22 Οκτ 2018

Χρήση ζώων σε θεραπευτικά πλαίσια: μια καινοτόμος ιδέα

< ![CDATA[Πριν από λίγες ημέρες διαβάσαμε πως στο 424 Στρατιωτικό Νοσοκομείο στη Θεσσαλονίκη εφαρμόζεται ένα πρόγραμμα θεραπείας των ψυχικά ασθενών με τη βοήθεια ζώων  Περισσότερα

25 Μαρ 2013

Κοινωνική Ευθανασία Ζώων και Κατάθλιψη

Σύμφωνα µε τις στατιστικές των φιλοζωικών οργανώσεων, κάθε χρόνο εγκαταλείπονται περίπου 80.000 ζώα στη χώρα μας. Κάποια από αυτά θα τα δούμε νεκρά στην άκρη ενός δρόμου και το θέαμα δεν θα μας προξενήσει έκπληξη διότι πρόκειται για κάτι σύνηθες, μια εικόνα που την βλέπουμε χρόνια και έχουμε όλοι απευαισθητοποιηθεί.

Μερικά από αυτά θα καταλήξουν σε κάποιο “πάρκο” φιλοξενίας το οποίο εάν δεν έχει την δυνατότητα να καλύψει τα έξοδα τους και δεν καταφέρει να βρει για αυτά σπίτι θα τα στείλει για ευθανασία. Τα υπόλοιπα κινδυνεύουν καθημερινά να πέσουν θύματα άγριας κακοποίησης ώστε να ικανοποιήσουν τις ανάγκες των πρώιμων αντικοινωνικών τάσεων και να αποτελέσουν το αντικείμενο εκτόνωσης της βίας που έχει συσσωρευτεί σε μια κοινωνία που νοσεί ψυχικά.

Οι φιλόζωοι οι όποιοι αποτελούν μειοψηφία έχουν αναλάβει ένα σχεδόν αδύνατο έργο και ο καθένας από αυτούς κάνει υπεράνθρωπες προσπάθειες που όμως δεν είναι αρκετές ώστε να ισοσταθμίσουν την αδιαφορία και την έλλειψη παιδείας της υπόλοιπης κοινωνίας.

Το 2012 ήταν η χρονιά της κρίσης, τα ποσοστά κατάθλιψης αυξάνονται με πρωτοφανείς ταχύτητες και δίνουν στη χώρα μας αύξηση της τάξεως του 40% σε σχέση με προηγούμενα χρόνια. Αυτή η αύξηση δεν θα μπορούσε πάρα μόνο να συνοδεύεται και από μεγάλο αριθμό αυτοκτονιών, ένα λυπηρό ανησυχητικό φαινόμενο το οποίο πιάνει απευθείας τον παλμό της απελπισίας της εποχής. Ζούμε λοιπόν σε μια χώρα και μια κοινωνία που οδηγεί τους ανθρώπους στην αυτοκτονία και στέλνει τα ζώα για ευθανασία.

Πιστεύεται ότι η υιοθεσία ενός κατοικίδιου ζώου προλαμβάνει και ανακουφίζει από τα συμπτώματα της κατάθλιψης. Αυτή η άποψη υποστηρίζεται από πολλές μελέτες που εξετάζουν τα ψυχικά οφέλη για την υγεία που συνδέονται με τα κατοικίδια ζώα. Οι ιδιοκτήτες τους έχουν 40 τοις εκατό λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν άγχος και 30 τοις εκατό λιγότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν κατάθλιψη. Μελέτες έχουν δείξει τα θετικά αποτελέσματα της ιδιοκτησίας κατοικίδιων ζώων σχετικά με διάφορες πτυχές της ψυχικής υγείας, συμπεριλαμβανομένης της κοινωνικής στήριξης, της συντροφικότητας, της αυτοεκτίμησης και της ενσωμάτωσης με την κοινότητα. Το παιχνίδι και η φροντίδα των κατοικίδιων ζώων έχουν δείξει ότι μειώνει το στρες και την αρτηριακή πίεση.

Έχοντας ένα κατοικίδιο ζώο επιτρέπει επίσης σε ένα άτομο που έχει κατάθλιψη να στρέψει την προσοχή του μακριά από τα καθημερινά πιεστικά προβλήματα της ζωής. Η ιδιοκτησία ενός κατοικίδιου ζώου μειώνει τον κίνδυνο κατάθλιψης έμμεσα, μέσω της αύξησης της σωματικής δραστηριότητας για τους ιδιοκτήτες. Η σωματική δραστηριότητα αποτελεί σημαντικό προστατευτικό παράγοντα για την κατάθλιψη, καθώς και μια σειρά από άλλα προβλήματα υγείας. Πολλές μελέτες ανέφεραν υψηλότερα επίπεδα φυσικής δραστηριότητας μεταξύ των ιδιοκτητών σκύλων, σε σύγκριση με μη-ιδιοκτήτες σκύλων.

Η υιοθεσία ενός κατοικίδιου δεν αντικαθιστά την ψυχολογική υποστήριξη ενός ειδικού Ψυχολόγου η Ψυχιάτρου άλλα έχει ιδιαίτερα ευεργετικές ιδιότητες και μπορεί να φέρει σημαντικά αποτελέσματα στην βελτίωση της ψυχικής υγείας ενός ανθρώπου.

Ας σταματήσουμε λοιπόν την ευθανασία των ζωών διότι είναι ταυτόσημη με την ευθανασία της ψυχικής μας υγείας.

Εισαγωγική Φωτογραφία

]]>

28 Μαρ 2012

Ο όρος της εβδομάδας: To ανακλαστικό της πάλης ή της φυγής (fight or flight)

Ο όρος «fight or flight response» χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον Αμερικανό φυσιολόγο Walter Bradford Cannon στο βιβλίο του «Bodily Changes in Pain, Hunger, Fear and Rage» που εκδόθηκε το 1929. Με τον όρο αυτό περιγράφονται οι δύο βασικές φυσιολογικές αντιδράσεις ενός οργανισμού που έρχεται αντιμέτωπος με ένα απειλητικό ερέθισμα που προκαλεί φόβο, πόνο ή θυμό. Το ανακλαστικό της πάλης ή της φυγής ξεκινάει από την έκκριση ανδρεναλίνης η οποία με τη σειρά της προκαλεί άυξηση των καρδιακών παλμών, αύξηση στην πίεση του αίματος, αύξηση του ρυθμού εισπνοών-εκπνοών, διαστολή των κόρων των ματιών και αύξηση της ροής αίματος προς τα άκρα (ώστε ο οργανισμός να μπορέσει να τραπεί σε φυγή ή να παλέψει). Το ανακλαστικό αυτό φυσικά δεν παρατηρείται αποκλειστικά στα ζώα, αλλά και στους ανθρώπους. Η αρχή της πάλης ή φυγής έχει μελετηθεί και στα πλαίσια ανάπτυξης φοβιών και -ιδιαίτερα- διαταραχών άγχους

Εισαγωγική Φωτογραφία

]]>

19 Νοέ 2010

Μικρά και Ενδιαφέροντα #20

  • Το Psychology Today παρουσιάζει την πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία των σκύλων-βομβιστών. Μπορεί κάποιοι φανατικοί ισλαμιστές να προσπάθησαν πρόσφατα να ανατινάξουν αεροπλάνα τοποθετώντας εκρηκτικά μέσα σε σκύλους, αλλά η πρακτική αυτή είχε πρωτοξεκινήσει από τους Ρώσους τη δεκαετία του 30, κατά τον πόλεμο εναντίον των Γερμανών. Η κλασσική συμπεριφορική μάθηση του Pavlov μπήκε σε εφαρμογή και επαληθεύτηκε με έναν από τους σκληρότερους τρόπους… [Psychology Today]
  • Σύμφωνα με μια πρόσφατη έρευνα του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον, οι δοκιμασίες ευφυίας (IQ tests) είναι λιγότερο έγκυρες για τα παιδιά με αυτισμό. Με άλλα λόγια, το IQ score ενός αυτιστικού παιδιού δεν προβλέπει σωστά τις πραγματικές ικανότητες του στην ανάγνωση, γραφή και τα μαθηματικά. Μερικές φορές το IQ εμφανίζεται υψηλότερο από το κανονικό και άλλες χαμηλότερο. Τα αποτελέσματα αυτά έχουν ιδιαίτερη σημασία για τις ΗΠΑ, στις οποίες οι δοκιμασίες ευφυίας χρησιμοποιούνται ευρέως στα σχολεία για να προβλέψουν την πιθανότητα επιτυχίας των μαθητών. [Medical News Today]
  • Καλά νέα για τους απανταχού gamers! Φαίνεται πως τα ηλεκτρονικά παιχνίδια και ιδιαίτερα τα παιχνίδια πρώτου προσώπου (Halo, Half-Life, Call of Duty κ.α.) καλυτερεύουν την οπτική μας αντίληψη. Παίζοντας ο παίκτης ουσιαστικά εξασκεί τον εγκέφαλό του κάνοντας αρκετές γνωστικές διεργασίες, όπως η παρακολούθηση ενός κινούμενο στόχου, η αναζήτηση πληροφοριών στο περιβάλλον, το φιλτράρισμα των άσχετων πληροφοριών κ.α. Δεν είναι τυχαίο ότι οι Αμερικανοί στρατιώτες ήδη εκπαιδεύονται χρησιμοποιώντας (και) βιντεοπαιχνίδια. [E-Science News]
  • Προσοχή με τα φώτα τη νύχτα. Έρευνες που έχουν γίνει σε χάμστερ υποστηρίζουν ότι όταν κοιμόμαστε ακόμη και υπό αμυδρό φως ο εγκέφαλος επηρεάζεται αρνητικά. Συγκεκριμένα, μετά από 8 εβδομάδες ύπνου υπό αμυδρό φως τα χάμστερ παρουσίασαν περίεργη δραστηριότητα στον ιππόκαμπο, μια περιοχή που μεταξύ άλλων σχετίζεται με την κατάθλιψη. Αν αυτό ισχύει και για τους ανθρώπους, αυτό σημαίνει πως εκτός από το ότι το νυχτερινό φως επηρεάζει τους κιρκαδιανούς ρυθμούς μας, μπορεί να προκαλέσει ακόμη και συμπτώματα κατάθλιψης. [E-Science News]
  • Ψυχο…ιστορικά

    Σαν σήμερα, στις 19 Νοεμβρίου 1901, ο John B. Watson ξεκίνησε τα πρώτα του πειράματα με ποντίκια, ερευνώντας την ικανότητα μάθησης λαβυρίνθων. Μερικά χρόνια αργότερα ο Watson θα γίνει ο ιδρυτής του αμερικανικού μοντέλου συμπεριφορισμού, μιας θεωρίας που προσπαθεί να εξηγήσει την ανθρώπινη (και μη) συμπεριφορά μέσα στα πλαίσια ενός συστήματος μάθησης, θετικής ή αρνητικής. Για παράδειγμα, μέσα στο πλαίσιο του συμπεριφορισμού οι φοβίες εξηγούνται ως αποτέλεσμα μιας διαδικασίας μάθησης στην οποία το υποκείμενο έχει συνδέσει ένα αρνητικό γεγονός με το αντικείμενο του φόβου του (π.χ. επίθεση από σκύλο οδηγεί σε φοβία για σκύλους). Ο Watson είναι ιδιαίτερα γνωστός για τα πειράματά του με τον Μικρό Άλμπερτ, στα οποία έχουμε ξανα-αναφερθεί στο παρελθόν. Φωτογραφία ]]>

    31 Αυγ 2010

    Κακοποίηση ζώων: ένα βήμα πριν την κακοποίηση ανθρώπων

    Αυτές τις μέρες έτυχε να διαβάσω για κάποια περιστατικά κακοποίησης και ψυχρής δολοφονίας ζώων τα οποία έλαβαν μεγάλες διαστάσεις, κυρίως στο διαδίκτυο. Το ένα περιστατικό αφορά μια νεαρή γυναίκα από την Κροατία η οποία όχι μόνο αποφάσισε να πετάξει στο ποτάμι κάποια νεογέννητα κουταβάκια, αλλά το έκανε με έναν πολύ τελετουργικό και σαδιστικό τρόπο, καταγράφοντας την πράξη της σε ένα βίντεο το οποίο αργότερα ανέβηκε στο διαδίκτυο ξεσηκώνοντας θύελλα αντιδράσεων. Το δεύτερο αφορά μια άλλη γυναίκα, από το Ηνωμένο Βασίλειο αυτή τη φορά, η οποία καταγράφηκε σε βίντεο κάμερας ασφαλείας να χαϊδεύει τρυφερά ένα γατάκι και στη συνέχεια να το πιάνει και να το πετάει σε έναν κάδο σκουπιδιών (ευτυχώς η γάτα βρέθηκε 17 ώρες αργότερα από τους ιδιοκτήτες της). Φυσικά αυτά τα περιστατικά δεν είναι τα μόνα. Και στο παρελθόν έχουν καταγραφεί παρόμοιες -και ίσως και χειρότερες- υποθέσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και ανά το παγκόσμιο. Το διαδίκτυο βρίθει παρόμοιων βίντεο και προσωπικών εξομολογήσεων τέτοιων περιστατικών βίας.

    Οι θύτες άλλες φορές απλά λαμβάνουν μια «προειδοποίηση» από τις Αρχές, άλλες φορές τιμωρούνται και άλλες απλά δεν τους πιάνει κανείς, είτε γιατί το νομικό πλαίσιο είναι ανεπαρκές, είτε γιατί οι Αρχές δεν έχουν τη διάθεση να «κυνηγήσουν» τέτοιες υποθέσεις. Το πρόβλημα είναι πολλαπλό. Πρώτα και κύρια νομικό. Η έλλειψη αυστηρών ποινών σε πολλές χώρες του κόσμου (διαβάστε εδώ για το νομικό πλαίσιο στην Ελλάδα) επιτρέπει σε τέτοιου είδους άτομα να απολαμβάνουν το σαδιστικό τους παιχνίδι δίχως το φόβο τιμωρίας. Ένα καλό νομικό πλαίσιο ιδανικά πρέπει να ορίζει αυστηρές ποινές για άτομα που εσκεμμένα και δίχως κάποιο λόγο (π.χ. αυτοπροστασία) καταφεύγουν στην κακοποίηση ζώων, ιδιαίτερα δε όταν κάτι τέτοιο γίνεται κατ’ εξακολούθηση.

    Δεύτερο πρόβλημα είναι η προφανώς η έλλειψη κοινωνικής συνείδησης απέναντι στα ζώα. Όταν μια κοινωνία δεν δείχνει σεβασμό στα κατοικίδια ζώα και έχει μάθει απλά να τα χρησιμοποιεί ως ζωντανά σκεύη, τότε είναι επόμενο ορισμένα άτομα να θεωρήσουν ότι έχουν κάθε δικαίωμα να κακοποιούν ή ακόμη και να σκοτώνουν τα ζώα κατά συνείδηση. Γιατί όταν τέτοια περιστατικά επαναλαμβάνονται, αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει επαρκής άτυπος κοινωνικός κανόνας που να απαγορεύει τέτοιες συμπεριφορές.

    Τρίτο πρόβλημα είναι η ανεπαρκής παρακολούθηση τέτοιων ατόμων από ειδικούς. Όταν κάποιος κακοποιήσει ένα ζώο μία φορά, τότε οι πιθανότητες να επαναλάβει την πράξη του είναι αυξημένες1 , ιδιαίτερα εάν δεν αισθανθεί ότι έχει κάνει κάτι ανήθικο. Πολλές φορές οι κατά συρροή δολοφόνοι ζώων (π.χ. αυτοί που ρίχνουν φόλα σε μεγάλο αριθμό ζώων) έχει τύχει να επαναλάβουν την πράξη τους, ακόμη και εάν έχουν υποστεί κάποιες -ελαφριές κυρίως- νομικές συνέπειες για τις αποτρόπαιες πράξεις τους. Αυτό που πρέπει να καταλάβουμε όμως είναι πως η κακοποίηση ζώων είναι απλά το κατώφλι πριν την κακοποίηση ανθρώπων.

    Ο άνθρωπος είναι ένα ων που του αρέσει να έχει τον έλεγχο και να επιβάλλεται, όπως άλλωστε συμβαίνει και για τα περισσότερα ζώα. Αυτή η ορμή όμως συνήθως τιθασεύεται μέσω των κοινωνικών και νομικών κανόνων τους οποίους μαθαίνουμε να υπακούμε ώστε να επιβιώσουμε ως κοινωνία. Τα άτομα που κακοποιούν ανθρώπους ή/και ζώα συνήθως είναι άτομα που έχουν ένα μεγάλο αίσθημα ανασφάλειας και απουσίας ελέγχου. Στην προσπάθειά τους να έχουν τον έλεγχο πάνω σε κάτι (αφού δεν τον έχουν για τη ζωή τους) καταφεύγουν σε πράξεις βίας και κακομεταχειρίζονται άλλους ανθρώπους και ζώα. Συνήθως αυτά τα συναισθήματα στρέφονται εναντίον κάποιου αντικειμένου το οποίο ο θύτης μπορεί να ελέγξει εύκολα (π.χ. τη γυναίκα του, τα παιδιά του ή κάποιο ζώο).

    Υπό αυτή την έννοια το ψυχολογικό προφίλ κάποιου που βασανίζει ζώα είναι το ίδιο με κάποιου που χτυπάει τη γυναίκα του ή κλειδώνει τα παιδιά του στο υπόγειο2 . Μάλιστα, η κακομεταχείριση ζώων θεωρείται ένα κύριο πρώιμο χαρακτηριστικό της προσωπικότητας ατόμων που αργότερα γίνονται δολοφόνοι3 .

    Κατά την άποψή μου άτομα που έχουν βασανίσει ή σκοτώσει ζώα θα πρέπει να παρακολουθούνται άμεσα από ειδικούς ψυχικής υγείας και να γίνεται μια συνεχής αξιολόγηση της κατάστασής τους για ένα επαρκές χρονικό διάστημα. Αυτό όχι μόνο θα προστατεύσει τα ζώα που θα βρεθούν στο διάβα αυτών των ατόμων στο μέλλον, αλλά και τους ανθρώπους ή, στο κάτω-κάτω, ακόμη και τους ίδιους τους τους εαυτούς! Δεν αρκεί να «πέφτουμε από τα σύννεφα» όταν κάποιος γνωστός για τον οξύθυμο χαρακτήρα του σκοτώσει κάποιον συνάνθρωπό μας. Θα πρέπει να μάθουμε να διαβάζουμε τις πρώιμες ενδείξεις στην συμπεριφορά του και να τον καταγγέλλουμε όσο είναι καιρός.

    ]]>

    Πηγές / Διαβάστε περισσότερα

    1. «Animal Cruelty Linked to Violence Against People». Suite101 []
    2. «Psychology of People Hurting Animals» Suite101 []
    3. C. Bailey-Lloyd. «Animal Cruelty: The Key to Serial Minds» []