12 Ιούν 2019

Παιδική Εργασία: Μία σύγχρονη πραγματικότητα

Με αφορμή την σημερινή παγκόσμια ημέρα κατά της παιδικής εργασίας, είναι χρήσιμο να δούμε ορισμένες βασικές πληροφορίες για ένα πρόβλημα που παρόλο που θεωρούμε ότι είναι στοιχείο του παρελθόντος μας και δεν μας αγγίζει πλέον, εντούτοις συνεχίζει να υπάρχει σε μεγάλο μέρος του πλανήτη.

Σύμφωνα με στοιχεία της UNICEF και του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας, υπολογίζεται ότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν 168 εκατομμύρια παιδιά σε όλο τον κόσμο, ηλικίας 5-17 ετών τα οποία εργάζονται1 . Η παιδική εργασία δεν αφορά απλά παιδιά τα οποία εξαναγκάζονται να εργάζονται, αλλά και αυτά που υπόκεινται τις χειρότερες μορφές οικονομικής εκμετάλλευσης, συμπεριλαμβανομένης της διαβίωσής τους σε συνθήκες σύγχρονης σκλαβιάς, εξαναγκασμού τους σε συμμετοχή σε πολεμικές επιχειρήσεις αλλά και η εκμετάλλευσή τους για άλλες παράνομες δραστηριότητες όπως είναι η διακίνηση ναρκωτικών ή ακόμη και η πορνεία.

Ποσοστά παιδικής εργασίας ανά χώρα (Πηγή: Our World in Data)

Τα παιδιά, όντας το μέλλον μας, χρήζουν ιδιαίτερης προστασίας. Η Σύμβαση των Δικαιωμάτων των Παιδιών2, την οποία έχουν υπογράψει η πλειοψηφία των χωρών όλου του πλανήτη υπογραμμίζει πως τα παιδιά έχουν το δικαίωμα στη ζωή, την ελευθερία, την ασφάλεια και προστασία από κάθε μορφή απάνθρωπης μεταχείρισης. Τα παιδιά τα οποία εξαναγκάζονται να εργάζονται, αποκλείονται σε έναν μεγάλο βαθμό από την κατάλληλη εκπαίδευση και την ομαλή ψυχοκοινωνική τους ανάπτυξη ανάλογη της ηλικίας τους. Αυτό έχει τεράστιες επιπτώσεις στα ίδια τα παιδιά (ψυχολογικές, σωματικές, μαθησιακές, αναπτυξιακές, οικονομικές κτλ), αλλά και στις κοινωνίες γενικότερα.

Παγκοσμίως αναπτύσσονται διάφορα προγράμματα παιδικής προστασίας που σκοπό έχουν την ενημέρωση του κοινού για το πρόβλημα της παιδικής προστασίας, τις μορφές που μπορεί να έχει η εκμετάλλευση των παιδιών αλλά και τον κεντρικό ρόλο που οφείλει να έχει το εκπαιδευτικό σύστημα, το οποίο λειτουργεί ως δίχτυ προστασίας για τα παιδιά αυτά και μία πρώτη γραμμή καταγραφής και αντιμετώπισης προβλημάτων παιδικής προστασίας, συμπεριλαμβανομένης και της παιδικής εργασίας.

Όπως φαίνεται και από το διάγραμμα που ακολουθεί από σχετική έρευνα3 η οποία παρουσιάζεται και στο Our World in Data4, η αρνητική συσχέτιση μεταξύ των ωρών παιδικής εργασίας και του ποσοστού παρακολούθησης σχολείου είναι υπαρκτή και ιδιαίτερα ισχυρή. Όσες περισσότερες ώρες αναγκάζεται να εργάζεται ένα παιδί, τόσες λιγότερες ώρες αφιερώνει στην εκπαίδευσή του.


Παρόλο που όπως βλέπουμε και από τον χάρτη, η παιδική προστασία αφορά κυρίως χώρες της Αφρικής, της Νότιας Αμερικής και της Ασίας, αυτό δεν σημαίνει ότι εμείς μπορούμε να αδιαφορούμε. Περιπτώσεις παιδικής εργασίας μπορεί να συναντήσουμε και εμείς στην καθημερινότητά μας, και δυστυχώς πολλές φορές μπορεί να περνούν απαρατήρητες, είτε λόγω της εθνικής καταγωγής του παιδιού, είτε γιατί η παιδική εργασία εμφανίζεται ως «βοήθεια» στην εργασία ενός ενήλικα.

Κανένα παιδί δεν πρέπει να μένει εκτός σχολείου. Κανένα παιδί δεν πρέπει να στερείται της παιδικής του ηλικίας και των βασικών του δικαιωμάτων.

Εισαγωγική Εικόνα

Πηγές / Διαβάστε περισσότερα

  1. UNICEF: Child labour []
  2. Convention of the Rights of the Child []
  3. Eric V. Edmonds «Child Labor», Chapter 57 in T. Paul Schultz, John Strauss (2008), Handbook of Development Economics, Volume 4. North Holland []
  4. Ortiz-Ospina & Roser (2019). Child Labor. Our World in Data []
20 Νοέ 2012

Οι γιατροί του Τρίτου Ράιχ: ρατσισμός, στείρωση, ευθανασία, εξόντωση

Οι γιατροί του Τρίτου Ράιχ από tvxorissinora Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου πολλοί γιατροί στην Γερμανία προσέφεραν τις υπηρεσίες τους στο Τρίτο Ράιχ, παίρνοντας μέρος σε διάφορα προγράμματα του ναζιστικού καθεστώτος τα οποία είχαν ως στόχο την ανάδειξη της «Άριας φυλής», μέσω της εξόντωσης ή/και στείρωσης όσων οι ναζί θεωρούσαν υπάνθρωπους: άτομα με αναπτυξιακές και ψυχικές διαταραχές, ομοφυλόφιλους, Εβραίους κτλ Αυτό το πολύωρο ντοκιμαντέρ παρουσιάζει βίντεο της εποχής εκείνης και περιγράφει το σύνολο των ρατσιστικών και απάνθρωπων «ιατρικών» προγραμμάτων εξόντωσης στα οποία οι Γερμανοί γιατροί του Τρίτου Ράιχ καταπάτησαν κατάφωρα τον όρκο του Ιπποκράτη. Η «Πανελλαδική Συσπείρωση για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση» και τα «Τετράδια Ψυχιατρικής» διοργανώνουν δημόσια προβολή του ντοκιμαντέρ στον χώρο του Τεχνόπολις (‘Τεχνόπολις’ Δήμου Αθηναίων, Αμφιθέατρο Αθήνα 9.84, Πειραιώς 100, Γκάζι), στις 3 Δεκεμβρίου 2012, από 17.00-21.00. ]]>

01 Μαΐ 2012

Ψυχοϊστορικά: 1 Μαϊου 1657: Ανοίγει το άσυλο Salpêtrière στο Παρίσι

Σαν σήμερα, την 1η Μαϊου 1657, ανοίγει το άσυλο Salpêtrière στο Παρίσι, το οποίο αρχικά δεχόταν όλους όσοι ήταν μη επιθυμητοί από τον κοινωνικό τους περίγυρο ή το κράτος. Τη δεκαετία του 1830 ήταν ένα από τα πρώτα άσυλα το οποίο υπέστη σημαντικές αλλαγές ανθρωπιστικού χαρακτήρα ώστε να φιλοξενεί αποκλειστικά και μόνο άτομο με ψυχικές παθήσεις και νοητική υστέρηση. Οι αλλαγές στο σύστημα του ασύλου σε μεγάλο βαθμό έγιναν χάρη στην προσωπική δουλειά και ενδιαφέρον του Δρ. Philippe Pinel, ενός από τους πρώτους Γάλλους γιατρούς που ασχολήθηκε με το θέμα των ψυχικών παθήσεων και τα δικαιώματα των εγκλείστων σε άσυλα τύπου Salpêtrière.

Εισαγωγική Φωτογραφία
  • Philippe Pinel Releasing Lunatics from Their Chains at the Salpetriere Asylum in Paris in 1795, by Tony Robert-fleury
]]>

10 Οκτ 2011

Το φαινόμενο της ομοφοβίας

Η Ομοφοβία η Ομοερωτοφοβία ορίζεται από το Journal of Homosexuality ως μια παθολογική έκφραση αρνητικών συναισθημάτων καθώς και συμπεριφορών κατά των ομοφυλόφιλων. Πολλές μελέτες έχουν αποδείξει ότι αυτό το φαινόμενο βασίζεται στην προκατάληψη που δημιουργείται από την άγνοια και καταλήγει σε διάκριση ενάντια στους ομοφυλόφιλους. Το μίσος αυτό έχει ως βάση του το φόβο καθώς και την έλλειψη ανοχής προς τη διαφορετικότητα και είναι άμεσα συνδεδεμένο με το ρατσισμό και το σεξισμό.

Η ομοφοβια μπορεί να εκφραστεί με πολλούς διαφορετικούς τρόπους όπως λεκτικές επιθέσεις, εξευτελισμό, διακρίσεις στο χώρο εργασίας, λογοκρισία στα Μ.Μ.Ε, ακόμη και με ακραίες μορφές βίας τα λεγόμενα εγκλήματα μίσους (εξαιτίας σεξουαλικού προσανατολισμού) που επιφέρουν ακόμα και το θάνατο. Τα άτομα που ενεργούν με τέτοιους τρόπους χαρακτηρίζονται ως ομοφοβικά.

Υποσυνείδητος σκοπός του ομοφοβικού ατόμου είναι μέσω των παραπάνω αρνητικών εκδηλώσεων απέναντι στου ομοφυλόφιλους να διαφοροποιήσει τη θέση του και να δείξει έμπρακτα ότι δεν ανήκει και δεν θέλει να ανήκει σε αυτή την κατηγόρια ατόμων που θεωρεί ως μη φυσιολογικά. Πολλές έρευνες έχουν δείξει ότι οι ομοφοβικές συμπεριφορές συνδέονται άμεσα με χαμηλή αυτοεκτίμηση, ανασφαλή κοινωνική ταυτότητα καθώς και με καταπιεσμένα ομοερωτικά συναισθήματα. Μόνο άτομα που είναι αμφιλεγόμενα ως προς τη δική τους ταυτότητα αντιλαμβάνονται την ομοφυλοφιλία ως απειλή και αντιδρούν με βία όταν έρχονται αντιμέτωποι με τη διαφορετικότητα η οποία τους προκαλεί μεγάλο ποσοστό άγχους (Simoni & Walters 2001).

Τύποι Ομοφοβίας

  • Προσωπική Ομοφοβία : Η άποψη ότι οι ομοφυλόφιλοι είναι ανήθικοι, αμαρτωλοί, άρρωστοι και κατώτεροι από τους ετεροφυλόφιλους. Όταν παρατηρείται αυτό το φαινόμενο σε ομοφυλόφιλο άτομο ονομάζεται Εσωτερικευμένη Ομοφοβια.
  • Διαπροσωπική Ομοφοβια : Είναι ο φόβος και το μίσος απέναντι στους ομοφυλόφιλους που εκφράζεται με αρνητικές συμπεριφορές και επιθετικές τάσεις.
  • Ομοφοβια της Κουλτούρας : Αναφέρεται στις κοινωνικές δομές και τις άγραφες “νόρμες” που υποδεικνύουν πως το να είσαι ετεροφυλόφιλος είναι το μόνο φυσιολογικό και αποδεκτό από το κοινωνικό σύνολο.
  • Θεσμική Ομοφοβια : Το φαινόμενο όπου η Κυβέρνηση, η Εκκλησία ,η Παιδεία καθώς και διάφορες επιχειρήσεις κάνουν διακρίσεις με βάση τον σεξουαλικό προσανατολισμό.

Στην Ελλάδα, τη χώρα που γέννησε τη δημοκρατία, από πρόσφατη ερευνά αποδεικνύεται ότι παρόλο που το 17% του δείγματος αναφέρει ότι έχει φίλους ομοφυλόφιλους, το 84% διαφωνεί με το γάμο μεταξύ ομοφυλόφιλων και το 89% διαφωνεί με την υιοθεσία παιδιών από ζευγάρια του ίδιου φύλου (Ευρωβαρόμετρο 2006-2008). Αυτά τα ποσοστά είναι πολύ μεγαλύτερα συγκριτικά με την υπόλοιπη Ευρώπη με αποτέλεσμα η Ελλάδα να τοποθετείται ανάμεσα στις πιο ομοφοβικές χώρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Paulou,2009).

Ας ελπίσουμε ότι με σωστή παιδεία και ενημέρωση θα μειωθεί η άγνοια και το φαινόμενο της ομοφοβιας στο μέλλον θα εξαλειφθεί. Παρόλο που η ομοφοβία δεν έχει καταχωρηθεί ποτέ ως επίσημη διαταραχή στο DSM προσωπικά πιστεύω ότι εάν η ερευνά το υποστηρίξει ίσως στο μέλλον και να δούμε μια τέτοια καταχώρηση.

Αναδημοσίευση από το Healthier World έπειτα από σχετική άδεια: Το φαινόμενο της ομοφοβίας

Εισαγωγική Φωτογραφία

]]>

06 Οκτ 2011

Καταδίκη της Ελλάδας για τον υποχρεωτικό εγκλεισμό δύο ψυχικά ασθενών

Όπως αναφέρει και το Έθνος, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων καταδίκασε την χώρα μας καθώς δύο πολίτες οδηγήθηκαν σιδεροδέσμιοι σε ψυχιατρικά ιδρύματα δίχως να τηρηθούν οι διαδικασίες που προβλέπονται από το Νόμο. Με άλλα λόγια το ίδιο το κράτος παρανομεί εις βάρος των πολιτών, καταπατώντας τους νόμους και κάθε έννοια ανθρωπίνου δικαιώματος. Όπως αναφέρει το ίδιο άρθρο:

Σύμφωνα με αυτές [τις νόμιμες διαδικασίες] ο ασθενής θα πρέπει να εξεταστεί από ειδικό για να διατυπωθεί η ιατρική εκτίμηση του περιστατικού το πολύ μέσα σε 48 ώρες (μετά την υποβολή του αιτήματος για αναγκαστικό εγκλεισμό είτε από συγγενείς, είτε αυτεπαγγέλτως). Εάν ο εισαγγελέας αποφασίσει -βάσει της ιατρικής γνωμάτευσης- τον εγκλεισμό προσώπου σε ψυχιατρείο οφείλει μέσα σε 3 ημέρες να υποβάλει σχετικό αίτημα στο αρμόδιο Πρωτοδικείο το οποίο στη συνέχεια θα πρέπει να συνεδριάσει μέσα σε 10 ημέρες για να αποφασίσει για ενδεχόμενη εισαγωγή και νοσηλεία (σύνολο 13 ημέρες).

Αυτό που έχει επίσης ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι ότι η απόφαση κάνει λόγο στις ελληνικές «πατέντες» όσον αφορά τις ιατρικές γνωματεύσεις. Καθώς ο νόμος απαιτεί ιατρική γνωμάτευση, πολλές φορές αυτή περιορίζεται σε μερικές λέξεις και αοριστολογίες τύπου «ψυχωσικό σύνδρομο» δίχως να περιγράφει επαρκώς τους λόγους για τους οποίους το άτομο πρέπει να εγκλειστεί υποχρεωτικά σε ψυχιατρική κλινική. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι ψυχιατρικές κλινικές στην Ελλάδα -με αποκλειστική ευθύνη του Κράτους με τους νομικούς λαβύρινθους που δημιουργεί- δεν είναι ιδιαίτερα υψηλών προδιαγραφών, ιδιαίτερα όσον αφορά αυτούς που νοσηλεύονται και πολλές φορές καθηλώνονται υποχρεωτικά . Όσοι έχουμε εμπειρία από τον Ελληνικό Στρατό και την Ομάδα Ψυχοκοινωνικής Μέριμνας γνωρίζουμε από πρώτο χέρι αυτού του τύπου τις ελληνικές πατέντες στα παραπεμπτικά και στις γνωματεύσεις των ψυχιατρικά ασθενών.

Μία από τις πιο ανατριχιαστικές πραγματικότητες που περιγράφει η απόφαση είναι η τακτική ο ψυχικά ασθενής να οδηγείται στην ψυχιατρική κλινική με περιπολικό της Αστυνομίας, φορώντας χειροπέδες, με ότι αυτό συνεπάγεται για την επίπτωση που θα έχουν αυτά τα γεγονότα στην ψυχική ή/και την σωματική υγεία του. Όσοι μένουν σε νησιά δε, μετεπιβιβάζονται από πλοίο σε πλοίο για μερικές μέρες μένωντας στο ενδοιάμεσο ακόμη και στα Τμήματα Μεταγωγών!

Η πρωτόγονη κατάσταση που επικραττεί στην Ελλάδα στον τομέα της ψυχικής υγείας είναι απλά απαράδεκτη. Το πρόσωπο μιας κοινωνίας φαίνεται στο πως φέρεται στους αδύναμους και στις εσωτερικές «εξωομάδες» όπως είναι οι φυλακισμένοι, οι ψυχικά ασθενείς και οι μετανάστες οι οποίες κρατούνται σε απόσταση ασφαλείας και πολλές φορές γίνονται θύματα καταπάτησης των βασικών νομικών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους.

Εισαγωγική Φωτογραφία

]]>

24 Σεπ 2011

Καμπάνια για την κατάργηση των μηχανικών καθηλώσεων

Στην εκδήλωση «Διεκδικώντας τα δικαιώματά μας στο χώρο στη ψυχικής υγείας- χαράζοντας διαδρομές ανάρρωσης», που οργανώθηκε, στις 8-9 Ιουνίου 2011, από τα ΚΨΥ Αγίων Αναργύρων και από Δίκτυο Hearing Voices Αθήνας, πάρθηκε, ως προϊόν μιας συζήτησης που αναπτύχθηκε σε μεγάλο μέρος της διημερίδας, η πρωτοβουλία να ξεκινήσει μια καμπάνια κατά των μηχανικών καθηλώσεων και γενικά της κατασταλτικής λογικής και πρακτικής που διέπει την ψυχιατρική φροντίδα, όπως αυτή ασκείται στην συντριπτική πλειονότητα των υπηρεσιών (στον δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα, νοσοκομειακών και στεγαστικών) , αλλά και την φροντίδα όλων γενι

κώς των ατόμων με ποικίλα προβλήματα και ανάγκες, παιδιών, ενηλίκων και ηλικιωμένων, που περιθάλπονται στα πάσης φύσεως ιδρύματα.

Αρχικά, στην εκδήλωση, 50 άτομα υπέγραψαν την έκκληση για μια «εκστρατεία κατά την μηχανικών καθηλώσεων». Εν συνεχεία, έγιναν δυο συναντήσεις όπου προσκλήθηκαν όλοι όσοι υπέγραψαν (παρά την καλοκαιρινή περίοδο, προσήλθαν αρκετοί από αυτούς) για να συνταχθεί ένα κείμενο, το οποίο θα αποτελούσε τη βάση αυτής της καμπάνιας. Το κείμενο αυτό κυκλοφορεί τώρα για περαιτέρω υπογραφές, με κάθε τρόπο – και μέσω διαδικτύου. Η συλλογή υπογραφών αποτελεί μέρος της καμπάνας, πλευρές της οποίας είναι όσα αναφέρονται στο ίδιο το κείμενο. Μια επόμενη στιγμή θα είναι η οργάνωση, το φθινόπωρο, μιας δημόσιας εκδήλωσης με αυτό το θέμα, όπου θα κληθούν να μιλήσουν τόσο αυτοί/τές που υφίστανται την ιδρυματική βία, όσο και αυτοί που λειτουργούν εντός των θεσμών που την ασκούν – όπως, φυσικά, και κάθε άλλος ενδιαφερόμενος.

Το κείμενο προς υπογραφή

«Είναι γνωστή η εκτεταμένη και άκρως αυθαίρετη χρήση που γίνεται, σε όλες σχεδόν τις μονάδες ψυχικής υγείας, της μηχανικής καθήλωσης και της απομόνωσης (στα ‘λευκά κελιά’) για την αντιμετώπιση περιστάσεων «επικίνδυνης», υποτίθεται, συμπεριφοράς, αλλά, πολύ συχνά και για τον έλεγχο συμπεριφορών ψυχικά πασχόντων ατόμων που δεν παρουσιάζουν καμιά «επικινδυνότητα», όπως κι΄ αν αυτή οριστεί.

Πέραν, όμως, από το χώρο της ψυχικής υγείας, η μηχανική καθήλωση, το δέσιμο του προσώπου πάνω στο κρεβάτι του (ενίοτε του ποδιού του από ένα πάγκο κοκ), είναι μια ευρέως εφαρμοζόμενη πρακτική, εμβληματική μιας απρόσωπης, απάνθρωπης και ανέξοδης διαχείρισης των πολύπλοκων αναγκών και των ποικίλων δυσκολιών των εγκλείστων σε όλο τα φάσμα των τα κλειστών ιδρυμάτων, από αυτά που είναι εντεταλμένα να φροντίζουν παιδιά μέχρι αυτά που φροντίζουν ηλικιωμένους. Οι μέθοδοι αυτές συνιστούν κατάχρηση και παραβίαση στοιχειωδών ατομικών ελευθεριών και δικαιωμάτων των ψυχικά πασχόντων ατόμων. Αυτή η παραβίαση των δικαιωμάτων φτάνει μέχρι του σημείου να θεωρείται απολύτως φυσικό, στην κατεστημένη ψυχιατρική του σήμερα, να καθηλώνονται μηχανικά ακόμα και άτομα που προσέρχονται εκουσίως για νοσηλεία. Οι πρακτικές αυτές αποτελούν, όπως και η χημική καθήλωση, μια κορυφαία στιγμή στην διαδικασία ακύρωσης του προσώπου, μιαν ακραία μορφή του κατασταλτικού χαρακτήρα της κατεστημένης ψυχιατρικής, αυτής που ‘χάνει τον άνθρωπο πίσω από την αρρώστια’, καθώς την αντιμετωπίζει σαν ‘πράγμα’, ξεκομμένο από το όλο της ύπαρξης και το κοινωνικό σώμα. Σηματοδοτούν τον ανεξέλεγκτο χαρακτήρα μιας ψυχιατρικής εξουσίας, που θεωρεί ότι μόνο αυτή μπορεί να γνωρίζει, να αξιολογεί και ν΄ αποδίδει νόημα στις σκέψεις, στα συναισθήματα και στις επιθυμίες του ‘πάσχοντος άλλου’, μια γνώση/εξουσία (πιο πολύ εξουσία, παρά γνώση) που θεωρεί ότι της δίνει την πλήρη δικαιοδοσία για να κάνει πάνω στο σώμα του άλλου ό,τι στην δεδομένη στιγμή, αυθαίρετα και υποκειμενικά, κρίνει : να το περιορίσει, να το δέσει, να το απομονώσει, να το ναρκώσει – αντί ν΄ αφιερώσει χρόνο, να επικοινωνήσει, να συνομιλήσει, να κατανοήσει. Σε μια τέτοια ψυχιατρική, οι εκδηλώσεις του ψυχικού πόνου (με όσο ακραίο τρόπο κι΄ αν, ενίοτε, οδηγούνται να εκφραστούν) αντί να κατανοηθούν στην πολυπλοκότητα τους και μάλιστα ως συνέπειες, σε μεγάλο βαθμό, του ίδιου του μηχανισμού λειτουργίας της κατασταλτικής ψυχιατρικής, με την πληθώρα των ακούσιων νοσηλειών και των βίαιων προσαγωγών, ακυρώνονται πλήρως ως προς το νόημά τους και απλώς καταστέλλονται. Στο βαθμό που ενσαρκώνουν τον τρόπο που η κατεστημένη ψυχιατρική προσλαμβάνει την ψυχική οδύνη, οι λογικές που διέπουν αυτές τις πρακτικές διαχέονται εκτός ψυχιατρείου και γενικά των μονάδων νοσηλείας, μέσα στις υπηρεσίες που υποτίθεται ότι θα το υποκαθιστούσαν, μετατρέποντας σε επιδερμική την όποια ‘μετάβαση στην κοινότητα’. Αναπαράγουν και διαιωνίζουν τις πρακτικές της φύλαξης και της στέρηση της ελευθερίας στο όνομα της προστασίας και της θεραπείας, εμποδίζοντας την ανάπτυξη νέων και δημιουργικών μεθόδων αντιμετώπισης του ψυχικά πάσχοντος.

Υπογράφετε εδώ

Στο βαθμό, μάλιστα, που εφαρμόζονται κατά κόρον και μέσα στις δομές της λεγόμενης ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης (ξενώνες και οικοτροφεία), δεν κάνουν άλλο από τα να μετατρέπουν αυτές τις δομές σε απλό περιτύλιγμα της διαιώνισης του παλιού σκληρού ιδρυματισμού.

Η εφαρμογή «πρωτοκόλλων», που υποτίθεται ότι συνιστούν «εξορθολογισμό» στη χρήση των πρακτικών αυτών, ενάντια στην καταχρηστική εφαρμογή τους, δεν λειτουργούν παρά ως άλλοθι για την ανεμπόδιστη χρήση τους. Η μηχανική καθήλωση (και η απομόνωση) δεν είναι ιατρική πράξη. Πολύ περισσότερο, δεν είναι μια ουδέτερη ‘διαχείριση του κινδύνου’. Τραυματίζει, συχνά ανεπανόρθωτα, το άτομο που την υφίσταται, ενώ δεν είναι σπάνιοι οι θάνατοι μηχανικά καθηλωμένων ατόμων, συχνά ξεχασμένων για μέρες δεμένων στο κρεβάτι τους – θάνατοι πολύ πιο συχνοί απ΄ όσο συνήθως νομίζεται και που σχεδόν πάντα συγκαλύπτονται από την ‘αλληλεγγύη της συντεχνίας’ και αποδίδονται εντελώς παράνομα σε άλλες αιτίες. Καλούμε όλους τους φορείς και τις ενώσεις της ψυχιατρικής κοινότητας και όλων των επαγγελματιών ψυχικής υγείας, τις ενώσεις και τα κινήματα των χρηστών και των οικογενειών, να πάρουν ανοιχτή και δημόσια θέση ενάντια στην εφαρμογή της μηχανικής καθήλωσης και της απομόνωσης, παντού και κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες, για την άμεση κατάργησή τους, τον χαρακτηρισμό τους ως μεθόδων κατάφωρα αντιθεραπευτικών και καταχρηστικών των δικαιωμάτων των ψυχικά πασχόντων και ως εκ τούτου ως ποινικού αδικήματος, που θα τελεί όποιος τις χρησιμοποιεί. Δεσμευόμαστε στην προσπάθεια δημιουργίας εκείνων των προϋποθέσεων ώστε άτομα που έχουν υποστεί αυτές τις τραυματικές εμπειρίες και /ή άτομα του περιβάλλοντος τους που παρακολούθησαν ανήμπορα να αντιδράσουν την άσκηση αυτής της ιδρυματικής βαρβαρότητας, ή και τον θάνατο των προσφιλών τους προσώπων εξαιτίας αυτών των πρακτικών, να μπορούν να βρουν την αναγκαία στήριξη για δημόσια καταγγελία των όσων υπέστησαν και για νομική συμπαράσταση στις όποιες διεκδικήσεις τους απέναντι σε όσους τους/τις υπέβαλλαν σ΄ αυτή τη βάναυση και απανθρωποποιητική μεταχείριση. Διεκδικούμε όλους εκείνους τους αναγκαίους όρους (ποσοτικούς και ποιοτικούς, μεταξύ των οποίων και την κατάλληλη προς τούτο εκπαίδευση), που έχουν ανάγκη οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας και, πάνω απ΄ όλα, τη ριζικά εναλλακτική κουλτούρα, για μια διαφορετική προσέγγιση στο πρόβλημα της ψυχικού πόνου και στις αναπάντητες ανάγκες που αυτός εκφράζει, η οποία θα αναδεικνύει τις πραγματικές αξίες και αρχές μιας εναλλακτικής ψυχιατρικής ως άρνησης και ξεπεράσματος των πρακτικών του εγκλεισμού και της ιδρυματικής βίας.» Εισαγωγική Εικόνα      ]]>

06 Ιούν 2011

Βάναυση καταπάτηση των δικαιωμάτων των ψυχικά πασχόντων στην Ελλάδα

Αναδημοσίευση άρθρου του Ν. Μορφονιού στην εφημερίδα Αυγή

Xάσμα ανάμεσα στις αναγγελθείσες πολιτικές για τη φροντίδα προς τους ψυχικά πάσχοντες και την ουσιαστική εφαρμογή τους στο πεδίο, με αποτέλεσμα τη συνέχιση του στιγματισμού και του κοινωνικού αποκλεισμού διαπιστώνει η έκθεση της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου με θέμα την «προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία στο πλαίσιο της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης στην Ελλάδα».

Η έκθεση της ΕΕΔΑ αναγνωρίζει αρχικά ότι, σε συνθήκες κρίσης και ασφυκτικών πιέσεων για εξοικονόμηση πόρων, ο πάσχων καταδικάζεται σε ακόμα πιο βάρβαρη απόρριψη και η φροντίδα για τον ίδιο και τα δικαιώματά του κινδυνεύει να συρρικνωθεί. Σύμφωνα με την έκθεση, τα πιο ακανθώδη προβλήματα που αναδύθηκαν στη μέχρι τώρα εφαρμογή του υπάρχοντος θεσμικού πλαισίου και του προγράμματος «Ψυχαργώ», έτσι όπως τα έχουν προσδιορίσει οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας, οι ίδιοι οι ψυχικά πάσχοντες και οι φορείς που δραστηριοποιούνται για την προστασία τους, εντοπίζονται σε 5 πεδία: α) Η μεταχείριση και φύλαξη των ποινικά ακαταλόγιστων ψυχικά πασχόντων προσώπων σε δημόσιο θεραπευτικό κατάστημα, β) οι ακούσιες νοσηλείες, γ) οι δυσλειτουργίες του συστήματος της δικαστικής συμπαράστασης, δ) το δικαίωμα πρόσβασης στον ιατρικό και διοικητικό φάκελο του ψυχικά πάσχοντος, και ε) οι συνθήκες νοσηλείας αυτές καθαυτές.

Σχετικά με τη φύλαξη των ακαταλόγιστων, η ΕΕΔΑ διαπιστώνει ότι εκ των πραγμάτων καταλήγει σε σύγχυση αρμοδιοτήτων μεταξύ του ΥΥΚΑ (και των Ψυχιατρείων όπου αυτοί φυλάσσονται) και του υπουργείου Δικαιοσύνης, στο οποίο κατ’ αρχήν εμπίπτει η αρμοδιότητα διαχείρισης των ακαταλόγιστων. Για παράδειγμα, η Διοίκηση και το προσωπικό του ΨΝΑ Δαφνίου, στο πλαίσιο του οποίου λειτουργεί ‘στεγνό’ πρόγραμμα απεξάρτησης του 18ΑΝΩ, εκφράζουν με κάθε τρόπο τη δυσφορία τους για το γεγονός ότι υποχρεώνονται να δεχθούν στους χώρους τους εξαρτημένους ακαταλόγιστους δράστες, οι οποίοι αξιώνουν τη συνέχιση της συμμετοχής τους σε πρόγραμμα υποκατάστασης του ΟΚΑΝΑ, πράγμα το οποίο έρχεται σε σύγκρουση με τη θεραπευτική μέθοδο την οποία έχει επιλέξει το Ψυχιατρείο για τους νοσηλευόμενους.

Στο ζήτημα της ακούσιας νοσηλείας, το πόρισμα στιγματίζει την εφαρμογή του σχετικού νόμου 2071/1992 ως «προβληματική» και ως διαδικασία per se, αλλά και κυρίως επειδή δεν έχουν δημιουργηθεί όλες εκείνες οι εκτός ψυχιατρείου υπηρεσίες που θα μπορούσαν να δώσουν απαντήσεις/λύσεις εκτός του εγκλεισμού. Τρανή απόδειξη αποτελεί ο αριθμός των ακούσιων νοσηλειών, το ποσοστό των οποίων κυμαίνεται από το 55% ώς το 65%, ενώ σε καμιά χώρα της Ε.Ε. το αντίστοιχο ποσοστό δεν ξεπερνά το 7 ή 8%. Ο αριθμός από μόνος του δείχνει ότι καταστρατηγείται η πρόθεση του νόμου για δικαστική προστασία.

Στην περίπτωση του θεσμού της δικαστικής συμπαράστασης, επισημαίνει ότι η επιλογή των ‘κατάλληλων’ ατόμων να λειτουργήσουν ως συμπαραστάτες γίνεται βιαστικά, το δικαστήριο εκδικάζει την υπόθεση διεκπεραιωτικά, ενώ οι κοινωνικές υπηρεσίες υπολειτουργούν. Στο ζήτημα της πρόσβασης στον ιατρικό φάκελο, η ΕΕΔΑ είναι κατηγορηματική ώς προς τη σημασία της αναγνώρισης και της τήρησης των προβλέψεων του νόμου από όλες τις αρμόδιες αρχές του δικαιώματος πρόσβασης του ψυχικά ασθενούς στον φάκελό του.

Τέλος, η έκθεση διαπιστώνει ότι τα μέτρα και τα μέσα που εφαρμόζονται για τη θεραπευτική αντιμετώπιση των ψυχικά πασχόντων είναι ακόμη ένα πεδίο στο οποίο κάμπτεται ο σεβασμός των δικαιωμάτων. Η κατάχρηση των μηχανικών καθηλώσεων και της απομόνωσης, όπως και η υπερβολική χορήγηση κατασταλτικών φαρμάκων για την αντιμετώπιση περιστατικών με προβλήματα επιθετικότητας/διαταρακτικότητας, παρατηρούνται σε αρκετά Τμήματα των ΨΝ, και όχι μόνο στα «κλειστά τμήματα» των λεγόμενων «ακαταλόγιστων». Καταγγέλλεται όμως πως, εξαιτίας της μη αυστηρής τήρησης πρωτοκόλλων θεραπείας και με την πάγια επίκληση της έλλειψης προσωπικού, ή όταν το ψυχιατρικό τμήμα του νοσοκομείου εφημερεύει και έχουν προστεθεί 20 ράντζα/κλίνες, στις μεθόδους αυτές υποβάλλονται και άλλοι ασθενείς που μπορεί να εκδηλώσουν απλούστερα συμπτώματα αποπροσανατολισμού ή υπερκινητικότητας. Είναι, δε, ασαφές το πώς γίνεται ο έλεγχος, και μεταξύ ποιων επιμερίζεται η ευθύνη στην περίπτωση που θα επέλθει δυσμενές αποτέλεσμα για τον ασθενή, λόγω της επιλογής αυτών των μεθόδων (έχουν γίνει ευρέως γνωστές οι ιστορίες νοσηλευόμενων που πριν από λίγα χρόνια κάηκαν ζωντανοί, όντας καθηλωμένοι στον Ψυχιατρείο).

Εισαγωγική Φωτογραφία:

]]>

18 Φεβ 2011

Μαρτυρία εθελόντριας για την τριτοκοσμική κατάσταση που επικρατεί στο ΚΕΠΕΚ Λεχαινών

Η Ελευθεροτυπία φιλοξενεί ένα άρθρο του Μάκη Νόδαρου1 , το οποίο νομίζω πρέπει να διαβαστεί από όλους. Σε αυτό περιγράφεται η απόλυτη φρίκη που επικρατεί σε ένα από τα πολλά ιδρύματα φιλοξενίας παιδιών με ψυχολογικά και αναπτυξιακά προβλήματα, αυτό του ΚΕΠΕΚ Λεχαινών. Αυτό που δίνει ιδιαίτερη αξία στο άρθρο είναι πως αποτελεί προσωπική μαρτυρία μιας εθελόντριας φυσιοθεραπεύτριας η οποία εργάστηκε στο ΚΕΠΕΚ πριν από περίπου 2 χρόνια και καταγγέλλει τα όσα είδε. Υπογραμμίστε πως το εν λόγω ίδρυμα είναι ήδη κατηγορούμενο για την σοβαρή κακοποίηση ενός παιδιού και το θάνατο ενός άλλου (από το 1988 έχουν πεθάνει τουλάχιστον 30 παιδιά που φιλοξενούνταν εκεί)2 .

Ακολουθούν κάποια αποσπάσματα του άρθρου που περιγράφουν την κατάσταση στο ίδρυμα: Το ΚΕΠΕΠ έχει τρεις ορόφους για τα παιδιά, στο ισόγειο βρίσκονται αυτά με τα λιγότερα κινητικά προβλήματα και οι άλλοι δύο όροφοι είναι για τα παιδιά που βρίσκονται μέσα σε κλουβιά ή είναι δεμένα στα κρεβάτια τους. Η καθημερινότητα στο ισόγειο ξεκινά με ένα υποτιμητικό γδύσιμο για όλα τα παιδιά, μαζί, στο διάδρομο, για να κάνουν ένα σύντομο ντους (συνήθως πλένονται μόνο 3 φορές την εβδομάδα) και το υπόλοιπο πρωινό μένουν μέσα στο κοινό σαλόνι. Πρόκειται για μια μεγάλη αίθουσα, με μοκέτα και τοίχους βαμμένους με αδιάφορα χρώματα- υπάρχει μία τηλεόραση, δεν υπάρχουν καρέκλες, παιχνίδια ή κάτι που να προσφέρει ερεθίσματα. Στους άλλους δύο ορόφους υπάρχουν παιδιά που έχουν διάφορα προβλήματα- από αυτισμό και σύνδρομο Ντάουν, παράλυση, εγκεφαλικές βλάβες και γενετικά προβλήματα. Τα παιδιά που έχουν κάποια κινητική δυνατότητα βρίσκονται μέσα σε ξύλινα κλουβιά με μόνο ένα στρώμα. Ορισμένα από α υτά είναι αυτιστικά ή έχουν δυσκολίες οράσεως, παρ’ όλα αυτά όμως κάποια έχουν συνείδηση και κατανοούν. Οταν αναγκάζονται να ζουν σε αυτές τις συνθήκες συχνά χτυπούν το κεφάλι τους στον τοίχο ή ξεριζώνουν τα μαλλιά τους (ένδειξη σοβαρού ψυχολογικού τραύματος στα παιδιά). Συχνά ακούγεται μουσική από το ραδιόφωνο, που αποτελεί ένα κάποιο ερέθισμα, αλλά τα δωμάτια είναι γυμνά και πολύ ζεστά το καλοκαίρι. Τα περισσότερα παιδιά παραμένουν στα κρεβάτια τους 24 ώρες την ημέρα, 7 ημέρες την εβδομάδα, εκτός από την ώρα που βρίσκονται στο ντους ή είναι τυχερά και τα επιλέγουν οι εθελοντές για να παίξουν μαζί τους. Κατά βάσιν το προσωπικό είναι καλοί άνθρωποι, αλλά το κέντρο μπλοκάρει με τις διαδικασίες και τη ρουτίνα (γραφειοκρατία) που σε καμία περίπτωση δεν αντανακλούν τα δικαιώματα και τις ανάγκες των συγκεκριμένων παιδιών. Το κέντρο χαρακτηρίζεται από την έλλειψη δημιουργικότητας και καινοτομίας, έχει ελάχιστους πόρους και τα παιδιά είναι σοβαρά παραμελημένα για μεγάλες περιόδους, γεγονός που επιδεινώνει την κατάστασή τους. Ενα από τα παραδείγματα που θλίβει τους εθελοντές είναι αυτό ενός 9χρονου κοριτσιού. Υποφέρει από οστεοπόρωση- τα κόκαλά της είναι εύθραυστα και έχουν σπάσει αρκετές φορές. Το προσωπικό φοβάται τόσο πολύ ότι αυτό θα συμβεί και πάλι ώστε έχουν τοποθετήσει το παιδί ανάσκελα δεμένο σε ένα κλουβί, με τα χέρια του δεμένα στις δύο πλευρές του κλουβιού. Στους εθελοντές δεν επιτρέπεται να τη βγάλουν από το κλουβί και ποτέ δεν παίζει ούτε και βγαίνει από το κτίριο. Είναι ένα παιδί γεμάτο αγάπη που υποφέρει, αλλά γελά και ανταποκρίνεται όταν χοροπηδάμε μπροστά από το κλουβί της- δυστυχώς όμως αυτή είναι η μόνη ευχαρίστηση που μπορεί να αντλήσει για λίγα λεπτά κάθε μέρα. Τα ρούχα είναι κοινά, τα παιδιά δεν έχουν δικά τους. Το νερό δίνεται συγκεκριμένες ώρες εκτός και αν κάποια παιδιά μπορούν να εκφράσουν τις ανάγκες τους. Τα περισσότερα παιδιά δεν έχουν εκπαιδευτεί για να πηγαίνουν στην τουαλέτα και φορούν δύο πάνες ταυτόχρονα για να αποφεύγεται το συχνό άλλαγμα- αυτές οι πάνες συνήθως «πνίγουν» τα μικρότερα παιδιά. Εάν τα παιδιά δεν μπορούν να απολαμβάνουν τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα, πώς θα μπορέσουν να προοδεύσουν ως ανθρώπινα όντα και να απολαύσουν τη ζωή τους. Πώς γίνεται σε μια ευρωπαϊκή χώρα, τον 21ο αιώνα, παιδιά με προβλήματα υγείας να στερούνται τα βασικά δικαιώματα για μια καλή ζωή; Τα παιδιά με ειδικές ανάγκες είναι πάνω από όλα ανθρώπινα όντα με δικαιώματα και επιθυμίες, είναι παιδιά που θα πρέπει να μπορούν να προσμένουν ένα καλύτερο μέλλον

Αυτή είναι η Ελλάδα του 2011 κυρίες και κύριοι. Αυτή είναι η ποιότητα της ψυχικής υγείας σε διάφορα ιδρύματα της χώρας μας. Ευτυχώς τόσο ακραίες καταστάσεις είναι μόνο η μειοψηφία ή τουλάχιστον έτσι θέλω να πιστεύω. Όταν διάβασα αυτό το άρθρο δεν ήξερα με ποιον να πρωτο-εκνευριστώ. Με τους υπεύθυνους του ιδρύματος; Με τους προϊσταμένους τους; Με τον εκάστοτε υπουργό Υγείας που επέτρεψε να λειτουργεί ένα τέτοιο κολαστήριο επί των ημερών του; Ή μήπως με την αδιαφορία όλων των υπολοίπων, «απλών πολιτών»; Όταν η ψυχική ασθένεια αποτελεί ακόμη θέμα ταμπού στην ελληνική κοινωνία η οποία προσπαθεί να κρύψει τα παιδιά με τέτοια προβλήματα κάτω από το χαλάκι υπό το φόβο του «τι θα πει η γειτονιά» δεν νομίζω πως θα έπρεπε να περιμένουμε κάτι λιγότερο από το να ανακαλύπτουμε κατά καιρούς αυτά τα «χαλάκια»…

Εισαγωγική Φωτογραφία

]]>

Πηγές / Διαβάστε περισσότερα

  1. Μάκης Νόδαρος. «Πολλές φορές η τροφή σπρώχνεται μέσα στο στόμα τους». Ελευθεροτυπία (Τετάρτη, 16 Φεβρουαρίου 2011) []
  2. Σχολιαστές Χωρίς Σύνορα: «Η θυσία των ψυχών» []