02 Φεβ 2015

Η μουσική ως μέσο ελέγχου του πόνου

Από τη φύση του ο άνθρωπος προσπαθεί να αποφύγει το αίσθημα του πόνου σωματικού και ψυχικού, η ανθεκτικότητα του κάθε ατόμου στον πόνο είναι σχετική και έχει να κάνει με πολλούς παράγοντες. Ο πόνος είναι ένα φαινόμενο που δεν μπορεί να εξηγηθεί μόνο με βιολογικούς όρους. Το συναίσθημα αλλά και ο τρόπος που το κάθε άτομο αντιλαμβάνεται τα πράγματα φαίνεται να συμβάλλουν στον τρόπο με τον οποίο βιώνει τον πόνο.

Ειδικότερα, το άγχος, η ένταση, η αγωνία, ο φόβος και η αίσθηση απώλειας ελέγχου μπορεί να συνοδεύουν και να μεγεθύνουν κατά πολύ συναισθήματα πόνου και δυσφορίας που αισθάνεται ο ασθενής. Για παράδειγμα, μπορεί να οδηγήσουν σε αύξησης της μυϊκής έντασης, η οποία με τη σειρά της μπορεί να δημιουργήσει μεγαλύτερη πίεση στις ήδη ευαίσθητες νευρικές απολήξεις. Το άγχος μπορεί επίσης να παρέμβει στον κανονικό, χαλαρό τρόπο αναπνοής και να προκαλέσει απώλειες ή ελλείμματα οξυγόνου στο μυϊκό ιστό, που με τη σειρά τους θα αυξήσουν τη δυσφορία. Επιπλέον, η αγωνία και ο φόβος μπορεί να κρατούν δεσμευμένη την προσοχή του ατόμου στο ερέθισμα του πόνου και έτσι να αυξάνουν την αντιλαμβανόμενη οξύτητα του πόνου.

Οι τεχνικές που χρησιμοποιούν τη δύναμη του ανθρώπινου νου για να μειώσουν την αντίληψη του πόνου ονομάζονται γνωστικές στρατηγικές ελέγχου του πόνου. Οι μέθοδοι αυτοί δεν έχουν σκοπό να αντικαταστήσουν την παραδοσιακή φαρμακευτική αγωγή, αν και σε κάποιες περιπτώσεις που η φαρμακευτική αγωγή αντενδείκνυται ή είναι επιθυμητή η μείωση της δοσολογίας. Είναι απαραίτητη η χρήση εναλλακτικών μεθόδων για να μειωθεί ο πόνος. Σύμφωνα με τη θεωρία της πύλης ελέγχου του πόνου, εάν η συνειδητή προσοχή   μας επικεντρωθεί σε ένα δυνατό θετικό ερέθισμα περισσότερο από ό,τι στο ερέθισμα του πόνου, τότε η αντίληψη του πόνου μπορεί να εξασθενήσει.

Υπάρχουν ποικίλοι τρόποι και τεχνικές που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε συνδυασμό με τη μουσική για τη μείωση της αντίληψης του πόνου. Στο σημείο αυτό πρέπει να πούμε ότι η μουσική μπορεί να λειτουργήσει ως ερέθισμα για ενεργητική εστίαση της προσοχής ή διάσπασή της. Η χρήση της μουσικής για τη μείωση της έντασης του αντιλαμβανόμενου πόνου, δηλαδή του πόνου, όπως γίνεται αντιληπτός από το άτομο, είναι βασισμένη στη θεωρία της πύλης ελέγχου του πόνου, που αναφέρθηκε παραπάνω. Σε αυτήν την περίπτωση, η μουσική αποτελεί το ερέθισμα εκείνο στο οποίο εστιάζεται ενεργητικά η προσοχή του ασθενούς ή, αλλιώς, το ερέθισμα που αποσπά την προσοχή του ασθενούς από τον πόνο.

Παράλληλα, η μουσική μπορεί να συμβάλλει στη μείωση του πόνου, μέσω της μυϊκής χαλάρωσης την οποία διευκολύνει. Η μεθοδολογία αυτή έχει εφαρμοστεί σε διάφορες καταστάσεις: στις θεραπείες χρόνιου πόνου, στην κύηση και τον τοκετό, στις οδοντιατρικές θεραπείες, στα παιδιατρικά τμήματα (όπου χρησιμοποιείται για τη μείωση του άγχους απέναντι σε ενέσεις ή άλλες παρόμοιες διαδικασίες), καθώς και στο χειρουργείο.

Μουσική και μυϊκή χαλάρωση

Η μουσική λειτουργεί ως ερέθισμα για κίνηση, αλλά και ως στοιχείο που δομεί και οργανώνει τη φυσική δραστηριότητα, ένα απλό παράδειγμα   είναι όταν περπατάμε το βάδισμα μας συντονίζεται στο ρυθμό της μουσικής που μπορεί να ακούμε εκείνη τη στιγμή, ακόμα και στο γυμναστήριο η μουσική παίζει ρόλο αφού συντονίζει την αναπνοή, την κίνηση αλλά και την καλύτερη απόδοση μας στις ασκήσεις.

Καταλαβαίνουμε, λοιπόν, από τα παραπάνω πόσο σημαντική αλλά και απαραίτητη είναι η μουσική για την αποκατάσταση ορισμένων ασθενών. Σε αρκετές περιπτώσεις, η θεραπεία παθολογικών περιστατικών περιλαμβάνει μια περίοδο σωματικής θεραπείας και αποκατάστασης, που ακολουθείται από μια περίοδο επανένταξης. Για παράδειγμα, μετά από ένα εγκεφαλικό επεισόδιο, κάποιοι άνθρωποι χρειάζεται να “ξαναμάθουν” να περπατούν ή να χρησιμοποιούν τα άκρα τους. Αυτό απαιτεί πολλές ώρες σκληρής άσκησης. Η μουσική μπορεί να αποτελέσει το ιδανικό περιβάλλον για την περίοδο αποκατάστασης και την περίοδο επανένταξης. Η μουσική μπορεί να μειώσει την εστίαση του ασθενή στις αρνητικές πλευρές της θεραπείας, όπως τον πόνο, τις δυσκολίες ,τη μονοτονία. Παράλληλα, ένα δυνατό και ρυθμικό beat παράγει μια σταθερή ακουστική ατάκα, η οποία βοηθά σημαντικά την κίνηση. Με άλλα λόγια, ο ασθενής χρησιμοποιεί το μουσικό ρυθμό ως σήμα για να κινεί ένα ή περισσότερα μέλη του σώματός του.

Στη μυϊκή λειτουργία, περιλαμβάνεται όχι μόνο η κινητικότητα των άκρων, αλλά επίσης και η κινητικότητα των εσωτερικών οργάνων, όπως οι πνεύμονες. Το παίξιμο πνευστών μουσικών οργάνων ή/και το τραγούδι βελτιώνουν τη δραστηριότητα των πνευμόνων, κυρίως μάλιστα όταν πρόκειται για ασθενή που βρίσκεται σε κατάκλιση. Τέτοιες δραστηριότητες μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση ενός καλού επιπέδου αναπνευστικής λειτουργίας, σε ασθενείς που πάσχουν από χρόνιες ασθένειες, όπως για παράδειγμα το άσθμα.

Τέλος, όπως προαναφέρθηκε, η μουσική προάγει τη μυϊκή χαλάρωση, η οποία με τη σειρά της μειώνει τον πόνο. Έτσι, η μουσική χρησιμοποιείται συχνά σε συνδυασμό με τεχνικές μυϊκής χαλάρωσης. Για παράδειγμα, μια αργή και σταθερή μουσική μπορεί να βοηθήσει τη ρύθμιση της βαθιάς αναπνοής. Επίσης, με τη μουσική, αναπολεί κανείς εικόνες που μπορεί να οδηγήσουν τη σκέψη σε ευχάριστα θέματα. Το μειονέκτημα είναι ότι οι τεχνικές χαλάρωσης χρειάζονται κάποιο χρονικό διάστημα εξάσκησης, έως ότου γίνουν αποτελεσματικές. Επομένως, ο ρόλος του μουσικοθεραπευτή δεν είναι μόνο να επιλέγει και να βάζει μουσική, αλλά και να εκπαιδεύσει σταδιακά τον ασθενή σε μεθόδους αποτελεσματικής μυϊκής χαλάρωσης. Η μουσική μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αντίδραση χαλάρωσης σε μια μεγάλη ποικιλία καταστάσεων: σε χρόνιες παθήσεις, σε προγράμματα αποκατάστασης μυϊκών προβλημάτων, στην εγκυμοσύνη και τον τοκετό, καθώς και σε ιατροχειρουργικές μονάδες, συμπεριλαμβανομένου του παιδιατρικού τμήματος.

Εισαγωγική Φωτογραφία

Περισσότερες Πληροφορίες / Βιβλιογραφία

  • Behrens, G. A. (1988). An objective approach to the expression of feelings. Music Therapy Perspectives, 5, 16-22.
  • Edwards, L. C., Bayless, K. M. & Ramsey, M. E. (2009). Μουσική και κίνηση: Ένας τρόπος ζωής για το μικρό παιδί (6η εκδ). Θεσσαλονίκη: University Studio Press, 2010.
  • Gibbons, A. C. (1986). Music development in the elderly: what are the chances? Designs Clin Enhancement, 81, 24-25.
  • Hargreaves, D. (2001). Η αναπτυξιακή ψυχολογία της μουσικής. Αθήνα: Fagotto books, 2004.
  • Μακρής, Ι. & Μακρή Δ. (2003). Εισαγωγή στη Μουσικοθεραπεία. Αθήνα: Εκδόσεις Γρηγόρη.
]]>

08 Οκτ 2014

Μουσική Ψυχοθεραπεία: η θεραπευτική δύναμη της μουσικής

Η μουσική είναι μια από τις βαθύτερες ψυχικές εκδηλώσεις του ανθρώπου, από την αρχαιότητα σε όλους τους πολιτισμούς ήταν μέσο έκφρασης, επικοινωνίας, διασκέδασης αλλά και θεραπείας. Μέσα από τη μουσική ξόρκιζαν του φόβους τους, έκαναν επίκληση των πνευμάτων και προσπαθούσαν να εξευμενίσουν τους θεούς. Οι άνθρωποι πίστευαν στη θεραπευτική της δύναμη τόσο στο σώμα και το πνεύμα όσο και στη ψυχή.

Όπως αναφέρει η Καρτασίδου (2004:6) ο μάγος-θεραπευτής στις πρώιμες αφρικανικές κοινωνίες έκανε χρήση κρουστών και ρυθμών σε μαγικές και θρησκευτικές τελετές, ενώ ο θεός Απόλλωνας ως θεός της Μουσικής και της Ιατρικής πίστευε ότι μέσα από αυτήν επέρχεται η αρμονία του σώματος και της ψυχής. Οι Έλληνες φιλόσοφοι αναφέρονταν στην ευεργετική χρήση της μουσικής, συγκεκριμένα ο Πυθαγόρας πίστευε ότι μόνο μέσα από τη χρήση της διαφυλάσσεται η αρμονία της ψυχής ενώ ο Εμπεδοκλής τόνιζε ότι η μουσική θεραπεύει τους σωματικούς και ψυχικούς πόνους(West, 1999:45), κατά τον Πλάτωνα δε, η θεραπεία της επιληψίας αλλά και της αϋπνίας γινόταν με την κατάλληλη χρήση της μουσικής (Polychroniadou 1998).

Στο σημείο αυτό πρέπει να τονιστεί η μεγάλη επιρροή που ασκούσαν κάποια όργανα όσον αφορά τη θεραπεία, πιο συγκεκριμένα ο ήχος του αυλού θεωρείτο οργιαστικός γι’ αυτό και ο Πυθαγόρας προέτρεπε στους μαθητές του, αν άκουγαν κάτι από αυλό να «καθαρίσουν» τη ψυχή τους με μουσική παιγμένη από λύρα. Εκτός όμως από την οργανική μουσική, θεραπευτικό μέσο ήταν και το τραγούδι και μάλιστα ο παιάνας όπως αναφέρει ο Όμηρος στην Ιλιάδα ,ο Παιάν εμφανίζεται ως ο γιατρός των θεών .Όμως και οι αρχαίοι Αιγύπτιοι , απέδιδαν στις μελωδίες θεϊκή προέλευση και θεραπευτική δύναμη για να κατευνάσουν τα ανθρώπινα συναισθήματα και να οδηγήσουν σε κάθαρση τη ψυχή, στην αρχαία Ρώμη ο γιατρός Κορνήλιος Κέλσος στη πραγματεία του Ιατρική υποστήριζε ότι η καλή μουσική επιμηκύνει τις δυνάμεις της ζωής, αλλά και στη Παλαιά Διαθήκη γίνεται αναφορά στη θεραπευτική χρήση της Μουσικής ,σύμφωνα με τον Σαμπουτίν (2005:16) όταν ο προφήτης Δαυίδ τραγουδά παίζοντας την άρπα του ηρεμεί τον βασιλιά Σαούλ από τα κακά πνεύματα που του προκαλούν κατάθλιψη.

Κατά την περίοδο της Αναγέννησης η μουσική συνδέθηκε με την μαγεία, με αποτέλεσμα να περιοριστεί η θεραπευτική της δύναμη, στην ουσία όμως ποτέ δε σταμάτησε να ισχύει, ενώ στον Διαφωτισμό οι νέες κοσμικές θεωρίες που εδραιωνόντουσαν και έρχονταν σε αντιπαράθεση με παλαιότερες παραγκώνισαν επίσης τη μουσικοθεραπεία η οποία δεν είχε επιστημονική τεκμηρίωση. Η μουσική ως θεραπευτικό μέσω εμφανίστηκε ξανά όταν χρησιμοποιήθηκε στους τραυματίες του Α και Β παγκοσμίου πολέμου. Τα αποτελέσματα ήταν θετικά, παρατηρήθηκε μείωση της συναισθηματικής φόρτισης ενώ σε κάποιες περιπτώσεις ταχύτερη επούλωση των τραυμάτων. Το 1946 ιδρύεται το πρώτο τμήμα μουσικοθεραπείας στο Πανεπιστήμιο του Κάνσας όπου και στην ουσία μπήκαν οι βάσεις για την ανάπτυξη της Μουσικοθεραπείας ως επιστήμη, ενώ το 1950 ιδρύεται ο Διεθνής Οργανισμός για τη Μουσικοθεραπεία(Καρτασίδου,2004:67).

Σε πολλά πανεπιστήμια της Ευρώπης (Αγγλία, Γαλλία, Ιταλία) λειτουργούν τμήματα μουσικοθεραπείας που ερευνούν σύγχρονες μεθόδους με σκοπό την αποκατάσταση, στήριξη και παρέμβαση τόσο της σωματικής όσο και της ψυχικής υγείας. Στη Μουσικοθεραπεία όπως αναφέρει η Καρτεσιάδου μας ενδιαφέρει η διαδικασία και όχι το αποτέλεσμα της μουσικής, η μουσική είναι μέσο με το οποίο θα αναπτυχθεί η θεραπευτική σχέση ανάμεσα σε θεραπευόμενο και θεραπευτή. Στην Ιατρική η εφαρμογή της Μουσικοθεραπείας είναι πολλαπλή διότι επιδρά τόσο σε σωματικές λειτουργίες (αναπνοή, πίεση, παλμοί καρδιάς) όσο και στον αυτισμό, σε ψυχωτικές καταστάσεις αλλά ακόμα και σε άτομα που βρίσκονται σε κώμα. Άλλες ασθένειες που μπορεί να βοηθήσει η Μουσικοθεραπεία είναι το Αλτσχάιμερ, προβλήματα ακοής, μαθησιακά προβλήματα, Δυσλεξία, Σύνδρομο Down, Σεξουαλική κακοποίηση.    Πλήθος περιστατικών αναφέρουν τα θετικά αποτελέσματα της μουσικοθεραπείας και μας δείχνουν τη θεραπευτική δύναμη της μουσικής.

Κλείνοντας αξίζει να επισημάνουμε ότι στην Ελλάδα η Μουσικοθεραπεία εφαρμόζεται ως εναλλακτική θεραπευτική μέθοδο αλλά όχι ως οργανωμένο και αναγνωρισμένο επάγγελμα υγείας,η χώρα μας αν και προσπαθεί να ακολουθεί τα πρότυπα των προηγμένων χωρών χρειάζεται σωστή ενημέρωση για το τι είναι μουσικοθεραπεία ώστε να βρει τη σωστή θέση στη συνείδηση των ανθρώπων. Το 2008 προκηρύχτηκε η πρώτη θέση λέκτορα στη Μουσικοθεραπεία στην Ειδική Αγωγή στο τμήμα Μουσικών Σπουδών του ΑΠΘ, από μόνο του ανοίγει το δρόμο και βάζει τις βάσεις για την αναγνωρίσει τόσο των σπουδών όσο και του επαγγέλματος στη χώρα μας. Όπως αναφέρεται σε συνέντευξη που έδωσε η λέκτορας στο τμήμα Μουσικών Σπουδών του ΑΠΘ κ. Ντόρα Ψαλτοπούλου-Καμίνη, η ποσοτική έρευνα έδειξε ότι η Μουσικοθεραπεία συμβάλλει στη βελτίωση της ψυχοσωματικής κατάστασης του ανθρώπου ανεξάρτητα από την παθολογία του ή/και την συμμετοχή του σε άλλες θεραπείες, και ότι όσο πιο βαριά είναι η αρχική κατάσταση του ανθρώπου τόσο μεγαλύτερη φαίνεται να είναι η βελτίωση μέσα από τη Μουσικοθεραπεία.

Εισαγωγική Φωτογραφία

Βιβλιογραφία / Περισσότερες πληροφορίες

  • Καρτασίδου. Λ. (2004). Μουσική εκπαίδευση στην ειδική παιδαγωγική. Θεραπευτικές προσεγγίσεις της μουσικής στην ευρύτερη τη σημασία σε άτομα με ειδικές ανάγκες. Αθήνα: Τυπωθήτω
  • Polychroniadou, P., R. (1998). Music therapy in Greece. International Perspectives. 13,241
  • Σαμπουτίν, Σ. (2005). Ιατρικές δυνάμεις της Μουσικής-Οι νότες θεραπεύουν και τη ψυχή και το σώμα.
  • West, ML. (1999). Αρχαία ελληνική μουσική. Αθήνα: Παπαδήμα
]]>

10 Ιούν 2013

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα εξειδίκευσης στη μουσικοθεραπεία Bonny Method of Guided Imagery and Music (GIM)

Η «Ομπρέλα: Διεπιστημονική Εταιρία Ψυχολογικής Παρέμβασης» σε συνεργασία με το European Bonny MethodGIM Training Programδιοργανώνουν νέο πλήρη εκπαιδευτικό κύκλο επαγγελματικής εξειδίκευσης στη Μουσικοθεραπεία GIM, εγκεκριμένο διεθνώς από το Association for Music and Imagery (USAκαι το EuropeanNetwork of GIM (ENGIM).

Περιγραφή Προγράμματος

Στόχοι

Το σεμινάριο αποτελεί μια εντατική εισαγωγή στη μουσικοθεραπεία Guided Imagery and Music, σύμφωνα με τις απαιτήσεις και προδιαγραφές του Association for Music and Imagery (AMI) (http://www.ami-bonnymethod.org και του European Network of GIM (ENGIM) και στοχεύει στην άρτια εξοικείωση των συμμετεχόντων  με τη μέθοδο, απαραίτητη για το κυρίως μέρος της εκπαίδευσης. Το σεμινάριο αποτελείται από θεωρία και βιωματικά εργαστήρια, εστιάζοντας στα παρακάτω βασικά σημεία:

  •       Εισαγωγή στη θεωρία και ιστορική αναδρομή του GIM
  •       Ιδιότητες της μουσικής και της νοητικής απεικόνισης χρήσιμες στην κλινική πράξη
  •       Αξιολόγηση και βασικά θεραπευτικά ζητήματα
  •       Μοντέλα επιπέδων συνείδησης
  •       Εξοικείωση με τα θεμελιώδη μουσικά προγράμματα της μεθόδου
  •       Κλινικές εφαρμογές
  •       Δεοντολογία και αντενδείξεις
  •       Βιωματικά εργαστήρια σε ομάδα και δυάδες (role-playing)

Το πλήρες εκπαιδευτικό πρόγραμμα εξειδίκευσης στο GIM

Το πρόγραμμα πραγματοποιείται σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα του Association for Music and Imagery και του ENGIM και διοργανώνεται σε συνεργασία με το European Bonny Method GIM Training Program  ξεκινώντας με το 3ήμερο εισαγωγικό σεμινάριο (Level I) τον Σεπτέμβριο του 2013 σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, αντίστοιχα.  Η παρακολούθηση του είναι προϋπόθεση για την περαιτέρω συμμετοχή στο πλήρες πρόγραμμα εξειδίκευσης το οποίο ξεκινάει το 2014 και αποτελείται από  σεμινάρια συνολικής διάρκειας 30 ημερών που θα ολοκληρωθούν σε διάστημα περίπου 3 ετών (κατόπιν συνεννόησης με τους συμμετέχοντες). Η εκπαίδευση περιλαμβάνει επίσης κλινική πρακτική, εποπτείες και προσωπική θεραπεία με τη μέθοδο GIM. Οι απόφοιτοι του πλήρους προγράμματος, εγγράφονται ως μέλη στο ΑΜΙ και στο ENGIM και  αναγνωρίζονται ως πιστοποιημένοι θεραπευτές GIM.

Για αναλυτική περιγραφή της μεθόδου GIM και λεπτομέρειες για την ύλη του  πλήρους προγράμματος,  επισκεφτείτε τη σελίδαwww.gimtherapy.eu

Λεπτομέρειες Προγράμματος

  • Μορφή προγράμματος: 3ήμερο θεωρητικό και βιωματικό σεμινάριο
  • Εκπαιδεύτρια: Ευαγγελία Παπανικολάου
  • Ημερομηνίες και ώρες :
    • Αθήνα: 20-22 Σεπτεμβρίου, 10.00-18.00
    • Θεσσαλονίκη27-29 Σεπτεμβρίου 10.00-18.00
  • Κόστος Α’ κύκλου (Level I): 300€ (με προκαταβολή 100€ έως 31/7 ) / 350€ ( προκαταβολή μετά τις 31/7)

Πληροφορίες

Για λεπτομέρειες εγγραφής, διαδικασία πληρωμής και δηλώσεις συμμετοχής, παρακαλούμε επικοινωνήστε στο email:musictherapy.news@gmail.com ή καλέστε την συντονίστρια του προγράμματος, Ευαγγελία Παπανικολάου, στο 210 802 5536 (αφήστε μήνυμα και τηλέφωνο).

Εισαγωγική Φωτογραφία

]]>

18 Σεπ 2012

Σεμινάρια-εργαστήρια Μουσικοθεραπείας Οκτωβρίου

13/10/12 Επιμορφωτικό Σεμινάριο Μουσικοθεραπείας (Θεωρητικό) 14/10/12 Εργαστήριο Μουσικοθεραπείας (Βιωματικό)

View Larger Map

Χώρος: Ελληνικό Ωδείο, (παράρτημα Χαλανδρίου-Ν. Ψυχικού) Αποστολοπούλου 64 Πληροφορίες-Εγγραφές: 210 6724052, Δευτέρα-Παρασκευή 3-8μμ

Εισηγήτρια: Ευαγγελία Παπανικολάου, ΜΑ, Msc, FAMI, Μουσικοθεραπεύτρια-Ψυχοθεραπεύτρια GIM

Επιμορφωτικό Σεμινάριο

Ημερομηνία: Σάββατο 13 Οκτωβρίου 2012 Ώρες: 11-5μμ (6 ώρες) Στόχος του σεμιναρίου είναι η ενημέρωση και εξοικείωση με το γνωστικό αντικείμενο της Μουσικοθεραπείας, τη χρησιμότητα της, το ρόλο της και τις εφαρμογές της σε διάφορα θεραπευτικά, κλινικά και παιδαγωγικά πλαίσια. Το σεμινάριο περιλαμβάνει τις εξής ενότητες:
  • Ορισμός της Μουσικοθεραπείας
  • βασικές σχολές και είδη μουσικοθεραπείας
  • βασικές αρχές ψυχοδυναμικής μουσικοθεραπείας
  • εφαρμογές της μουσικοθεραπείας σε διάφορα κλινικά πλαίσια
  • κλινικά παραδείγματα
  • διάκριση και σύγκριση της μουσικοθεραπείας με παρεμφερή επιστημονικά ή εμπειρικά πεδία
  • η εκπαίδευση στη μουσικοθεραπεία
  • βιβλιογραφία

Βιωματικό εργαστήριο Μουσικοθεραπείας

Ημερομηνία: Κυριακή 14 Οκτωβρίου 2012 Ώρες: 11-5μμ (6 ώρες) Στόχος του εργαστηρίου είναι η βιωματική προσέγγιση της μουσικοθεραπείας καθώς και η ενημέρωση πάνω σε διάφορα είδη και τεχνικές μουσικοθεραπείας μέσα από μια συστηματική διερεύνηση διαφορετικών τρόπων με τους οποίους η μουσική λειτουργεί ξεχωριστά για τον καθένα από εμάς. Το εργαστήριο περιλαμβάνει :
  • βιωματικές ασκήσεις:
  • ενεργητικής/διαδραστικής μουσικοθεραπείας
  • μουσικοκινητικές δραστηριότητες
  • φωνητικό και οργανικό αυτοσχεδιασμό
Τα δυο παραπάνω σεμινάρια απευθύνονται σε παιδαγωγούς, ειδικούς ψυχικής υγείας και ανθρωπιστικών επαγγελμάτων, μουσικούς, φοιτητές, γονείς, και σε όσους έχουν ενδιαφέρον για τη Μουσικοθεραπεία σε επαγγελματικό ή προσωπικό επίπεδο. Μουσικές γνώσεις δεν είναι απαραίτητες. Θα δοθεί βεβαίωση παρακολούθησης. Κόστος : 60€ για το κάθε ένα ξεχωριστό σεμινάριο (40€ για φοιτητες με επιδειξη φοιτητικης ταυτοτητας) Ειδική τιμή παρακολούθησης και για τα δυο σεμινάρια: 100€ Οι συμμετοχές είναι περιορισμένες. Για κράτηση θέσης, απαραίτητη η τηλεφωνική επιβεβαίωση καθώς και η κατάθεση του σχετικού ποσού στο λογαριασμό Alpha Bank 269-002101-023660 (Χαϊκάλη Αντωνία) έως 10 Οκτωβρίου το αργότερο.]]>

30 Μαΐ 2012

Eκπαιδευτικός κύκλος επαγγελματικής εξειδίκευσης στη Μουσικοθεραπεία

Η «ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ: Διεπιστημονική Εταιρία Ψυχολογικής Παρέμβασης» σε συνεργασία με το European Bonny Method GIM Training Program, διοργανώνουν πλήρη εκπαιδευτικό κύκλο επαγγελματικής εξειδίκευσης στη Μουσικοθεραπεία GIM, εγκεκριμένο διεθνώς από το Association for Music and Imagery (USA)

A’εισαγωγικός κύκλος εξειδίκευσης (Level I-introductory, 35ώρες)
  •  Αθήνα,  5-9 Σεπτεμβρίου 2012
  •  Χώρος: Τμήμα Νοσηλευτικής, Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
  • Επιστημονικός υπεύθυνος: Ορέστης Γιωτάκος,  ψυχίατρος
  • Συντονίστρια προγράμματος-Βοηθός εκπαίδευσης: Ευαγγελία Παπανικολάου, μουσικοθεραπεύτρια
  • Συν-υπεύθυνη διοργάνωσης: Ευμορφία Κούκια, Επικ. καθ. Ψυχιατρικής Νοσηλευτικής ΕΚΠΑ

Εκπαιδευτής

Dag Körlin, MD, PhD, FAMI, ψυχίατρος- πιστοποιημένος ψυχοθεραπευτής, εκπαιδευτής μεθόδου  GIM, διευθυντής του European Bonny Method GIM Training Program

Ο Dag Körlin έχει 20ετή εμπειρία στις κλινικές εφαρμογές της μουσικής ψυχοθεραπείας GIM στη γενική ψυχιατρική και  έχει αναπτύξει ειδικά μοντέλα  σε ασθενείς με μετατραυματικό stress (PTSD) και άλλες αγχώδεις διαταραχές, με έμφαση σε  εξειδικευμένες τεχνικές αναπνοής συνδυασμένες με μουσική ακρόαση (Music Breathing – Breath Grounding and Modulation of the Bonny Method of Guided Imagery and Music: Theory, Method and Cases», AMI Journal, 2008).  Έχει δημοσιεύσει άρθρα σε πολλά επιστημονικά περιοδικά και κεφάλαια σε βιβλία. Η διατριβή του-μεταξύ άλλων γραπτών  του- έχει δημοσιευτεί  πρόσφατα στο βιβλίο του:  “Music Listening, Imagery and Creativity in Psychiatry: Guided Imagery and Music (GIM) and Creative Arts Therapies (CATs) in Stress Disorders»  και είναι αφιερωμένη στην αξιολόγηση του ρόλου της μουσικοθεραπείας GIM στο πρόγραμμα Δημιουργικών Τεχνών  «Spectrum” στην κλινική Karolinska (Stockholm, Dept. οf Psychiatry & Clinical  Neurosciences, Clinic of Stress Disorders)

Βοηθός εκπαιδευτή

Ευαγγελία Παπανικολάου,  ΜΑ,Msc, FAMI, μουσικοθεραπεύτρια, θεραπεύτρια GIM

Η Ευαγγελία Παπανιικολάου έχει εκπαιδευτεί στην Μουσικοθεραπεία  ψυχοδυναμικής προσέγγισης στη Μ. Βρετανία και στις Κλινικές Νευροεπιστήμες και Ανοσολογία (Roehampton University),  ενώ τέλειωσε την εξειδίκευσή της στο GIM, στο Danish GIM Institute. Έχει κλινική εμπειρία σε πολλά πλαίσια ψυχικής υγείας και ειδικής αγωγής στη Μ. Βρετανία και στην Ελλάδα, και είναι επιστημονική συνεργάτης του Πανεπιστημίου Αιγαίου και του Πανεπιστημίου Αθηνών ως εισηγήτρια του γνωστικού αντικειμένου της Μουσικοθεραπείας, ενώ είναι μέλος της συντακτικής επιτροπής του επιστημονικού περιοδικού “Approaches”. Συνεργάτης της Μονάδας Αναπτυξιακής Παιδιατρικής (Β’ Παιδιατρική Κλινική Παν. Αθηνών) και της Διεπιστημονικής Εταιρίας «Προσαρμογή» . Ιδρυτική πρόεδρος του Ελληνικού Συλλόγου Επαγγελματιών Μουσικοθεραπευτών (ΕΣΠΕΜ)

Tι είναι η Δεκτική Μουσικοθεραπεία GIM

Η μουσικοθεραπεία Bonny Method of Guided Imagery & Music (GIM) είναι μια τεχνική μουσικά-υποβοηθούμενης ψυχοθεραπείας η οποία χρησιμοποιεί τη δύναμη της μουσικής να εγείρει νοητικές εικόνες, συναισθήματα, σωματικές αισθήσεις, σκέψεις ή αναμνήσεις που προκύπτουν κατά τη διάρκεια της μουσικής ακρόασης. Το υλικό αυτό αξιολογείται θεραπευτικά, είτε λεκτικά είτε μέσω άλλων τεχνών. Η εκπαίδευση στηρίζεται σε μια ολιστική θεωρητική θεμελίωση, συμπεριλαμβάνοντας νευροψυχολογία, αναπτυξιακή ψυχολογία και θεωρία του δεσμού, μουσική ψυχολογία, μοντέρνα ψυχοδυναμική θεωρία, ανθρωπιστική ψυχολογία, καθώς και αρχετυπική και υπερ-προσωπική ψυχολογία.

Σε ποιους απευθύνεται

Το πρόγραμμα απευθύνεται σε επαγγελματίες ψυχικής υγείας οποιασδήποτε ψυχοθεραπευτικής κατεύθυνσης με θεραπευτική  εμπειρία, οι οποίοι έχουν ενδιαφέρον να εντάξουν μεθόδους μουσικής ψυχοθεραπείας ως συμπληρωματικό ή πρωταρχικό εργαλείο στη θεραπευτική τους άσκηση. Αφορά επαγγελματίες με κλινική εμπειρία  ενηλίκων ή εφήβων στο ευρύ φάσμα ψυχιατρικών και ψυχοσωματικών διαταραχών, και σε συναφείς τομείς όπως ψυχο-ογκολογία, παρηγορητική αγωγή, περιγεννητική ψυχολογία, θεραπεία οικογένειας, βελτίωση ποιότητας ζωής, οργάνωση ομάδων, κα.

Εισαγωγικός κύκλος εξειδίκευσης  Guided Imagery & Music (Level Ι )

Μορφή προγράμματος: 5ήμερο εντατικό σεμινάριο

Εκπαιδευτής: Dag Körlin Βοηθός εκπαιδευτή: Ευαγγελία Παπανικολάου

Ημερομηνίες και ώρες :

Τετάρτη   5 Σεπτεμβρίου:       15.00-20.00 Πέμπτη 6 Σεπτεμβρίου:           9.30-18.00 Παρασκευή 7 Σεπτεμβρίου:    9.30-18.00 Σαββάτο 8 Σεπτεμβρίου:         9.30-18.00 Κυριακή 9 Σεπτεμβρίου:        10.00-16.00

Στόχοι

Το σεμινάριο αποτελεί μια εντατική εισαγωγή στη μουσικοθεραπεία Guided Imagery and Music, σύμφωνα με τις απαιτήσεις και προδιαγραφές του Association for Music and Imagery και στοχεύει στην άρτια προετοιμασία των συμμετεχόντων για το κυρίως μέρος της εκπαίδευσης. Το σεμινάριο αποτελείται από θεωρία και βιωματικά εργαστήρια, εστιάζοντας στα παρακάτω βασικά σημεία:

  • Εισαγωγή στη θεωρία και ιστορική αναδρομή του GIM
  • Ιδιότητες της μουσικής και της νοητικής απεικόνισης χρήσιμες στην κλινική πράξη
  • Αξιολόγηση και βασικά θεραπευτικά ζητήματα
  • Μοντέλα επιπέδων συνείδησης
  • Εξοικείωση με τα θεμελιώδη μουσικά προγράμματα της μεθόδου
  • 6.       Εισαγωγή σε τεχνικές χαλάρωσης
  • Εισαγωγή σε τεχνικές καθοδήγησης
  • Κλινικές εφαρμογές
  • Δεοντολογία και αντενδείξεις
  • Βιωματικά εργαστήρια σε ομάδα και δυάδες (role-playing)

Το πλήρες εκπαιδευτικό πρόγραμμα εξειδίκευσης στο GIM

Το πρόγραμμα πραγματοποιείται σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα του Association for Music and Imagery (http://www.ami-bonnymethod.org) και διοργανώνεται σε συνεργασία με το European Bonny Method GIM Training Program  ξεκινώντας με το 5ήμερο εισαγωγικό σεμινάριο (Level I) τον Σεπτέμβριο 2012.

Η παρακολούθηση του είναι προϋπόθεση για την περαιτέρω συμμετοχή στο πλήρες πρόγραμμα εξειδίκευσης το οποίο ξεκινάει το 2013 και αποτελείται από οκτώ 3μερα σεμινάρια συνολικής διάρκειας 184 ωρών που θα ολοκληρωθούν σε διάστημα περίπου 3 ετών (κατόπιν συνεννόησης με τους συμμετέχοντες). Η εκπαίδευση περιλαμβάνει επίσης κλινική πρακτική, εποπτείες και προσωπική θεραπεία με τη μέθοδο GIM. Οι απόφοιτοι του πλήρους προγράμματος, εγγράφονται ως μέλη στο ΑΜΙ και  αναγνωρίζονται ως πιστοποιημένοι θεραπευτές GIM.

Για αναλυτική περιγραφή της μεθόδου GIM και λεπτομέρειες για την ύλη του  πλήρους προγράμματος επισκεφτείτε τη σελίδα της εταιρίας «Προσαρμογή» www.prosarmogi.gr ή επικοινωνήστε με την συντονίστρια του προγράμματος κ. Παπανικολάου στο papaniev@gmail.com

Συνεργάτες καθηγητές στα πλαίσια εποπτείας, ομιλιών και κλινικών εργαστηρίων κατά τη συνολική διάρκεια του προγράμματος (2012-2015)

  • Prof. Dr. Isabelle Frohne-Hagemann, PhD, FAMI, μουσικοθεραπεύτρια-συνθετική ψυχοθεραπεύτρια, εκπαιδεύτρια GIM. Τέως διευθύντρια του προγράμματος «Integrative Music Therapy” τουEuropean Academy for Psychosocial Health, ( ESG, Huckeswagen), καθηγήτρια Ινστιτούτου Μουσικοθεραπείας Πανεπιστημίου Αμβούργου, διευθύντρια του «Institute for Music, Imagery and Therapy» (Γερμανία)
  • Svein Fuglestad, Cand. Philol., FAMI, μουσικολόγος-θεραπευτής GIM, Επικ. Καθ.  στα πανεπιστήμια Oslo & Akershus (University College of Applied Sciences, Faculty of Social Sciences).  Θεραπευτής GIM  στο “Aksept» μονάδα ασθενών με HIV/AIDS και στο τμήμα αποκατάστασης σεξουαλικά κακοποιημένων ανδρών. Ερευνητής στο πρόγραμμα «Music, Motion and Emotion” του Norwegian Research Council  (Νορβηγία)
  • Prof. Dr. Gina Kaestele, DIpl-Psych., FAMI, Συμπεριφοριστική ψυχοθεραπεύτρια, διευθύντρια του Ινστιτούτου Imago, ειδικευμένη στο Mandala Assessment Research Instrument. Εκπαιδεύτρια μεθόδου GIM (Ν. Αφρική), καθηγήτρια Συμβουλευτικής  στο University for Applied Social Sciences ,Mönchengladbach (Γερμανία)
  • Dr. Torben Moe, PhD, FAMI, μουσικοθεραπευτής-πιστοποιημένος ψυχοθεραπευτής και επόπτης ψυχοθεραπείας, εκπαιδευτής GIM, διευθυντής τμ. Μουσικοθεραπείας στο Νοσοκομείο Region Copenhagen Psychiatry, και  ιδιωτικού ψυχοθεραπευτικού κέντρου. Ιδρυτής και τέως πρόεδρος του Danish Network of BMGIM Therapists (Δανία)
  • Dr. Björn Wrangsjö, MD, PhD, FAMI, Αναπλ. καθηγητής Παιδοψυχιατρικής  (Karolinska Instituten) ψυχαναλυτής IPA, εκπαιδευτής στη σωματική ψυχοθεραπεία και θεραπεία οικογένειας,  τ. διευθυντής του Ινστιτούτου Ψυχιατρικής Παίδων και Εφήβων της Στοκχόλμης, επόπτης ψυχοθεραπείας και GIM. Συγγραφέας 20 βιβλίων ψυχιατρικής, κλινικής ψυχολογίας και ψυχοθεραπείας (Σουηδία)

Μουσικές γνώσεις δεν είναι απαραίτητες για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα, όμως η καλή προσωπική σχέση με τη μουσική είναι προϋπόθεση. Η εκπαίδευση και το βιβλιογραφικό υλικό θα είναι στην αγγλική γλώσσα. Ειδικευόμενοι ψυχίατροι και νέοι επαγγελματίες ψυχικής υγείας μπορούν να συμμετάσχουν στο  εισαγωγικό σεμινάριο αλλά είναι στην κρίση του εκπαιδευτή η περαιτέρω ένταξή τους στο πλήρες  πρόγραμμα. Ο αριθμός συμμετεχόντων είναι περιορισμένος σε μικρή ομάδα.

Κόστος Α’ κύκλου (Level I)

  • 350€ (με προκαταβολή 100€ έως 30/06)
  • 400€ ( προκαταβολή μετά τις 30/6)

Για λεπτομέρειες εγγραφής, διαδικασία και δόσεις πληρωμής, παρακαλούμε επικοινωνήστε με τη συντονίστρια του προγράμματος  Ευαγγελία Παπανικολάου στο 210 8025536 & 697 2234171,papaniev@gmail.com

]]>

25 Νοέ 2011

Βιωματικό Σεμινάριο Δεκτικής Μουσικοθεραπειας

Το Κέντρο Ψυχικής Υγείας Μαρίας Λιονέττι διοργανώνει ένα μονοήμερο σεμινάριο δεκτικής μουσικοθεραπείας. Το σεμινάριο αποτελεί μια σύντομη εισαγωγή στις αρχές της δεκτικής μουσικοθεραπείας (μουσική ακρόαση) και ειδικότερα στη μουσικοθεραπεία Guided Imagery and Music (GIM), μια από τις 5 παγκοσμίως αναγνωρισμένες προσεγγίσεις μουσικοθεραπείας. Θα ακολουθήσει βιωματικό εργαστήριο, με ένα συνδυασμό από διάφορες τεχνικές, με σκοπό την εξερεύνηση διαφόρων τρόπων με τους οποίους λειτουργεί η μουσική ξεχωριστά για τον καθένα από εμάς.

Απευθύνεται σε όλους όσους ενδιαφέρονται για τις χρήσεις της μουσικής στη θεραπευτική διαδικασία, όπως επίσης και επαγγελματίες ψυχικής υγείας, μουσικούς, παιδαγωγούς και γονείς. Μουσικές γνώσεις δεν είναι απαραίτητες για τη συμμετοχή στο εργαστήριο.

Πότε: Κυριακή, 11 Δεκεμβρίου, 10.00-14.00 Που: Κέντρο Ψυχικής Υγείας Μαρίας Λιονέττι, Θουκυδίδου 39, Άλιμος (Αθήνα) Προβολή μεγαλύτερου χάρτη Κόστος Συμμετοχής: 60 ευρώ Δηλώσεις συμμετοχής / Πληροφορίες: Στα τηλεφωνα 210 8025536 και 697 2234171 (Ε.Παπανικολάου) και στο musictherapy.news@gmail.com]]>

07 Νοέ 2011

Διήμερο επιμορφωτικό πρόγραμμα Μουσικοθεραπείας

Ο Ελληνικός Σύλλογος Πτυχιούχων Επαγγελματιών Μουσικοθεραπευτών (ΕΣΠΕΜ) διοργανώνει ένα διήμερο επιμορφωτικό πρόγραμμα μουσικοθεραπείας για όσους θέλουν να έρθουν σε μια πρώτη επαφή με αυτή τη μορφή ψυχοθεραπείας. Κατά τη διάρκεια του διημέρου θα αναλυθεί το θεωρητικό υπόβαθρο της μουσικοθεραπείας, θα συζητηθούν οι κλινικές εφαρμογές της, ενώ οι συμμετέχοντες θα δουν και συγκεκριμένα κλινικά παραδείγματα. Όπως αναφέρει και ο ΕΣΠΕΜ στην ανακοίνωσή του, στόχος του σεμιναρίου είναι η ενημέρωση και εξοικείωση με το γνωστικό αντικείμενο της Μουσικοθεραπείας, τη χρησιμότητα της, το ρόλο της και τις εφαρμογές της σε διάφορα θεραπευτικά, κλινικά και παιδαγωγικά πλαίσια. Πέραν της θεωρητικής παρουσίασης, θα υπάρξει και βιωματικό εργαστήριο με στόχο τη βιωματική προσέγγιση της μουσικοθεραπείας καθώς και την ενημέρωση πάνω σε διάφορα είδη και τεχνικές μουσικοθεραπείας μέσα από μια συστηματική διερεύνηση διαφορετικών τρόπων με τους οποίους η μουσική λειτουργεί ξεχωριστά για τον καθένα από εμάς.

Πρόγραμμα

Εισηγήτρια: Ευαγγελία Παπανικολάου, ΜΑ, Msc, FAMI, Μουσικοθεραπεύτρια-Ψυχοθεραπεύτρια GIM Επιμορφωτικό σεμινάριο
  • Ημερομηνία/’Ωρα
    • Σάββατο 19 Νοεμβρίου 2011,  11-5μμ (6 ώρες)
  • Ενότητες
    • Ορισμός της Μουσικοθεραπείας
    • βασικές σχολές και είδη μουσικοθεραπείας
    • βασικές αρχές ψυχοδυναμικής μουσικοθεραπείας
    • εφαρμογές της μουσικοθεραπείας σε διάφορα κλινικά πλαίσια
    • κλινικά παραδείγματα
    • διάκριση και σύγκριση της μουσικοθεραπείας με παρεμφερή επιστημονικά ή εμπειρικά πεδία
    • η εκπαίδευση στη μουσικοθεραπεία
    • βιβλιογραφία
Βιωματικό εργαστήριο
  • Ημερομηνία/’Ωρα
    • Κυριακή 20 Νοεμβρίου 2011, 11-5μμ (6 ώρες)
  • Βιωματικές ασκήσεις 
    • ενεργητικής/διαδραστικής μουσικοθεραπείας
    • μουσικοκινητικές δραστηριότητες
    • φωνητικό και οργανικό αυτοσχεδιασμό

Λοιπές λεπτομέρειες

Τα δυο παραπάνω σεμινάρια απευθύνονται σε παιδαγωγούς, ειδικούς ψυχικής υγείας και ανθρωπιστικών επαγγελμάτων, μουσικούς, φοιτητές, γονείς, και σε όσους έχουν ενδιαφέρον για τη Μουσικοθεραπεία σε επαγγελματικό ή προσωπικό επίπεδο. Μουσικές γνώσεις δεν είναι απαραίτητες Θα δοθεί βεβαίωση παρακολούθησης Κόστος: 60 ευρώ το κάθε σεμινάριο, 100 ευρώ για παρακολούθηση και των δύο σεμιναρίων Οι συμμετοχές είναι περιορισμένες. Για κράτηση θέσης, απαραίτητη η τηλεφωνική επιβεβαίωση καθώς και η κατάθεση του ποσού στο λογαριασμό Alpha Bank 269-002101-023660 (Χαϊκάλη Αντωνία) έως 17 Νοεμβρίου το αργότερο. Χώρος: Ελληνικό Ωδείο, (παράρτημα Χαλανδρίου-Ν. Ψυχικού) Αποστολοπούλου 64, Αθήνα Προβολή μεγαλύτερου χάρτη Πληροφορίες-Εγγραφές:  210 6724052, Δευτέρα-Παρασκευή 3-8μμ
Εισαγωγική Φωτογραφία ]]>

24 Μαΐ 2011

Βιωματικό σεμινάριο δεκτικής μουσικοθεραπειας

Το σεμινάριο αποτελεί μια σύντομη εισαγωγή στις αρχές της δεκτικής μουσικοθεραπείας (μουσική ακρόαση) και ειδικότερα στη μουσικοθεραπεία Guided Imagery and Music (GIM), μια από τις 5 αναγνωρισμένες μουσικοθεραπευτικές προσεγγίσεις παγκοσμίως. Θα ακολουθήσει βιωματικό εργαστήριο, σε ένα συνδυασμό από διάφορες τεχνικές. Απευθύνεται σε επαγγελματίες ψυχικής υγείας, μουσικούς, ή παιδαγωγούς, και σε όποιους γενικότερα ενδιαφέρονται για τις χρήσεις της μουσικής στη θεραπευτική διαδικασία. Μουσικές γνώσεις δεν είναι απαραίτητες για τη συμμετοχή στο σεμινάριο. Για τους επαγγελματίες υγείας που θα παρακολουθήσουν το σεμινάριο υπάρχει δυνατότητα συμμετοχής στον πλήρη εκπαιδευτικό κύκλο εξειδίκευσης στη Δεκτική Μουσικοθεραπεία, ο οποίος θα ξεκινήσει τον Οκτώβριο, για όσους ενδιαφέρονται να εντάξουν την μέθοδο ως συμπληρωματική προσέγγιση στην κλινική τους άσκηση. Πιστοποίηση παρακολούθησης θα δοθεί από τον φορέα ψυχικής Υγείας «Ξένιος Ζευς» Πότε: Σάββατο, 18 Ιουνίου 2011 (11.00-15.00) Που: Συμβουλευτικό-Θεραπευτικό Κέντρο Ημέρας «Ανέλιξη», Δεινοστράτους 95-97& Ηλία Ηλιού 34, Αθήνα Τηλέφωνο Επικοινωνίας/Δηλώσεις Συμμετοχής: 210.9022010 Κόστος συμμετοχής: 40 ευρώ Εισηγήτρια: Ευαγγελία Παπανικολάου: Μεταπτυχιακό Μουσικοθεραπείας (ΜΑ) Παν. Roehampton (Surrey, UK), και Msc Κλινικών Νευροεπιστημών και Ανοσολογίας.  Εξειδίκευση στη μουσική ψυχοθεραπεία GIM (Guided Imagery & Music). Επιστημονική συνεργάτης του Πανεπιστημίου Αιγαίου, της μονάδας Β Αναπτυξιακής Παιδιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών και του Κέντρου Διάγνωσης και Θεραπείας «Ερεισμα». Ιδρυτική πρόεδρος του Ελληνικού Συλλόγου Πτυχιούχων Επαγγελματιών Μουσικοθεραπευτών (ΕΣΠΕΜ) Εισαγωγική Φωτογραφία:

 ]]>