24 Ιαν 2011

Μικρά και Ενδιαφέροντα #22

  • Οι φανταστικοί παιδικοί φίλοι όχι μόνο δεν είναι ένδειξη ψυχοπαθολογίας, αλλά αποτελούν μέρος της φυσιολογικής γνωστικής ανάπτυξης του παιδιού. Τα παιδιά εκφράζουν τα δικά τους «απαγορευμένα» ή καταπιεσμένα συναισθήματα προβάλλοντας τα στους φανταστικούς φίλους τους. Οι γονείς, οι δάσκαλοι και οι ψυχολόγοι μπορούν να αντλήσουν πολύτιμο υλικό για την ψυχολογική κατάσταση του παιδιού παρατηρώντας τη «συμπεριφορά» των φανταστικών φίλων. [Medical News Today]
  • Σύμφωνα με μια πρόσφατη έρευνα του Iowa State University ο εθισμός στα βιντεοπαιχνίδια συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης κατάθλιψης, άγχους και κοινωνικής φοβίας, καθώς το άτομο απομονώνεται από το περιβάλλον και τα συναισθήματά του. Φυσικά δεν είναι όλοι οι gamers «εθισμένοι» και δεν θα εμφανίσουν όλοι οι «εθισμένοι» τα προαναφερθέντα συμπτώματα, εάν δεν έχουν ήδη κάποια τάση για κοινωνική απομόνωση. [Medical News Today]
  • Ένας στους 16 χειρούργους εμφανίζει αυτοκτονικές τάσεις. Δυστυχώς όμως μόλις το ένα τέταρτο των αυτοκτονιών ψάχνει για βοήθεια από κάποιον ψυχολόγο, καθώς οι περισσότεροι φοβούνται ότι η επίσκεψη στον ψυχολόγο μπορεί να καταστρέψει την καριέρα τους. Αυτά είναι τα αποτελέσματα μιας μεγάλης ανώνυμης έρευνας ανάμεσα στους γιατρούς στις ΗΠΑ. [Cognitive Daily]
  • Ψυχο…ιστορικά

    [caption id="attachment_1255" align="alignleft" width="150" caption="O Ivan Pavlov με ένα από τα σκυλιά-πειραματόζωά του"][/caption] Σαν σήμερα, στις 24 Ιανουαρίου 1921 ο Βλαντιμίρ Λένιν ως ένδειξη εκτίμησης της δουλειάς του Ιβάν Παβλόφ, υπέγραψε σχετικό διάταγμα σύμφωνα με το οποίο παραχωρούσε στον Ρώσο ψυχοφυσιολόγο επιπλέον τρόφιμα και περισσότερες προσωπικές ανέσεις.  Ο Pavlov αρνήθηκε την προσφορά καθώς αυτά τα ειδικά δικαιώματα δεν επεκτείνονταν στους συναδέλφους του στο εργαστήριο αλλά ούτε και στα… πειραματόζωά του! Ο Pavlov ήταν ήδη από τότε γνωστός για τα πειράματά του πάνω στην κλασσική εξαρτημένη μάθηση και θεωρούταν ένα πρότυπο και πηγή έμπνευσης για τους επιστήμονες της νεοσύστατης Ρωσικής Σοβιετικής Ομοσπονδιακής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας.]]>

    29 Νοέ 2010

    Μικρά και Ενδιαφέροντα #21

  • Μία από τις πιο μακρόχρονες έρευνες για την θεραπεία της σχιζοφρένειας έδειξε ότι τα «νέα» φάρμακα κατά της σχιζοφρένειας που εισήχθησαν στην αγορά την δεκαετία του ’90 δεν έχουν καλύτερα απότελέσματα από αυτά που χρησιμοποιούνταν ήδη από τις αρχές του ’60. Τι θα κάνουν πλέον οι φαρμακευτικές εταιρίες για να αντιμετωπίσουν αυτό το πρόβλημα; Μια ενδιαφέρουσα ανάλυση από το Nature. [Nature]
  • Μένοντας στο θέμα της σχιζοφρένειας, μια νέα έρευνα του University College London ρίχνει λίγο φως στο μυστήριο που καλύπτει τις διαφορές στην οπτική αντίληψη μεταξύ σχιζοφρενών και κανονικού πληθυσμού. Εδώ και κάποια χρόνια είναι γνωστό πως οι σχιζοφρενείς δεν πέφτουν θύματα της ψευδαίσθησης της μάσκας (hollow mask), στην οποία μια μάσκα γυρισμένη από την ανάποδη πλευρά γίνεται αντιληπτή ως γυρισμένη από την κανονική πλευρά (βλ. βίντεο ). Σύμφωνα με την έρευνα λοιπόν, φαίνεται πως όταν οι σχιζοφρενείς έρχονται αντιμέτωποι με την ψευδαίσθηση ο πρόσθιος λοβός (ο οποίος είναι ο «λοβός της λογικής» που επιτρέπει την ερμηνεία των ερεθισμάτων γύρω μας) δεν έχει τόσο ισχυρή διασύνδεση με τις οπτικές περιοχές, πράγμα που συμβαίνει φυσικά στον κανονικό πληθυσμό. Αποτέλεσμα αυτού είναι οι σχιζοφρενείς να μην μπορούν να ερμηνεύσουν τα οπτικα ερεθίσματα βάσει της λογικής, πράγμα που τους επιτρέπει να μην ξεγελιούνται από την ψευδαίσθηση αυτή (όπως και άλλες φυσικά). [Wired – thx για το link Διγέλαδε!]
  • Το e-science news φιλοξενεί ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο για τον αντίκτυπο των δραστηριοτήτων κατά την παιδική ηλικία στην ψυχολογική ανάπτυξη του παιδιού. Συγκεκριμένα, το άρθρο υποστηρίζει ότι όσο περισσότερο χρόνο παιρνούν οι μεγάλοι με τα παιδιά τους αναπτύσσοντάς τους ικανότητες και χόμπι ή ακόμη και παίζοντας μαζί τους, τόσο μικρότερες είναι οι πιθανότητες ανάπτυξης διαταραχών προσωπικότητας στο μέλλον. Ο λόγος είναι φυσικά γιατί τα παιδιά με αυτόν τον τρόπο αναπτύσσονται γνωστικά και αποκτούν κοινωνικές δεξιότητες, η έλλειψη των οποίων σταδιακά μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη χρόνιων παθολογικών συμπεριφορών. [E-Science News]
  • Ψυχο…ιστορικά

    [caption id="attachment_1192" align="alignleft" width="150" caption="Ο Charcot επιδεικνύει την μέθοδο της ύπνωσης σε μια "υστερική" ασθενή"][/caption]

    Σαν σήμερα, στις 29 Νοεμβρίου 1825 γεννήθηκε ο Jean-Martin Charcot. Ο Charcot ήταν ένας Γάλλος νευρολόγος που ασχολήθηκε πρώτος με τις νευρώσεις, ερευνώντας τη σχέση μεταξύ ύπνωσης και «υστερικών συμπτωμάτων». Η δουλειά του εντυπωσίασε τον Freud, ο οποίος αργότερα ασχολήθηκε εξονυχιστικά με το θέμα αυτό. Ο Charcot, λόγω ακριβώς της συμβολής του στην Ψυχολογία ήταν επίτιμος πρόεδρος του Πρώτου Παγκοσμίου Συνεδρίου Ψυχολογίας το 1889. Πέθανε στις 16 Αυγούστου 1893. Ο γιος του, Jean-Baptiste Charcot ήταν γιατρός και εξερευνητής του νότιου πόλου. Το 1910 ανακάλυψε ένα νέο νησί στην Ανταρκτική, στο οποίο και ονόμασε  Charcot Island και το αφιέρωσε στη μνήμη του πατέρα του.

    Φωτογραφία Une leçon clinique à la Salpêtrière, by Wikipedia]]>

    19 Νοέ 2010

    Μικρά και Ενδιαφέροντα #20

  • Το Psychology Today παρουσιάζει την πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία των σκύλων-βομβιστών. Μπορεί κάποιοι φανατικοί ισλαμιστές να προσπάθησαν πρόσφατα να ανατινάξουν αεροπλάνα τοποθετώντας εκρηκτικά μέσα σε σκύλους, αλλά η πρακτική αυτή είχε πρωτοξεκινήσει από τους Ρώσους τη δεκαετία του 30, κατά τον πόλεμο εναντίον των Γερμανών. Η κλασσική συμπεριφορική μάθηση του Pavlov μπήκε σε εφαρμογή και επαληθεύτηκε με έναν από τους σκληρότερους τρόπους… [Psychology Today]
  • Σύμφωνα με μια πρόσφατη έρευνα του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον, οι δοκιμασίες ευφυίας (IQ tests) είναι λιγότερο έγκυρες για τα παιδιά με αυτισμό. Με άλλα λόγια, το IQ score ενός αυτιστικού παιδιού δεν προβλέπει σωστά τις πραγματικές ικανότητες του στην ανάγνωση, γραφή και τα μαθηματικά. Μερικές φορές το IQ εμφανίζεται υψηλότερο από το κανονικό και άλλες χαμηλότερο. Τα αποτελέσματα αυτά έχουν ιδιαίτερη σημασία για τις ΗΠΑ, στις οποίες οι δοκιμασίες ευφυίας χρησιμοποιούνται ευρέως στα σχολεία για να προβλέψουν την πιθανότητα επιτυχίας των μαθητών. [Medical News Today]
  • Καλά νέα για τους απανταχού gamers! Φαίνεται πως τα ηλεκτρονικά παιχνίδια και ιδιαίτερα τα παιχνίδια πρώτου προσώπου (Halo, Half-Life, Call of Duty κ.α.) καλυτερεύουν την οπτική μας αντίληψη. Παίζοντας ο παίκτης ουσιαστικά εξασκεί τον εγκέφαλό του κάνοντας αρκετές γνωστικές διεργασίες, όπως η παρακολούθηση ενός κινούμενο στόχου, η αναζήτηση πληροφοριών στο περιβάλλον, το φιλτράρισμα των άσχετων πληροφοριών κ.α. Δεν είναι τυχαίο ότι οι Αμερικανοί στρατιώτες ήδη εκπαιδεύονται χρησιμοποιώντας (και) βιντεοπαιχνίδια. [E-Science News]
  • Προσοχή με τα φώτα τη νύχτα. Έρευνες που έχουν γίνει σε χάμστερ υποστηρίζουν ότι όταν κοιμόμαστε ακόμη και υπό αμυδρό φως ο εγκέφαλος επηρεάζεται αρνητικά. Συγκεκριμένα, μετά από 8 εβδομάδες ύπνου υπό αμυδρό φως τα χάμστερ παρουσίασαν περίεργη δραστηριότητα στον ιππόκαμπο, μια περιοχή που μεταξύ άλλων σχετίζεται με την κατάθλιψη. Αν αυτό ισχύει και για τους ανθρώπους, αυτό σημαίνει πως εκτός από το ότι το νυχτερινό φως επηρεάζει τους κιρκαδιανούς ρυθμούς μας, μπορεί να προκαλέσει ακόμη και συμπτώματα κατάθλιψης. [E-Science News]
  • Ψυχο…ιστορικά

    Σαν σήμερα, στις 19 Νοεμβρίου 1901, ο John B. Watson ξεκίνησε τα πρώτα του πειράματα με ποντίκια, ερευνώντας την ικανότητα μάθησης λαβυρίνθων. Μερικά χρόνια αργότερα ο Watson θα γίνει ο ιδρυτής του αμερικανικού μοντέλου συμπεριφορισμού, μιας θεωρίας που προσπαθεί να εξηγήσει την ανθρώπινη (και μη) συμπεριφορά μέσα στα πλαίσια ενός συστήματος μάθησης, θετικής ή αρνητικής. Για παράδειγμα, μέσα στο πλαίσιο του συμπεριφορισμού οι φοβίες εξηγούνται ως αποτέλεσμα μιας διαδικασίας μάθησης στην οποία το υποκείμενο έχει συνδέσει ένα αρνητικό γεγονός με το αντικείμενο του φόβου του (π.χ. επίθεση από σκύλο οδηγεί σε φοβία για σκύλους). Ο Watson είναι ιδιαίτερα γνωστός για τα πειράματά του με τον Μικρό Άλμπερτ, στα οποία έχουμε ξανα-αναφερθεί στο παρελθόν. Φωτογραφία ]]>

    26 Οκτ 2010

    Μικρά και Ενδιαφέροντα #18

  • Μερικές φορές η ανθρώπινη ανοησία γίνεται η άκρη που ξετυλίγει το κουβάρι της γνώσης. Σε αυτή την κατηγορία ανήκει και η αυτοκτονία ενός άνδρα ο οποίος κρεμάστηκε ενώ αυνανιζόταν (erotic asphyxia). Μετά από έλεγχο στο σπίτι του βρέθηκαν βίντεο που είχε τραβήξει ο ίδιος τα οποία έδειχναν τις προηγούμενες φορές που είχε επιχειρήσει ξανά αυτό το επικίνδυνο ερωτικό παιχνίδι. Σε ορισμένα από αυτά τα βίντεο φαινόταν πως ο άνδρας αυτός είχε συμπτώματα βλάβης στον μεσεγκέφαλο (σπασμούς, «κοκκάλωμα» των καρπών κ.α.) τα οποία όμως δεν του προκαλούσαν μόνιμη βλάβη, κάτι που έρχεται σε αντίθεση στις μέχρι τώρα γνώσεις μας για τις βλάβες του μεσεγκεφάλου… [Mind Hacks]
  • Είναι γνωστό πως οι άνδρες έχουν πιο έντονη τάση προς τον αλκοολισμό σε σχέση με τις γυναίκες. Τα αίτια του φαινομένου αυτού πιστεύεται πως είναι εκτός από κοινωνικά και βιολογικά, χωρίς όμως να είναι γνωστός ο ακριβής βιολογικός μηχανισμός που το προκαλεί αυτό. Μια νέα έρευνα των πανεπιστημίων της Columbia και του Yale βρήκε πως μετά από κατανάλωση αλκοόλ οι νευρώνες στους εγκεφάλους των ανδρών απελευθερώνουν περισσότερη ντοπαμίνη, μια ουσία που σχετίζεται με ευχάριστα συναισθήματα και «ανταμοιβή». Αυτό αποτελεί μια πιθανή εξήγηση για την τάση των ανδρών να συνεχίζουν την κατανάλωση όλο και περισσότερου αλκοόλ. [PsyPost]
  • Η νευρική ανορεξία, μια από τις πιο σοβαρές διατροφικές διαταραχές, εκτός από έντονα ψυχολογικά και κοινωνικά προβλήματα προκαλεί φυσικά και πάρα πολύ σοβαρά σωματικά προβλήματα (υποβιταμίνωση, αφυδάτωση, υπονατρεμία κ.α.). Μια έρευνα οφθαλμολόγων όμως βρήκε πως τα άτομα με ανορεξία έχουν πολύ υψηλότερες πιθανότητες να αναπτύξουν σοβαρές μόνιμες βλάβες στους βολβούς των ματιών, κάτι που επηρεάζει τόσο την περιφερειακή όσο και την κεντρική όραση. [Science Daily]
  • Τέλος, ένα νέο που δεν θα αρέσει και πολύ στους Έλληνες, αλλά σίγουρα θα αρέσει στον πρωθυπουργό και το ΔΝΤ. Κάποιοι ερευνητές είχαν την φαεινή ιδέα να δουν εάν συσχετίζεται η απώλεια γνωστικών λειτουργιών με την ηλικία συνταξιοδότησης. Βάζοντας σε σχεδιαγράμματα την μέση ηλικία συνταξιοδότησης και τον μέσο όρο γνωστικών ικανοτήτων σε διάφορες χώρες, φαίνεται πως όσο πιο νωρίς βγαίνει κάποιος στην σύνταξη τόσο πιο νωρίς αναπτύσσει γνωστικά προβλήματα. Φυσικά δεν είναι η δουλειά που μας σώζει, αλλά το ότι ο εγκέφαλός -θέλοντας και μη- εξασκείται κατά τη διάρκεια της εργασίας. Αυτή η έρευνα αποτελεί μια ακόμη απόδειξη του ότι ένας γυμνασμένος εγκέφαλος είναι ένας υγιής εγκέφαλος. [MindBlog]
  • Ψυχο…ιστορικά

    Σαν σήμερα, στις 26 Οκτωβρίου 1967 το ζεύγος Gardner έκανε την πρώτη επίδειξη των ικανοτήτων που είχαν διδάξει στον χιμπατζή Washoe, ο οποίος είχε μάθει να χρησιμοποιεί κάποιες βασικές έννοιες της νοηματικής γλώσσας για να επικοινωνεί με τους εκπαιδευτές του. Η υπόθεση Washoe είχε τραβήξει το ενδιαφέρον ολόκληρου του επιστημονικού κόσμου καθώς ήταν η πρώτη επίδειξη ότι πέραν του ανθρώπου υπάρχουν και άλλα πλάσματα που μπορούν να επικοινωνούν μέσω γλωσσικού κώδικα ο οποίος κάνει σύνδεση μεταξύ σημαίνοντος και σημαινόμενου. Το ζεύγος δέχτηκε φυσικά και πλήθος παρατηρήσεων και ενστάσεων για την επιστημονική αξία του πειράματός του, καθώς δεν ήταν λίγοι αυτοί που ισχυρίζονταν ότι ο Washoe είχε απλά μάθει να χρησιμοποιεί τα χέρια του μέσα από μια διαδικασία απλής συμπεριφοριστικής μάθησης, όπως αυτή που χρησιμοποιείται στα ζώα στα τσίρκο και επομένως η επίδειξη των ικανοτήτων του δεν απαντούσε -τουλάχιστον επαρκώς- στο ερώτημα εάν τα άλλα πρωτεύοντα θηλαστικά μπορούν να χρησιμοποιούν γλωσσικό κώδικα. Αξίζει να αναφερθεί ότι σήμερα πιστεύεται ότι πράγματι ορισμένα είδη πιθήκων φαίνεται πως χρησιμοποιούν κάποιον πολύ βασικό γλωσσικό ή/και σωματικό κώδικα ακόμη και στο φυσικό τους περιβάλλον για να ενημερώσουν για κινδύνους, τροφή ή ακόμη και τα συναισθήματά τους.

    Φωτογραφία

    ]]>