26 Ιούν 2019

Η αντίληψη της πολύπλευρης φύσης της προσωπικότητάς αυξάνει την δημιουργικότητα στα παιδιά

Η επιμονή και η συνεχής προσπάθεια που επιδεικνύουν τα παιδιά όταν καλούνται να ολοκληρώσουν μαθησιακά έργα (π.χ. εργασίες ή εξετάσεις), ακόμη και όταν δυσκολεύονται, είναι ένας από τους βασικούς παράγοντες επιτυχίας. Αλλά, πως μπορούμε να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να πιστέψουν στις δυνατότητές τους και να γίνουν πιο δημιουργικά στην επίλυση προβλημάτων, όταν τα βρίσκουν σκούρα;

Περισσότερα
12 Ιούν 2019

Παιδική Εργασία: Μία σύγχρονη πραγματικότητα

Με αφορμή την σημερινή παγκόσμια ημέρα κατά της παιδικής εργασίας, είναι χρήσιμο να δούμε ορισμένες βασικές πληροφορίες για ένα πρόβλημα που παρόλο που θεωρούμε ότι είναι στοιχείο του παρελθόντος μας και δεν μας αγγίζει πλέον, εντούτοις συνεχίζει να υπάρχει σε μεγάλο μέρος του πλανήτη.

Περισσότερα
28 Μαρ 2019

Η Θεωρία του Δεσμού και το Πένθος

Ο Bowlby1 ήταν από τους πρώτους θεωρητικούς που ανέλυσε την διαδικασία του πένθους, την οποία ενέταξε στο θεωρητικό πλαίσιο της Θεωρίας του Δεσμού.

Περισσότερα

Πηγές / Διαβάστε περισσότερα

  1. Bowlby, J. (1961). Processes of mourning. The International journal of psycho-analysis, 42, 317–340. []
27 Σεπ 2018

Εναντιωματική συμπεριφορά στα παιδιά και τους εφήβους

Η εναντιωματική συμπεριφορά στην παιδική και εφηβική ηλικία ερμηνεύεται μέσα στα αναπτυξιακά πλαίσια, αλλά και μέσω διάφορων διαταραχών συμπεριφοράς που κάνουν την εμφάνισή τους σε αυτές τις ηλικίες. Οι δυο πιο συχνά εμφανιζόμενες διαταραχές σχετιζόμενες με ενανατιωματική συμπεριφορά είναι η Διαταραχή Διαγωγής και η Εναντιωτική-Προκλητική Διαταραχή.

30 Ιούν 2018

Διάγνωση σοβαρής ασθένειας στα παιδιά: Πρόκληση για την οικογένεια

< ![CDATA[Η διάγνωση μιας σοβαρής ασθένειας στα παιδιά δεν επηρεάζουν μόνο τα ίδια σε ατομικό επίπεδο αλλά αποτελούν πρόκληση για ολόκληρο το σύστημα της οικογένειας και το ευρύτερο περιβάλλον του. Περισσότερα

22 Απρ 2018

Κακοποίηση και παραμέληση στην παιδική ηλικία

Η κακοποίηση και παραμέληση παιδιών είναι ένα σύνθετο φαινόμενο το οποίο συναντάται σε όλο τον κόσμο και μελετάται από πολλά επιστημονικά πεδία. Ως εκ τούτου υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί ορισμοί ανάλογα με την οπτική γωνία του εκάστοτε επιστημονικού κλάδου αλλά και τα ιδιαίτερα κοινωνικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά της υπό εξέταση κοινωνίας.

03 Ιούν 2017

Οι επιπτώσεις του πολέμου στα προσφυγόπουλα της Συρίας

< ![CDATA[Ο πόλεμος στη Συρία κρατάει εδώ και περίπου 5 χρόνια. Εξαιτίας των εσωτερικών συγκρούσεων, της πολιτικής κρίσης, των βομβαρδισμών, των τρομοκρατικών ενεργειών αλλά και της πλήρης καταστροφής του κοινωνικού, παραγωγικού και εμπορικού ιστού της χώρας περισσότερα από 4 εκατομμύρια Σύριοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους  Περισσότερα

21 Απρ 2017

Παρουσίαση βιβλίου: Μητρότητα, η δύναμη στην αδυναμία

< ![CDATA[Η μητρότητα είναι μια έννοια γεμάτη αγάπη και γεμάτη νοήματα. Όταν γεννιέται ένα παιδί, γεννιέται και μια μητέρα. Συνηθίζουμε να στρέφουμε όλο το ενδιαφέρον στα παιδιά, στις ανάγκες και τις δυσκολίες τους, ζούμε πλέον σε μια κοινωνία παιδοκεντρική, μια βιομηχανία ολόκληρη έχει ανθίσει σε σχέση με τα παιδιά. Έτσι όμως παραβλέπεται κάτι πολύ σημαντικό. Η αλληλεπίδραση του παιδιού με τους γονείς του είναι αυτή που θα ορίσει τελικά το πόσο ευτυχισμένο, πόσο πλήρες θα είναι ένα παιδί. Περισσότερα

13 Νοέ 2016

Η κατάθλιψη στην παιδική ηλικία

Έχετε παρατηρήσει ότι το παιδί σας είναι συνεχώς σκεφτικό, θλιμμένο και χωρίς ιδιαίτερη όρεξη για να κάνει πράγματα που πιο παλιά το ευχαριστούσαν; Η ερώτηση αυτή βασανίζει αρκετούς γονείς στη σύγχρονη εποχή που ζούμε. Δυστυχώς, η κατάθλιψη στη παιδική ηλικία έχει πάψει να θεωρείται σπάνια την τελευταία δεκαετία. Το 2014 στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής καταγράφηκαν 2.8 εκατομμύρια έφηβοι ηλικίας 12-17 ετών οι οποίοι είχαν τουλάχιστον ένα καταθλιπτικό επεισόδιο τον τελευταίο χρόνο. Στην Κύπρο ακόμη δεν έχει καθοριστεί το ποσοστό παιδικής κατάθλιψης το οποίο εκτιμάται σε χαμηλά αλλά ευμετάβλητα επίπεδα.

Τι είναι η κατάθλιψη και πως εκδηλώνεται στα παιδιά;

Σύμφωνα με το διαγνωστικό και στατιστικό εγχειρίδιο για τις ψυχικές διαταραχές, το παιδί βιώνει μια καταθλιπτική διάθεση στο μεγαλύτερο μέρος της ημέρας, σε καθημερινή βάση. Συχνά το παιδί αναφέρεται στα αρνητικά συναισθήματα που νιώθει. Παράλληλα, το παιδί αρνείται να συμμετάσχει σε ενδιαφέροντα ή δραστηριότητες που στο παρελθόν του άρεσαν. Αλλαγές εμφανίζονται επίσης στο σωματικό βάρος και στην όρεξη για φαγητό, τα οποία μπορεί να μειωθούν ή να αυξηθούν δραματικά. Η αϋπνία ή η υπερυπνία εμφανίζονται καθημερινά στο παιδί χωρίς ιδιαίτερο λόγο ενώ μπορεί να παρατηρηθεί έντονη κινητικότητα ή το αντίθετο. Συνήθως τα παιδιά με κατάθλιψη νιώθουν κουρασμένα, ανάξια και ενοχικά, είναι αναποφάσιστα και δεν μπορούν να συγκεντρωθούν εύκολα. Οι σκέψεις θανάτου και αυτοκτονίας μπορεί να εκφραστούν περισσότερο από κάποιο  έφηβο που βιώνει ένα καταθλιπτικό επεισόδιο. Είναι σημαντικό για τους γονείς να προσέξουν και να βεβαιωθούν ότι η κατάσταση αυτή δεν προέρχεται από την παρενέργεια κάποιου φαρμάκου ή μιας γενετικής σωματικής κατάστασης όπως ο υποθυρεοειδισμός. Τα πιο πάνω συμπτώματα θα πρέπει να υπάρχουν για τουλάχιστον 3 χρόνια για τα παιδιά και 2 χρόνια για τους έφηβους, για να μπορεί να δοθεί η διάγνωση της κατάθλιψης.

Σχέσεις γονέων και παιδιών

Σύμφωνα με ένα σπουδαίο ερευνητή ονόματι, John Bowlby,  «η αγάπη της μητέρας για το νήπιο και το παιδί είναι σημαντικός παράγοντας για τη ψυχική του υγεία όσο είναι οι βιταμίνες και οι πρωτεΐνες για τη σωματική του υγεία.» Εντούτοις, και η μορφή του πατέρα θεωρείται άκρως ουσιαστική για την ανάπτυξη υγιών συναισθηματικών δεσμών με το παιδί. Οι σχέσεις αγάπης και τρυφερότητας ανάμεσα στους γονείς και στο παιδί, επηρεάζουν άμεσα την διαμόρφωση της προσωπικότητας του παιδιού και αποτελούν ένα βασικό μοχλό της θετικής ψυχικής ανάπτυξης του. Διάφορα ευρήματα από επιστημονικές έρευνες καταδεικνύουν ότι τα άτομα με κατάθλιψη είχαν εισπράξει χαμηλού επιπέδου πατρική ενασχόληση και μητρική υπερπροστασία κατά τα παιδικά τους χρόνια. Έχει παρατηρηθεί ότι τα παιδιά με διαταραχή κατάθλιψης έχουν φτωχές διαπροσωπικές σχέσεις με τους γονείς τους, τα αδέρφια τους και τον κοινωνικό τους περίγυρο. Όπως λέμε συχνά στο κλάδο της εκπαιδευτικής ψυχολογίας η ψυχική ευεξία των παιδιών εξαρτάται από τη ψυχική ευεξία των γονέων. Για αυτό το λόγο θα πρέπει όλοι οι γονείς να κινητοποιηθούν όσο αφορά αρχικά την προσωπική τους ψυχική κατάσταση και κατ’ επέκταση την ψυχική ισορροπία των παιδιών τους.

Πως μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την διαταραχή κατάθλιψης στα παιδιά;

Όπως πολύ σοφά έχει ειπωθεί σε βάθος χρόνου, η ανίχνευση και η γνώση μιας κατάστασης είναι το πρώτο και βασικό βήμα για την αντιμετώπιση της. Για αυτό το λόγο, οι γονείς θα πρέπει να είναι σε θέση να παρατηρήσουν την συμπεριφορά του παιδιού τους και να ανιχνεύσουν πιθανά συμπτώματα της διαταραχής. Και η παραμικρή υποψία θα πρέπει να τους θέσει σε κινητοποίηση για να συμβουλευθούν ένα ειδικό ψυχικής υγείας. Ωστόσο, συνήθως παρέχεται ένα κράμα θεραπευτικών παρεμβάσεων για να βοηθηθεί το παιδί. Οι θεραπευτικές παρεμβάσεις περιλαμβάνουν:

  • Ψυχοθεραπεία: Ατομική ψυχοθεραπεία με το παιδί για να αναγνωρίσει τα αισθήματα θλίψης που το διακατέχουν και για να ενισχυθεί η αυτοπεποίθηση του, η αυτοεκτίμηση και η εμπιστοσύνη του προς τον εαυτό του.
  • Οικογενειακή ψυχοθεραπεία κατά τη διάρκεια της οποίας αποθαρρύνεται η απόρριψη και οι συγκρούσεις και ενισχύονται η συμπάθεια, η στοργή και η ουσιαστική επικοινωνία μεταξύ των μελών μιας οικογένειας με παιδί με κατάθλιψη.
  • Ψυχοφαρμακευτική αγωγή η οποία χορηγείται μόνο σε σοβαρές περιπτώσεις κατάθλιψης και πάντοτε σε συνδυασμό με ψυχοθεραπεία.

Χρήσιμες συμβουλές για τους γονείς

  • Προσπαθήστε να μπείτε στη θέση του παιδιού σας για να κατανοήσετε το πώς νιώθει.
  • Ακούστε το και ενθαρρύνετε το να εκφράσει τα συναισθήματα του χωρίς ενοχές.
  • Αποδεχτείτε τον τρόπο σκέψης τους και δείξτε του την αποδοχή και την αγάπη σας.
  • Ενημερωθείτε για την παιδική κατάθλιψη και αποταθείτε σε ένα ειδικό ψυχικής υγείας εάν πιστεύετε ότι δεν είναι μόνο μια σύντομη κακοδιαθεσία του παιδιού.
  • Συζητήστε το θέμα με το σχολείο και τον εκπαιδευτικό του παιδιού ώστε να το βοηθήσει κατά τη διάρκεια της σχολικής μέρας.
  • Μην το πιέζετε να κάνει πράγματα που δεν θέλει αλλά αντιθέτως προσπαθήστε να του δημιουργήσετε ενθουσιασμό ή έστω περιέργεια για να εμπλακεί σε μια δραστηριότητα.
  • Σε θέματα κανόνων ή υποχρεώσεων θα ήταν χρήσιμο να διατηρήσετε τις προσδοκίες σας και να το βοηθήσετε να συμμορφωθεί όπως: « Ξέρω πως δεν έχεις όρεξη, αλλά χρειάζεται να κάνεις τα μαθήματα σου.»
  • Σε περίπτωση που το παιδί θέσει το θέμα του θανάτου ή της αυτοκτονίας, καλό θα ήταν να απευθυνθείτε άμεσα σε  κάποιο ειδικό ψυχικής υγείας.

Εισαγωγική Φωτογραφία

]]>

13 Οκτ 2016

Πώς να αλλάξετε την ποιότητα της ζωής με το παιδί σας

Τα παιδιά χρειάζονται ένα θετικό και διασκεδαστικό σπιτικό, με γονείς που έχουν τον έλεγχο των συναισθημάτων τους και που είναι ικανοί να ξεπεράσουν τα προβλήματα της ζωής. Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να διδάξετε στα παιδιά σας πώς να αναπτύξουν διάφορες ικανότητες χρήσιμες για τη ζωή τους, είναι η δημιουργία μιας δυνατής σχέσης μαζί τους. Έτσι μαθαίνουν μέσα από τη μίμηση και τα παραδείγματα που τους δίνετε εσείς. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι για να μπορέσετε να έχετε μια δυνατή και σταθερή σχέση με το παιδί σας :

  • Διασκεδάστε μαζί. Είναι πολύ σημαντικό να βρείτε δραστηριότητες τις οποίες απολαμβάνετε και οι δύο μαζί. Οι δραστηριότητες αυτές θα πρέπει είναι αλληλεπιδραστικές, δηλαδή, να κάνετε διάφορα πράγματα μαζί με το παιδί σας. Οι άνθρωποι που διασκεδάζουν μαζί, απολαμβάνουν την παρέα μεταξύ τους και θέλουν να περνούν περισσότερο χρόνο μαζί.  Με αυτό τον τρόπο τόσο το παιδί όσο και εσείς, θα μάθετε να συνεργάζεστε, να κατανοείτε τις ομοιότητες σας και να δέχεστε τις διαφορές σας και έτσι σέβεστε ο ένας τον άλλο. Μπορείτε επίσης να κερδίσετε περισσότερη εκτίμηση προς τις δυνατότητες του παιδιού σας, κάτι που θα αναπτύξει την αυτοεκτίμηση του. Μέσω των κοινών δραστηριοτήτων μπορείτε να διδάξετε στο παιδί σας τις επικοινωνιακές δεξιότητες, τις κοινωνικές ικανότητες, την υπευθυνότητα, τις αξίες, την επιμονή, την αυτοπειθαρχία και την αυτοπεποίθηση. Αλλά θυμηθείτε ότι όλα αυτά μπορείτε να τα διδάξετε στο παιδί σας μέσω της εμπειρίας και των παραδειγμάτων και όχι με βαρετές και ανούσιες διαλέξεις.
  • Αφήστε το παιδί σας να παίξει ελεύθερα. Το παιχνίδι είναι κάτι ουσιαστικό για την γνωστική, κοινωνική και φυσική ανάπτυξη των παιδιών καθώς και για την υγιή ανάπτυξη του εγκεφάλου. Οι ικανότητες που διδάσκονται κατά τη διάρκεια του αλληλεπιδραστικού παιχνιδιού είναι η δημιουργικότητα, η κριτική σκέψη, οι χωρικές ικανότητες και η κοινωνική αλληλεπίδραση όπως το να μοιράζεται κανείς τα πράγματα του και η συνεργασία. Στη σημερινή εποχή έχει μειωθεί κατά πολύ ο χρόνος του ελεύθερου παιχνιδιού στα παιδιά ενώ παράλληλα έχει αυξηθεί ο χρόνος στις παθητικές δραστηριότητες όπως η παρακολούθηση τηλεόρασης και οι ηλεκτρονική ενασχόληση. Βεβαιωθείτε ότι τα παιδιά σας έχουν αρκετό ελεύθερο χρόνο για να παίξουν χωρίς να τα καθοδηγείτε, με υλικά και παιχνίδια που προάγουν την ανάπτυξη τους. Αποφύγετε να υπερφορτώνετε τα παιδιά σας με ένα σωρό από δραστηριότητες μειώνοντας έτσι τον ελεύθερο χρόνο τους για παιχνίδι. Αποθαρρύνετε την υπερβολική χρήση παθητικών δραστηριοτήτων όπως ο ηλεκτρονικός υπολογιστής ή η παρακολούθηση τηλεόρασης αλλά ενθαρρύνετε το παιχνίδι με απλά υλικά που ενισχύουν την φαντασία και τη δημιουργικότητα. Παράλληλα, ενθαρρύνετε τις φυσικές δραστηριότητες παιχνιδιού.
  • Μειώστε το χρόνο «οθόνης» και αυξήστε τις ικανότητες διαβάσματος. Ο εκτεταμένος χρόνος μπροστά σε μια οθόνη υπολογιστή ή τηλεόρασης επιφέρει μειωμένες ικανότητες διαβάσματος και άρα αυτό επηρεάζει την σχολική επιτυχία των παιδιών. Τα βασικά στοιχεία για να γίνει ένα παιδί καλός μαθητής μπορούν να ενισχυθούν από μικρή ηλικία πριν καν ακόμη ξεκινήσει το παιδί την σχολική του σταδιοδρομία. Οι γονείς ως πρώτοι δάσκαλοι στη ζωή του παιδιού, μπορούν να βοηθήσουν το παιδί τους να μάθει τις δεξιότητες που θα τον κάνουν καλό μαθητή αργότερα στο σχολείο. Θα πρέπει να είστε υπομονετικοί και να μην πιέζετε υπερβολικά το παιδί. Κάντε το διάβασμα να μοιάζει με διασκέδαση. Συζητήστε συχνά με το παιδί σας χρησιμοποιώντας σωστά τη γλώσσα για να αναπτύξει έτσι δυνατές γλωσσικές ικανότητες. Εξιστορήστε του ιστορίες, περιγράψτε διάφορες εικόνες, παίξτε γλωσσικά παιχνίδια. Πηγαίνετε μια βόλτα στη τοπική βιβλιοθήκη και βοηθήστε το παιδί σας να αγαπήσει τα βιβλία και το διάβασμα.
  • Κάντε δουλειές του σπιτιού μαζί με το παιδί σας. Αφήστε το παιδί σας να σας βοηθήσει με τις δουλειές του σπιτιού. Ακόμα και ένα μικρό παιδί μπορεί να σκουπίσει το πάτωμα, να συγυρίσει τα παιχνίδια του και να στρώσει το τραπέζι για φαγητό. Με αυτό τον τρόπο του δίνετε την αίσθηση ότι συνεισφέρει στο σπίτι και το βοηθά να γίνει πιο υπεύθυνο και με περισσότερη αυτοπεποίθηση. Εξηγήστε στο παιδί βήμα προς βήμα πως θα κάνετε μια δουλειά στο σπίτι και αναθέστε του να είναι ο βοηθός σας (θα εξυψώσετε απίστευτα την αυτό-αξία του).
  • Πείτε του με κάθε τρόπο ότι το αγαπάτε. Αφήστε μικρά σημειώματα γράφοντας πάνω «Σ ’αγαπώ» μέσα στο σπίτι και σε χώρους που μπορεί να τα βρει το παιδί. Δώστε στο παιδί σας απλόχερα αγκαλιές και φιλιά. Αφήστε το να σας ακούσει όταν λέτε σε κάποιον άλλο πόσο αγαπάτε το παιδί σας. Αυτό μπορεί να είναι ακόμη πιο δυνατό από το να του το πείτε κατά πρόσωπο. Δημιουργήστε ένα άλμπουμ με φωτογραφίες, έτσι ώστε το παιδί να βλέπει και να νιώθει ότι είναι ένα αγαπημένο μέλος της οικογένειας.
  • Καθιερώστε μια καθημερινή ρουτίνα. Τα παιδιά χρειάζονται ένα σπίτι με δομές και κανόνες για να μπορέσουν να αναπτυχθούν σωστά. Οι κανόνες στην οικογένεια θα πρέπει να είναι σαφείς και ξεκάθαροι. Μην βάζετε μια τεράστια λίστα με κανόνες στα παιδιά σας αλλά εστιάστε στα βασικά που θέλετε να διδάξετε στα παιδιά σας. Παράλληλα μια καθημερινή ρουτίνα στο σπίτι είναι πολύ σημαντική. Το παιδί σας θα πρέπει να μάθει να πηγαίνει για ύπνο σε καθορισμένη ώρα καθημερινά χωρίς εξαιρέσεις και αυθαιρεσίες, να σηκώνεται το πρωί χωρίς δυσκολία, να πηγαίνει για μπάνιο όταν του το ζητάτε και να κάνει τα μαθήματα του σε συγκεκριμένο τόπο και χρόνο καθημερινά.
  • Το γεύμα ως οικογενειακή υπόθεση. Οι μέχρι σήμερα έρευνες κατέδειξαν ότι τα γεύματα με τη συμμετοχή όλων των μελών  της οικογένειας, σχετίζονται με την βελτιωμένη γλωσσική ανάπτυξη και την εμφάνιση λιγότερων προβλημάτων συμπεριφοράς στα μικρότερα παιδιά, αυξημένη σχολική επιτυχία στα μεγαλύτερα παιδιά, μειωμένο κίνδυνο για παχυσαρκία σε όλα τα παιδιά καθώς και μειωμένο ρίσκο για κατάχρηση ουσιών, κατάθλιψη, αυτοκτονικές τάσεις και διαταραχές διατροφής στους έφηβους. Τα γεύματα μαζί με όλα τα μέλη της οικογένειας ενισχύουν την επικοινωνία μεταξύ των μελών, αυξάνουν την γονεϊκή παρουσία στη ζωή των παιδιών και την κατανάλωση υγιεινών γευμάτων. Προσπαθήστε να έχετε τουλάχιστον 5 γεύματα με όλα τα μέλη της οικογένειας σας κάθε εβδομάδα, κατά τη διάρκεια των οποίων η τηλεόραση και το ραδιόφωνο  θα είναι κλειστά και μην απαντάτε σε μηνύματα ή τηλεφωνήματα. Συζητήστε για χαλαρά και θετικά θέματα κατά τη διάρκεια των γευμάτων σας, διδάξετε καλούς τρόπους στα παιδιά σας όταν κάθονται στο τραπέζι και προτιμήστε το χώρο του σπιτιού σας παρά να βγείτε έξω για φαγητό.
  • Οικογενειακές παραδόσεις και τελετουργίες. Οι οικογενειακές παραδόσεις βοηθούν στο να οριστεί η μοναδικότητα της κάθε οικογένειας και το πόσο ξεχωριστή είναι. Παραδείγματα από τέτοιες παραδόσεις είναι ένας ξεχωριστός τρόπος που γιορτάζει μια οικογένεια μια αργία, όπως το να πάνε για πικνίκ.

Όλες αυτές οι δράσεις σε συνδυασμό θα μπορούσαν να επιφέρουν τεράστιες αλλαγές στο τρόπο ζωής εσάς και των παιδιών σας. Δοκιμάστε τις. Δεν έχετε να χάσετε τίποτα, παρά μόνο να κερδίσετε την εκτίμηση και την αγάπη των παιδιών σας. Και μην ξεχνάτε πως εσείς είστε ο καθρέφτης των παιδιών σας.

Εισαγωγική Εικόνα

]]>