδιο χρησιμοποιείται επίσημα ή ανεπίσημα από τους ειδικούς. Συγκεκριμένα, αυτό το διάστημα συζητείται έντονα η πρόθεση του ειδικού συμβουλίου αναθεώρησης να αφαιρέσει 5 διαταραχές προσωπικότητας (παρανοειδής, σχιζοειδής, ιστριονική, ναρκισσιστική και εξαρτητική). Το συμβούλιο σκέφτεται σοβαρά να αφαιρέσει αυτές τις διαταραχές καθώς υπάρχουν πολλές περιπτώσεις συννοσηρότητας, όπου δηλαδή ένα άτομο διαγιγνώσκεται με περισσότερες από μία ψυχικές διαταραχές.

Υπάρχουν όμως αυτοί οι οποίοι φοβούνται ότι αυτή η τροποποίηση θα έχει ως αποτέλεσμα μαζί με τα ξερά να κάψει και τα χλωρά! Δηλαδή μαζί με τη μείωση των περιπτώσεων συνοσηρότητας δεν θα διαγιγνώσκονται πλέον και όσοι έχουν αποκλειστικά και μόνο μία από τις πιο πάνω διαταραχές προσωπικότητας. Αυτός ο φόβος επιβεβαιώνεται και με μια πρόσφατη έρευνα 2000 ασθενών στις ΗΠΑ, η οποία έδειξε ότι πράγματι εάν γίνει απαναξιολόγηση των ασθενών αυτών βάσει των νέων κριτηρίων του DSM 5, περίπου 50 από τους ασθενείς αυτούς δεν μπορούν να ταξινομηθούν σε καμία από τις εναπομείναντες ψυχικές διαταραχές, παρόλο που -σύμφωνα με τους ψυχίατρους που τους παρακολουθούν- χρήζουν ψυχολογικής ή/και ψυχιατρικής φροντίδας.

Αυτή η έρευνα1 , όπως και αρκετές άλλες ενδείξεις είναι χαρακτηριστικές της αναταραχής που υπάρχει αυτή τη στιγμή στον μικρόκοσμο των ψυχικών διαγνώσεων. Το εάν οι όποιες ενστάσεις είναι βάσιμες ή όχι, όπως και το εάν οι προτεινόμενες αλλαγές θα έχουν περισσότερο θετικό παρά αρνητικό αντίκτυπο θα φανεί σε βάθος χρόνου. Προς το παρόν ο κάθε ειδικός οφείλει να κρίνει μόνος του.

Να υπογραμμίσουμε ότι οι όποιες αλλαγές στο DSM δεν επηρεάζουν άμεσα την παροχή ψυχικής υγείας στην Ελλάδα, καθώς επισήμως τα εγχειρίδια των συνδέσμων ψυχολόγων και ψυχιάτρων βασίζονται στο εγχειρίδιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και όχι σε αυτό του Αμερικανικού Ψυχιατρικού Συνδέσμου.

Εισαγωγική Φωτογραφία

]]>

Πηγές / Διαβάστε περισσότερα

  1. PsyPost: «The impact of deleting 5 personality disorders in the new DSM-5» []
23 Ιαν 2012

Ο όρος της εβδομάδας: λοβοτομή

Ο όρος λοβοτομή (από τις ελληνικές λέξεις «λοβός» και «τομή») αναφέρεται στην χειρουργική μαζική αφαίρεση νευρικών ινών από κάποια περιοχή του εγκεφάλου, συνήθως περιοχών του μετωπιαίου λοβού ή προμετωπιαίων περιοχών (μετωπιαία λοβοτομή). Η λοβοτομή χρησιμοποιήθηκε ιδιαιτέρως στο παρελθόν για τη θεραπεία ψυχικών διαταραχών, κυρίως διαταραχών διάθεσης. O Walter Freeman, ο “πατέρας” της λοβοτομής στις ΗΠΑ, ήδη είχε ξεκινήσει να κάνει χρήση αυτής της χειρουργικής μεθόδου από τα μέσα της δεκαετίας του 1930. Ο Freeman κατά τη διάρκεια της καριέρας του έκανε περισσότερες από 3500 λοβοτομές, πολλές φορές προκαλώντας ανεπανόρθωτες βλάβες στον εγκέφαλο οι οποίες άφηναν τους ασθενείς σχεδόν “φυτά”.

Μάλιστα, το 1949 το βραβείο Νόμπελ στην Ιατρικη δόθηκε στον António Egas Moniz για τις ανακαλύψεις που έκανε πάνω στην θεραπεία ψυχώσεων με τη χρήση λοβοτομής. Η χρήση της λοβοτομής μειώθηκε κατακόρυφα στα μέσα της δεκαετίας του 1950 και έπειτα, όταν εναλλακτικές θεραπείες (κυρίως φαρμακοθεραπείες) με σημαντικά λιγότερες παρενέργειες έκαναν την εμφάνισή τους. Πλέον η λοβοτομή θεωρείται ξεπερασμένη και κυρίως ανήθικη επέμβαση για την θεραπεία ψυχικών διαταραχών. Παρόλα αυτά, ακόμη και σήμερα πραγματοποιούνται μερικές δεκάδες επεμβάσεις παγκοσμίως.

Φωτογραφία

Πηγή / Περισσότερες Πληροφορίες]]>

07 Δεκ 2011

Διημερίδα με θέμα την κοινοτική ψυχική υγεία στην σημερινή περίοδο της οικονομικής κρίσης

Ο προγραμματισμός μιας Πανελλαδικής Συνάντησης των ΚΨΥ, με διεθνή συμμετοχή και με τίτλο «Ο Μετασχηματισμός της Θεραπευτικής Πράξης στη Μετάβαση από το Ίδρυμα στην Κοινότητα» είχε προκύψει και συγκροτηθεί αρκετό καιρό πριν, στο μεταίχμιο της περιόδου της κορύφωσης των αδιεξόδων της λεγόμενης «ψυχιατρικής μεταρρύθμισης» και του ξεσπάσματος της σημερινής κρίσης.

Ακριβώς σ΄ αυτή την περίοδο, μετά το ξέσπασμα αυτής της χωρίς προηγούμενο κρίσης, τη στιγμή που οι θεσμοί και οι υπηρεσίες της δημόσιας υγείας και της ψυχικής υγείας, καθώς και της κοινωνικής φροντίδας, αποτελούν τα πρώτα και πιο εύκολα θύματα του κοινωνικού κλονισμού εν μέσω του οποίου παραπαίει και κατακρημνίζεται ολόκληρη η κοινωνική οργάνωση, τουλάχιστον όπως είχε βαθμιαία συγκροτηθεί τα τελευταία 50 χρόνια, μια πανελλαδική συνάντηση για το ζήτημα της «κοινοτικής ψυχικής υγείας» όπως αυτό τίθεται σήμερα, δεν αποτελεί μιαν εκτός τόπου και χρόνου ακαδημαϊκή ενασχόληση, αλλά, το αντίθετο, μιαν ευκαιρία.

Αυτό που φαντάζει και αντιμετωπίζεται από τις κρατούσες πολιτικές ως περιττή πολυτέλεια (ή μετουσιώνεται σε απλό «ομοίωμα» κοινοτικής ψυχικής υγείας με σκοπό την απλή απορρόφηση του ΕΣΠΑ χωρίς καμιά οικοδόμηση ολοκληρωμένων υπηρεσιών), στην πραγματικότητα αποτελεί όχι μόνο μια προνομιακή οπτική γωνία, εντός του κοινωνικού ιστού, για την κατανόηση του ψυχικού πόνου στις ποικίλες μορφές του, αλλά και έναν εξίσου προνομιακό τόπο και τρόπο οργάνωσης των ολοκληρωμένων θεραπευτικών απαντήσεων, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου, με ραγδαίους ρυθμούς, οι λεγόμενες «ευπαθείς ομάδες» και όλο και πιο πλατιά κοινωνικά στρώματα μετατρέπονται στους «πλεονάζοντες» αυτής της κοινωνίας, για τους οποίους η μόνη διαθέσιμη, πλέον, αντιμετώπιση είναι, όλο και περισσότερο, η «περιστρεφόμενη πόρτα» του εγκλεισμού και της πλήρους εγκατάλειψης.

Μια τέτοια συνάντηση μπορεί και πρέπει ν΄ αποτελέσει μιαν ευκαιρία όπου λειτουργοί, που εργάζονται σε κοινοτικές υπηρεσίες, ΚΨΥ και Κινητές Μονάδες, αλλά και χρήστες των υπηρεσιών, οικογένειες και άλλα υποκείμενα στον χώρο της ψυχικής υγείας και στην ευρύτερη κοινωνία, θα μπορέσουν να ανταλλάξουν και να επεξεργαστούν, μέσα από έναν ουσιαστικό διάλογο που πρέπει επιτέλους να υπάρξει, εμπειρίες και προβληματισμούς πάνω στις μορφές, την έκταση και τα ποικίλα περιεχόμενα που πήρε η «κοινοτική ψυχική υγεία», ως μέρος ενός υπό μεταρρύθμιση συστήματος ψυχικής υγείας στην Ελλάδα, το οποίο ποτέ δεν ολοκληρώθηκε και το οποίο, στην ανολοκλήρωτη, ανέκαθεν υποχρηματοδοτημένη και εν πολλοίς στρεβλή μορφή του, έρχεται να συναντήσει με βίαιο τρόπο τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης και του μνημονίου. Πρόκειται για την πιο κρίσιμη στιγμή στην ιστορία των προσπαθειών για μια διαφορετική ψυχιατρική, έξω από τα τείχη του ασύλου.

Μια συζήτηση, επομένως, για την «κοινοτική ψυχική υγεία», για τις θεωρίες και τις πρακτικές της, με θεματικές από το «παρελθόν», όπως, π.χ., για τον ρόλο της ως μοχλού για την υπέρβαση της κατασταλτικής ψυχιατρικής ή, αντίθετα, ως παράλληλης και απλώς συμπληρωματικής προς αυτήν παροχής υπηρεσιών. Αλλά, επίσης, και πιο «επίκαιρες», όπως το πώς υπερασπίζουμε κατακτήσεις, πώς κινούμαστε μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον που πολλαπλασιάζει και κάνει πιο πολύπλοκα τα αιτήματα και, ταυτόχρονα, διαλύει τις υπηρεσίες, κόβει δραστικά τους όποιους πόρους, απολύει λειτουργούς, μειώνει δραστικά αποδοχές και αποδέχεται την ύπαρξη υπηρεσιών μόνο υπό τη μορφή των ερειπίων τους.

Το ζητούμενο, σ΄ αυτές τις συνθήκες, είναι το πώς οικοδομείται ένα πανελλαδικό δίκτυο επικοινωνίας των κοινοτικών υπηρεσιών που υπάρχουν και ταυτόχρονα επεξεργασίας θεωρίας και πρακτικών πάνω στην κοινοτική ψυχική υγεία και πώς συγκροτείται ένα μέτωπο για την υπεράσπιση αυτού που έχουμε οικοδομήσει -υπεράσπιση η οποία είναι άμεσα συνδεδεμένη με την διεκδίκηση αυτού που είναι αναγκαίο να υπάρξει στο άμεσο μέλλον.

Πότε; Στις 14 και 15 Δεκεμβρίου, 9.00-19.00

Που; Αίθουσα Δρακόπουλου, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Κόστος; Είσοδος ελεύθερη

Διοργάνωση/Πληροφορίες: Κέντρο Ψυχικής Υγείας Αγίων Αναργύρων (210 2621260 , 210 2612890)


Πρόγραμμα

Τετάρτη, 14 Δεκεμβρίου 2011

09.00 Προσέλευση, εγγραφές

10.00 Εναρξη. Εισαγωγή στις εργασίες της διημερίδας

10.10-11.30 Από το ψυχιατρείο στην κοινότητα : ο ένας τοίχος μετά τον άλλο. Επιτεύγματα, αποτυχίες, στρεβλώσεις

Συντονισμός: Μεγαλοοικονόμου Θόδωρος

Μαδιανός Μιχάλης: «32 χρόνια πριν : από το πείραμα στην σημερινή πραγματικότητα της κοινοτικής ψυχικής υγείας».

Evaristo Pasquale : «Το κύκλωμα της δημόσιας ψυχικής υγείας στην Τεργέστη και στην Ιταλία»

Συζήτηση

11.30-12.00 Διάλειμμα

12.00-14.00 Το σημερινό τοπίο των κοινοτικών υπηρεσιών ψυχικής υγείας. Διάφορες ελληνικές εμπειρίες.

Συντονισμός : Παπαδόπουλος Ιωάννης

Αγγελίδης Γεώργιος : «Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Πέτρας Ολύμπου: η πορεία προς τον μετασχηματισμό του σε ένα σύγχρονο Δίκτυο Κοινοτικών Ψυχιατρικών Υπηρεσιών»

Κατσαρός Ανδρέας : « Η κατάργηση του ψυχιατρείου της Κέρκυρας και η ανάπτυξη των υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας του Τομέα στο πρότυπο ανοικτού συστήματος ολοκληρωμένης παροχής φροντίδας»

Καψάλη Αφροδίτη, Γεωργιλά Π. Ντζιού Ευ, Φούφουλα Μ.: «Τομέας Ψυχικής Υγείας Εύβοιας και Βοιωτίας, τρέχουσα και προτεινόμενη ανάπτυξη. Νέες ανάγκες και προβληματισμοί»

Σαμακουρή Μαρία : «Το Δίκτυο Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας Εβρου. Ιστορία, προβλήματα, προοπτικές».

Ραπτοπούλου Λουίζα : «Η λειτουργία της Κινητής Μονάδας Ψυχικής Υγείας του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης»

Συζήτηση

14.00-15.00 Διάλειμμα-φαγητό

 15.00-16.45 Το δίκτυο των υπηρεσιών ψυχικής υγείας

Συντονισμός : Τυχόπουλος Γρηγόριος

Λιβαδά Αννα : «Οι διαδρομές της θεραπευτικής φροντίδας από την μονάδα

νοσηλείας στην Κοινότητα και αντίστροφα, στα πλαίσια της τομεοποίησης του ΚΨΥ

Αγίων Αναργύρων»

Παπανδρέου Χρήστος : «Δίκτυο Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας : η σκυτάλη στα χέρια της Κοινότητας»

Φωτόπουλος Βασίλης : «Ακάλυπτες θεραπευτικές ανάγκες την Κοινότητα. Ο ρόλος των υπηρεσιών»

Νικολάρα Ροδόπη : «Η κοινοτική φροντίδα και περίθαλψη στο νομό Σερρών – 20 χρόνια λειτουργίας του ΚΨΥ. Προβλήματα και προοπτικές.

Λιοδάκης Αντώνης : «Οι κρίσεις στα ΚΨΥ. Πολιτικές και θεραπευτικές αναζητήσεις»

Συζήτηση

16.45-17.00 Διάλειμμα

17.00-19.00 Θεραπευτικές διαδρομές στην κοινότητα. Η ‘ανάληψη του περιστατικού’, η θεραπευτική συνέχεια, η παρέμβαση στην κρίση.

Συντονισμός : Μαγριπλής Δημήτριος

Παπαδόπουλος Ιωάννης : «’Δύσκολα περιστατικά’ στην Κοινοτική Ψυχιατρική Περίθαλψη. Οι διάφορες πλευρές της ‘δυσκολίας’»

Γεωργιάδης Δημήτριος : «Δείκτες ποιότητας και Ψυχική Υγεία: μια πρώτη προσπάθεια αξιολόγησης των παρεχόμενων υπηρεσιών του ΚΨΥ Χαλανδρίου»

Κωνσταντινίδη Μαρία : «Η επίσκεψη το σπίτι. Η ανάληψη του περιστατικού και ο ρόλος του κοινοτικού νοσηλευτή στη συνέχεια της θεραπευτικής φροντίδας»

Κιούσης Νικ, Παπακώστα Β, Κούτσια Αικ, Δημητριάδη Ελ. : «Ο ρόλος του νοσηλευτή και του Επισκέπτη Υγείας σε Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας στην Κοινότητα. Προβληματισμοί για μιαν εναλλακτική ανάπτυξη»

Καρατζαφέρης Λυκούργος : «Η παρέμβαση στην Κρίση»

Λαμπροπούλου Αθανασία: «Η λειτουργία του Κέντρου Ημέρας/Κοινωνικής Λέσχης του ΚΨΥ Αγίων Αναργύρων.

Συζήτηση


Πέμπτη, 15 Δεκεμβρίου 2011

09.00 Προσέλευση, εγγραφές

10.00 Εναρξη

10.00-12.00 Η μετάβαση της θεραπευτικής φροντίδας από το ίδρυμα στην κοινότητα στις συνθήκες της κρίσης

Συντονισμός: Λερίδου Ανδρομάχη

Λουκαδάκης Εμμανουήλ, Πλουμπίδης Δημήτριος : «Τα ΚΨΥ μπροστά στη κρίση»

Evaristo Pasquale : «Πώς να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα της Κοινοτικής Ψυχικής Υγείας σε συνθήκες κρίσης του Κράτους Πρόνοιας»

Αγγελίδης Γεώργιος : «Οι επιπτώσεις της σημερινής οικονομικής κρίσης στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας της Πιερίας. Εμπειρίες από το ΚΨΥ Κατερίνης»

Κοκκινάκος Γεώργιος : «Η ψυχιατρική μεταρρύθμιση στην Κρήτη και η αλλαγή του ψυχιατρικού παραδείγματος»

Κουνιάκης Φώτης : «Πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας του ΙΚΑ: πολύπλευρες ανάγκες του ατόμου και ανάγκη διασύνδεσης των κοινοτικών υπηρεσιών ψυχικής υγείας»

Μεγαλοοικονόμου Θόδωρος : «Τι σημαίνει και υπό ποιους όρους μπορούμε σήμερα να μιλάμε για υπέρβαση και κλείσιμο των ψυχιατρείων;»

Συζήτηση

12.00-12.30 Διάλειμμα

12.30-14.00 Η κοινοτική ψυχική υγεία από τη σκοπιά των ‘χρηστών’ και των οικογενειών εν μέσω των επιπτώσεων της οικονομικής κρίσης.

Συντονισμός : Καρβούνη Λουκία

Γιαννουλόπουλος Γιώργος : «Κέντρα Ψυχικής Υγείας. Μια ελπίδα που μάλλον χάθηκε»

Χατζηδάκης Παύλος : «Διαδρομή ανάρρωσης»

Καλογιάννη Βάσω, Κατσαρού Λίνα: «Ανάρρωση και επανένταξη μέσα στην κρίση»

Πάλλη Αλεξάνδρα : «Οικογένειες και υπηρεσίες ψυχικής υγείας: εμφανείς και αφανείς συνιστώσες μιας συνεχιζόμενης κρίσης»

Μαγριπλής Δημήτριος : Οι επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στις οικογένειες των παιδιών και των εφήβων

Συζήτηση

14.00-15.00 Διάλειμμα για φαγητό

15.00-17.00 Οι επιπτώσεις την κρίσης στα αιτήματα, στις ανάγκες και στη λειτουργία των υπηρεσίες.

Συντονισμός : Φωτόπουλος Βασίλειος

Κακογιάννη Μαρία : «’Υπάρχει φως στο βάθος του τούνελ, ή είναι απλά το τρένο που έρχεται πάνω μας’; Η κοινοτική δουλειά μέσα σε ακραίες συνθήκες κρίσης : αιτήματα, ανάγκες, απαντήσεις από την εμπειρία στο ΚΨΥ Αγίων Αναργύρων»

Καλοδίκη Βιργινία : «Αλλάζει η οικονομική κρίση τα αιτήματα των χρηστών στις κοινοτικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας;»

Γιωτσίδη Βασ, Δανιά Π, Μητσάκη Ειρ, Αθανασίου Ευτ : «Το Κέντρο Ψυχικής Υγείας στην ‘κρίση’. Νέες συνθήκες – νέες ανάγκες. Ανταπόκριση ή απορρύθμιση;

Γιαννοπούλου Ιωάννα: Amber Alert : «κίνδυνος εξαφάνισης υπηρεσιών ψυχικής υγείας παιδιών κα εφήβων πριν τη γέννησή τους»

Ασημακοπούλου Ξένη, Γιαννοπούλου Χρ, Θεοδωροπούλου Ρεβ, Κουϊμιτζή Ευτ, Κράνια Διον, Λιούσα Λ. : «Ο ρόλος και οι ανάγκες μιας Ιατροπαιδαγωγικής υπηρεσίας και οι επιπτώσεις του προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής στη λειτουργία της. Η περίπτωση των Αγ. Αναργύρων»

Συζήτηση

17.00-17.15 Διάλειμμα

17.15-19.00 Υπάρχει μέλλον για την κοινοτική ψυχική υγεία;


ΟΜΙΛΗΤΕΣ-ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ

  1. Αγγελίδης Γεώργιος, διευθυντής ψυχίατρος, ΚΨΥ Κατερίνης

  2. Αθανασίου Ευτυχία, επισκέπτρια υγείας, ΚΨΥ Κορυδαλλού

  3. Ασημακοπούλου Ξένη, ειδική παιδαγωγός, Κ.Ψ.Υ Αγ. Αναργύρων

  4. Γεωργιάδης Δημήτριος, ειδικός παιδαγωγός, ΚΨΥ Χαλανδρίου

  5. Γεωργιλά Π. διευθυντής ψυχίατρος, ψυχιατρική κλινική νοσ. Γεννηματά

  6. Γιαννοπούλου Ιωάννα:παιδοψυχίατρος διευθύντρια ΕΣΥ, ΚΨΥ Περιστερίου

  7. Γιαννοπούλου Χριστίνα, εργοθεραπεύτρια, Κ.Ψ.Υ Αγ. Αναργύρων

  8. Γιαννουλόπουλος Γιώργος, μέλος Επιτροπής χρηστών, πρώην χρηστών κα επιζώντων της ψυχιατρικής

  9. Γιωτσίδη Βασιλική, ψυχολόγος, ΚΨΥ Κορυδαλλού

  10. Δανιά Πηγή, ψυχολόγος, ΚΨΥ Κορυδαλλού

  11. Δημητριάδη Ελένη, νοσηλεύτρια, ΚΨΥ Χαλκίδας

  12. Evaristo Pasqualeδιευθυντής ψυχίατρος, Ψυχιατρικές υπηρεσίες Τεργέστης

  13. Θεοδωροπούλου Ρεβέκκα, κοινωνική λειτουργός, ΚΨΥ Αγίων Αναργύρων

  14. Κακογιάννη Μαρία, ψυχολόγος, ΚΨΥ Αγίων Αναργύρων

  15. Καλογιάννη Βάσω, μέλος Σ.Ο.Ψ.Υ Β. Προαστίων Αττικής

  16. Καλοδίκη Βιργινία, ειδ. ψυχίατρος, ΚΨΥ Περιστερίου

  17. Καρατζαφέρης Λυκούργος, ειδικ. Ψυχίατρος, Κ.Ψ.Υ Αγ. Αναργύρων

  18. Καρβούνη Λουκία, νοσηλεύτρια, ΚΨΥ Αγίων Αναργύρων

  19. Κατσαρός Ανδρέας, διευθυντής ψυχίατρος, ΚΨΥ Κέρκυρας

  20. Κατσαρού Λίνα, μέλος Σ.Ο.Ψ.Υ Β. Προαστίων Αττικής

  21. Καψάλη Αφροδίτη, πρόεδρος ΤΟΨΥ Εύβοιας-Βοιωτίας, επιστημονικά υπεύθυνη ψυχιατρικού τομέα ΓΝ Χαλκίδας

  22. Κιούσης Νίκος, νοσηλευτής, ΚΨΥ Χαλκίδας

  23. Κοκκινάκος Γιώργος, διευθυντής ψυχίατρος, ΚΨΥ Χανίων

  24. Κουϊμτζή Ευτυχία, ειδική παιδαγωγός, Κ.Ψ.Υ Αγ. Αναργύρων

  25. Κουνιάκης Φώτης, ψυχίατρος, ΙΚΑ Μενιδίου

  26. Κουτσιά Αικατερίνη, επισκέπτρια υγείας, ΚΨΥ Χαλκίδας

  27. Κράνια Διονυσία, παιδοψυχολόγος, Κ.Ψ.Υ Αγ. Αναργύρων

  28. Κωνσταντινίδη Μαρία, νοσηλεύτρια, Κ.Ψ.Υ Αγ. Αναργύρων

  29. Λαμπροπούλου Αθανασία, εργοθεραπεύτρια, Κ.Ψ.Υ Αγ. Αναργύρων

  30. Λερίδου Ανδρομάχη, Κοινωνική λειτουργός, Κ.Ψ.Υ Αγ. Αναργύρων

  31. Λιβαδά Άννα, ψυχολόγος, Κ.Ψ.Υ Αγ. Αναργύρων

  32. Λιοδάκης Αντώνη, διευθυντής ψυχίατρος, Κ.Ψ.Υ Ρεθύμνου

  33. Λιούσα Λίνα, λογοθεραπεύτρια, ΚΨΥ Αγ. Αναργύρων

  34. Λουκαδάκης Εμμανουήλ, ψυχολόγος, ΚΨΥ Βύρωνα/Καισαριανής

  35. Μαγριπλής Δημήτριος, Επιμ. Α παιδοψυχίατρος, ΚΨΥ Περιστερίου

  36. Μαδιανός Μιχάλης, καθηγητής Ψυχιατρικής

  37. Μεγαλοοικονόμου Θεόδωρος, διευθυντής ψυχίατρος, Κ.Ψ.Υ Αγ. Αναργύρων

  38. Μητσάκη Ειρήνη, νοσηλεύτρια, Κ.Ψ.Υ Κορυδαλλού

  39. Νικολάρα Ροδόπη, διευθυντής ψυχίατρος, Κ.Ψ.Υ Σερρών

  40. Ντζιού Ευαγγελία, ψυχολόγος, ΚΨΥ Χαλκίδας

  41. Πάλλη Αλεξάνδρα, κλινική ψυχολόγος PhD, ΚΨΥ Παπάγου/Χολαργού-ΕΠΙΨΥ

  42. Παπαδόπουλος Γιάννης: διευθυντής ψυχίατρος, Κ.Ψ.Υ Αγ. Αναργύρων

  43. Παπακώστα Β, νοσηλεύτρια, ΚΨΥ Χαλκίδας

  44. Παπανδρέου Χρήστος, κοινωνικός λειτουργός, ΚΨΥ Παπάγου/Χολαργού-ΕΠΙΨΥ

  45. Πλουμπίδης Δημήτρης, αναπληρωτής καθηγητής Ψυχιατρικής, ΚΨΥ Βύρωνα/Καισαριανής

  46. Ραπτοπούλου Λουϊζα: νοσηλεύτρια, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης.

  47. Σαμακουρή Μαρία, διευθυντής ψυχίατρος, ΚΨΥ Αλεξανδρούπολης

  48. Τυχόπουλος Γρηγόρης, διευθυντής ψυχίατρος, Κ.Ψ.Υ Περιστερίου

  49. Φούφουλα Μαρία, κοινωνική λειτουργός, οικοτροφείο Λειβαδιάς ΕΚΕΨΥΕ

  50. Φωτόπουλος Βασίλης, διευθυντής ψυχίατρος, Κ.Ψ.Υ Κορυδαλλού

  51. Χατζηδάκης Παύλος, ομάδα αυτοεκπροσώπησης ΚΨΥ Αγίων Αναργύρων

Εισαγωγική Φωτογραφία:
Πηγή:
]]>

11 Νοέ 2011

Κατάθλιψη: Με ή χωρίς Φάρμακα;

 

Η κατάθλιψη αποτελεί μια ασθένεια που επηρεάζει το σώμα, τη διάθεση και τη σκέψη. Συγκαταλέγεται στις θυμικές(συναισθηματικές) διαταραχές μαζι με αυτήν της μανίας. Επειρεάζει τον τρόπο με τον οποίο το άτομο σκέφτεται για τον εαυτό του, τους άλλους και το καθε τι που συμβαίνει γύρω του, τον τρόπο με τον οποίο κοιμάται, τρώει κ.α. Η καταθλιπτική διαταραχή είναι διαφορετική απο το αίσθημα της στεναχώριας ή της πίεσης που φυσιολογικά μπορεί να νιώσει ο καθένας μας μετα απο ενα συγκεκριμένο ερέθισμα, σχετιζόμενο συνήθως με αίσθηση απώλειας, όπως ο θάνατος ενος αγαπημένου προσώπου, ο χωρισμός, η απώλεια της εργασιας ή η μή επιτευξη των στόχων. Δεν είναι σημάδι προσωπικής αδυναμίας ή μια κατάσταση την οποία μπορεί κάποιος απλά να αποδιώξει απο πάνω του. Χωρίς υποστήριξη και βοήθεια, το άτομο με καταθλιπτική διαταραχή μπορεί να υποφέρει απο τα συμπτώματά της για εβδομάδες, μήνες ή και χρόνια, γι’αυτό και δεν πρέπει να παραβλέπουμε την ένταση και την διαρκειά τους και να τα διαχωρίζουμε απο το κοινό αίσθημα στενοχώριας ή μελαγχολίας.

Σύμφωνα με μια μελέτη του 2009 στο περιοδικό Journal of Marital and Family Therapy (JMFT), κοντά στο 16% των ανθρώπων θα διαγνωστεί με μείζονα κατάθλιψη κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Στην πραγματικότητα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι, από όλα τα προβλήματα υγείας, η κατάθλιψη είναι το δεύτερο από την κορυφή. Επι πλέον, περισσότερες γυναίκες από άνδρες υποφέρουν από κατάθλιψη σε γάμο.

Όσον αφορα τις υποκατηγορίες την κατάθλιψης και το σύνολο των συμπτωμάτων της μπορεί ο καθένας να βρεί πλείαδα πληροφορίων που κατακλύζουν το διαδικτυο και να ενημερωθεί κατάλληλα (και μή). Αυτο που μάς απασχολεί εδώ είναι το κατά πόσο τα συμπτώματα της καταθλιπτικής διαταραχής μπορούν να αντιμετωπιστούν επαρκώς χωρίς την παρεμβολή φαρμάκων. Και αυτό γιατι απο πολλούς πιστεύεται πως η φαρμακοθεραπεία, κυρίως σε ήπιας μορφής ψυχικές διαταραχές, πρεπει να αποτελεί την ύστατη λύση και όχι την εύκολη λύση άμεσης ανακούφισης.

Θεραπεία κατάθλιψης με φάρμακα

Για την θεραπευτική αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης χρησιμοποιούνται, μεταξύ άλλων, τα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά, οι Επιλεκτικοί Αναστολείς Επαναπρόσληψης της Σεροτονίνης (SSRI), και oι αναστολείς της επαναπρόσληψης σεροτονίνης και της νορεπινεφρίνης (SNRI). Στην οικογένεια με τα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά βασίστηκε η Ψυχιατρική για να θεραπεύσει την κατάθλιψη, τις προηγούμενες δεκαετίες. Παρόλο που έχουν πλέον εμφανιστεί στην ψυχιατρική, αρκετές επόμενες γενιές φαρμάκων η σύχρονη Ψυχιατρική εξακολουθεί ακόμα να χρησιμοποιεί (αλλά σαν δεύτερη ή τρίτη επιλογή) φάρμακα αυτής της παλαιάς φαρμακευτικής οικογένειας των τρικυκλικών. Οι Επιλεκτικοί Αναστολείς Επαναπρόσληψης της Σεροτονίνης (SSRI), έχουν σημαντική επίδραση στο σύστημα σεροτονινεργικής νευροδιαβίβασης (η σεροτονίνη είναι η χημική ουσία που ηρεμεί το σώμα μας). Οι αναστολείς της επαναπρόσληψης σεροτονίνης και της νορεπινεφρίνης (SNRI) είναι μια κατηγορία αντικαταθλιπτικών φαρμάκων που ενεργούν επάνω σε δύο νευροδιαβιβαστές στον εγκέφαλο που είναι γνωστοί για τη ρύθμιση της διάθεσης, δηλαδή τη σεροτονίνη και τη νορεπινεφρίνη.

Ολα τα αντικαταθλιπτικα φάρμακα όμως, όπως και τα περισσότερα φαρμακα άλλωστε, έχουν σημαντικές παρενέργειες όπως: καταστολή και μείωση της συγκέντρωσης, καρδιακά προβλήματα, επιλιπτικές κρίσεις, αυτοκτονικό ιδεασμό, ξηρότητα στόματος, υπνηλία, εφιδρώσεις, μυδρίαση, διαταραχές προσαρμογής, τρόμος, υπομανία, διαταραχές σεξουαλικής λειτουργίας, δυσκολία στην ούρηση, ναυτία, έμετοι, ανησυχία, δυσκολία ύπνου, κεφαλαλγία, δυσκοιλιότητα, αύξηση του σωματικού βάρους κ.α.

Τι συμβαίνει τελικά με τα φάρμακα;

“Νέες θεραπείες για την κατάθλιψη” φώναζε το 1986 ενα άρθρο στο περιοδικό New Woman, «Εντυπωσιακή πρόοδο κατά της κατάθλιψης» έλεγε ένα νέο κομμάτι των York Times Magazine το 1990. Ο υπότιτλός του ήταν αποκαλυπτικός: «Η επιτυχία των νέων φαρμάκων αποτελεί προτροπή για συζήτηση σχετικά με την υπερβολική χρήση τους και την αξία της ομιλιτικής θεραπείας». Αυτή η ιστορία αυτάρεσκα έλεγε ότι το νέο κύμα των αντικαταθλιπτικών, περιλαμβανομένων του τότε δύο ετών, Prozac, «αποδείχθηκε εξίσου αποτελεσματικό με τα παλαιότερα και συχνά πιο ασφαλή.» Επιπλέον, το άρθρο είπε ότι αυτά τα καταπληκτικά νέα φάρμακα δουλεψαν όταν η ξεπερασμένη ψυχοθεραπεία δεν το έκανε. Έτσι η Ψυχοθεραπεία εστάλη στα αζήτητα της ιστορίας.

Μόλις δύο χρόνια μετά, ξαφνικά, ο κατασκευαστής του Prozac, Eli Lilly, κατηγορήθηκε από τις οικογένειες των ανθρώπων που είτε διέπραξαν αυτοκτονία ή προσπάθησαν να αυτοκτονίσουν κατά τη λήψη του φαρμάκου. Στα επόμενα 15 χρόνια, αγωγές για άλλα αντικαταθλιπτικά συσσωρευτηκαν από άλλους κατασκευαστές για τον ίδιο λόγο: Forest Pharmaceuticals κατασκευάστρια του Celexa, Lilly (και πάλι) κατασκευάστρια του Cymbalta, Pfizer κατασκευάστρια του Zoloft, και GlaxoSmith Kline κατασκευάστρια του Paxil.

Την ίδια στιγμή, η αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων άρχισε να πιέζει σκληρά τις φαρμακευτικές εταιρείες για την προώθηση των “off-label” χρήσεων των προϊόντων τους, δηλαδή τις χρήσεις που δεν είχαν εγκριθεί από το FDA (οργανισμός των ΗΠΑ, αντίστοιχος με τον ελληνικό ΕΟΦ). Για να επιτύχει τους στόχους του, μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες θα πλήρωναν γιατρούς για να χορηγούν διάφορα φάρμακα που χρησιμοποιούνταν ήδη για συμπτώματα που δεν σχετίζονταν με το δηλωμένο σκοπό των φαρμάκων.

Έτσι, απο την μία η βιομηχανία φαρμάκων προωθεί τις off-label χρήσεις, και απο την άλλη πολλές από τις ερευνητικές εργασίες φώναζαν οτι τα οφέλη από το φάρμακο ήταν απατηλά. Οι γιατροί που μισθόνονταν απο τους κατασκευαστές των φαρμάκων θα παρουσίαζαν πλασματικά αποτελέσματα σε τέτοιου κύρους περιοδικά όπως είναι το New England Journal of Medicine και το περιοδικό της Αμερικανικής Ιατρικής Ένωσης. Τα περιοδικά στη συνέχεια θα προσθέσουν στις εκδοτικές πολιτικές τους την απαίτηση σε όλα τα υποβαλλόμενα άρθα να περιλαμβάνονται οι πηγές χρηματοδότησης για την έρευνα.

Και τώρα, το τελευταίο πλήγμα για τη φαρμακευτική βιομηχανία: η έρευνα δείχνει ότι όχι μόνο είναι εικονικά χάπια, που ονομάζονται placebos, (που χρησιμοποιούνται στην επιστημονική έρευνα για έλεγχο) αλλά είναι και εξίσου αποτελεσματικά για την αντιμετώπιση της κατάθλιψη, όπως τα αντικαταθλιπτικά, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις είναι ακόμη πιο αποτελεσματικά! Στα τέλη του 2004 αναγγέλθηκε από το FDA ότι “τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα μπορεί να συνδεθούν με την αυτοκτονία εφήβων”. Παρόλο που στις κλινικές έρευνες των εγκεκριμένων αντικαταθλιπτικών, δεν υπήρξαν περιστατικά αυτοκτονίας, η προσέγγιση των εφήβων στα προβλήματα είναι πιό παρορμητική και ο αυτοκτονικός ιδεασμός πιό έντονος, στα πρώτα στάδια έναρξης της θεραπείας. Λόγω αυτού, το FDA επιτρέπει τώρα μια προειδοποιητική δήλωση στους γονείς και τα παιδιά που λαμβάνουν SNRIs ή SSRIs από το γιατρό τους. Το FDA έχει διατάξει ότι μια “προειδοποίηση σε μαύρο τετράγωνο” πρέπει να τοποθετείται στα ένθετα συσκευασιών των φαρμάκων. Μια συγκεντρωτική ανάλυση των δοκιμών 9 αντικαταθλιπτικών, οδήγησε σε έναν κίνδυνο αυτοκτονικότητας (αυτοκαταστροφικές σκέψη και συμπεριφορά) δύο φορές πιό υψηλό από ότι το placebo. Επιπλέον, η τελευταία λέξη της τεχνολογίας δείχνει ότι τόσο τα εικονικά χάπια οσο και η ψυχοθεραπεία αλλάζουν την νευρωνική καλωδίωση του εγκεφάλου. Αυτό σημαίνει ότι μπορούμε να πάρουμε την ψυχοθεραπεία από τα αζήτητα και να την επαναφέρουμε στην τιμητική της θέση, όπου και ανήκει.

Αντικαταθλιπτικά VS Ψυχοθεραπεία

Αν η κατάθλιψη είναι τόσο σοβαρή, πώς θα μπορούσε η ψυχοθεραπεία να έχει αποτέλεσμα εκεί όπου τα φάρμακα μας έδωσαν τα αντίθετα (όπως παρενέργειες και πώς μπορούν απλά να σταματήσουν να λειτουργούν, αν είχαν κάποια επίδραση στην αρχή); Πώς η ψυχοθεραπεία έχει την ικανότητα να εξουδετερώσει αυτό που οι φαρμακευτικές εταιρείες έχουν χρεωθεί ως μια χημική ανισορροπία στον εγκέφαλο; Το πιο σημαντικό, πώς θα μπορούσε η συμβουλευτική να αντιμετωπίσει το είδος της κατάθλιψης που βγαίνει από τεταμένες προσωπικές σχέσεις;

Τα καλά νέα είναι ότι «ανισορροπίες» στη χημεία του εγκεφάλου σε καταθλιπτικά άτομα δεν έχουν ποτέ βρεθεί. Δηλαδή, δεν υπάρχει τίποτα σχετικά με τον εγκέφαλο ενός καταθλιπτικού ατόμου που δεν λειτουργεί σωστά. Όταν υπάρχει λιγότερη σεροτονίνη (ο νευροδιαβιβαστής που σηματοδοτεί καλά συναισθήματα) στον εγκέφαλό τους, είναι μια αντανάκλαση της κατάθλιψής τους, όχι η αιτία της. Περισσότερες καλές ειδήσεις είναι ότι η ψυχοθεραπεία είναι πραγματικά η καλύτερη λύση για το είδος της κατάθλιψης που προκείπτει από τεταμένες προσωπικές σχέσεις. Σύμφωνα με την έρευνα του Journal of Marital and Family Therapy (JMFT), τόσο η συμβουλευτική ζευγαριών όσο και η ατομική θεραπεία μπορεί να βελτιώσει την κατάθλιψη, αλλά μόνο η θεραπεία σχέσης βελτιώνει τις σχέσεις.

Έρευνα με λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI), καταδεικνύει ότι φάρμακα, εικονικά σκευάσματα, και ψυχοθεραπεία, όλα μπορούν να αλλάξουν τη χημεία του εγκεφάλου. Αλλά πώς θα μπορούσαν τα φάρμακα να έχουν την ίδια επίδραση στον εγκέφαλο, όπως τα εικονικά σκευάσματα; Οι επιστήμονες υποθέτουν ότι τα εικονικά χάπια δουλεύουν, λόγω της προσοχής και φροντίδας που οι ερευνητές δίνουν στους ανθρώπους που συμμετέχουν στο πείραμα. Ομως και η ψυχοθεραπευτική έρευνα καταλήγει στο ίδιο συμπέρασμα. Όταν η ψυχοθεραπεία δουλέυει, το κάνει λόγω της ποιότητας της θεραπευτικής σχέσης. Και έτσι φυσικά η φαρμακευτική θα λειτουργήσει επειδή διανέμεται από τους ερευνητές που μιλούν και ακούνε τους εθελοντές της έρευνας. Αυτό που λέμε εδώ είναι ότι ο τρόπος που μας αντιμετωπίζουν προκαλεί αλλαγές στη χημεία του εγκεφάλου.

Μελέτες που έγιναν στο ζωικό βασίλειο ρίχνουν περισσότερο φως σε αυτό. Το 1986, το Discover Magazine αναφέρει μια έρευνα από την Jacqueline Crawley με χάμστερ της Σιβηρίας, ζώα που ζευγαρώνουν για την αναπαραγωγή. Όταν ενα θυλικό απομακρύνεται μακριά από το σύντροφό της, το αρσενικό δεν λειτουργεί μόνο κατάθλιπτικά, αλλά τα επίπεδα σεροτονίνης στον εγκέφαλο πέφτουν – ένα σίγουρο σημάδι της κατάθλιψης. Αλλά κοιτάξτε αυτό: για να αυξήσουν τα επιπεδα σεροτονίνης σε κανονικά επίπεδα, το μονο που επρεπε να κανουν οι ερευνητές ήταν να εισαγάγουν εκ νέου τη σύντροφο!

Με άλλα λόγια, το πώς αισθάνεστε για τη σχέση σας πραγματικά είναι στο κεφάλι σας, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι άρχισε εκεί. Μερικές φορές διορθώνοντας εξωγενείς παράγοντες είναι το μόνο που χρειάζεται για να διορθωθεί ό,τι δεν πάει καλά στον εγκέφαλο.

Υπάρχει άλλος ενας εξωτερικός παράγοντας που έχει μια ισχυρή επίδραση εκτός από τη φροντίδα και την προσοχή που αναφέρονται ανωτέρω. Ενα άλλο άρθρο του JMFT σημειώνει ότι περισσότερες γυναίκες από άνδρες κάνουν κίνηση για χωρισμό και ότι όταν το κάνουν, αν είχαν ήδη κατάθλιψη, τα συμπτώματά τους αυξάνονται. Οι συγγραφείς εικάζουν ότι το άτομο που κινεί το χωρισμό έχει περισσότερο έλεγχο στα γεγονότα εκείνη τη στιγμή και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η κατάθλιψη αυξάνεται. Ένα από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της κατάθλιψης είναι η απελπισία που προέρχεται από το να είναι κανείς εκτός ελέγχου της κατάστασης. Η πραγματική λύση για τον θεραπευτή ειναι να συνεργαστεί με τον συντρόφο ώστε εκείνος/η να παραιτηθεί από τον έλεγχο, να είναι ακροατής, και να συμπεριφέρεται με σεβασμό, εκτός του ότι δίνει φροντίδα και προσοχή. Στη συνέχεια, ακριβώς όπως στην περίπτωση με τα χάμστερ Σιβηρίας των οποίων η κατάθλιψη αυξήθηκε απλά με την αλλαγή των εξωτερικών συνθηκών, η κατάθλιψη του συντρόφου μπορεί να αυξηθεί επίσης.

Υπάρχει ένα τεράστιο όφελος στη θεραπεία. Οι σύντροφοι σε μια σχέση μπορούν να διδαχθούν πώς να κάνουν ο ένας τον άλλον ευτυχισμένο αντί να τσακώνονται γιατί το άλλο πρόσωπο τους κανει δυστυχισμένους. Με άλλα λόγια, οι σύντροφοι μπορούν να μάθουν πώς να κάνουν την ένεση της σεροτονίνης ο ένας στον εγκέφαλο του άλλου μόνο με ενα καλοβαλμένο χαμόγελο και μια προνοητική χειρονομία. Αυτό είναι πολύ πιο ισχυρό από τα φάρμακα, έτσι δεν είναι;

Εισαγωγική Φωτογραφία:

Πηγές / Περισσότερες πληροφορίες

  • Psychcentral.comHow To Manage Depression Without Meds by Dr. Deb Schwarz Hirschhorn
  • Βάρβογλη Λίζα, (2006), Ερευνώντας τους λαβυρίνθους του εγκεφάλου, Κλινική νευροψυχολογία, Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα.
  • Ζερβής χρήστος, (2003), Ψυχοπαθολογία του ενήλικα, Ηλεκτρονικές Τεχνικές Ε.Π.Ε., Αθήνα

]]>

17 Οκτ 2011

Το δευτερεύον όφελος

Δευτερεύoν όφελος είναι ένας ψυχολογικός όρος ο οποίος περιγράφει τους κρυφούς λόγους για τους οποίους κάποιος μπορεί να εμμένει σε μια καταστροφική συμπεριφορά, κατάσταση η σχέση. Ο όρος αυτός βασίζεται στην άποψη ότι υπάρχουν πολλά, μη εμφανή πλεονεκτήματα κυρίως κοινωνικά και διαπροσωπικά που οδηγούν τα άτομα στο να διατηρούν και να διαιωνίζουν αρνητικές καταστάσεις.

Δυστυχώς το δευτερεύον όφελος υποστηρίζεται από πολύπλοκες διεργασίες που είναι βαθιά ριζωμένες στο υποσυνείδητο και είναι σχεδόν αδύνατο να εντοπιστούν και να γίνουν κατανοητές από το ίδιο το άτομο χωρίς ψυχολογική υποστήριξη από ειδικό. Ακόμα και κατά τη διάρκεια της θεραπείας είναι πολύ δύσκολο να για το ίδιο το άτομο να αντιληφθεί ότι μπορεί να υπάρχει όφελος που λειτουργεί ως κίνητρο για την επανάληψη αυτοκαταστροφικών συμπεριφορών. Το ερώτημα που πρέπει να τεθεί εδώ είναι εάν το άτομο θέλει πραγματικά να θεραπευτεί η έχει ισχυρούς λόγους να αντιστέκεται και να εμμένει στο φαύλο κύκλο.

Ένα πολύ απλό παράδειγμα είναι ο χρόνιος πόνος που έχει ψυχοσωματική βάση. Το δευτερεύον όφελος σε αυτή την περίπτωση είναι αρκετά εμφανές. Το άτομο που πάσχει μπορεί ανά πάσα στιγμή να αποφύγει οποιαδήποτε υποχρέωση μπορεί να έχει χρησιμοποιώντας αυτή τη δικαιολογία. Μπορεί να μην πάει στη δουλεία, να μην κάνει τις δουλείες τους σπιτιού ή και να αποφύγει μια συνάντηση.

Ένα πολυπλοκότερο παράδειγμα είναι οι γυναίκες ή οι άντρες που συνεχίζουν να μένουν σε αυτοκαταστροφικές σχέσεις, παρότι έχουν πλήρη επίγνωση των αρνητικών επιπτώσεων που έχουν αυτές οι σχέσεις στη ζωή τους. Το ρητό “καλύτερα ο βάλτος που ξέρουμε”, περιγράφει σφαιρικά τo δευτερεύον όφελος που απορρέει από αυτό το φαινόμενο. Ο βάλτος στην προκειμένη περίπτωση είναι η αυτοκαταστροφική σχέση. Ο βάλτος αυτός έχει στενά όρια και περιορίζει την εξέλιξη του ατόμου που υποσυνείδητα έχει επιλέξει να κατοικεί μέσα του. Τα στενά όρια και ο περιορισμός είναι τα αρνητικά στοιχεία αυτού του περιβάλλοντος αλλά είναι παράλληλα και θετικά αν τα εξετάσουμε ως δευτερεύοντα οφέλη.

Ο περιορισμός αυτός μπορεί να λειτουργήσει ως φαινομενικά θετικός για την συγκεκριμένη γυναίκα. Κατ αρχήν της προσφέρει μια ψευδή αίσθηση ασφάλειας, βρίσκεται στο περιβάλλον που ξέρει και έχει μάθει να λειτουργεί και να ελίσσεται. Για παράδειγμα μπορεί να μην της αρέσει το γεγονός ότι τσακώνετε με την σχέση της, αλλά μπορεί να την αποζημιώνει η συγνώμη , οι αγκαλιές και οι υποσχέσεις που θα ακολουθήσουν. Ο τσακωμός δηλαδή είναι το τίμημα που πρέπει να πληρώσει για να αναδυθεί το δευτερεύον όφελος.

Επίσης λόγω του ότι η συγκεκριμένη γυναίκα είναι περιορισμένη, απαλλάσσεται από κάθε ευθύνη και προπάντων δεν χρειάζεται να πάρει κανένα ρίσκο. Διαλέγει δηλαδή την αυτοκαταστροφική σχέση από το να ρισκάρει και να ξεκινήσει μια νέα γνωριμία που θα την βγάλει από το βάλτο που ξέρει. Η συνήθεια υπερνικά την αβεβαιότητα.

Πρέπει λοιπόν όλοι μας να αναρωτηθούμε γιατί διαιωνίζουμε καταστάσεις οι οποίες είναι δυσλειτουργικές και να προσπαθήσουμε να το αλλάξουμε.

Φωτογραφία:

]]>