14 Ιούν 2015

Τα χρήματα ίσως δεν φέρνουν την ευτυχία, αλλά διώχνουν τη δυστυχία

Έχουν υπάρξει πολλές έρευνες γύρω από τη σχέση ανάμεσα στα χρήματα και το κατά πόσο φέρνουν την ευτυχία. Αυτό στο οποίο φαίνεται να συμφωνούν οι περισσότερες έρευνες έως τώρα είναι πως υπάρχει μια συσχέτιση μεταξύ των δύο, αλλά σίγουρα αυτή η σχέση δεν είναι ξεκάθαρη και γραμμική. Στο παρελθόν αναφερθήκαμε σε διάφορες έρευνες γύρω από το θέμα, οι οποίες έφτασαν σε μερικά ενδιαφέροντα συμπεράσματα.

Πρώτον, τα χρήματα σχετίζονται με αυξημένα επίπεδα ευτυχίας, αλλά μόνο έως το επίπεδο που εξασφαλίζουν σε κάποιον τα απαραίτητα για να ζήσει «κανονικά» τη ζωή του. Πέραν αυτού του ορίου, τα περισσότερα χρήματα δεν σχετίζονται με πιο ευτυχισμένη ζωή. Δεύτερον, οι πιο πλούσιοι συνανθρωποί μας πληρώνουν ένα βαρύ τίμημα για τον πλούτο τους: δεν μπορούν να γευτούν τις απλές καθημερινές χαρές της ζωής. Ίσως αυτό να εξηγεί τις υπερβολές τις οποίες ακούμε πως κάνουν κατά καιρούς διάφοροι πλούσιοι και διάσημοι, σε μια προσπάθεια να αισθανθούν πιο ευτυχισμένοι. Από τα δύο παραπάνω παραδείγματα μπορούμε να καταλάβουμε ότι τα χρήματα φέρνουν μια αυξημένη ικανοποίηση στη ζωή, αλλά όχι απαραίτητα και την ευτυχία.

Μια νέα, πιο πρόσφατη, έρευνα1 επικεντρώθηκε όχι στο αίσθημα της ευτυχίας, αλλά στο αίσθημα της δυστυχίας. Τα δύο αυτά συναισθήματα δεν πρέπει να γίνονται αντιληπτά ως τα δύο άκρα σε μια γραμμή, αλλά ως δύο εντελώς διαφορετικά συναισθήματα. Με άλλα λόγια, η έλλειψη ευτυχίας δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το άτομο είναι δυστυχισμένο, αλλά ούτε και το αντίθετο: η έλλειψη δυστυχίας δεν συνεπάγεται και την ύπαρξη συναισθήματος ευτυχίας. Και τα δύο συναισθήματα καλλιεργούνται στην καθημερινότητά μας, ανεξάρτητα το ένα από το άλλο.

Η συγκεκριμένη έρευνα, όπως και ο περισσότερες στον τομέα αυτό, έγινε με τη μέθοδο της αυτοαναφοράς, της συγκέντρωσης προσωπικών στοιχείων (π.χ. οικονομικά στοιχεία) και του ελέγχου της συσχέτισης μεταξύ της ύπαρξης συναισθημάτων και του οικονομικού επιπέδου. Αυτό που βρήκαν οι ερευνητές είναι πως τα χρήματα σχετίζονται με μειωμένα επίπεδα δυστυχίας: όσο μεγαλύτερο το εισόδημα κάποιου, τόσο λιγότερο «δυστυχής» δηλώνει. Είναι σημαντικό να υπογραμμίσουμε ότι οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να απαντήσουν για το «εδώ και τώρα», πόσα χρήματα βγάζουν αυτή τη στιγμή και πόσο δυστυχισμένοι αισθάνθηκαν τις προηγούμενες ημέρες πριν την συμμετοχή τους στην έρευνα.

Τα αποτελέσματα σίγουρα δεν σόκαραν τους ερευνητές, καθώς ουσιαστικά επαληθεύουν σε μεγάλο βαθμό αυτό που γνωρίζαμε ήδη. Τα χρήματα λειτουργούν ως ένα βοηθητικό μέσο για να καταπολεμήσουμε το άγχος της επιβίωσης και να αυξήσουμε τον έλεγχο στη ζωή μας απέναντι σε αναπάντεχα αρνητικά γεγονότα που μπορεί να σχετίζονται με αρνητικά συναισθήματα. Πέρα από αυτό το σημείο όμως, ο πλούτος παύει να λειτουργεί υποστηρικτικά όσον αφορά τα επίπεδα της ευτυχίας.

Τα χρήματα λοιπόν δεν φέρνουν την ευτυχία, αλλά μας προστατεύουν από τη δυστυχία σε πρώτο βαθμό. Η χαρά της ζωής όμως, όπως έχουν δείξει πλήθος μελετών θετικής ψυχολογίας βρίσκεται σε απλά, καθημερινά πράγματα που οι περισσότεροι στον δυτικό κόσμο μπορούμε να απολαύσουμε: την αγάπη, τον ελεύθερο χρόνο με άτομα που αγαπάμε, τα δημιουργικά χόμπι αλλά και μέσω της συνεισφοράς μας στην κοινωνία με όσα μέσα διαθέτουμε. Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι μία γεμάτη ζωή δεν ισούται με μία γεμάτη τσέπη.

Εισαγωγική Φωτογραφία

]]>

Πηγές / Διαβάστε περισσότερα

  1. Kushlev et al. (2015). Higher Income Is Associated With Less Daily Sadness but not More Daily Happiness. Social Psychological and Personality Science July 2015 vol. 6 no. 5 483-489 [pdf] []
04 Μαΐ 2015

Τι είναι η Θετική Ψυχολογία;

Έχετε την τάση να βλέπετε το ποτήρι μισοάδειο ή μισογεμάτο; Πιθανόν να έχετε ακούσει αυτήν τη ερώτηση πολλές φορές…

Σε λιγότερο από μια δεκαετία, η Θετική Ψυχολογία έχει τραβήξει την προσοχή όχι μόνο της ακαδημαϊκής κοινότητας, αλλά και του ευρύ κοινού. Ο αντίκτυπος είναι τόσο μεγάλος που κάνοντας μια αναζήτηση στο google για τον όρο «θετική ψυχολογία» βρέθηκαν περισσότερα από 419,000 αποτελέσματα! Με τον όρο «Positive Psychology» περιγράφεται ένα κίνημα έρευνας και εφαρμογής στις Νευρο-επιστήμες και την Ψυχολογία, που μελετά αυτά που ορίζονται ως «Θετικά συναισθήματα». Μελετώνται, εξίσου, και οι δεξιότητες που αναπτύσσει ο άνθρωπος βιώνοντας αυτά τα συναισθήματα, αλλά και τα επιτεύγματα που προκύπτουν από αυτές τις δεξιότητες.

Σε αντίθεση με την παραδοσιακή ψυχολογία που εστιάζει στο αρνητικό και προβληματικό μέρος του ψυχικού κόσμου του ατόμου και στη θεραπεία του, η θετική ψυχολογία εστιάζεται στην προαγωγή της ευζωίας, της ευημερίας και της ικανοποίησης από τη ζωή, μέσα από την μελέτη του ρόλου των θετικών συναισθημάτων, χαρακτηριστικών, κινήτρων και ικανοτήτων των ανθρώπων. Βέβαια, αυτό δεν είναι κάτι καινούργιο καθώς ήδη οι ανθρωπιστικές και υπαρξιακές προσεγγίσεις δίνουν έμφαση στα θετικά στοιχεία του ανθρώπου, όπως την δύναμη της θέλησης, την υπευθυνότητα, την αυτενέργεια, την αυτοπραγμάτωση και την ελευθερία των επιλογών. Το κίνημα της θετικής ψυχολογίας, λοιπόν, συνεχίζοντας και επεκτείνοντας την παράδοση των παραπάνω ψυχολογικών θεωριών, αναφέρεται στη σημαντικότητα των θετικών σκέψεων και συναισθημάτων και πως αυτά μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση του άγχους, στην γενική υγεία και την ευημερία.

Τι είναι, όμως, ακριβώς η θετική σκέψη;

Ίσως να μπείτε στον πειρασμό να υποθέσετε ότι ταυτίζεται με το να βλέπει κάποιος τον κόσμο μέσα από χρωματιστούς “ροζ” φακούς, αγνοώντας τις αρνητικές πτυχές της ζωής ή αρνούμενος να δει ολόκληρη την πραγματικότητα. Στην πραγματικότητα, όμως, θετική σκέψη σημαίνει ότι προσεγγίζουμε τις προκλήσεις της ζωής με μια θετική οπτική, χωρίς να σημαίνει απαραίτητα ότι αποφεύγουμε ή αγνοούμε τα άσχημα γεγονότα. Αντ’ αυτού περιλαμβάνει την αξιοποίηση των δυνητικά άσχημα καταστάσεων με το να προσπαθούμε να δούμε την καλύτερη πλευρά στους άλλους ενώ, παράλληλα, βλέπουμε τον εαυτό και τις ικανότητες μας μέσα από ένα θετικό πρίσμα.

Ένας, ακόμα, από τους στόχους της Θετικής Ψυχολογίας είναι να προωθήσει μια ευρύτερη αίσθηση της γνώσης και της συναίσθησης· να προχωράς, δηλαδή, πέρα από την καθημερινή φλυαρία του μυαλού με τις ατέλειωτες καθημερινές εργασίες και ανησυχίες που συχνά το απασχολούν, σε μια βαθύτερη αίσθηση της ίδιας σου της ύπαρξης και του αυτοσκοπού σου. Να μην αφήνεις, δηλαδή, τις αρνητικές καταστάσεις να σε εμποδίζουν από το να εξελίσσεις τον εαυτό σου.

Οι ερευνητές της Θετικής Ψυχολογίας, επιπλέον, μελετούν το ρόλο των θετικών συναισθημάτων, σκέψεων και γνώσεων στα πλαίσια της εκπαίδευσης, της μάθησης, της εργασιακής εξουθένωσης και της ψυχικής υγείας. Με αυτό τον τρόπο, το θεωρητικό υπόβαθρο των εννοιών της Θετικής Ψυχολογίας εφαρμόζεται, ακριβώς, στους τομείς που είναι υπεύθυνοι για το μεγαλύτερο μέρος της δημιουργίας και διαμόρφωσης του ανθρώπινου ψυχισμού.

Σύμφωνα με την Barbara Fredrickson, εκπρόσωπο της θετικής ψυχολογίας, το σημαντικότερο πλεονέκτημα της προσωπικής ανάπτυξης από το βίωμα θετικών συναισθημάτων είναι ότι το άτομο γεμίζει τους ψυχικούς του πόρους με ισχυρά νοητικά, κοινωνικά και συναισθηματικά εφόδια που διαρκούν στο χρόνο. Υποστηρίζει δε, ότι με τη στιγμιαία βίωση ενός θετικού συναισθήματος και τον εμπλουτισμό των πόρων μας, τροφοδοτούνται και άλλα θετικά συναισθήματα τα οποία – με τη σειρά τους – δίνουν τροφή σε ακόμα περισσότερα, σχηματίζοντας έτσι ένα είδος “ψυχικής έλικας” η οποία ξετυλίγεται συνεχώς. Το όφελος είναι ότι μαζί με αυτή ξετυλίγεται και η ψυχοσύνθεση μας επιτρέποντάς μας να βιώσουμε μία ψυχική ανάταση. Έτσι, ο καθένας οχυρώνει την υγεία απέναντι σε οποιαδήποτε διαταραχή και ωριμάζει με ιδανικό τρόπο.

Συμπερασματικά, η Θετική Ψυχολογία επανέφερε στο προσκήνιο τους δύο βασικούς στόχους της Ψυχολογίας· την προώθηση της ευημερίας και ευζωίας και την αξιοποίηση των κλίσεων του ατόμου, των ιδιαίτερων δυνατοτήτων και ταλέντων του και του δυναμικού του. Η ενασχόλησή της περιλαμβάνει τις θετικές διαστάσεις της ανθρώπινης ύπαρξης, όπως το νόημα της ζωής, την ψυχολογική ανθεκτικότητα, τα θετικά συναισθήματα και την συνεισφορά τους στη βελτίωση της ζωής του ατόμου. Εν ολίγοις, στοχεύει στην ποιοτική μακροζωία.

Κλείνοντας, αυτό που θα πρέπει να θυμόμαστε είναι πως η χαρά και ο πόνος συνυπάρχουν στη ζωή μας, όπως συνυπάρχει το θετικό μαζί με το αρνητικό και η φωτεινή μαζί με τη σκοτεινή πλευρά της ζωής. Με αυτό ως κανόνα, ακόμα και τα αρνητικά συναισθήματα μπορούν να αποτελέσουν κινητήρια δύναμη για την επιβίωση μας. Το πιο σημαντικό, ωστόσο, είναι ότι τα θετικά συναισθήματα συμβάλλουν στην εξέλιξη και την ταχύτερη απελευθέρωση μας από κάθε τι το αρνητικό. Σε κάθε μία από τις δύο περιπτώσεις, όμως, το ευτυχές γεγονός είναι ότι η επιστήμη στρέφει την προσοχή της στο πραγματικό κίνητρο του ανθρώπου… Το συναίσθημα!

Εισαγωγική Φωτογραφία

Βιβλιογραφία

  • Gable, S. & Haidt, J (2005). What (and Why) is Positive Psychology? Review of General Psychology, 9 (2), 103-110
  • Peterson, C. (2006). A Primer in Positive Psychology. New York Oxford University Press.
  • Peterson, C. (2008). What Is Positive Psychology, and What Is It Not? Psychology Today. Found online at http://www.psychologytoday.com/blog/the-good-life/200805/what-is-positive-psychology-and-what-is-it-not
  • Seligman, M. E. P. & Csikszenmihalyi, M. (2000). Positive psychology: An introduction. American Psychologist, 55, 5-14.
  • Συλλογικό, «Εισαγωγή στη Θετική Ψυχολογία», Τόπος (Μοτίβο Εκδοτική), Οκτώβριος 2011
]]>

20 Οκτ 2011

Διημερίδα: "Θετική Ψυχολογία: Δύναμη στην κρίση"

Η Ελληνική Εταιρεία Θετικής Ψυχολογίας οργανώνει στις 21 και 22 Οκτωβρίου 2011 Διημερίδα με θέμα: «Θετική Ψυχολογία: Δύναμη στην κρίση». Στη Διημερίδα θα παρουσιαστούν ερευνητικά δεδομένα που έχουν προκύψει από έρευνα που πραγματοποίησαν πρόσφατα επιστήμονες του Παντείου Πανεπιστημίου και μέλη τής Εταιρείας. Τα ευρήματα σχετίζονται κυρίως με τα συναισθήματα που βιώνει ο σημερινός κάτοικος της Χώρας, γεγονός που αποκτάει μεγάλη βαρύτητα στις δύσκολες μέρες που διανύουμε. Ωστόσο, στη Διημερίδα τα θέματα θα παρουσιαστούν από τη σκοπιά τής Θετικής Ψυχολογίας, προσέγγιση που εστιάζει κυρίως στις δυνατότητες ανάκαμψης του ατόμου και των κοινωνικών ομάδων που απαρτίζουν την κοινωνία. Θα πραγματοποιηθούν ομιλίες, παρουσιάσεις βιβλίων και εργαστήρια στα οποία οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να ανταλλάξουν ιδέες και να εμβαθύνουν περισσότερο στα κύρια θέματα και τις εφαρμογές τής Θετικής Ψυχολογίας.

Ώρες:

Παρασκευή 21 Οκτωβρίου, έναρξη 17:00 Σάββατο 22 Οκτωβρίου, 9:00 με 18:00

Κόστος Συμμετοχής

40 € / 20 € για φοιτητές Χορηγείται βεβαίωση συμμετοχής

Διεύθυνση Διημερίδας

Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο [Ελ. Βενιζέλου (Θησέως) 70 , Καλλιθέα]
Προβολή μεγαλύτερου χάρτη

Δηλώσεις Συμμετοχής / Περισσότερες Πληροφορίες

Ελληνική Εταιρεία Θετικής Ψυχολογίας http://www.positiveemotions.gr Τηλ. 210 82 51 536 Παιωνίου 2, Αθήνα, Τ.Κ. 106 82, τηλ.: 210 8251536, fax: 210 8251581 Διημερίδα Θετικής Ψυχολογίας: Δύναμη στην Κρίση(function() { var scribd = document.createElement(«script»); scribd.type = «text/javascript»; scribd.async = true; scribd.src = «http://www.scribd.com/javascripts/embed_code/inject.js»; var s = document.getElementsByTagName(«script»)[0]; s.parentNode.insertBefore(scribd, s); })(); Φωτογραφία:
  • Smile like you mean it, by Amber de Bruin
  • ]]>

    06 Οκτ 2011

    Steve Jobs (1955-2011): "Μείνε πεινασμένος. Κάνε την τρέλα σου"

    Σίγουρα όλοι ακούσαμε τα τραγικά – αλλά αναμενόμενα – νέα του θανάτου του Steve Jobs, ενός από τους πιο μεγάλους οραματιστές και επιχειρηματίες στον χώρο της τεχνολογίας. Ο Jobs έπασχε από καρκίνο στο πάγκρεας και πέθανε πριν από λίγες ώρες στην αγκαλιά των δικών του ανθρώπων. Και ενώ μεγάλο μέρος όσων ασχολούνται με την τεχνολογία θρηνούν το χαμό ενός μεγάλου ανθρώπου, εμένα μου τράβηξε το ενδιαφέρον μια ομιλία του Jobs η οποία έλαβε χώρα το 2005 στο Πανεπιστήμιο του Στανφορντ. Σε αυτήν ο Jobs προσπαθεί να παρουσιάσει τη ζωή του, τις δυσκολίες, τα οράματά του και τα κίνητρά του χρησιμοποιώντας έναν λόγο πολύ απλό, κατανοητό και γεμάτο μεγάλες αλήθειες.

    Πιστεύω πως ο λόγος του πρέπει να διαβαστεί από όλους, καθώς είναι ενα εξαιρετικό, αισιόδοξο και βαθύ κείμενο το οποίο μπορεί να στείλει στον καθένα από εμάς πολλά και διαφορετικά μηνύματα για το πως πρέπει να ζούμε, να εργαζόμαστε και να … ονειρευόμαστε!

    Το κείμενο έχει μεταφραστεί από το site peri-planomenos, και αναδημοσιεύτηκε στο tvxs, όπου και το είδα και σας το μεταφέρω.


    [youtube:http://www.youtube.com/watch?v=UF8uR6Z6KLc]

    Είναι τιμή μου που είμαι μαζί σας σήμερα στην τελετή αποφοίτησής σας από ένα από τα καλύτερα πανεπιστήμια στον κόσμο. Για να σας πω και την αλήθεια, αυτό είναι το πλησιέστερο που έχω φτάσει ποτέ σε τελετή αποφοίτησης. Σήμερα, θέλω να σας πω τρεις ιστορίες από τη ζωή μου. Αυτό, όλο κι όλο. Τίποτα σπουδαίο. Απλώς τρεις ιστορίες.

    Η πρώτη έχει να κάνει με το πώς να ενώνεις σημεία.

    Εγώ εγκατέλειψα τις σπουδές μου στο Κολέγιο Reed τους πρώτους 6 μήνες, αλλά παρέμεινα εκεί ως drop-in (σ.σ.: που είναι ο φοιτητής ο οποίος αντί για 4 χρόνια, επιλέγει να σπουδάσει μόνο για 2 χρόνια στο πανεπιστήμιο) για άλλους 18 μήνες, οπότε και τα παράτησα οριστικά. Γιατί το έκανα αυτό, λοιπόν;

    Ολα άρχισαν προτού καν γεννηθώ. Η βιολογική μου μητέρα ήταν πολύ νέα, ανύπαντρη φοιτήτρια, και αποφάσισε να με δώσει για υιοθεσία. Πίστευε πολύ βαθιά ότι θα έπρεπε να υιοθετηθώ από απόφοιτους πανεπιστημίου, από μορφωμένους ανθρώπους δηλαδή, και έτσι όλα είχαν κανονιστεί ώστε μόλις γεννιόμουν να με υιοθετούσαν ένας δικηγόρος και η γυναίκα του. Μόνο που, μόλις βγήκα από τη κοιλιά της μητέρας μου, οι δύο αυτοί άνθρωποι αποφάσισαν την τελευταία στιγμή ότι ήθελαν κορίτσι. Ετσι, λοιπόν, οι σημερινοί μου γονείς, οι οποίοι ήσαν σε λίστα αναμονής τότε, έλαβαν ένα τηλεφώνημα στη μέση της νύχτας και άκουσαν κάποιον να τους λέει: «Εχουμε, αναπάντεχα, ένα νεογέννητο αγόρι. Το θέλετε;». Και είπαν: «Βεβαίως».

    Η βιολογική μου μητέρα ανακάλυψε αργότερα ότι η θετή μου μητέρα ποτέ δεν είχε αποφοιτήσει από κανένα πανεπιστήμιο, και ότι ο θετός μου πατέρας δεν είχε αποφοιτήσει καν από γυμνάσιο. Ετσι, αρνήθηκε να υπογράψει τα έγγραφα στα οποία χρειαζόταν η συμφωνία της ώστε να οριστικοποιηθεί η υιοθεσία μου. Υποχώρησε, όμως, λίγους μήνες αργότερα, όταν οι θετοί μου γονείς υποσχέθηκαν ότι κάποια μέρα θα με έστελναν σε πανεπιστήμιο. Να μορφωθώ.

    Πράγματι, 17 χρόνια μετά, πήγα για σπουδές σε πανεπιστήμιο. Αλλά πολύ αφελώς, επέλεξα ένα πανεπιστήμιο το οποίο ήταν σχεδόν όσο ακριβό είναι και το Στάνφορντ, και έτσι όλες οι οικονομίες των σκληρά εργαζομένων γονιών μου ξοδεύονταν για τα δίδακτρά μου. Επειτα από 6 μήνες, όμως, δεν είχα ειλικρινή απάντηση στο ερώτημα εάν άξιζε τον κόπο οι γονείς μου να ξοδεύουν τόσα χρήματα για να σπουδάζω εγώ. Δεν έβλεπα να είχε αξία αυτή η επένδυσή τους.

    Δεν είχα ιδέα τι ήθελα να κάνω στη ζωή μου. Και δεν είχα ιδέα εάν η πανεπιστημιακή ζωή θα με βοηθούσε να βρω την απάντηση. Κι όμως, ήμουν εκεί, και σπούδαζα, ξοδεύοντας όλα τα χρήματα που οι γονείς μου είχαν εξοικονομήσει ολόκληρη ζωή.

    Ετσι, λοιπόν, πήρα μια μέρα την απόφαση να εγκαταλείψω τις σπουδές, πιστεύοντας ειλικρινά ότι όλα θα τακτοποιηθούν και ότι θα βρω τελικά το δρόμο μου. Ηταν σχεδόν τρομακτικό, τότε, αυτό που έκανα, αλλά καθώς κοιτάζω πίσω τώρα, νομίζω πως ήταν μία από τις καλύτερες αποφάσεις που πήρα ποτέ. Τη στιγμή που εγκατέλειψα το κανονικό πρόγραμμα σπουδών, σταμάτησα να παρακολουθώ τα υποχρεωτικά μαθήματα που δεν με ενδιέφεραν και άρχισα να πηγαίνω σ’ εκείνα που μου φαίνονταν πιο ενδιαφέροντα. Κατ’ επιλογήν.

    Δεν ήταν όλα ωραία, εύκολα και ρομαντικά τότε. Δεν είχα δικό μου δωμάτιο στη φοιτητική εστία, κοιμόμουν στο πάτωμα των δωματίων μερικών φίλων μου, πήγαινα σε σουπερμάρκετ και τους επέστρεφα γυάλινες μπουκάλες Κόκα Κόλα και έπαιρνα 5 σεντς τη μία και αγόραζα κάτι να φάω, και περπατούσα 7 μίλια από τη μία άκρη της πόλης στην άλλη κάθε Κυριακή βράδυ για να πάρω δωρεάν ένα πιάτο καλό φαγητό που μοίραζαν σε κάποιο ναό των Χάρε Κρίσνα. Κι όμως, τα λάτρευα όλ’ αυτά. Και όσα πράγματα ανακάλυψα τυχαία, ακολουθώντας την περιέργεια και τη διαίσθησή μου, αργότερα αποδείχτηκαν ανεκτίμητα. Θα σας δώσω ένα παράδειγμα:

    Το Κολέγιο Reed, εκείνον τον καιρό, διέθετε την πιο καλή σχολή καλλιγραφίας σε όλη τη χώρα. Σε όλη τη πανεπιστημιούπολη, κάθε αφίσα, κάθε ταμπέλα σε κάθε ντουλάπα ή συρτάρι καθηγητή, λέκτορα ή φοιτητή ήταν γραμμένη στο χέρι με την πιο όμορφη καλλιγραφία. Εγώ, επειδή είχα παραιτηθεί από το κανονικό πρόγραμμα σπουδών και έτσι δεν ήμουν αναγκασμένος να παρακολουθώ τα υποχρεωτικά μαθήματα, αποφάσισα να πάρω το μάθημα της καλλιγραφίας και να μάθω και εγώ να γράφω έτσι ωραία.

    Εμαθα, λοιπόν, για τις γραμματοσειρές serif και san serif, έμαθα να τροποποιώ το διάστημα μεταξύ διαφόρων συνδυασμών γραμμάτων και έμαθα τι είναι εκείνο που κάνει τη σπουδαία τυπογραφία πραγματικά σπουδαία. Ηταν υπέροχο, ήταν ιστορικό, ήταν καλλιτεχνικά διακριτικό με τρόπο που καμιά επιστήμη δεν μπορεί να συλλάβει, και εγώ το έβρισκα τόσο, μα τόσο συναρπαστικό.

    Τίποτα απ’ όλα αυτά δεν είχαν βέβαια καμία ελπίδα πρακτικής εφαρμογής στη ζωή μου. Αλλά δέκα χρόνια αργότερα, όταν σχεδιάζαμε τον πρώτο υπολογιστή Macintosh, όλα όσα έμαθα στο μάθημα της καλλιγραφίας μού ξανάρθαν πάλι. Και τα ενσωματώσαμε όλα στο Mac. Ηταν το πρώτο κομπιούτερ με πραγματικά υπέροχη τυπογραφία. Ετσι, εάν δεν είχα παρατήσει εκείνον τον κύκλο υποχρεωτικών μαθημάτων στο πρώτο έτος του πανεπιστημίου, το Mac δεν θα είχε ποτέ ούτε τις πολλαπλές γραμματοσειρές ούτε και τα fonts με αναλογικά διαστήματα.

    Και μιας και τα Windows απλώς αντέγραψαν το Mac, είναι πολύ πιθανό, σήμερα που σας μιλάω, κανένα PC να μην είχε αυτές τις εφαρμογές. Εάν δεν είχα παρατήσει τότε τα υποχρεωτικά μαθήματα, δεν θα πήγαινα ποτέ σ’ αυτές τις τάξεις καλλιγραφίας και οι προσωπικοί υπολογιστές μπορεί να μην είχαν την υπέροχη τυπογραφία που έχουν σήμερα.

    Βεβαίως, ήταν αδύνατον να δω τόσο πολύ μακριά όταν σπούδαζα τότε στο πανεπιστήμιο και να συνδέσω τα σημεία. Αλλά δέκα χρόνια μετά, κοιτώντας πίσω, ήταν πλέον πολύ σαφές. Πάλι, δεν μπορείς να συνδέσεις τα σημεία κοιτώντας εμπρός. Μπορείς να το κάνεις μόνο εάν κοιτάξεις πίσω εκ των υστέρων. Ετσι, πρέπει να έχεις εμπιστοσύνη ότι τα σημεία αυτά (ή, τα σημάδια, αν θέλετε), με κάποιον τρόπο, στο μέλλον θα ενωθούν. Πρέπει σε κάτι να έχεις πίστη. Στη διαίσθησή σου, στη μοίρα σου, στη ζωή, στο κάρμα, σε οτιδήποτε. Αυτή η προσέγγιση δεν με πρόδωσε ποτέ, και έχει κάνει όλη τη διαφορά στη ζωή μου.

    Η δεύτερή μου ιστορία είναι για την αγάπη και την απώλεια.

    Ημουν τυχερός – πολύ νωρίς ανακάλυψα τι ήθελα να κάνω στη ζωή. Ο Woz κι εγώ ξεκινήσαμε την Apple στο γκαράζ του σπιτιού των δικών μου, όταν εγώ ήμουν 20 χρόνων. Δουλέψαμε σκληρά και σε 10 χρόνια η Apple είχε αναπτυχθεί από μια δουλειά που την κάνανε δύο άνθρωποι μέσα σε ένα γκαράζ σπιτιού σε μια εταιρεία αξίας 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων με περισσότερους από 4.000 υπαλλήλους.

    Είχαμε μόλις βγάλει στην αγορά την καλύτερή μας δημιουργία -το Macintosh- έναν χρόνο νωρίτερα, κι εγώ μόλις είχα γίνει 30 ετών. Και τότε, με απέλυσαν. Πώς μπορείς να απολυθείς από μία εταιρεία που ξεκίνησες και έστησες εσύ; Ε, καθώς η Apple μεγάλωνε, προσλάβαμε κάποιον που εγώ νόμιζα ότι ήταν ταλαντούχος για να διοικεί την εταιρεία μαζί μου. Και για τον πρώτο σχεδόν χρόνο, τα πράγματα πήγαιναν καλά. Αλλά τότε, τα οράματα και τα σχέδιά μας για το μέλλον άρχισαν να αποκλίνουν, και τελικά είχαμε μία «έκρηξη», έναν μεγάλο καβγά μεταξύ μας. Οταν συνέβη αυτό, το διοικητικό συμβούλιο τάχθηκε με το μέρος αυτού του ανθρώπου που εμείς είχαμε προσλάβει για να μας ξαλαφρώσει στη διοίκηση της εταιρείας.

    Ετσι λοιπόν, στα 30 μου χρόνια, με πέταξαν έξω. Και μάλιστα με τον πιο «δημόσιο», πιο ταπεινωτικό τρόπο. Ο,τι ήταν έως τότε το επίκεντρο της ενήλικης ζωής μου, γκρεμίστηκε. Και αυτό για μένα ήταν ολέθριο, καταστροφικό.

    Για μερικούς μήνες μετά δεν ήξερα τι να κάνω. Πίστευα πως είχα απογοητεύσει φοβερά όλη την προηγούμενη γενιά των επιχειρηματιών – ότι μου έπεσε η σκυτάλη τη στιγμή που μου την έδιναν για να συνεχίσω.

    Συναντήθηκα με τον David Packard και τον Bob Noyce και προσπάθησα να απολογηθώ και να τους εξηγήσω γιατί τα είχα κάνει τόσο σκατά. Σκέφτηκα ακόμα να φύγω εντελώς από την Σίλικον Βάλεϊ και να εξαφανιστώ από προσώπου γης.

    Αλλά κάτι άρχισε σιγά σιγά να ρίχνει λίγο φως στη ζωή μου. Αυτό το «κάτι» ήταν ότι αγαπούσα πολύ αυτό που έκανα. Οσα είχαν συμβεί στην Apple, δεν είχαν καν αγγίξει, για μένα, αυτό το «κάτι». Είχα γευτεί την απόρριψη, αλλά ήμουν ακόμα ερωτευμένος.

    Και έτσι, αποφάσισα να ξεκινήσω πάλι από την αρχή. Δεν το έβλεπα τότε, αλλά αποδείχτηκε ότι η απόλυσή μου από την Apple ήταν ό,τι καλύτερο μπορούσε να μου είχε συμβεί. Το βάρος τού να είσαι επιτυχημένος αντικαταστάθηκε από την ελαφράδα τού να μπορείς και πάλι να είσαι πρωτάρης και να έχεις για όλα λιγότερη σιγουριά. Η απόλυσή μου με απελευθέρωσε και με βοήθησε να περάσω σε μία από τις πιο δημιουργικές περιόδους της ζωής μου.

    Στα επόμενα πέντε χρόνια, ίδρυσα μια νέα εταιρεία, την NeXT, και ακόμα μία, την Pixar, και ερωτεύτηκα μια καταπληκτική γυναίκα που έμελλε να γίνει και σύζυγός μου. Η Pixar παρήγαγε την πρώτη στον κόσμο ταινία κινουμένων σχεδίων «φτιαγμένων» εξ ολοκλήρου στο κομπιούτερ, το «Toy Story», και είναι σήμερα το πιο επιτυχημένο στούντιο για παραγωγή τέτοιων ταινιών στον κόσμο.

    Επίσης, σε μια συγκλονιστική ανατροπή των πραγμάτων, ή Apple εξαγόρασε την NeXT, εγώ επέστρεψα στην Apple και η τεχνολογία που αναπτύξαμε στην NeXT είναι σήμερα στην καρδιά της αναγέννησης της Apple. Και, μαζί με όλα αυτά, η Leurene και εγώ έχουμε μαζί μια θαυμάσια οικογένεια.

    Είμαι σχεδόν σίγουρος ότι τίποτα από όλα αυτά δεν θα είχε συμβεί εάν δεν είχα απολυθεί από την Apple. Ηταν ένα φάρμακο με απαίσια γεύση, αλλά νομίζω πως τελικά ο ασθενής το χρειαζότανε. Μερικές φορές η ζωή σε χτυπάει στο κεφάλι με ένα τούβλο. Μη χάνετε την πίστη σας. Είμαι πεπεισμένος ότι το μόνο πράγμα που με κράτησε όρθιο ήταν ότι αγαπούσα πολύ αυτό που έκανα.

    Πρέπει λοιπόν και εσείς να ανακαλύψετε τι πραγματικά σας αρέσει. Και αυτό αφορά και τη δουλειά που θα κάνετε, και τον σύντροφο που θα επιλέξετε στη ζωή σας. Η εργασία θα γεμίσει ένα μεγάλο μέρος της ζωής σας, και ο μόνος τρόπος για να είστε πραγματικά ικανοποιημένοι είναι να κάνετε αυτό που εσείς πιστεύετε ότι είναι μια σπουδαία δουλειά. Και ο μόνος τρόπος για να κάνει κάποιος μια σπουδαία δουλειά είναι να την αγαπήσει. Εάν δεν την έχετε ανακαλύψει ακόμα, μην απογοητευθείτε. Συνεχίστε να ψάχνετε. Μην επαναπαυτείτε. Μην συμβιβαστείτε.

    Οπως όλα τα «θέματα της καρδιάς», όταν το ανακαλύψετε, θα το αισθανθείτε, θα καταλάβετε ότι «αυτό είναι». Και θα δείτε τότε ότι, όπως κάθε σπουδαία σχέση, έτσι και αυτή, όσο θα περνούν τα χρόνια, θα γίνεται όλο και καλύτερη. Ετσι λοιπόν, συνεχίστε να ψάχνετε έως ότου βρείτε αυτό το «κάτι» που θα ξέρετε ότι είναι το «δικό σας». Μην επαναπαυτείτε.

    Η Τρίτη ιστορία μου έχει να κάνει με το θάνατο.

    Οταν ήμουν 17 ετών, διάβασα μια ρήση που έλεγε: «Εάν ζήσεις κάθε μέρα ωσάν να ήταν η τελευταία σου, κάποια μέρα είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα δικαιωθείς». Μου έκανε εντύπωση αυτή η ρήση, και έκτοτε, για τα τελευταία 33 χρόνια, κάθε πρωί κοιτάζομαι στον καθρέφτη και ρωτώ τον εαυτό μου: «Εάν η σημερινή μέρα ήταν η τελευταία της ζωής σου, θα ήθελα να κάνω αυτό που ετοιμάζομαι να κάνω σήμερα;». Και όποτε η απάντηση ήταν «όχι» για σειρά ημερών, ήξερα αμέσως ότι κάτι έπρεπε να αλλάξω.

    Υπενθυμίζοντας στον εαυτό μου ότι «σύντομα θα πεθάνεις», βρήκα το πιο χρήσιμο εργαλείο ώστε να παίρνω τις σημαντικότερες αποφάσεις στη ζωή μου. Διότι σχεδόν όλα τα πράγματα -όλες οι εξωτερικές προσδοκίες, όλες οι υπερηφάνειες, όλοι οι φόβοι και οι όλες οι ντροπές για πιθανή αποτυχία- όλα αυτά απλώς γκρεμίζονται, εξαφανίζονται όταν βλέπεις μπροστά σου το θάνατο και μένουν μόνο εκείνα που είναι στ’ αλήθεια σημαντικά.

    Υπενθυμίζοντας στον εαυτό σου ότι μια μέρα θα πεθάνεις, είναι ο καλύτερος τρόπος για να αποφύγεις την παγίδα τού να σκέφτεσαι συνεχώς αυτά που θα χάσεις εάν πάρεις την «άλφα» ή «βήτα» απόφαση. Θυμήσου ότι είσαι ήδη γυμνός. Δεν υπάρχει κανένας λόγος, λοιπόν, να μην ακολουθήσεις αυτό που σου ζητάει η καρδιά σου.

    Πριν από περίπου έναν χρόνο, μου ανακοίνωσαν οι γιατροί ότι έχω καρκίνο. Εκανα MRI (μαγνητική τομογραφία) στις 7.30 το πρωί και έδειξε ξεκάθαρα ότι είχα καρκίνο στο πάγκρεας. Τότε δεν ήξερα κάν τι είναι το πάγκρεας. Οι γιατροί μού είπαν ότι ο καρκίνος που είχα εγώ εκεί ήταν σχεδόν αθεράπευτος και ότι θα έπρεπε να αρχίσω να συνηθίζω στην ιδέα ότι δεν μου έμενε περισσότερη ζωή από τριών έως εννέα μηνών. Ο προσωπικός μου γιατρός με συμβούλευσε να επιστρέψω στο σπίτι και να αρχίσω αμέσως να τακτοποιώ τις «προσωπικές» μου υποθέσεις, μία φράση που χρησιμοποιούν ως κλισέ οι γιατροί αντί να σου πουν «προετοιμάσου να πεθάνεις».

    Η «τακτοποίηση προσωπικών υποθέσεων» είναι να προσπαθήσεις να πεις, σε ελάχιστους μήνες, στα παιδιά σου όσα νόμιζες ότι είχες άλλα τουλάχιστον δέκα χρόνια για να τους τα πεις. Είναι, επίσης, να μην αφήσεις πίσω σου, πεθαίνοντας, εκκρεμότητες που θα ταλαιπωρήσουν τους δικούς σου ανθρώπους που θα μείνουν πίσω. Σημαίνει, τέλος, αυτό το «τακτοποίηση προσωπικών υποθέσεων», να βρεις τον κατάλληλο χρόνο και τρόπο για να αποχαιρετίσεις τα αγαπημένα σου πρόσωπα.

    Ζούσα με αυτήν την καταραμένη διάγνωση κάθε μέρα της ζωής μου. Το ίδιο βράδυ που ανακοίνωσαν οι γιατροί ότι είχα καρκίνο, μου έκαναν και βιοψία ενδοσκοπικά, μέσω του λαιμού μου, στο στομάχι και από εκεί στα έντερα, πέρασαν μία βελόνα στο πάγκρεας και πήραν μερικά κύτταρα από τον καρκίνο. Εγώ ήμουν σε καταστολή, αλλά η γυναίκα μου, που ήταν παρούσα, μου είπε ότι όταν είδα οι γιατροί τα κύτταρα κάτω από ένα μικροσκόπιο, άρχισαν να κλαίνε, διότι αποδείχτηκε ότι είχα μια πολύ σπάνια μορφή καρκίνου του παγκρέατος που είναι θεραπεύσιμη με εγχείρηση. Σχεδόν όλες οι άλλες μορφές τέτοιου καρκίνου είναι καταδικασμένες. Ετσι, λοιπόν, με βάλανε στο χειρουργείο, και σήμερα είμαι μια χαρά.

    Αυτό ήταν το κοντινότερο που έχω φτάσει στο θάνατο. Και ελπίζω να είναι το κοντινότερο που θα φτάσω σε αυτόν για τις επόμενες δεκαετίες. Εχοντας ζήσει, λοιπόν, αυτήν την εμπειρία, νομίζω πως μπορώ, με μεγαλύτερη σιγουριά απ’ ό,τι όταν ο θάνατος ήταν για μένα απλώς μία «φιλοσοφική ιδέα», να πω ότι:

    Κανείς δεν θέλει να πεθάνει. Ακόμα και οι άνθρωποι που θέλουν να πάνε στον Παράδεισο, δεν θέλουν να πεθάνουν για να φτάσουν εκεί. Και όμως, ο θάνατος είναι ο προορισμός που όλοι μοιραζόμαστε. Κανείς, ποτέ, δεν έχει γλιτώσει από αυτόν. Ο Θάνατος είναι, ίσως, η καλύτερη ανακάλυψη της Ζωής. Και έτσι, μάλλον, πρέπει να είναι. Ο Θάνατος είναι ο ατζέντης, ο μεσίτης, που σε βοηθά να αλλάξεις τη Ζωή σου, προτού έρθει αυτός να σε πάρει. Ξεκαθαρίζει το παλιό, προετοιμάζοντας το έδαφος για να ‘ρθει το καινούργιο. Αυτή την στιγμή που σας μιλάω, το καινούργιο είστε εσείς. Αλλά κάποια μέρα, όχι πολύ μακρινή από τώρα, και εσείς θα εξελιχθείτε σιγά σιγά σε «παλιό», και θα… ξεκαθαριστείτε. Συγχωρήστε με που γίνομαι τόσο δραματικός, αλλά αυτή είναι η απλή αλήθεια.

    Ο χρόνος σας είναι περιορισμένος. Μην τον σπαταλάτε, λοιπόν, ζώντας τη ζωή κάποιου άλλου ανθρώπου. Μην παγιδευτείτε από το δόγμα τού να ζείτε από τα αγαθά της σκέψης ενός άλλου. Μην αφήστε το θόρυβο από την άποψη άλλων ανθρώπων να πνίξει την δική σας, εσωτερική φωνή. Και, το πιο σημαντικό απ’ όλα, να έχετε πάντα το θάρρος να ακολουθείτε την καρδιά και το ένστικτό σας. Αυτά τα δύο, κάπως, πάντοτε, γνωρίζουν ήδη τι εσύ θέλεις πραγματικά να γίνεις. Είναι δευτερεύοντα.

    Οταν ήμουν νέος, υπήρχε ένα καταπληκτικό δημοσίευμα που είχε τίτλο «The Whole Earth Catalog» («Ο κατάλογος όλου του κόσμου»), που ήταν μία από τις βίβλους της δικής μου γενιάς. Τον είχε συντάξει ένας τύπος ονόματι Stewart Brand, που ζούσε όχι μακριά από εδώ, στο Menlo Park, και το ζωντάνεψε με το ποιητικό του άγγιγμα. Αυτό συνέβη στα τέλη της δεκαετίας του ’60, πριν από τους προσωπικούς υπολογιστές (personal computers) και το desktop publishing. Ολα τυπώνονταν με τη χρήση γραφομηχανών, ψαλιδιού, και φωτογραφιών από μηχανές Polaroid. Ηταν, ας πούμε, σαν να ‘χαμε το Google σε έντυπη μορφή, 35 χρόνια πριν έρθει αυτό που ξέρουμε σήμερα σε ηλεκτρονική: ήταν ιδεαλιστικό και ξεχείλιζε από υπέροχες εφαρμογές και ιδέες.

    Ο Στιούαρτ και η ομάδα του έβγαλαν πολλές εκδόσεις του «The Whole Earth Catalog», και τότε, όταν είχε κάνει τον κύκλο του, έβγαλαν και μία τελευταία έκδοση. Αυτό συνέβη στα μέσα της δεκαετίας του ’70, και είχα τη δική σας ηλικία. Στο οπισθόφυλλο της τελευταίας αυτής έκδοσης υπήρχε μία φωτογραφία που απεικόνιζε το ξημέρωμα σε έναν επαρχιακό δρόμο, ένα δρόμο στον οποίο θα μπορούσατε να βρεθείτε και εσείς κάποια στιγμή, εάν είστε περιπετειώδεις τύποι, να κάνετε οτοστόπ. Κάτω από αυτήν τη φωτογραφία, υπήρχε μια λεζάντα με τα λόγια: «Stay hungry. Stay foolish». Δηλαδή, «Μείνε πεινασμένος. Κάνε την τρέλα σου». Ηταν το αποχαιρετιστήριο μήνυμα της ομάδας του Στιούαρτ, καθώς υπέγραφαν την τελευταία τους έκδοση.

    Μείνε πεινασμένος. Κάνε την τρέλα σου. Αυτό ευχόμουν και εγώ πάντοτε για τον εαυτό μου. Και τώρα, καθώς αποφοιτάτε για να αρχίσετε μια καινούρια ζωή, εύχομαι και για σας το ίδιο, ακριβώς, πράγμα:

    Μείνετε πεινασμένοι. Κάντε την τρέλα σας. Σας ευχαριστώ πολύ.

    Εισαγωγική Φωτογραφία

    ]]>

    22 Ιούλ 2011

    Το μισογεμάτο ποτήρι του ασθενούς

    Συγγραφή/Επιμέλεια: Θεοδώρα Φτεροπουλλή*

    Για πολλά άτομα η διάγνωση ενός χρόνιου προβλήματος υγείας είναι μια πολύ τραυματική εμπειρία. Μια τέτοια διάγνωση φέρει πολλές σωματικές αλλά και ψυχολογικές επιπτώσεις και μπορεί να μειώσει τη γενικότερη ποιότητα ζωής ενός ανθρώπου. Πολλοί ασθενείς διακατέχονται από μια αβεβαιότητα για το μέλλον και όταν αρνητικά συναισθήματα διαρκούν για μεγάλα χρονικά διαστήματα, μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρότερα ψυχολογικά προβλήματα όπως κατάθλιψη και χρόνιο άγχος. Επομένως, δικαιολογημένα οι ερευνητικοί επιστήμονες στο χώρο της Ψυχολογίας Υγείας εργάζονται προς την αναγνώριση των παραγόντων που οδηγούν μερικά άτομα να χειρίζονται την ασθένειά τους καλύτερα και πιο αποτελεσματικά από κάποια άλλα.

    Ένας τέτοιος παράγοντας είναι και η προσωπικότητα και πιο συγκεκριμένα η αισιοδοξία. Πρωτοπόροι σε αυτό τον τομέα είναι οι Αμερικάνοι επιστήμονες Carver & Scheier (1985)1 οι οποίοι ορίζουν την αισιοδοξία ως ‘μια σχετικά σταθερή, γενικευμένη προσδοκία για θετικές συνέπειες σε διάφορους σημαντικούς τομείς της ζωής’. Στην περίπτωση των ασθενών, όταν οι προσδοκίες τους για το μέλλον ειναι θετικές τότε αναμένεται να βιώνουν πιο θετικά συναισθήματα. Το αντίθετο αναμένεται όταν είναι απαισιόδοξοι για το μέλλον.

    Διάφορες έρευνες με άτομα που αντιμετωπίζουν ασθένειες όπως καρδιαγγειακά προβλήματα, αρθρίτιδα, καρκίνο, και HIV αναφέρουν ότι, μακρυπρόθεσμα, η αισιοδοξία μπορεί να επηρεάσει διάφορους τομείς όπως τις σωματικές λειτουργίες, τη συναισθηματική ευημερία, την ποιότητα ζωής, ακόμα και τα χρόνια ζωής τους.

    Αξιοσημείωτο όμως είναι το πώς ένα χαρακτηριστικό προσωπικότητας όπως η αισιοδοξία είναι δυνατόν να επηρεάσει τη ζωή κάποιου ατόμου σε τέτοιο βαθμό. Έρευνες υποδυκνείουν ότι αυτό συμβαίνει εμμέσως καθώς η αισιόδοξη στάση μπορεί να οδηγήσει στην υιοθέτηση συγκεκριμένων στρατηγικών οι οποίες αποφέρουν με τη σειρά τους θετικά αποτελέσματα. Αυτές οι στρατηγικές είναι στην ουσία συμπεριφορές ή σκέψεις που έχουν ως στόχο τους τη διαχείριση μιας στρεσογόνας κατάστασης.

    Οι αισιόδοξοι ασθενείς τείνουν να υιοθετούν χρήσιμες για την υγεία τους στρατηγικές όπως για παράδειγμα το θέσιμο στόχων (π.χ. υγιεινή διατροφή, εξάσκηση), ο προγραμματισμός και η ενεργή συμμετοχή σε αποφάσεις όσον αφορά τη θεραπεία τους, καθώς και η αναζήτηση πληροφοριών για την ασθένειά τους. Επιπλέον, τείνουν να εστιάζουν την προσοχή τους στη θετική πλευρά της εμπειρίας τους. Αντιθέτως, οι απαισιόξοι ασθενείς συνήθως ακολουθούν πιο καταστροφικές για την υγεία τους στρατηγικές όπως η άρνηση της ύπαρξης του προβλήματος, η υιοθέτηση ανθυγιεινών συμπεριφορών (π.χ. υπερβολική χρήση αλκοόλ και άλλων ουσιών), αλλά και η μη συστηματική λήψη των φαρμάκων τους.

    Είναι εμφανές λοιπόν ότι η αισιοδοξία, ως έμφυτο χαρακτηριστικό, μπορεί να ωθήσει κάποιο άτομο στην επιλογή και εκτέλεση συγκεκριμένων στρατηγικών οι οποίες με τη σειρά τους επιφέρουν θετικές συνέπειες τόσο στο σωματικό όσο και στο ψυχολογικό επίπεδο υγείας. Είναι λογικό σε αυτό το σημείο να αναρωτιόμαστε εαν κάποιο άτομο που είναι ‘προγραμματισμένο’ να βλέπει το ποτήρι μισοάδειο, μπορεί να αλλάξει στάση ζωής. Σύμφωνα με προκαταρκτικές έρευνες αυτό είναι εφικτό σε ορισμένο βαθμό έπειτα από ψυχολογική παράμβαση και συγκεκριμένα γνωστικο-συμπεριφοριστική θεραπεία όπου το άτομο ‘εκπαιδεύεται’ στη θετική σκέψη. Οι θεραπείες αυτές περιλαμβάνουν συνηθώς την αντικατάσταση αρνητικών σκέψεων και συμπεριφορών με αντίστοιχες θετικές2 .

    Χρειάζονται όμως χρόνια και αρκετές συστηματικές έρευνες με έγκυρα και αξιόπιστα αποτελέσματα  ώστε να μπορούμε να ελπίζουμε ότι μια μαγική θεραπεία μπορεί να μας κάνει να βλέπουμε το ποτήρι μισογεμάτο. Εν τω μεταξύ σίγουρα μπορούμε να σκεφτόμαστε θετικά!

    Η Θεοδώρα Φτεροπουλλή είναι επιστημονικός συνεργάτης στο UCL (London) και διδακτορική φοιτήτρια Ψυχολογίας Υγείας στο City University London. (tzellofouska@gmail.com) https://www.facebook.com/tzellofouska

     Εισαγωγική Φωτογραφία: ]]>

    Πηγές / Διαβάστε περισσότερα

    1. Scheier, M.F. & Carver, C.S. (1985). Optimism, coping, and health: Assessment and implications of generalized outcome expectancies. Health Psychology, 4, 219–247 []
    2. Carver, C.S., Scheier, M.F. & Segerestrom, S.C. (2010). Optimism. Clinical Psychology Review, 30, 879-889 []
    10 Αυγ 2010

    Μικρά και Ενδιαφέροντα #16

  • Πρόσεξα ένα ενδιαφέρον άρθρο του PsychCentral, στο οποίο γίνεται λόγος για τη συμβολή του διαδικτύου στην πρόληψη αλλά και την καταπολέμηση κάποιων ψυχικών διαταραχών, όπως η Αγοραφοβία και η Διαταραχή Πανικού. Φαίνεται πως η ελεύθερη πρόσβαση σε πληροφορίες για τα συμπτώματα των ψυχικών διαταραχών και τον τρόπο αντιμετώπισής τους, βοηθάει τους ασθενείς να αναγνωρίσουν έγκαιρα την ψυχική διαταραχή και να λάβουν τα μέτρα τους. Πέραν αυτού, η ανάπτυξη διαδικτυακών τεχνικών ψυχοθεραπείας, όπως η online CBT φαίνεται πως έχει παρόμοια απότελέσματα με την κλασική CBT! [PsychCentral]
  • Το ότι τα θετικά συναισθήματα μας βοηθάνε σε πολλούς τομείς της ζωής μας, από τη σωματική ανάρρωση έως την καλή ψυχολογική υγεία, το έχουμε ξαναπεί. Το Psychology Today όμως φιλοξενεί ένα πολύ κατατοπιστικό άρθρο στο οποίο γίνεται εκτενής ανάλυση του συνόλου των διαθέσιμων ερευνητικών δεδομένων γύρω από την Θετική Ψυχολογία, αλλά και των δαρβινικών καταβολών του αλτρουισμού. Που μπορεί να βοηθήσει η καλή διάθεση και ο αλτρουισμός; Στην καταπολέμηση του αλκόολ, της κατάθλιψης αλλά και της σχιζοφρένειας! [Psychology Today]
  • Δεν έχετε μουσικό αυτί; Οι φίλοι σας, σας κοροϊδεύουν που δεν μπορείτε να ξεχωρίσετε τις μικρές «πινελιές» στα μουσικά κομμάτια που κάνουν τη διαφορά; Ίσως να είστε από αυτούς που πάσχουν από αμουσία, μια διαταραχή η οποία δεν μας επιτρέπει να ξεχωρίσουμε δύο, κοντινούς δε, αλλά διαφορετικούς τόνους. Η διαταραχή αυτή μπορεί να δημιουργήσει ιδιαίτερα προβλήματα σε όσους μιλάνε μια γλώσσα που βασίζεται στην μουσικότητα. [Mind Hacks]
  • Μέσω του Mind Hacks διάβασα επίσης την πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία μιας Ελληνοαμερικανίδας( ; ) νευροεπιστήμονα η οποία πάσχει από σχιζοφρένεια. Σε ένα άρθρο της στο Schizophrenia Bulletin περιγράφει τις παράλογες ιδέες της, τις εμμονές, αλλά και τις δυσκολίες που αντιμετώπισε έως ότου αρχίσει να καταπολεμάει την διαταραχή. Το άρθρο είναι ενδιαφέρον, καθώς δείχνει πολύ όμορφα πως ακόμη και άτομα που έχουν γνώση του θέματος της σχιζοφρένειας, όπως η νευροεπιστήμονας αυτή, δυσκολεύονται να ξεχωρίσουν την αλήθεια από το ψέμα και τις παράλογες ιδέες από λογικές. [Schizophrenia Bulletin]
  • Ψυχο… ιστορικά

    Σαν σήμερα, στις 11 Αυγούστου 1969 εκδόθηκε το κλασσικό βιβλίο του Albert Bandura «Principles of Behavior Modification«. Μέσα σε 10 χρόνια, το βιβλίο αυτό αναφέρθηκε σε τουλάχιστον 1200 διαφορετικά βιβλία και επιστημονικά άρθρα, βάζοντας έτσι το βιβλίο στο πάνθεον των κλασσικών αναγνωσμάτων ψυχολογίας. Ο Bandura γεννήθηκε το 1925 στον Καναδά, όπου ζει ακόμη, και είναι ίσως ένας από τους τελευταίους ζωντανούς μύθους της ψυχολογίας. Έγινε ιδιαίτερα διάσημος για το πείραμά του «Bobo Doll«, με το οποίο απέδειξε πόσο εύκολα μπορεί ένα παιδί να μιμηθεί μια ανήθικη συμπεριφορά εάν του προβληθεί ως πρότυπο.

    Φωτογραφία Psychography

    ]]>

    04 Αυγ 2010

    Μικρά και Ενδιαφέροντα #15

  • To Mouse Trap πήρε συνέντευξη από τον Δρ. Thomas Armstrong, συγγραφέα του βιβλίου «Neurodiversity: Discovering the Extraordinary Gifts of Autism, ADHD, Dyslexia, and Other Brain Differences«. Σε έναν κόσμο που τουλάχιστον οι μισοί από εμάς θα αναπτύξουμε κάποιου είδους ψυχική διαταραχή σε κάποια φάση της ζωής μας, είναι σημαντικό να έρθουμε σε επαφή όχι μόνο με τις δυσλειτουργίες των ψυχικά πασχόντων, αλλά και με τις θετικές ιδιαιτερότητες που μπορεί να συνοδεύουν μια ψυχική διαταραχή. [Mouse Trap]
  • Σύμφωνα με μια πρόσφατη έρευνα, τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται (τουλάχιστον στις ΗΠΑ) για τον έλεγχο της προκατάληψης διάφορων ψυχομετρικών δοκιμασιών φαίνεται πως είναι και τα ίδια… προκατειλημμένα! Φάνηκε πως -ανάλογα με την δοκιμασία- τελικά ευνοούν συμμετέχοντες από συγκεκριμένη εθνότητα ή φύλο. [Medical News Today]
  • Ερευνητές του Πανεπιστημίου Νότινγκχαμ διεξήγαγαν μια μεγάλη έρευνα πάνω στη σχέση ψυχολογικής κατάστασης και σωματικής ανάρρωσης κατά τη διάρκεια σοβαρών ασθενειών (συγκεκριμένα διαβήτη). Αυτό που βρήκαν είναι ότι στους ασθενείς με θετική ψυχολογία οι σωματικές πληγές τείνουν να κλείνουν πιο γρήγορα. Αντίθετα, στους ασθενείς με αρνητική ψυχολογία, οι πληγές όχι μόνο δεν κλείνουν, αλλά χειροτερεύουν. Άλλη μια απόδειξη για τις ευεργετικές συνέπειες της καλής ψυχικής υγείας. [Medical News Today]
  • Ψυχο… ιστορικά

    Σαν σήμερα, στις 4 Αυγούστου 1861, στο Λονδίνο, γεννήθηκε ο Henry Head. Ο Head ήταν ένας από τους πρωτεργάτες νευρολόγους, ο οποίος μεταξύ άλλων ανακάλυψε πως τα περιφερειακά νεύρα (peripheral nerves) έχουν την δυνατότητα να αναπτύσσονται εκ νέου μετά από τραυματισμό. Μάλιστα, για να το αποδείξει αυτό, δεν δίστασε να κόψει δύο κινητικά νεύρα από το δικό του χέρι! Γενικά η δουλειά του εστίασε στην λειτουργία των κινητικών νευρώνων και στις διασυνδέσεις τους με τον εγκέφαλο και την παρεγκεφαλίδα. Πέρα από νευρολόγος όμως ο Head υπήρξε και συγγραφέας, αλλά και… ποιητής! Πέθανε τον Οκτώβριο του 1940.

    Φωτογραφία: Henry Head, Wikipedia

    ]]>

    31 Οκτ 2008

    Βιντεοθήκη: Τελευταίες προσθήκες (15/10/2008-31/10/2008)

    < ![CDATA[

    Το ξέρω πως η προσθήκη βίντεο καθυστέρησε αρκετά τον τελευταίο μήνα, αλλά δεν μου είναι πάντα εύκολο να βρω βίντεο που -πρωτίστως- να παρουσιάζουν ενδιαφέρον για εμένα και τα οποία να πιστεύω πως θα αρέσουν και στο αναγνωστικό κοινό του blog. Αλλά τις τελευταίες 2 εβδομάδες έπεσα πάνω σε τρεις καταπληκτικές διαλέξεις, τριών καταπληκτικών επιστημόνων, ο καθένας από τους οποίους έχει αφήσει το δικό του λιθαράκι στο οικοδόμημα των ανθρωπιστικών επιστημών. Δεν μπορούσα να μην προσθέσω τις προσθέσω στην βιντεοθήκη του blog. Ας αφήσουμε όμως τα πολλά λόγια και ας δώσουμε τον λόγο στους Δρ. Zimbardo, Δρ. Seligman και Δρ. Chomsky.

    Περισσότερα