20 Απρ 2015

Ευφυϊα και ψυχικές διαταραχές: αυτοκαταστροφικός μονόδρομος ή εποικοδομητική (υπο όρους) αμφίδρομη σχέση;

Πριν από 2.500 χρόνια ο Αριστοτέλης υποστήριξε πως «δεν υπάρχει καμία μεγάλη ιδιοφυΐα χωρίς κάποια δόση παράνοιας». Σήμερα ο ισχυρισμός του αποδεικνύεται επιστημονικά καθώς πολυάριθμες μελέτες αποδεικνύουν πως η ευφυΐα σχετίζεται με ισχυρότερες τάσεις που αφορούν στην κατάθλιψη, στη σχιζοφρένεια και στη διπολική διαταραχή καθώς επίσης και σε εθισμούς όπως τα ναρκωτικά και το αλκοόλ. Σύμφωνα με μία μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Neuron  αυτό οφειλεται σε μία πρωτεΐνη που παράγεται στον εγκέφαλο (neuronal calcium sensor-1 protein) και η οποία έχει άμεση σύνδεση με τη μνήμη, τη δημιουργική σκέψη και με σοβαρές ψυχικές διαταραχές όπως οι παραπάνω.

Επιπρόσθετα, σε έρευνες  που έλαβαν χώρα στην Αγγλία και σε Σκανδιναβικές χώρες αποδεικνύεται πως υπάρχει άρρηκτος δεσμός ανάμεσα στη διπολική διαταραχή και στις υψηλές επιδόσεις των μαθητών στο σχολείο ειδικότερα σε όσους μελετούσαν μαθηματικά, λογοτεχνία και μουσική. Αυτό άλλωστε επιβεβαιώνεται ιστορικά από αναρίθμητα παραδείγματα εξεχόντων προσωπικοτήτων του χώρου της τέχνης και των επιστημών που ταλανίστηκαν από σοβαρές ψυχικές ασθένειες κατα τη διάρκεια του πολύκροτου βίου τους όπως ο Van Gogh, ο Κερτ Κομπέιν,η Σύλβια Πλαθ, ο Έντεκα Άλαν Πόε, η Βιρτζίνια Γουλφ και χιλιάδες άλλοι. Φαίνεται λοιπόν, πως αναπτύσσεται μία αλληλοσχέση ανάμεσα στην ευφυΐα και το δημιουργικό πνεύμα κάτι ωστόσο που δεν αποτελεί τον κανόνα σύμφωνα με μία γνωστή έρευνα των Getzels και Jackson (1962), που δείχνει ότι δημιουργικοί άνθρωποι  δεν ήταν κατ’ ανάγκην και οι έχοντες την πλέον υψηλή νοημοσύνη. Αυτό το συμπέρασμα χρήζει ιδιαίτερης προσοχής καθώς σε πολλές περιπτώσεις ανθρώπων με έντονη συνύπαρξη ψυχικών ασθενειών και καλλιτεχνικής δραστηριότητας , οι πράξεις αυτοχειρίας κατέχουν υψηλό ποσοστό καθιστώντας τις πράξεις αυτοκαταστροφής ως μία πράξη ηρωισμού σε μία προσπάθεια λύτρωσης μίας βασανισμένης ιδιοφυίας. Φυσικά αυτός ο τρόπος σκέψης κρίνεται από την επιστημονική κοινότητα ως ανεδαφικός καθώς η γοητεία σε μία πράξη αυτοχειρίας είναι το ίδιο παράλογη με τη δαιμονοποίησή της αφού αναστέλλει την κατανόησή μας για σοβαρές ψυχικές διαταραχές που υποβόσκουν στις εξέχοντες καλλιτεχνικές προσωπικότητες που ενδεχομένως πολλοί από εμας έχουμε θαυμάσει.

Αυτό που πρέπει να γίνει σαφές είναι πως η κατάθλιψη ή οποιαδήποτε άλλη ψυχική διαταραχή δεν αποτελεί το εισιτήριο μίας ιδιοφυίας και κατ’επεκτάση μίας πράξης αυτοχειρίας. Η αυτοκτονία αποτελεί μία από τις σοβαρότερες εκφάνσεις των ψυχικών ασθενειών και σίγουρα δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί ως μία φυσιολογική ή ακόμα και ηρωική πράξη ενός ευφυούς και δημιουργικού ανθρώπου. Ένας άνθρωπος που προβαίνει σε μία τέτοια ενέργεια, κρίνεται ψυχικά διαταραγμένος και στόχος μας θα πρέπει να είναι η πρόληψη και η σωστή ενημέρωση από επιστήμονες του χώρου της Ψυχιατρικής έτσι ώστε να αντιμετωπίσουμε με τον κατάλληλο χειρισμό τέτοιες περιπτώσεις που ενδεχομένως αντιλήφθουμε στο περιβάλλον μας.

Αξίζει να σημειωθεί πως η οπτική γωνία με την οποία βλέπουμε τέτοιες καταστάσεις διαδραματίζει πολύ σημαντικό ρόλο καθώς οδηγεί πολλούς ανθρώπους στο να χρησιμοποιούν τις ταμπέλες του «άρρωστου», του «καταθλιπτικού», του «προβληματικού» κ.ά τις οποίες μακροπρόθεσμα θα υιοθετήσει και ο ίδιος ο πάσχων οδηγώντας τον συχνά σε προβληματικές εσωτερικεύσεις που λειτουργούν ανασταλτικά στην προσπάθεια ανάρρωσής του. Η παιδεία, οι αντιλήψεις και το πνευματικό επίπεδο της κοινωνίας καθώς και η η επιστημονική πρόοδος σε θέματα ψυχικής υγείας της κάθε χώρας ασφαλώς διαδραματίζει βαρυσήμαντο ρόλο στην υιοθέτηση τέτοιων απόψεων.

Εν κατακλείδι, η αλληλοσχέση δημιουργικότητας, ευφυίας και ψυχικών διαταραχών είναι επιστημονικά αποδεδειγμένη και δεδομένου οτι η αυτοχειρία ή οποιαδήποτε άλλη πράξη αυτοκαταστροφής αποτελούν τις σοβαρότερες εκφάνσεις αυτών των διαταραχών, δεν θα πρέπει να θεωρούνται σε καμία περίπτωση ως μία δικαιολογημένη ή «φυσιολογική» αντίδραση λύτρωσης υπο το μανδύα της «βασανισμένης ιδιοφυίας». Κρίνεται αναπόδραστη αναγκαιότητα η συνειδητοποίηση εκ μέρους του πάσχοντος αλλά και του περιβάλλοντός του, πως οποιαδήποτε ψυχική ασθένεια δεν αποτελεί αντικείμενο ντροπής, τύψεων ή κατωτερότητας γι’αυτό και η αποδοχή της διαφορετικότητας του ατόμου καθώς και η ορθολογική αντιμετώπιση της συμπτωματολογίας του, θα αποτελέσουν το εναρκτήριο λάκτισμα στην προσπάθεια απελευθέρωσης από τους δαίμονες που αποδομούν την ψυχική του ισορροπία. Στόχος καθίσταται η πρόληψη και η σωστή ενημέρωση από επιστήμονες της Ψυχιατρικής σε θέματα ψυχικής υγείας. Η οποιαδήποτε ακραία αντιμετώπιση των ψυχικών ασθενειών αποτελεί τροχοπέδη στην προσπάθεια παροχής βοήθειας σε ανθρώπους που πραγματικά χρειάζονται την στήριξη και την επιστημονική αρωγή μας.Με αυτή την ασφαλιστική δικλείδα, άνθρωποι με ιδιάιτερη ευφυία που ενδεχομένως αντιμετωπίζουν κάποια διαταραχή θα μπορέσουν να εκφράσουν εποικοδομητικά το μεγαλείο του ταλέντου τους. Ίσως τελικά αυτή η ανάγκη έκφρασης του ιδιαίτερου ψυχισμού τους και η απόδραση από την επίπονη πραγματικότητα είναι που ωθούν αυτά τα άτομα στην ενασχόλησή τους με τον κόσμο των τεχνών και των επιστημών καθιστώντας τους ιδιαίτερα επιτυχημένους στο αντικείμενο που επιλέγουν. Αυτό φυσικά αποτελεί προσωπική άποψη και δεν αποδεικνύεται με επιστημονικές μελέτες.

Εισαγωγική Εικόνα

]]>

17 Ιαν 2013

Πώς οι "φάσεις" της χαράς και της θλίψης συμβάλλουν στη Διπολική Διαταραχή;

Η διπολική διαταραχή είναι μια διαταραχή της διάθεσης που χαρακτηρίζεται από απρόβλεπτες και δραματικές εναλλαγές μεταξύ της μανίας και της κατάθλιψης. Αυτά τα επεισόδια συμβαίνουν μεταξύ του διαστήματος της «φυσιολογικής διάθεσης», που ονομάζεται ευθυμία.

Προηγούμενη έρευνα έχει δείξει ότι το συναισθηματικό κύκλωμα εγκεφάλου είναι απορυθμισμένο σε άτομα που έχουν διαγνωστεί με διπολική διαταραχή. Θεωρείται ότι αυτές οι διαταραχές επηρεάζουν την ικανότητα του ατόμου να ελέγχει το συναίσθημα και συμβάλλουν στις διαταραχές διάθεσης.

Συνεχίζοντας, επιστήμονες από το Indiana University School of Medicine χρησιμοποίησαν λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI) για να διερευνήσουν ποιες περιοχές του εγκεφάλου έδειξαν ανώμαλη ενεργοποίηση, ενώ ασθενείς σε διάφορα στάδια της διάθεσης της διπολικής διαταραχής προσπαθούσαν να ελέγξουν την απόκρισή τους σε συναισθηματικό και μη-συναισθηματικό υλικό1 .

Αυτό τους επέτρεψε να αναλύσουν τα πρότυπα ενεργοποίησης του εγκεφάλου των ασθενών με βάση τη διάθεση (μανία, κατάθλιψη, ή νορμοθυμία) και το τύπο του ερεθίσματος (συναίσθημα έναντι χωρίς συναίσθημα και χαράς έναντι λύπης).

Οι ερευνητές βρήκαν ότι στους διπολικούς ασθενείς με κατάθλιψη ενεργοποιήθηκαν ασυνήθιστες περιοχές του εγκεφάλου όταν έπρεπε να παρακρατήσουν απαντήσεις σε λυπημένα πρόσωπα. Οι μανιακοί ασθενείς, από την άλλη πλευρά, είχαν ανώμαλη ενεργοποίηση ανεξάρτητα από το αν προσπαθούσαν να αρνηθούν να δώσουν απάντηση σε λυπημένα ή χαρούμενα πρόσωπα, ή σε μη-συναισθηματικό υλικό. Ακόμη και τα άτομα με ευθυμία έδειξαν ανώμαλη ενεργοποίηση των περιοχών του φλοιού του εγκεφάλου, ενώ παρακρατούσαν τις απαντήσεις τους σε συναισθηματικά πρόσωπα.

Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι διαφορετικές δυσλειτουργίες του κυκλώματος μπορούν να συμβάλουν σε διάφορα χαρακτηριστικά της απορρύθμισης του συναισθήματος στη διπολική διαταραχή.

Ο καθηγητής και ανώτερος συντάκτης της μελέτης ο Dr. Amit Anand ανέφερε, «Αυτή η μελέτη παρέχει σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τις περιοχές του εγκεφάλου που μπορεί να είναι σημαντικές για τον έλεγχο της απόκρισης σε συναισθηματικό υλικό και στις λειτουργικές ανωμαλίες σε αυτές τις περιοχές σε διαταραχές της διάθεσης.»

«Είναι ενδιαφέρον το γεγονός ότι ελαφρώς διαφορετικά κυκλώματα διαφοροποιούν τους συμπτωματικούς από τους μη συμπτωματικούς ασθενείς με διπολική διαταραχή, όταν καταστέλλουν τις αντιδράσεις χαράς ή λύπης», σχολίασε ο Dr. John Krystal, συντάκτης της Βιολογικής Ψυχιατρικής.

“Τα ευρήματα αυτά μπορεί να έχουν συνέπειες για τη βελτίωση του κυκλώματος του εγκεφάλου με θεραπείες για τη διπολική διαταραχή συμπεριλαμβανομένων τη νευροδιέγερση και την ψυχοθεραπεία.”

Εισαγωγική Φωτογραφία

]]>

Πηγές / Διαβάστε περισσότερα

  1. Hummer, T. A., Hulvershorn, L. A., Karne, H. S., Gunn, A. D., Wang, Y., & Anand, A. (2013). Emotional Response Inhibition in Bipolar Disorder: A Functional Magnetic Resonance Imaging Study of Trait- and State-Related Abnormalities. Biological Psychiatry, 73 (2): 136 []
08 Μαΐ 2012

Οφέλη της Διπολικής Διαταραχής

Λέγεται, πως ορισμένα άτομα με διπολική διαταραχή βιώνουν συναισθήματα υψηλής αξίας και έχουν θετικές εμπειρίες ζώντας με την πάθηση, σύμφωνα με μια νέα έρευνα που πραγματοποιήθηκε από τους Lobban, Taylor, Murray & Jones1 στο Πανεπιστήμιο του Lancaster. Σύμφωνα με τη μελέτη, δέκα άτομα (ηλικίας 24 έως 57 ετών) με διπολική διαταραχή ανέφεραν διάφορα οφέλη της κατάστασης, συμπεριλαμβάνοντας αυξημένες και οξύτερες αισθήσεις και αύξηση της παραγωγικότητας. Για τη μελέτη, οι ερευνητές διερεύνησαν τα αυξανόμενα στοιχεία ότι κάποιοι άνθρωποι με διπολική ασθένεια εκτιμούν ορισμένες εμπειρίες που φέρνει η διαταραχή, και σε ορισμένες περιπτώσεις θα προτιμούσαν να κρατήσουν την κατάσταση.

Οι συμμετέχοντες στη μελέτη περιέγραψαν ένα ευρύ φάσμα από εσωτερικές καταστάσεις τις οποίες θεωρούν ότι βιώνουν σε πολύ μεγαλύτερη ένταση από ό,τι εκείνους που δεν έχουν την πάθηση, όπως αυξημένη αντιληπτική ευαισθησία, δημιουργικότητα, εστίαση και την καθαρότητα της σκέψης. Ορισμένοι εργάζονται (ή είχαν εργαστεί στο παρελθόν) σε υψηλές επαγγελματικές θέσεις ή σπούδαζαν για να κερδίσουν ένα ανώτερο πτυχίο. Οι συμμετέχοντες περιέγραφαν λεπτομερώς τις φορές όταν τα καθήκοντα στη δουλειά ήταν δύσκολα ή χρονοβόρα, αλλά τα εκτελούσαν με απίστευτη ευκολία.

Αισθάνονταν τη δυνατότητα πως μπορούν να πετύχουν σε τόσο υψηλά επίπεδα κατά τη διάρκεια αυτών των χρόνων κάτι το οποίο ήταν άκρως ικανοποιητικό. Ορισμένοι εξέφρασαν την άποψη ότι αισθάνονταν «τυχεροί» ή ακόμη «ευλογημένοι» να έχουν την διαταραχή αυτή. «Είναι σχεδόν σαν να ανοίγει κάτι στον εγκέφαλο που είναι διαφορετικά εκεί, και βλέπω τα χρώματα πολύ πιο έντονα απ’ότι συνήθιζα… Πιστεύω λοιπόν ότι η πρόσβαση που έχω στη μουσική και στη τέχνη είναι κάτι για το οποίο είμαι ευγνώμων στη διπολική διαταραχή για την ενίσχυση. Είναι σχεδόν σαν να είναι ένας μεγεθυντικός φακός που βρίσκεται ανάμεσα σε αυτό και εμένα» είπε ένας από τους συμμετέχοντες στη μελέτη.

Μερικοί άνθρωποι με την διαταραχή θεωρούν, επίσης ότι θα μπορούσαν να αποκομίσουν θετικά στοιχεία από τα πιο χαμηλά σημεία, καθώς, και να έχουν μεγαλύτερη ενσυναίσθηση για τον πόνο των άλλων. «Η διπολική διαταραχή θεωρείται γενικά ως μια σοβαρή και χρόνια ψυχική νόσος με σοβαρές αρνητικές συνέπειες για τα άτομα με αυτή τη διάγνωση και τους φίλους και την οικογένειά τους», δήλωσε η επικεφαλής της μελέτης, η Δρ. Fiona Lobban.

«Για μερικούς ανθρώπους είναι υπερβολική η κατάσταση. Η έρευνα δείχνει ότι τα ποσοστά ανεργίας μακράς διαρκείας είναι υψηλά, οι σχέσεις έχουν αμαυρωθεί από τα υψηλά επίπεδα του βάρος για την οικογένεια και τους φίλους, και η ποιότητα της ζωής είναι πολλές φορές κακή. Τα υψηλά ποσοστά της χρήσης ναρκωτικών και αλκοόλ που αναφέρθηκαν για τα άτομα με αυτή τη διάγνωση και τα ποσοστά αυτοκτονιών είναι είκοσι φορές μεγαλύτερα από αυτά του γενικού πληθυσμού.»

«Ωστόσο, παρόλα αυτά τα στοιχεία, οι ερευνητές και οι κλινικοί γιατροί γνωρίζουν ότι ορισμένες πτυχές της διπολικής διαταραχής εκτιμούνται ιδιαιτέρως από μερικούς ανθρώπους. Θέλαμε να μάθουμε ποιες είναι αυτές οι θετικές εμπειρίες που βιώνουν «, πρόσθεσε.

«Οι άνθρωποι ήταν πολύ πρόθυμοι να συμμετάσχουν σε αυτή τη μελέτη και να εκφράσουν τις απόψεις τους. Είναι πολύ σημαντικό να μάθουμε περισσότερα για τα θετικά της διπολικής διαταραχής, καθώς η εστίαση στις αρνητικές μόνο πτυχές σκιαγραφεί μια πολύ προκατειλημμένη εικόνα που διαιωνίζει την άποψη της διπολικής ως μια εντελώς αρνητική εμπειρία. Εάν αποτύχουμε να εξερευνήσουμε τα θετικά της διπολικής θα αδυνατούμε να κατανοήσουμε την αμφισημία ορισμένων ανθρώπων προς τη θεραπεία», συνέχισε η Δρ. Lobban.

Εισαγωγική Φωτογραφία

]]>

Πηγές / Διαβάστε περισσότερα

  1. Lobban, F., Taylor, K., Murray, C. & Jones, S. (2012). Bipolar Disorder is a two-edged sword: a qualitative study to understand the positive edge. Journal of Affective Disorders []