16 Σεπ 2018

Βασικές πληροφορίες για τις διατροφικές διαταραχές

< ![CDATA[Οι διατροφικές διαταραχές έχουν απασχολήσει ιδιαίτερα την επιστημονική κοινότητα αλλά και το ευρύ κοινό, ιδιαίτερα κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Τα ιδιαίτερα αδύνατα μοντέλα που παρουσιάζονταν ως πρότυπα ομορφιάς και οι επικίνδυνες προκλήσεις μέσω διαδικτύου που στοχεύουν στην ανάδειξη συγκεκριμένων σωματότυπων ως πιο ελκυστικών από άλλους, αλλά και οι θάνατοι γνωστών ηθοποιών, παρουσιαστών και μοντέλων από ανορεξία είναι τα πιο χαρακτηριστικά θέματα ειδήσεων που φέρνουν στο προσκήνιο το θέμα των διατροφικών διαταραχών. Περισσότερα

29 Ιαν 2015

Τα πάντα γύρω από τις Διατροφικές Διαταραχές

Ζούμε σε μια εποχή όπου η εικόνα μας και το πως μας βλέπουν οι γύρω μας κυριαρχεί στην καθημερινή μας ζωή. Η προσπάθεια να ατυχούμε την τέλεια γραμμή, να χωρέσουμε στο φόρεμα της βιτρίνας και να εξαφανίσουμε ίχνη κυτταρίτιδας αλλάζοντας την διατροφή μας έχει ως αποτέλεσμα να δημιουργούμε διαταραχές και στις σκέψεις και στα συναισθήματα μας. Αρκετοί άνθρωποι κάνουν διαγνώσεις σε φίλους η συγγενείς όταν πέσουν στην αντίληψη τους λανθασμένες συμπεριφορές διατροφής . Ένα άτομο που πάσχει από διατροφική διαταραχή παρουσιάζει υπερβολική μείωση η υπερβολική αύξηση στην κατανάλωση φαγητού συνοδευόμενο από αισθήματα ανησυχίας για την γενική εικόνα του σώματος του. Οι δυο τύποι διατροφικών διαταραχών είναι η Ψυχογενής Βουλιμία και η Ψυχογενής Ανορεξία και εμφανίζονται κυρίως σε γυναίκες μεταξύ των ηλικιών 15-25. Επιστημονικές μελέτες που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια δίνουν έμφαση και σε μια άλλη μορφή διατροφικής διαταραχής που ονομάζεται Υπερφαγία η όποια έχει εξαπλωθεί σε ένα μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού.

Ψυχογενής Βουλιμία

Η Ψυχογενής βουλιμία έχει ως κύριο χαρακτηριστικό την υπερβολική κατανάλωση φαγητού. Το βουλιμιώ άτομο συνήθως επιλεγεί φαγητά με πολλά λιπαρά και θερμίδες και αρκετές φορές μπορεί να καταφύγει σε ακραίες συμπεριφορές σαν την κατανάλωση κατεψυγμένων τροφών. Αυτή η διατροφική διαταραχή έχει να κάνει με ψυχολογικό καταναγκασμό αφού το άτομο αποφεύγει το βάρος με αποτέλεσμα να καταφεύγει σε εμέτους η αυστηρές δίαιτες για να καθησυχάσει τις ένοχες που νιώθει για το φαγητό. Το άτομο νιώθει πως έχει τον πλήρη έλεγχο στο σώμα του και μπορεί να απολαμβάνει τις μεγάλες ποσότητες φαγητού όμως μπορεί να αποβάλει κάθε είδους τύψεις με λάθος μεθόδους ψυχαναγκασμού.

Αυτός ο φαύλος κύκλος μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφικές αλλαγές στην χημεία του σώματος , να γίνει κίνδυνος για την οδοντοστοιχία λόγο των συχνών εμετών και σε κάποιες περιπτώσεις να οδηγήσει σε διάτρηση του στομαχιού. Εκτός από τα εμφανές χαρακτηριστικά στην συμπεριφορά του ατόμου , παρατηρούνται επίσης σωματικές και ψυχολογικές αλλαγές.

Στο σώμα παρατηρείται αλλαγή βάρους, κακή κατάσταση του δέρματος , ακανόνιστη περίοδος στις γυναίκες, συχνή κούραση και πονόλαιμος. Τα ψυχολογικά συμπτώματα οδηγούν το άτομο να απομονωθεί νιώθοντας αβοήθητο, ενισχύουν μια διαταραγμένη αντίληψη γύρω από το σωματικό βάρος, η κακή συναισθηματική του συμπεριφορά οδηγεί σε κυκλοθυμία και δεν μπορεί να έχει έλεγχο στην ποσότητα φαγητού λόγο μανίας.

Ψυχογενής Ανορεξία

Η Ψυχογενής Ανορεξία έχει ως κύριο χαρακτηριστικό την έλλειψη όρεξης και την άρνηση φαγητού για απώλεια βάρους. Η συμπεριφορά αυτή οφείλεται στην διαταραγμένη εικόνα που έχει το άτομο για το σώμα του και τον φόβο του να δει τον εαυτό του παχύ στον καθρέφτη. Περιορίζει τις ποσότητες που τρώει και πίνει, σε επικίνδυνο επίπεδο δημιουργώντας μια ψυχική ασθένεια η οποία μπορεί να καταλήξει ακόμα και στον θάνατο. Μετά από κάποιο διάστημα τα ζωτικά όργανα δεν λειτουργούν σωστά, τα κόκκαλα αδυνατίζουν και το ανοσοποιητικό σύστημα δεν μπορεί να αντεπεξέλθει. Οι χημικές αλλαγές που προκαλούνται στο σώμα επηρεάζουν τον εγκέφαλο στερώντας από το άτομο το δικαίωμα να πάρει λειτουργικές αποφάσεις.

Πανεπιστημιακές μελέτες σε άτομα με Ψυχογενή Ανορεξία έδειξαν πως συνήθως τα παιδιά που συμμορφώνονταν με όλες της οδηγίες των γονέων ,ήταν υπάκουα , δεν θύμωναν και είχαν την τάση να ευχαριστούν τους άλλους είναι πιο ευάλωτα γιατί έχουν μάθει να κρύβουν τα συναισθήματα και τους φόβους τους. Στην συμπεριφορά ατόμου με Ψυχογενή Ανορεξία παρατηρείται μυστικότητα, επιλογή ρούχων σε μεγάλα μεγέθη, εμετοί , υπερκινητηκότητα και τάση να κόβει το φαγητό σε πολύ μικρά κομμάτια.

Στο σώμα γίνεται αισθητή η απώλεια βάρους, λιποθυμίες, πρήξιμο στο στομάχι και πρόσωπο, ξηρό δέρμα, χάσιμο της λίμπιντο και μείωση της οστικής μάζας όπου οδηγεί σε οστεοπόρωση. Τα ψυχολογικά συμπτώματα αποκαλύπτουν έντονο φόβο στο βάρος, διαταραγμένες αντιλήψεις για το σχήμα του σώματος, άρνηση για την ύπαρξη προβλήματος και μεγάλες μεταπτώσεις στην διάθεση του ατόμου.

Υπερφαγία

Η Υπερφαγία έχει ως κύριο χαρακτηριστικό την κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων φαγητού σε μικρό χρονικό διάστημα όχι από πεινά αλλά από παρόρμηση. Συνήθως αυτά τα επεισόδια παρουσιάζονται όταν τα άτομα νιώθουν στενοχώρια η βαρεμάρα και τρώνε πολλές φορές και σε περίεργες ώρες. Όταν το άτομο κατανοήσει ότι δεν μπορεί να σταματήσει να τρώει νιώθει ντροπή και ενοχές χωρίς όμως να καταφεύγει σε τρόπους απώλειας φαγητού με το να αυτό-προκαλει εμετό. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το άτομο να γίνεται υπέρβαρο και να παλεύει με το περιττό βάρος τρώγοντας ανεξέλεγκτα. ?τομα με τάσεις Υπερφαγία τείνουν να απομονώνονται και να γίνονται αντικοινωνικά λόγο έλλειψης ελέγχου στο φαγητό και διαφόρων φοβιών.

Αίτια

Οι αιτίες των διατροφικών διαταραχών περιλαμβάνουν κυρίως κοινωνικούς, βιολογικούς και ψυχολογικούς παράγοντες. Συνδέονται συχνά με το άγχος, το θυμό, την έλλειψη ευχαρίστησης και συμπτώματα κατάθλιψης που πηγάζουν από συναισθηματικές και ψυχολογικές δυσκολίες. Στις περισσότερες περιπτώσεις η χαμηλή αυτοεκτίμηση και η λάθος αντίληψη του σώματος μπορεί να θεωρηθεί ως αίτια διατροφικής διαταραχής. Όταν το άτομο κατανοήσει τις αιτίες που το οδήγησαν στα διατροφικά προβλήματα μπορεί να αυξήσει την αυτοπεποίθηση του γνωρίζοντας πως η επιτυχία και οι τέλειες αναλογίες είναι κάτι χειροπιαστό που ελέγχεται και εξαρτάται μόνο από τον ίδιο.

Θεραπεία

Οι διάφοροι ψυχολογικοί παράγοντες των διατροφικών διαταραχών και οι κίνδυνοι υγείας κάνουν απαραίτητη την αναζήτηση Συμβουλευτικής και Ψυχοθεραπείας. Είναι σημαντικό το άτομο κατά την διάρκεια της θεραπείας να μην βάζει την προσοχή του στην απώλεια βάρους αλλά στην σωστή διατροφή για το προσωπικό του όφελος. Τρόποι που θα βοηθήσουν το άτομο να κάνει την αλλαγή είναι να τρώει συχνά γεύματα, να αλλάζει τον τρόπο σκέψης για την διατροφή, να κάνει περισσότερες ευχάριστες δραστηριότητες, να μάθει να χειρίζεται το άγχος και να μάθει να επιβραβεύει τον εαυτό του με κάθε πρόοδο που κάνει διατηρώντας τις αλλαγές. Πολλές από τις σωματικές παρενέργειες θα εξαφανιστούν και θα τροποποιηθούν οι αντιλήψεις για το φαγητό. Το ψυχοθεραπευτικό πρόγραμμα που θα ακολουθεί το κάθε άτομο πρέπει να είναι προσαρμοσμένο στις ατομικές του ανάγκες για το καλύτερο αποτέλεσμα.

Οι διατροφικές διαταραχές μπορούν να θεραπευτούν και είναι σημαντικό για το άτομο να αναζητήσει την θεραπεία το συντομότερο πριν βιώσει τις σοβαρές σωματικές και ψυχολογικές επιπτώσεις. Το άγχος είναι η κυρία αίτια στις διατροφικές διαταραχές όπου οδηγεί σε μεγαλύτερο άγχος στην προσπάθεια αποφυγής κοινωνικής ζωής και σχολίων των γύρω του, ασκώντας του πίεση. Η ψυχολογική κατάσταση δεν θα σταθεροποιηθεί αν δεν νιώσει ασφαλές το άτομο με τον εαυτό του σε σωματικό και ψυχολογικό επίπεδο. Ο ψυχαναγκασμός χρησιμοποιείτε για να καταστείλει συναισθήματα και σκέψεις πόνου , με την προσπάθεια αποφυγής σκέψεων δεν υπάρχει υγείες τρόπος αντιμετώπισης για να νιώσει καλά με τον εαυτό του.

Εισαγωγική Φωτογραφία

]]>

26 Μαΐ 2014

Βραδυνές επισκέψεις στο ψυγείο; Ή αλλιώς σύνδρομο νυχτερινής υπερφαγίας

Αν ξυπνάτε το βράδυ και κατευθύνεστε στην κουζίνα ψάχνοντας κάτι ‘να βάλετε στο στόμα σας’ ίσως σας αφορά το σύνδρομο νυχτερινής υπερφαγίας (Night Eating Syndrome). Για πολλούς ανθρώπους το φαγητό συνδέεται άμεσα με τη συναισθηματική κατάσταση, λειτουργεί σαν «φάρμακο» που ηρεμεί όταν έχουν άγχος, που αποσπά το μυαλό από τα προβλήματα, που τους κάνει να ξεχαστούν, που διώχνει τη θλίψη, τη στεναχώρια…

Η Διαταραχή είναι συχνότερη σε άτομα που παρουσιάζουν διαταραχές ύπνου και σε υπέρβαρα άτομα. Κάποιες φορές δεν συνειδητοποιούν αυτή τη συμπεριφορά της οποίας βασικό χαρακτηριστικό είναι η μεγάλη κατανάλωση τροφής κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Το συγκεκριμένο σύνδρομο όπως και όλες οι διατροφικές διαταραχές συνδέεται με αρνητική αυτοεικόνα και χαμηλή αυτοεκτίμηση, δυσκολία στην διαχείριση και έκφραση των δυσάρεστων συναισθημάτων. Συχνά παρουσιάζεται σε περιόδους έντονου άγχους. Επίσης η κληρονομικότητα παίζει σημαντικό ρόλο όπως και η ανισορροπία συγκεκριμένων ορμονών στον οργανισμό.

Δεν υπάρχουν επίσημα κριτήρια για να γίνει η διάγνωση. Υπάρχουν όμως βασικά χαρακτηριστικά του Night Eating Syndrome:

  • Η συγκεκριμένη διατροφική συμπεριφορά να έχει διάρκεια τουλάχιστον 2 μήνες,
  • κατανάλωση σχετικά μεγάλης ποσότητας φαγητού τη νύχτα,
  • ξύπνημα με σκοπό την αναζήτηση τροφής,
  • 3- 4 επεισόδια λήψης τροφής τις πρώτες πρωινές ώρες,
  • έντονο άγχος ή συναισθήματα λύπης και θλίψης,
  • το πρωί δεν υπάρχει όρεξη για κατανάλωση τροφής αλλά τύψεις για τη νυχτερινή παρασπονδία,
  • αυπνία ή δυσκολία να παραμείνουν στο κρεβάτι, ξύπνημα κατά μέσο όρο 3 με 4 φορές κατά τη νύχτα, που πάντα συνοδεύονται με λήψη τροφής.

Δεν είναι απαραίτητο να συνυπάρχουν όλα τα προαναφερθέντα χαρακτηριστικά για να υπάρξει το σύνδρομο. Βασική χαρακτηριστική συμπεριφορά στο NightEatingSyndrome είναι η κατανάλωση τροφής τη νύχτα.

Υπάρχουν κοινά στοιχεία του συνδρόμου νυχτερινής υπερφαγίας με τη βουλιμία;

Μια βασική διαφορά τους είναι ότι τα βουλιμικά άτομα καταναλώνουν μεγάλη ποσότητα φαγητού και χρησιμοποιούν αντισταθμιστικές συμπεριφορές όπως αυτοπροκαλούμενο εμετό, χρήση καθαρτικών, άσκηση σε έντονο και επίπονο ρυθμό. Ενώ στα υπερφαγικά επεισόδια η λήψη τροφής είναι μικρότερη. Κοινά στοιχεία: Υπάρχουν τύψεις μετά την κατανάλωση τροφής, τρώνε κρυφά και λειτουργούν παρορμητικά δεν μπορούν να σταματήσουν και να ελέγξουν τον εαυτό τους.

Υπάρχει λύση;

Είναι βασικό αυτό που οι διαιτολόγοι τονίζουν ότι η σωστή κατανάλωση τροφής ( ποσοτικά- χρονικά- ποιοτικά) βοηθάει στην αποφυγή εμφάνισης του συνδρόμου.

Αρχικά δοκιμάστε μόνοι να αντιμετωπίσετε την κατάσταση π.χ. αν ξυπνήσετε βράδυ με πρώτη σκέψη το φαγητό δοκιμάστε να μην σηκωθείτε αμέσως από το κρεβάτι. Προσπαθήστε να αποσπάσετε τη σκέψη από την εικόνα του φαγητού ή να αλλάξετε πλευρό για να συνεχίσετε τον ύπνο σας.

Μπορείτε να κρατάτε ημερολόγιο καταγράφοντας σκέψεις και συναισθήματα μόλις ξυπνάτε στο μέσο της νύχτας. Η τακτική αυτή θα έχει διπλό όφελος, μπορεί να βοηθήσει να βρείτε την αιτία που σας οδηγεί σε αυτή τη συμπεριφορά αλλά και το γράψιμο σας αποσπά την προσοχή από το φαγητό.

Αν η ανάγκη είναι έντονη, επιτακτική ακόμη κι αν είστε χορτασμένοι από τροφή τότε αναζητήστε άλλους λόγους συναισθηματικούς και ψυχολογικούς που οδηγούν σε αυτή τη συμπεριφορά. Με άλλα λόγια η τροφή εδώ αποτελεί υποκατάστατο για να ικανοποιήσετε άλλες ανάγκες οι οποίες δεν ικανοποιούνται στην πραγματική σας ζωή κατά τη διάρκεια της μέρας.

Αν οι παραπάνω ‘πρώτες βοήθειες’ δεν είναι αποτελεσματικές το επόμενο βήμα είναι να χτυπήσετε την πόρτα των ειδικών. Η διεπιστημονική προσέγγιση, η συνεργασία ψυχολόγου και διαιτολόγου στις διατροφικές διαταραχές, είναι απαραίτητη προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα στην ρίζα του και να ξεπεραστεί.

Εισαγωγική Εικόνα

]]>

03 Απρ 2013

Γιατί τρώω, αφού δεν πεινάω;

Μπήκε ο Απρίλιος λοιπόν! Όταν αρχίζει να φτιάχνει ο καιρός φτιάχνει ανάλογα και η διάθεσή μας. Τα ρούχα γίνονται όλο και πιο ελαφριά για να ταιριάζουν με τη διάθεση και οι περισσότεροι αρχίζουν να σκέφτονται ότι πρέπει να προετοιμαστούν για το καλοκαίρι που έρχεται, που σημαίνει να απαλλαχτούν από τα κιλά που πήραν το χειμώνα. Ξεκινούν επισκέψεις στο γυμναστήριο, δίαιτες…όμως το φαγητό δεν είναι πάντα βιολογική ανάγκη! Αλλιώς γιατί τρώμε ακόμη κι όταν δεν πεινάμε;

Σε όλους μας έχει συμβεί κάποιες στιγμές στη ζωή μας να καταφεύγουμε στο φαγητό, ακόμη και με παρορμητικό ή ανεξέλεγτο τρόπο. Η ανάγκη που πάμε να ικανοποιήσουμε δεν είναι πάντα η βιολογική, μπορεί να προσπαθούμε τρώγοντας να “δώσουμε τροφή” στη συναισθηματική πλευρά του εαυτού μας.

Οι άνθρωποι που συχνά ξεσπούν στο φαγητό έχουν άρνηση στο να ξεχωρίσουν αυτές τις δύο παραμέτρους. Τονίζουν “τρώω γιατί πεινάω” και για κανένα άλλο λόγο. Αρνούνται την ψυχολογική διάσταση. Η σχέση του κάθε ανθρώπου με το φαγητό έχει τις ρίζες του στη βρεφική του ηλικία. Η σχέση με τη μητέρα, η άμεση ή όχι ικανοποίηση της ανάγκης του για τροφή καθορίζουν τη μετέπειτα διατροφική του συμπεριφορά.

‘Όταν καταφεύγουμε στο φαγητό για να ηρεμήσουμε, να χαλαρώσουμε, να αποφορτιστούμε, τότε δεν καλύπτουμε τη βιολογική μας ανάγκη αλλά ψυχολογικές και συναισθηματικές μας ανάγκες. Το φαγητό μειώνει την ένταση, την αναστάτωση, τη θλίψη, τη μοναξιά έστω στιγμιαία. Ανακουφίζει έστω προσωρινά. Συναισθηματική πείνα είναι η κατάσταση όπου η τροφή χρησιμοποιείται σαν υποκατάστατο και καλύπτει ψυχολογικές ανάγκες οι οποίες δεν μπορούν να καλυφθούν με άλλους τρόπους. Μόλις κάποιος δεν νιώθει καλά αναζητά άμεσα φαγητό.

Το φαγητό προσφέρει απόλαυση και αποσπά το μυαλό από τα πραγματικά προβλήματα του ατόμου (δυσαρέσκεια από τις σχέσεις του, τον τρόπο ζωής, το σύντροφό του κ.α.). Το άτομο που βιώνει συναισθηματική πείνα δεν μπορεί να επιβληθεί στον εαυτό του. Προτιμά να τρώει τις στιγμές που είναι μόνο του. Στη συνέχεια το επόμενο βήμα είναι η δυσαρέσκεια με τον εαυτό για την απώλεια ελέγχου και οι τύψεις. Η συναισθηματική πείνα έχει σαν αποτέλεσμα παραπανίσια κιλά και σε βάθος χρόνου μπορεί να οδηγήσει σε παχυσαρκία.

Η διάκριση ανάμεσα στη βιολογική και τη συναισθηματική πείνα δεν είναι εύκολη. Χρειάζεται ψυχο- εκπαίδευση για να μάθει κάποιος να ξεχωρίζει πότε πραγματικά πεινάει και πότε κάποιο δυσάρεστο συναίσθημα τον αναγκάζει να βρει καταφύγιο στην τροφή. Την επόμενη φορά που θα αισθανθείται έντονη πείνα, προσπαθείστε να εστιάσετε όλη σας την προσοχή στο συναίσθημα. Τι νιώθω τώρα; πεινάω ή κάποιο δυσάρεστο συναίσθημα με πιέζει; Είναι ένα πρώτο βήμα, μια πρώτη κουβέντα με τον εαυτό σας, μια μικρή αρχή.

Πως μετά από αυτή την πρώτη κουβέντα με τον εαυτό μας μπορούμε να ξεχωρίσουμε τη βιολογική από τη συναισθηματική πείνα; Ποιά είναι τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε κατάστασης:

  • Η βιολογική πείνα είναι φυσιολογική ανάγκη για να κρατηθεί ο οργανισμός στη ζωή. Κάθε 4 με 5 ώρες νιώθουμε ότι πεινάμε. Η συναισθηματική πείνα λαβαίνει χώρα μετά από δυσάρεστα γεγονότα π.χ. μετά από διαπληκτισμό. Μπορεί να έχουμε φάει μια ώρα πριν και να νιώθουμε έντονη πείνα. Η συναισθηματική πείνα “έρχεται ξαφνικά” τη μια μπορεί να μην σκεφτόμαστε καν το φαγητό και την άλλη να νιώθουμε απίστευτα πεινασμένοι. Η βιολογική πείνα έρχεται σιγά- σιγά υπάρχουν σημάδια που ειδοποιούν ότι πλησιάζει η ώρα του φαγητού.
  • Η συναισθηματική πείνα είναι άμεση, επιτακτική και χρειάζεται για την ικανοποίησή της συγκεκριμένη τροφή π.χ. σοκολάτα, συγκεκριμένο γλυκό. Η βιολογική πείνα μπορεί να περιμένει, θέλουμε να φάμε αλλά μπορούμε να περιμένουμε και παρά τις προτιμήσεις μπορούμε εναλλακτικά να επιλέξουμε κάτι άλλο.
  • Στην συναισθηματική πείνα η κατάποση του φαγητού είναι γρήγορη, αυτόματη, μηχανική, χωρίς συνειδητοποίηση και δεν αντιλαμβανόμαστε την ποσότητα φαγητού που καταναλώνουμε. Δεν μπορούμε να σταματήσουμε γιατί δεν νιώθουμε να έχουμε χορτάσει παρά τις μεγάλες ποσότητες φαγητού που καταναλώσαμε. Στην βιολογική πείνα υπάρχει επίγνωση του τι τρώμε, πόσο γεμάτο ή άδειο είναι το στομάχι μας και το αίσθημα του κορεσμού έρχεται να μας δηλώσει ότι καλύψαμε τις ανάγκες του οργανισμού μας.
  • Το αίσθημα ενοχής χαρακτηρίζει την συναισθηματική πείνα. Ενώ το άτομο τρώει για να αισθανθεί καλύτερα καταλήγει, μόλις αφήσει το κουτάλι από το χέρι να έχει επιπλέον το φορτίο της ενοχής… ακολουθούν η αυτομομφή, οι τύψεις, η ντροπή, οι υποσχέσεις ότι αυτό συμβαίνει για τελευταία φορά. Στη βιολογική πείνα δεν υπάρχει η ενοχή γιατί με την τροφή καλύπτεις την ανάγκη να παραμείνεις ζωντανός.

Οι περισσότερες δίαιτες αδυνατίσματος αποτυγχάνουν γιατί δεν λαμβάνουν υπόψη τους ψυχολογικούς παράγοντες που σχετίζονται με την πείνα. Το πρώτο πράγμα που είναι απαραίτητο να καταλάβει το άτομο που ακολουθεί μια δίαιτα είναι η διάκριση ανάμεσα στη βιολογική και τη συναισθηματική πείνα. Είναι απαραίτητη η συγκεκριμένη γνώση προκειμένου όχι μόνο να χάσει κιλά, αλλά να αλλάζει τον τρόπο σκέψης του γύρω από το φαγητό.

Εισαγωγική Φωτογραφία

]]>

05 Σεπ 2012

Πώς απεικονίζουν οι γυναίκες με διατροφικές διαταραχές τον εαυτό τους;

Οι γυναίκες που πάσχουν από ανορεξία ή βουλιμία απεικονίζουν τους εαυτούς τους με εμφανώς διαφορετικά χαρακτηριστικά από ό, τι οι γυναίκες που δεν έχουν διατροφικές διαταραχές και οι οποίες θεωρούνται πως έχουν φυσιολογικό βάρος. Αυτό έχει προταθεί σε μια νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Χάιφα που δημοσιεύθηκε στο «The Arts in Psychotherapy»1 .

«Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης δείχνουν ότι οι γυναίκες που πάσχουν ή είναι επιρρεπείς στην ανάπτυξη διατροφικών διαταραχών, όπως η ανορεξία και η βουλιμία, μπορούν να διαγνωστούν με μια απλή και μη-παρεμβατική αξιολόγηση σχεδίου αυτο-εικόνας», εξήγησε ο καθηγητής Rachel-Lev Wiesel, επικεφαλής του Graduate School of Creative Art Therapies στο πανεπιστήμιο της Χάιφα και συν-συγγραφέας της μελέτης.

Η έρευνα, η οποία διεξήχθη από τον καθηγητή Lev -Wiesel μαζί με τον Δρ Jonathan Guez, Shimrit Valetsky, ο Dr Diego Kruszewski Sztul και ο Dr Bat-Sheva Pener, εξέτασαν 76 γυναίκες, 36 εκ των οποίων είχαν διαγνωστεί με νευρική ανορεξία ή βουλιμία, 20 χωρίς διατροφικές διαταραχές, αλλά ήταν υπέρβαρες, και 20 με φυσιολογικό βάρος. Κάθε μία από τους συμμετέχοντες συμπλήρωσαν δύο τυποποιημένα ερωτηματολόγια για τον έλεγχο των διατροφικών διαταραχών και στη συνέχεια ζητήθηκαν να ζωγραφίσουν τους εαυτούς τους. Εκτός του ότι ζητήθηκαν να ζωγραφίσουν, δεν υπήρξαν κατευθυντήριες γραμμές και δεν τέθηκαν περιορισμοί για το σχέδιο.

Η ερευνητική ομάδα αξιολόγησε τα σχέδια και βρήκε διαφορές μεταξύ των ομάδων σε τέσσερις πτυχές:

  • Λαιμός: Οι γυναίκες που πάσχουν από ανορεξία ή βουλιμία έτειναν να σχεδιάζουν ένα μεγαλύτερο λαιμό, αποσυνδεμένο λαιμό ή καθόλου.
  • Στόμα: το χαρακτηριστικό αυτό ήταν περισσότερο εμφανές στα σχέδια από τις γυναίκες που πάσχουν από ανορεξία ή βουλιμία.
  • Μηροί: οι γυναίκες με διατροφικές διαταραχές σχεδίασαν πλατύτερους μηρούς από ό, τι οι άλλες ομάδες της μελέτης.
  • Πόδια: οι γυναίκες με διατροφικές διαταραχές έτειναν να ζωγραφίζουν μορφές χωρίς πόδια ή με αποσυνδεμένα πόδια.
[caption id="attachment_2661" align="aligncenter" width="489"] Αριστερά: Σχέδιο από μια γυναίκα με ανορεξία. Μεσαία: Σχέδιο αυτο-εικόνας από μια γυναίκα που πάσχει από βουλιμία. Δεξιά: Σχέδιο αυτο-εικόνας από μια γυναίκα με φυσιολογικό βάρος. (Πηγή: Πανεπιστήμιο της Χάιφα)[/caption]

Η μελέτη αποκάλυψε επίσης ότι τα σχέδια αυτο-εικόνας μπορούν να ξεχωρίσουν μεταξύ γυναικών με ανορεξία και βουλιμία: τα άτομα με ανορεξία είχαν την τάση να παραλείψουν το στήθος από τα σχέδια τους, ζωγράφιζαν με λιγότερο καθορισμένες γραμμές και μικρότερες μορφές σε σχέση με το μέγεθος της σελίδας.

Προκειμένου να αξιολογηθεί η αξιοπιστία του τεστ, τα πιο έντονα αποτελέσματα συγκρίθηκαν με τα δύο τυποποιημένα τεστ των διατροφικών διαταραχών, και ένας πολύ ισχυρός συσχετισμός βρέθηκε μεταξύ όλων των δοκιμών.

«Οι γυναίκες που πάσχουν από διατροφικές διαταραχές συνήθως τείνουν να κρύβουν την κατάστασή τους, ακόμη και από τους θεραπευτές τους. Συχνά δυσκολεύονται να μιλήσουν για το πρόβλημά τους, έτσι ώστε ένα μη-λεκτικό και μη-παρεμβατικό εργαλείο, όπως ένα απλό αίτημα για ένα σχέδιο αυτο-εικόνας μπορεί να γίνει ένα σημαντικό εργαλείο για δημιουργική θεραπεία μέσω της τέχνης», εξηγεί ο καθηγητής-Lev Wiesel.

]]>

Πηγές / Διαβάστε περισσότερα

  1. Guez, J., Lev-Wiesel Rachel., Valetsky, S., Kruszewski Sztul, D. & Pener, B. Self-figure drawings in women with anorexia; bulimia; overweight; and normal weight: A possible tool for assessment. The Arts in Psychotherapy, 2010; 37 []
04 Σεπ 2012

Η τελειομανία στην Νευρική Ανορεξία

Τα άτομα με ανορεξία που διακινδυνεύουν την υγεία τους στην αναζήτηση ενός τέλειου σώματος είναι πιο πιθανό να είναι τελειομανείς σε όλες τις πτυχές της ζωής τους, από ό,τι τα άτομα χωρίς διατροφικές διαταραχές, σύμφωνα με μια νέα πολυεθνική μελέτη1 .

Τα ευρήματα θεωρούνται το πρώτο βήμα προς την ανακάλυψη μια πιθανής γενετικής βάσης για την νευρική ανορεξία. «Προσπαθούμε να βρούμε τα χαρακτηριστικά που κάνουν τους ανθρώπους να είναι επιρρεπείς στις διατροφικές διαταραχές, και αυτή η μελέτη προτείνει πως η τελειομανία μπορεί να είναι ένα από αυτά τα χαρακτηριστικά,» λέει ο Δρ Walter Kaye, καθηγητής ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ και ένας από τους συντάκτες της μελέτης.

Δουλεύοντας με γυναίκες από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Αγγλία και τη Γερμανία, η ερευνητική ομάδα σύγκρινε περισσότερο από 300 γυναίκες με ανορεξία με 44 υγιείς γυναίκες με μέσο βάρος που δεν είχαν διατροφικές διαταραχές.

Οι γυναίκες με ανορεξία τέθηκαν σε τρεις ομάδες: σε εκείνες που είχαν ακραίους περιορισμούς στη λήψη τροφής, εκείνες που χρησιμοποιούν καθαρτικά και εκείνες που κάνουν κραιπάλες φαγητού και μετά χρησιμοποιούν καθαρτικά για εξυγίανση.

«Η τελειομανία ήταν υψηλή σε όλες τις υποκατηγορίες ανορεξίας,» αναφέρει η επικεφαλής συγγραφέας δρ Κάθριν Halmi, καθηγήτρια ψυχιατρικής στο Ιατρικό Κολέγιο Weill του Πανεπιστημίου Κορνέλ και διευθύντρια του Προγράμματος Διατροφικών Διαταραχών στο Τμήμα Westchester της Νέας Υόρκης του Νοσοκομείου Presbyterian.

Και η χώρα προέλευσης των γυναικών δεν φαίνεται να έχει σημασία, αναφέρει. «Αυτή η μελέτη ορίζει πως η τελειομανία είναι ένα ισχυρό χαρακτηριστικό της ανορεξίας, και τώρα πρέπει να δούμε αν αυτό το γνώρισμα μεταδίδεται στα γονίδια», λέει η Δρ. Halmi.

«Νομίζω ότι η μελέτη αυτή επιβεβαιώνει πολλά από αυτά που είναι ήδη γνωστά,» λέει ο Δρ Ira, διευθυντής της Εφηβικής Ιατρικής, διευθυντής και ιδρυτής του προγράμματος διατροφικών διαταραχών HEED στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Brookdale και Ιατρικό Κέντρο στη Νέα Υόρκη. «(Η μελέτη) μας δείχνει την κατεύθυνση που έχουμε δει εμπειρικά: ότι η τελειομανία έχει μια υποκείμενη επίδραση στους ασθενείς με ανορεξία.»

Τι να κάνετε

Σε αυτό το σημείο, τα ευρήματα θα έχουν μικρή επίδραση στη θεραπεία ή στην πρόληψη της ανορεξίας, παρά μόνο να τονίσω ότι η θεραπεία θα πρέπει να αντιμετωπίζει τις τάσεις τελειομανίας, επισημαίνει η Δρ. Halmi.

Οι ερευνητές συνιστούν περισσότερη εκπαίδευση στους γονείς, δασκάλους και γιατρούς, και προτείνουν στους γιατρούς να είναι σε εγρήγορση στο σημείο των διατροφικών διαταραχών.

Σημεία σημαντικά για προσοχή είναι η απώλεια βάρους, οι εναλλαγές της διάθεσης, προβλήματα συμπεριφοράς, χαμηλότεροι βαθμοί, κοινωνική απομόνωση, οι μαύροι κύκλοι κάτω από τα μάτια, ο κιτρινωπός αποχρωματισμός στις παλάμες και τα πέλματα των ποδιών και, στις γυναίκες, η απώλεια της εμμήνου ρύσεως.

Εισαγωγική Φωτογραφία

]]>

Πηγές / Διαβάστε περισσότερα

  1. Halmi, K.A., Bellace, D., Berthod, S., Berrettini, W., Brandt, H. A., Bulik, C. M., Crawford, S., Fichter, M. M., Johnson, C. L., Kaplan, A., Kaye, W. H., Thornton, L., Treasure, J., Woodside, D. B. & Strober, M. (2012). An examination of early childhood perfectionism across anorexia nervosa subtypes. International Journal of Eating Disorders, 45(6), 800-807. []
04 Ιούλ 2012

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής και Ψυχοθεραπεία

«Το βάρος μου καθορίζει τη ζωή μου, αν καταφέρνω να ελέγξω το βάρος μου έχω την αίσθηση ότι ελέγχω τη ζωή μου, αν φάω έστω και μια φρυγανιά παραπάνω αισθάνομαι άσχημα με τον εαυτό μου, τύψεις και ενοχές, η μαμά μου, μου κρύβει τα τρόφιμα στο σπίτι, φοβάμαι να το αποκαλύψω στους φίλους μου, νιώθω ότι είμαι απαίσια, νιώθω χοντρή, δεν μπορώ να αντέξω τα βλέμματα των άλλων πάνω μου, το παραμικρό τους σχόλιο για την εμφάνισή μου μπορεί να με «διαλύσει», το φαί είναι η παρηγοριά μου στις δύσκολες καταστάσεις, αισθάνομαι προβληματική, αδύναμη, μπερδεμένη, τιμωρώ τον εαυτό μου προκαλώντας εμετό, πρέπει να είμαι όμορφη για τους αρέσω, σε μια ώρα μπορώ να φάω ποσότητα φαγητού με θερμίδες όλης της ημέρας, όταν καταφέρνω να μειώσω το βάρος μου νιώθω μια αίσθηση παντοδυναμίας, μισώ τον εαυτό μου όταν κοιτάζομαι στον καθρέφτη, φοβάμαι να βάλω σοκολάτα στο σπίτι μου, φοβάμαι ότι θα παχύνω, μου έχει σταματήσει η περίοδος, δεν μπορώ να αντέξω το άγγιγμα, μου είναι αδύνατο να σταματήσω το υπερφαγικό επεισόδιο, κάνω πολλή γυμναστική αμέσως μετά, δεν έχω αυτοέλεγχο στο τι τρώω, νιώθω κατάθλιψη, κάνω δίαιτα μια ζωή, πέφτω στο φαύλο κύκλο ξανά και ξανά και φαίνεται αδύνατο να ξεφύγω, δεν αξίζω!»

Τέτοιου είδους σκέψεις και συναισθήματα σχετίζονται με τις διαταραχές πρόσληψης τροφής (ψυχογενής ανορεξία, η ψυχογενής βουλιμία και η ψυχαναγκαστική υπερφαγία).

Προτείνω να δούμε τις διαταραχές πρόσληψης τροφής ως σύμπτωμα, το σύμπτωμα που επιβάλουμε στον εαυτό μας καθώς αδυνατούμε να αντέξουμε, να διαχειριστούμε, να αντιμετωπίσουμε τις πραγματικές αιτίες που θέτουν το φαί και την εξωτερική εμφάνιση εμμονή στη ζωή μας.

Η ψυχοθεραπεία θα μας βοηθήσει ακριβώς σε αυτό, να κοιτάξουμε κατάματα το ποιοι είμαστε, να εξερευνήσουμε τα θέματα και συναισθήματα που κρύβονται κάτω από το πέπλο του φαγητού, να κατευθυνθούμε προς την αντιμετώπισή τους, τη συμφιλίωση, την απελευθέρωση από αυτά.

Όλοι μέσα μας κρύβουμε ένα παιδί όμορφο, αγνό, που τρέφει αγάπη για τη ζωή.

Αξίζει να το συναντήσεις ξανά, να το αγκαλιάσεις, να το τιμήσεις. Άφησε τις εικόνες και τα είδωλα και ξεκίνα να δώσεις στον ουσιαστικό εαυτό σου την ελπίδα να αναγεννηθεί !

Γιατί, αξίζεις !

Παράδειγμα ψυχοθεραπευτικής δουλειάς στην ομάδα, με τη μέθοδο του ψυχοδράματος

Η Χ., έρχεται φορτισμένη στην ομάδα λέγοντας ότι της ξανασυνέβη υπερφαγικό επεισόδιο μέσα στην εβδομάδα και αυτό τη γέμισε άγχος και ένταση. Της φαίνεται ότι όσο και να προσπαθεί να απαλλαγεί από το πρόβλημα της, ποτέ δεν θα τα καταφέρει, ότι ενώ περνάει μια περίοδο όπου νομίζει ότι έχει καταφέρει να ελέγξει το πρόβλημά της και ότι έχει γίνει καλά, πάντα κάτι γίνεται που τη γυρίζει πίσω στα ίδια και τα ίδια.

Ο θεραπευτής-ψυχοδραματιστής της λέει τότε να φτιάξει στη σκηνή μια εικόνα του εαυτού της, όπως νιώθει τώρα.

Βάζει στη σκηνή τον εαυτό της (χρησιμοποιώντας κάποιο άτομο από την ομάδα που θα παίξει το ρόλο αυτό) και προσθέτει μαξιλάρια στην κοιλιά. Βλέποντας την εικόνα, λέει: «Αυτή είναι η εικόνα το πώς νιώθω ότι με βλέπουν οι άλλοι».

Της λέμε να συμβολίσει και «τους άλλους» στη σκηνή. Βάζει τους άλλους να την κοιτάνε επικριτικά δείχνοντάς την και κλείνοντάς της το οπτικό πεδίο. Βλέποντας αυτήν την εικόνα απ΄ έξω, η Χ. εκφράζει ότι οι άλλοι θα μπορούσαν να περικλείονται στη μητέρα της, καθώς εκείνη την «επικρίνει μια ζωή». Συνεχίζει λέγοντας : « Πώς θα γίνει να μπορέσω ξανά να κάνω αυτό που είχα κάνει μια μέρα, πριν από μια σημαντική συνάντηση …που είχα κοιταχτεί στον καθρέφτη και για πρώτη φορά στη ζωή μου κατάφερα να δω πόσο όμορφη είμαι!»

Φέρνουμε τον καθρέφτη πάνω στη σκηνή (κάποιο μέλος της ομάδας αναπαριστά τον καθρέφτη). Η Χ. μπαίνει στο ρόλο της μπροστά στον καθρέφτη : «Νιώθω αδύναμη, άσχημη και χοντρή!» .

Στη συνέχεια εκδραματίζεται αυτή η σκηνή, ενώ η Χ. την παρακολουθεί απ’ έξω. Τότε, ξυπνάει κάτι καινούριο μέσα της, και εκφράζει στην Χ. μπροστά στον καθρέφτη: «Γιατί δεν βλέπεις όλα όσα έχεις καταφέρει;»

O συντονιστής την παροτρύνει να της πει όσα έχει καταφέρει. Ξεκινά λοιπόν μια εκδραμάτιση με τον εαυτό της απ΄ έξω και τον εαυτό της με την κοιλιά μπροστά στον καθρέφτη, όπου του θυμίζει τα όσα έχει καταφέρει και επιτύχει στη ζωή της.

Ακούγοντας αυτά, η Χ. από το ρόλο της ως «η Χ.μπροστά στον καθρέφτη με κοιλιά», κάνει τη νέα επιλογή στη ζωή της: πετάει τα μαξιλάρια! Δεν τα θέλει πια στη ζωή της ! Η Χ., από το ρόλο της απ έξω, κοιτά τη Χ. που μόλις πέταξε τα μαξιλάρια με αγάπη και με ένα αίσθημα υποστήριξης και συμπόνιας. Ο θεραπευτής της λέει να πάει όσο κοντά στη Χ. που πλέον στέκεται χωρίς κοιλιά μπροστά στον καθρέφτη, και η Χ. απ’ έξω πηγαίνει και την αγκαλιάζει σφικτά!

Η Χ. λοιπόν, αρχίζει ήδη να ξανά-ανακαλύπτει και να απελευθερώνει την ικανότητά της να στηρίζει και να αγαπά τον εαυτό της !

Η εκδραμάτιση τελειώνει εκεί, και γίνεται το μοίρασμα της ομάδας, όπου όλα τα μέλη εκφράζουν τα συναισθήματα που βίωσαν κατά τη διάρκεια του δράματος και μέσα από τους ρόλους που ο πρωταγωνιστής τους έβαλε να παίξουν. Έτσι, τους δίνεται η ευκαιρία να εκφράσουν, τι δούλεψαν οι ίδιοι μέσω της δουλειάς του πρωταγωνιστή (που για εκείνη τη φορά ήταν η Χ.).

Αυτό είναι το πρώτο βήμα! Ύστερα, όπως λέει και ο σοφός Ζορμπάς : χόρεψε και ο χορός θα ΄ρθεί!

Εισαγωγική Φωτογραφία

  • Battle against food, by Gabriella Corrado
]]>

17 Νοέ 2007

Σωματικό είδωλο: Μέρος 3ο – Ασυμφωνία μεταξύ πραγματικού και ιδανικού ειδώλου

< ![CDATA[


Διαβάστε επίσης:

Η ασυμφωνία ανάμεσα στο πραγματικό και το ιδανικό σωματικό είδωλο μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη δυσαρέσκειας για το σώμα καθώς και στην εμφάνιση διατροφικών διαταραχών, ιδιαίτερα ανάμεσα στις εφήβους και τις νεαρές γυναίκες. Τα πολιτιστικά πρότυπα για τη φυσική ελκυστικότητα, τα οποία προωθούν την σημαντικότητα ή μη του σωματικού βάρους μπορεί να ωθήσει τις έφηβες στην ανάπτυξη προτύπων τα οποία συχνά είναι άφταστα και μπορεί, με τη σειρά τους, να οδηγήσουν στην ανάπτυξη δυσπροσαρμοστικών διατροφικών συνηθειών.
Περισσότερα

13 Νοέ 2007

Σωματικό είδωλο: Μέρος 2ο – Γιατί τα κορίτσια θέλουν να είναι πιο αδύνατα;

< ![CDATA[Διαβάστε επίσης:


Συνεχίζω το μικρό αφιέρωμα για την έννοια του σωματικού ειδώλου και τα προβλήματα της σύγχρονης κοινωνίας που σχετίζονται με αυτό. Την προηγούμενη εβδομάδα μιλήσαμε για το ρόλο του σωματικού ειδώλου στην εφηβεία (αγόρια και κορίτσια). Αυτή τη φορά θα προσπαθήσουμε να επικεντρωθούμε περισσότερο στην κοινωνική ομάδα των κοριτσιών, μιας και φαίνεται πως είναι και η πιο ευάλωτη σε προβλήματα σχετιζόμενα με το σωματικό είδωλο, και θα προσπαθήσουμε μέσα από μερικές γραμμές να ρίξουμε λίγο φως στο ερώτημα «Γιατί τα κορίτσια θέλουν να είναι πιο αδύνατα».
Περισσότερα

05 Νοέ 2007

Σωματικό είδωλο: Μέρος 1ο – Εφηβεία και σωματικό είδωλο

< ![CDATA[

Διαβάστε επίσης:

Το post αυτό αποτελεί το πρώτο από τα 3 συνολικά posts που θα δημοσιεύσω για το θέμα του σωματικού ειδώλου, τις διατροφικές ψυχολογικές διαταραχές (ανορεξία και βουλιμία) που σχετίζονται με το σωματικό είδωλο, αλλά και τις κοινωνικές καταβολές του φαινομένου των διαταραχών αυτών.
Η εφηβεία είναι ένα κρίσιμο, μεταβατικό στάδιο στην ζωή του κάθε ατόμου, καθώς αποτελεί έναν σύνδεσμο από την παιδική ηλικία στην ενηλικίωση. Το στάδιο αυτό χαρακτηρίζεται από σημαντικές βιοσωματικές και γνωστικές αλλαγές στους αφήβους, μιας και σε αυτή την ηλικία (12-18 ετών) το άτομο αυτοπροσδιορίζεται μέσα στο γενικότερο κοινωνικό πλαίσιο. Ο έφηβος σχηματίζει μια εικόνα για τον εαυτό του, για τις ιδιαίτερές του ανάγκες, πεποιθήσεις, δεξιότητες και αδυναμίες του και αυτή η εικόνα έχει άμεση σχέση με το σωματικό του είδωλο. Με τον όρο σωματικό είδωλο εννοούμε το πώς βλέπει το άτομο το σώμα του, σε σχέση με το πώς θα ήθελε να είναι (χάσμα πραγματικού εαυτού -ιδανικού εαυτού).
Το σωματικό είδωλο μπορεί να επηρεαστεί από πολλούς παράγοντες, όπως τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, τα πολιτιστικά πρότυπα για την φυσική ελκυστικότητα, τους φίλους, την οικογένεια και γενικότερα από τον κοινωνικό περίγυρο του ατόμου.
Περισσότερα