05 Αυγ 2013

Η διαδικτυακή ψυχοθεραπεία μπορεί να είναι εξίσου καλή ή και καλύτερη από την παραδοσιακή ψυχοθεραπεία για την αντιμετώπιση κάποιων μορφών ψυχοπαθολογίας

Τα τελευταία 10-15 χρόνια το διαδίκτυο άρχισε να γίνεται αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μας. Ακόμη και σε χώρες με σχετικά χαμηλή προσβασιμότητα στο διαδίκτυο, όπως είναι η Ελλάδα (53% των Ελλήνων χρησιμοποιούν το διαδίκτυο), τα ποσοστά των ανθρώπων που το χρησιμοποιούν στην καθημερινή τους ζωή αυξάνεται με γεωμετρικούς ρυθμούς. Η διαδραστικότητα του διαδικτύου, η ευκολία χρήσης του, η δυνατότητα αναζήτησης κάθε είδους πληροφοριών και οι πολλές δυνατότητες επικοινωνίας που προσφέρει το κάνουν εξαιρετικά δελεαστικό για τον μέσο πολίτη.

Είναι επόμενο αυτή η νέα τεχνολογία που εισέβαλε στη ζωή των περισσότερων ανθρώπων στον κόσμο, ιδιαίτερα στην Δύση, να δημιουργήσει μια νέα πραγματικότητα σε πολλούς τομείς. Ανάμεσα σε αυτούς συγκαταλέγεται και η ψυχική υγεία. Για παράδειγμα έχουμε ασχοληθεί στο παρελθόν με το θέμα του εθισμού στο διαδίκτυο , με τη χρήση του για τη διεξαγωγή ερευνών (Έρευνα για την διακύμανση των συναισθημάτων μέσω… twitter!Έξυπνα τηλέφωνα στην υπηρεσία της Επιστήμης) αλλά και με τα διλλήματα που θέτουν οι ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης στους ψυχολόγους που τα χρησιμοποιούν. Ένα θέμα όμως με το οποίο δεν έχουμε ασχοληθεί ιδιαιτέρως είναι αυτό της πραγματοποίησης συνεδριών μέσω διαδικτύου.

Εάν και εκ πρώτης όψεως η ιδέα της συνομιλίας μέσω διαδικτύου δεν μας φαίνεται ως ο πιο ιδανικός τρόπος επικοινωνίας μεταξύ συμβουλευόμενου και ψυχολόγου, είναι γεγονός πως όλο και περισσότεροι επιλέγουν να συνομιλούν με τον ψυχολόγο τους μέσω εργαλείων όπως το Skype. Αν και αυτού του είδους οι συνεδρίες είναι ακόμη στα σπάργανα στην Ελλάδα, στο εξωτερικό έχουν αρχίσει να ανθίζουν σε σημείο που πλέον υπάρχουν έρευνες που συγκρίνουν την αποτελεσματικότητα αυτών των μεθόδων ψυχοθεραπείας-συμβουλευτικής.

Σε μια πρόσφατη μελέτη του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης12 οι ερευνητές καταπιάστηκαν με το ερώτημα της αποτελεσματικότητας της διαδικτυακής ψυχοθεραπείας σε σχέση με την κλασική ψυχοθεραπεία face-to-face. Συγκεκριμένα, ζήτησαν από 6 θεραπευτές να αναλάβουν 62 ασθενείς που είχαν διαγνωσθεί με κατάθλιψη ήπιας μορφής. Οι ασθενείς χωρίστηκαν τυχαία σε δύο γκρουπ: ένα για την online θεραπεία και ένα για την face-to-face θεραπεία. Κάθε θεραπευόμενος έκανε 8 συνεδρίες με τον θεραπευτή του, οι οποίες βασίζονταν σε τεχνικές της γνωστικής-συμπεριφορικής θεραπείας. Η μόνη διαφορά μεταξύ των θεραπευόμενων ήταν ότι οι μισοί έκαναν online συνεδρίες με τους θεραπευτές τους, ενώ οι άλλοι μισοί έβλεπαν τους θεραπευτές τους κανονικά στα γραφεία τους.

Μετά το τέλος των 8 συνεδριών τα άτομα και στις δύο ομάδες έδειξαν περίπου τα ίδια ποσοστά ανταπόκρισης στην θεραπεία. Συγκεκριμένα, το 53% των ατόμων που έκαναν online θεραπεία πλέον δεν πληρούσαν τα κριτήρια της κατάθλιψης, ενώ αυτό το ποσοστό για την face-to-face θεραπεία ήταν 50%.

Μετά την πάροδο 3 μηνών οι ασθενείς επανήλθαν στο ερευνητικό κέντρο για μια νέα αξιολόγηση. Αυτό που παρατήρησαν έκπληκτοι οι ερευνητές ήταν ότι το ποσοστό των “online” ασθενών που είχαν «θεραπευτεί» (δεν πληρούσαν τα κριτήρια της κατάθλιψης) είχε αυξηθεί από το 53% στο 57%. Αντίθετα, οι “face-to-face” ασθενείς που δεν είχαν πλέον κατάθλιψη μειώθηκαν από το 50% στο 42%. Με άλλα λόγια, η έρευνα έδειξε ότι σε αυτή την περίπτωση της ήπιας κατάθλιψης η online θεραπεία ήταν πιο αποτελεσματική σε σχέση με την face-to-face θεραπεία.

Οι νέες τεχνολογίες πάντοτε γίνονταν δεκτές με σκεπτικισμό από το ευρύ κοινό, όπως άλλωστε συμβαίνει με σχεδόν κάθε τι καινούργιο, ιδιαίτερα όταν αυτό έχει να κάνει με την ανθρώπινη επικοινωνία. Όταν όμως οι νέες μορφές επικοινωνίας γίνουν μέρος της ζωής μας, βλέπουμε ότι μπορούν να αξιοποιηθούν εξίσου καλά με τις παραδοσιακές και να έχουν τον ίδιο αντίκτυπο στη συμπεριφορά μας. Στόχος των κοινωνικών επιστημόνων και εν προκειμένω των ειδικών ψυχικής υγείας θα πρέπει να είναι η μελέτη και η αξιοποίηση όσο το δυνατόν περισσότερων καναλιών επικοινωνίας με τους συνανθρώπους μας, ώστε η δουλειά μας να είναι όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματική και να συμβαδίζει με τις νέες συνήθειες της εκάστοτε εποχής.

Εισαγωγική Φωτογραφία

]]>

Πηγές / Διαβάστε περισσότερα

  1. Birgit Wagner, Andrea B. Horn, Andreas Maercker. Internet-based versus face-to-face cognitive-behavioral intervention for depression: A randomized controlled non-inferiority trial. Journal of Affective Disorders. July 23, 2013 []
  2. The SHRINKRap: «Does psychotherapy via the Internet work?» []
06 Οκτ 2011

Steve Jobs (1955-2011): "Μείνε πεινασμένος. Κάνε την τρέλα σου"

Σίγουρα όλοι ακούσαμε τα τραγικά – αλλά αναμενόμενα – νέα του θανάτου του Steve Jobs, ενός από τους πιο μεγάλους οραματιστές και επιχειρηματίες στον χώρο της τεχνολογίας. Ο Jobs έπασχε από καρκίνο στο πάγκρεας και πέθανε πριν από λίγες ώρες στην αγκαλιά των δικών του ανθρώπων. Και ενώ μεγάλο μέρος όσων ασχολούνται με την τεχνολογία θρηνούν το χαμό ενός μεγάλου ανθρώπου, εμένα μου τράβηξε το ενδιαφέρον μια ομιλία του Jobs η οποία έλαβε χώρα το 2005 στο Πανεπιστήμιο του Στανφορντ. Σε αυτήν ο Jobs προσπαθεί να παρουσιάσει τη ζωή του, τις δυσκολίες, τα οράματά του και τα κίνητρά του χρησιμοποιώντας έναν λόγο πολύ απλό, κατανοητό και γεμάτο μεγάλες αλήθειες.

Πιστεύω πως ο λόγος του πρέπει να διαβαστεί από όλους, καθώς είναι ενα εξαιρετικό, αισιόδοξο και βαθύ κείμενο το οποίο μπορεί να στείλει στον καθένα από εμάς πολλά και διαφορετικά μηνύματα για το πως πρέπει να ζούμε, να εργαζόμαστε και να … ονειρευόμαστε!

Το κείμενο έχει μεταφραστεί από το site peri-planomenos, και αναδημοσιεύτηκε στο tvxs, όπου και το είδα και σας το μεταφέρω.


[youtube:http://www.youtube.com/watch?v=UF8uR6Z6KLc]

Είναι τιμή μου που είμαι μαζί σας σήμερα στην τελετή αποφοίτησής σας από ένα από τα καλύτερα πανεπιστήμια στον κόσμο. Για να σας πω και την αλήθεια, αυτό είναι το πλησιέστερο που έχω φτάσει ποτέ σε τελετή αποφοίτησης. Σήμερα, θέλω να σας πω τρεις ιστορίες από τη ζωή μου. Αυτό, όλο κι όλο. Τίποτα σπουδαίο. Απλώς τρεις ιστορίες.

Η πρώτη έχει να κάνει με το πώς να ενώνεις σημεία.

Εγώ εγκατέλειψα τις σπουδές μου στο Κολέγιο Reed τους πρώτους 6 μήνες, αλλά παρέμεινα εκεί ως drop-in (σ.σ.: που είναι ο φοιτητής ο οποίος αντί για 4 χρόνια, επιλέγει να σπουδάσει μόνο για 2 χρόνια στο πανεπιστήμιο) για άλλους 18 μήνες, οπότε και τα παράτησα οριστικά. Γιατί το έκανα αυτό, λοιπόν;

Ολα άρχισαν προτού καν γεννηθώ. Η βιολογική μου μητέρα ήταν πολύ νέα, ανύπαντρη φοιτήτρια, και αποφάσισε να με δώσει για υιοθεσία. Πίστευε πολύ βαθιά ότι θα έπρεπε να υιοθετηθώ από απόφοιτους πανεπιστημίου, από μορφωμένους ανθρώπους δηλαδή, και έτσι όλα είχαν κανονιστεί ώστε μόλις γεννιόμουν να με υιοθετούσαν ένας δικηγόρος και η γυναίκα του. Μόνο που, μόλις βγήκα από τη κοιλιά της μητέρας μου, οι δύο αυτοί άνθρωποι αποφάσισαν την τελευταία στιγμή ότι ήθελαν κορίτσι. Ετσι, λοιπόν, οι σημερινοί μου γονείς, οι οποίοι ήσαν σε λίστα αναμονής τότε, έλαβαν ένα τηλεφώνημα στη μέση της νύχτας και άκουσαν κάποιον να τους λέει: «Εχουμε, αναπάντεχα, ένα νεογέννητο αγόρι. Το θέλετε;». Και είπαν: «Βεβαίως».

Η βιολογική μου μητέρα ανακάλυψε αργότερα ότι η θετή μου μητέρα ποτέ δεν είχε αποφοιτήσει από κανένα πανεπιστήμιο, και ότι ο θετός μου πατέρας δεν είχε αποφοιτήσει καν από γυμνάσιο. Ετσι, αρνήθηκε να υπογράψει τα έγγραφα στα οποία χρειαζόταν η συμφωνία της ώστε να οριστικοποιηθεί η υιοθεσία μου. Υποχώρησε, όμως, λίγους μήνες αργότερα, όταν οι θετοί μου γονείς υποσχέθηκαν ότι κάποια μέρα θα με έστελναν σε πανεπιστήμιο. Να μορφωθώ.

Πράγματι, 17 χρόνια μετά, πήγα για σπουδές σε πανεπιστήμιο. Αλλά πολύ αφελώς, επέλεξα ένα πανεπιστήμιο το οποίο ήταν σχεδόν όσο ακριβό είναι και το Στάνφορντ, και έτσι όλες οι οικονομίες των σκληρά εργαζομένων γονιών μου ξοδεύονταν για τα δίδακτρά μου. Επειτα από 6 μήνες, όμως, δεν είχα ειλικρινή απάντηση στο ερώτημα εάν άξιζε τον κόπο οι γονείς μου να ξοδεύουν τόσα χρήματα για να σπουδάζω εγώ. Δεν έβλεπα να είχε αξία αυτή η επένδυσή τους.

Δεν είχα ιδέα τι ήθελα να κάνω στη ζωή μου. Και δεν είχα ιδέα εάν η πανεπιστημιακή ζωή θα με βοηθούσε να βρω την απάντηση. Κι όμως, ήμουν εκεί, και σπούδαζα, ξοδεύοντας όλα τα χρήματα που οι γονείς μου είχαν εξοικονομήσει ολόκληρη ζωή.

Ετσι, λοιπόν, πήρα μια μέρα την απόφαση να εγκαταλείψω τις σπουδές, πιστεύοντας ειλικρινά ότι όλα θα τακτοποιηθούν και ότι θα βρω τελικά το δρόμο μου. Ηταν σχεδόν τρομακτικό, τότε, αυτό που έκανα, αλλά καθώς κοιτάζω πίσω τώρα, νομίζω πως ήταν μία από τις καλύτερες αποφάσεις που πήρα ποτέ. Τη στιγμή που εγκατέλειψα το κανονικό πρόγραμμα σπουδών, σταμάτησα να παρακολουθώ τα υποχρεωτικά μαθήματα που δεν με ενδιέφεραν και άρχισα να πηγαίνω σ’ εκείνα που μου φαίνονταν πιο ενδιαφέροντα. Κατ’ επιλογήν.

Δεν ήταν όλα ωραία, εύκολα και ρομαντικά τότε. Δεν είχα δικό μου δωμάτιο στη φοιτητική εστία, κοιμόμουν στο πάτωμα των δωματίων μερικών φίλων μου, πήγαινα σε σουπερμάρκετ και τους επέστρεφα γυάλινες μπουκάλες Κόκα Κόλα και έπαιρνα 5 σεντς τη μία και αγόραζα κάτι να φάω, και περπατούσα 7 μίλια από τη μία άκρη της πόλης στην άλλη κάθε Κυριακή βράδυ για να πάρω δωρεάν ένα πιάτο καλό φαγητό που μοίραζαν σε κάποιο ναό των Χάρε Κρίσνα. Κι όμως, τα λάτρευα όλ’ αυτά. Και όσα πράγματα ανακάλυψα τυχαία, ακολουθώντας την περιέργεια και τη διαίσθησή μου, αργότερα αποδείχτηκαν ανεκτίμητα. Θα σας δώσω ένα παράδειγμα:

Το Κολέγιο Reed, εκείνον τον καιρό, διέθετε την πιο καλή σχολή καλλιγραφίας σε όλη τη χώρα. Σε όλη τη πανεπιστημιούπολη, κάθε αφίσα, κάθε ταμπέλα σε κάθε ντουλάπα ή συρτάρι καθηγητή, λέκτορα ή φοιτητή ήταν γραμμένη στο χέρι με την πιο όμορφη καλλιγραφία. Εγώ, επειδή είχα παραιτηθεί από το κανονικό πρόγραμμα σπουδών και έτσι δεν ήμουν αναγκασμένος να παρακολουθώ τα υποχρεωτικά μαθήματα, αποφάσισα να πάρω το μάθημα της καλλιγραφίας και να μάθω και εγώ να γράφω έτσι ωραία.

Εμαθα, λοιπόν, για τις γραμματοσειρές serif και san serif, έμαθα να τροποποιώ το διάστημα μεταξύ διαφόρων συνδυασμών γραμμάτων και έμαθα τι είναι εκείνο που κάνει τη σπουδαία τυπογραφία πραγματικά σπουδαία. Ηταν υπέροχο, ήταν ιστορικό, ήταν καλλιτεχνικά διακριτικό με τρόπο που καμιά επιστήμη δεν μπορεί να συλλάβει, και εγώ το έβρισκα τόσο, μα τόσο συναρπαστικό.

Τίποτα απ’ όλα αυτά δεν είχαν βέβαια καμία ελπίδα πρακτικής εφαρμογής στη ζωή μου. Αλλά δέκα χρόνια αργότερα, όταν σχεδιάζαμε τον πρώτο υπολογιστή Macintosh, όλα όσα έμαθα στο μάθημα της καλλιγραφίας μού ξανάρθαν πάλι. Και τα ενσωματώσαμε όλα στο Mac. Ηταν το πρώτο κομπιούτερ με πραγματικά υπέροχη τυπογραφία. Ετσι, εάν δεν είχα παρατήσει εκείνον τον κύκλο υποχρεωτικών μαθημάτων στο πρώτο έτος του πανεπιστημίου, το Mac δεν θα είχε ποτέ ούτε τις πολλαπλές γραμματοσειρές ούτε και τα fonts με αναλογικά διαστήματα.

Και μιας και τα Windows απλώς αντέγραψαν το Mac, είναι πολύ πιθανό, σήμερα που σας μιλάω, κανένα PC να μην είχε αυτές τις εφαρμογές. Εάν δεν είχα παρατήσει τότε τα υποχρεωτικά μαθήματα, δεν θα πήγαινα ποτέ σ’ αυτές τις τάξεις καλλιγραφίας και οι προσωπικοί υπολογιστές μπορεί να μην είχαν την υπέροχη τυπογραφία που έχουν σήμερα.

Βεβαίως, ήταν αδύνατον να δω τόσο πολύ μακριά όταν σπούδαζα τότε στο πανεπιστήμιο και να συνδέσω τα σημεία. Αλλά δέκα χρόνια μετά, κοιτώντας πίσω, ήταν πλέον πολύ σαφές. Πάλι, δεν μπορείς να συνδέσεις τα σημεία κοιτώντας εμπρός. Μπορείς να το κάνεις μόνο εάν κοιτάξεις πίσω εκ των υστέρων. Ετσι, πρέπει να έχεις εμπιστοσύνη ότι τα σημεία αυτά (ή, τα σημάδια, αν θέλετε), με κάποιον τρόπο, στο μέλλον θα ενωθούν. Πρέπει σε κάτι να έχεις πίστη. Στη διαίσθησή σου, στη μοίρα σου, στη ζωή, στο κάρμα, σε οτιδήποτε. Αυτή η προσέγγιση δεν με πρόδωσε ποτέ, και έχει κάνει όλη τη διαφορά στη ζωή μου.

Η δεύτερή μου ιστορία είναι για την αγάπη και την απώλεια.

Ημουν τυχερός – πολύ νωρίς ανακάλυψα τι ήθελα να κάνω στη ζωή. Ο Woz κι εγώ ξεκινήσαμε την Apple στο γκαράζ του σπιτιού των δικών μου, όταν εγώ ήμουν 20 χρόνων. Δουλέψαμε σκληρά και σε 10 χρόνια η Apple είχε αναπτυχθεί από μια δουλειά που την κάνανε δύο άνθρωποι μέσα σε ένα γκαράζ σπιτιού σε μια εταιρεία αξίας 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων με περισσότερους από 4.000 υπαλλήλους.

Είχαμε μόλις βγάλει στην αγορά την καλύτερή μας δημιουργία -το Macintosh- έναν χρόνο νωρίτερα, κι εγώ μόλις είχα γίνει 30 ετών. Και τότε, με απέλυσαν. Πώς μπορείς να απολυθείς από μία εταιρεία που ξεκίνησες και έστησες εσύ; Ε, καθώς η Apple μεγάλωνε, προσλάβαμε κάποιον που εγώ νόμιζα ότι ήταν ταλαντούχος για να διοικεί την εταιρεία μαζί μου. Και για τον πρώτο σχεδόν χρόνο, τα πράγματα πήγαιναν καλά. Αλλά τότε, τα οράματα και τα σχέδιά μας για το μέλλον άρχισαν να αποκλίνουν, και τελικά είχαμε μία «έκρηξη», έναν μεγάλο καβγά μεταξύ μας. Οταν συνέβη αυτό, το διοικητικό συμβούλιο τάχθηκε με το μέρος αυτού του ανθρώπου που εμείς είχαμε προσλάβει για να μας ξαλαφρώσει στη διοίκηση της εταιρείας.

Ετσι λοιπόν, στα 30 μου χρόνια, με πέταξαν έξω. Και μάλιστα με τον πιο «δημόσιο», πιο ταπεινωτικό τρόπο. Ο,τι ήταν έως τότε το επίκεντρο της ενήλικης ζωής μου, γκρεμίστηκε. Και αυτό για μένα ήταν ολέθριο, καταστροφικό.

Για μερικούς μήνες μετά δεν ήξερα τι να κάνω. Πίστευα πως είχα απογοητεύσει φοβερά όλη την προηγούμενη γενιά των επιχειρηματιών – ότι μου έπεσε η σκυτάλη τη στιγμή που μου την έδιναν για να συνεχίσω.

Συναντήθηκα με τον David Packard και τον Bob Noyce και προσπάθησα να απολογηθώ και να τους εξηγήσω γιατί τα είχα κάνει τόσο σκατά. Σκέφτηκα ακόμα να φύγω εντελώς από την Σίλικον Βάλεϊ και να εξαφανιστώ από προσώπου γης.

Αλλά κάτι άρχισε σιγά σιγά να ρίχνει λίγο φως στη ζωή μου. Αυτό το «κάτι» ήταν ότι αγαπούσα πολύ αυτό που έκανα. Οσα είχαν συμβεί στην Apple, δεν είχαν καν αγγίξει, για μένα, αυτό το «κάτι». Είχα γευτεί την απόρριψη, αλλά ήμουν ακόμα ερωτευμένος.

Και έτσι, αποφάσισα να ξεκινήσω πάλι από την αρχή. Δεν το έβλεπα τότε, αλλά αποδείχτηκε ότι η απόλυσή μου από την Apple ήταν ό,τι καλύτερο μπορούσε να μου είχε συμβεί. Το βάρος τού να είσαι επιτυχημένος αντικαταστάθηκε από την ελαφράδα τού να μπορείς και πάλι να είσαι πρωτάρης και να έχεις για όλα λιγότερη σιγουριά. Η απόλυσή μου με απελευθέρωσε και με βοήθησε να περάσω σε μία από τις πιο δημιουργικές περιόδους της ζωής μου.

Στα επόμενα πέντε χρόνια, ίδρυσα μια νέα εταιρεία, την NeXT, και ακόμα μία, την Pixar, και ερωτεύτηκα μια καταπληκτική γυναίκα που έμελλε να γίνει και σύζυγός μου. Η Pixar παρήγαγε την πρώτη στον κόσμο ταινία κινουμένων σχεδίων «φτιαγμένων» εξ ολοκλήρου στο κομπιούτερ, το «Toy Story», και είναι σήμερα το πιο επιτυχημένο στούντιο για παραγωγή τέτοιων ταινιών στον κόσμο.

Επίσης, σε μια συγκλονιστική ανατροπή των πραγμάτων, ή Apple εξαγόρασε την NeXT, εγώ επέστρεψα στην Apple και η τεχνολογία που αναπτύξαμε στην NeXT είναι σήμερα στην καρδιά της αναγέννησης της Apple. Και, μαζί με όλα αυτά, η Leurene και εγώ έχουμε μαζί μια θαυμάσια οικογένεια.

Είμαι σχεδόν σίγουρος ότι τίποτα από όλα αυτά δεν θα είχε συμβεί εάν δεν είχα απολυθεί από την Apple. Ηταν ένα φάρμακο με απαίσια γεύση, αλλά νομίζω πως τελικά ο ασθενής το χρειαζότανε. Μερικές φορές η ζωή σε χτυπάει στο κεφάλι με ένα τούβλο. Μη χάνετε την πίστη σας. Είμαι πεπεισμένος ότι το μόνο πράγμα που με κράτησε όρθιο ήταν ότι αγαπούσα πολύ αυτό που έκανα.

Πρέπει λοιπόν και εσείς να ανακαλύψετε τι πραγματικά σας αρέσει. Και αυτό αφορά και τη δουλειά που θα κάνετε, και τον σύντροφο που θα επιλέξετε στη ζωή σας. Η εργασία θα γεμίσει ένα μεγάλο μέρος της ζωής σας, και ο μόνος τρόπος για να είστε πραγματικά ικανοποιημένοι είναι να κάνετε αυτό που εσείς πιστεύετε ότι είναι μια σπουδαία δουλειά. Και ο μόνος τρόπος για να κάνει κάποιος μια σπουδαία δουλειά είναι να την αγαπήσει. Εάν δεν την έχετε ανακαλύψει ακόμα, μην απογοητευθείτε. Συνεχίστε να ψάχνετε. Μην επαναπαυτείτε. Μην συμβιβαστείτε.

Οπως όλα τα «θέματα της καρδιάς», όταν το ανακαλύψετε, θα το αισθανθείτε, θα καταλάβετε ότι «αυτό είναι». Και θα δείτε τότε ότι, όπως κάθε σπουδαία σχέση, έτσι και αυτή, όσο θα περνούν τα χρόνια, θα γίνεται όλο και καλύτερη. Ετσι λοιπόν, συνεχίστε να ψάχνετε έως ότου βρείτε αυτό το «κάτι» που θα ξέρετε ότι είναι το «δικό σας». Μην επαναπαυτείτε.

Η Τρίτη ιστορία μου έχει να κάνει με το θάνατο.

Οταν ήμουν 17 ετών, διάβασα μια ρήση που έλεγε: «Εάν ζήσεις κάθε μέρα ωσάν να ήταν η τελευταία σου, κάποια μέρα είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα δικαιωθείς». Μου έκανε εντύπωση αυτή η ρήση, και έκτοτε, για τα τελευταία 33 χρόνια, κάθε πρωί κοιτάζομαι στον καθρέφτη και ρωτώ τον εαυτό μου: «Εάν η σημερινή μέρα ήταν η τελευταία της ζωής σου, θα ήθελα να κάνω αυτό που ετοιμάζομαι να κάνω σήμερα;». Και όποτε η απάντηση ήταν «όχι» για σειρά ημερών, ήξερα αμέσως ότι κάτι έπρεπε να αλλάξω.

Υπενθυμίζοντας στον εαυτό μου ότι «σύντομα θα πεθάνεις», βρήκα το πιο χρήσιμο εργαλείο ώστε να παίρνω τις σημαντικότερες αποφάσεις στη ζωή μου. Διότι σχεδόν όλα τα πράγματα -όλες οι εξωτερικές προσδοκίες, όλες οι υπερηφάνειες, όλοι οι φόβοι και οι όλες οι ντροπές για πιθανή αποτυχία- όλα αυτά απλώς γκρεμίζονται, εξαφανίζονται όταν βλέπεις μπροστά σου το θάνατο και μένουν μόνο εκείνα που είναι στ’ αλήθεια σημαντικά.

Υπενθυμίζοντας στον εαυτό σου ότι μια μέρα θα πεθάνεις, είναι ο καλύτερος τρόπος για να αποφύγεις την παγίδα τού να σκέφτεσαι συνεχώς αυτά που θα χάσεις εάν πάρεις την «άλφα» ή «βήτα» απόφαση. Θυμήσου ότι είσαι ήδη γυμνός. Δεν υπάρχει κανένας λόγος, λοιπόν, να μην ακολουθήσεις αυτό που σου ζητάει η καρδιά σου.

Πριν από περίπου έναν χρόνο, μου ανακοίνωσαν οι γιατροί ότι έχω καρκίνο. Εκανα MRI (μαγνητική τομογραφία) στις 7.30 το πρωί και έδειξε ξεκάθαρα ότι είχα καρκίνο στο πάγκρεας. Τότε δεν ήξερα κάν τι είναι το πάγκρεας. Οι γιατροί μού είπαν ότι ο καρκίνος που είχα εγώ εκεί ήταν σχεδόν αθεράπευτος και ότι θα έπρεπε να αρχίσω να συνηθίζω στην ιδέα ότι δεν μου έμενε περισσότερη ζωή από τριών έως εννέα μηνών. Ο προσωπικός μου γιατρός με συμβούλευσε να επιστρέψω στο σπίτι και να αρχίσω αμέσως να τακτοποιώ τις «προσωπικές» μου υποθέσεις, μία φράση που χρησιμοποιούν ως κλισέ οι γιατροί αντί να σου πουν «προετοιμάσου να πεθάνεις».

Η «τακτοποίηση προσωπικών υποθέσεων» είναι να προσπαθήσεις να πεις, σε ελάχιστους μήνες, στα παιδιά σου όσα νόμιζες ότι είχες άλλα τουλάχιστον δέκα χρόνια για να τους τα πεις. Είναι, επίσης, να μην αφήσεις πίσω σου, πεθαίνοντας, εκκρεμότητες που θα ταλαιπωρήσουν τους δικούς σου ανθρώπους που θα μείνουν πίσω. Σημαίνει, τέλος, αυτό το «τακτοποίηση προσωπικών υποθέσεων», να βρεις τον κατάλληλο χρόνο και τρόπο για να αποχαιρετίσεις τα αγαπημένα σου πρόσωπα.

Ζούσα με αυτήν την καταραμένη διάγνωση κάθε μέρα της ζωής μου. Το ίδιο βράδυ που ανακοίνωσαν οι γιατροί ότι είχα καρκίνο, μου έκαναν και βιοψία ενδοσκοπικά, μέσω του λαιμού μου, στο στομάχι και από εκεί στα έντερα, πέρασαν μία βελόνα στο πάγκρεας και πήραν μερικά κύτταρα από τον καρκίνο. Εγώ ήμουν σε καταστολή, αλλά η γυναίκα μου, που ήταν παρούσα, μου είπε ότι όταν είδα οι γιατροί τα κύτταρα κάτω από ένα μικροσκόπιο, άρχισαν να κλαίνε, διότι αποδείχτηκε ότι είχα μια πολύ σπάνια μορφή καρκίνου του παγκρέατος που είναι θεραπεύσιμη με εγχείρηση. Σχεδόν όλες οι άλλες μορφές τέτοιου καρκίνου είναι καταδικασμένες. Ετσι, λοιπόν, με βάλανε στο χειρουργείο, και σήμερα είμαι μια χαρά.

Αυτό ήταν το κοντινότερο που έχω φτάσει στο θάνατο. Και ελπίζω να είναι το κοντινότερο που θα φτάσω σε αυτόν για τις επόμενες δεκαετίες. Εχοντας ζήσει, λοιπόν, αυτήν την εμπειρία, νομίζω πως μπορώ, με μεγαλύτερη σιγουριά απ’ ό,τι όταν ο θάνατος ήταν για μένα απλώς μία «φιλοσοφική ιδέα», να πω ότι:

Κανείς δεν θέλει να πεθάνει. Ακόμα και οι άνθρωποι που θέλουν να πάνε στον Παράδεισο, δεν θέλουν να πεθάνουν για να φτάσουν εκεί. Και όμως, ο θάνατος είναι ο προορισμός που όλοι μοιραζόμαστε. Κανείς, ποτέ, δεν έχει γλιτώσει από αυτόν. Ο Θάνατος είναι, ίσως, η καλύτερη ανακάλυψη της Ζωής. Και έτσι, μάλλον, πρέπει να είναι. Ο Θάνατος είναι ο ατζέντης, ο μεσίτης, που σε βοηθά να αλλάξεις τη Ζωή σου, προτού έρθει αυτός να σε πάρει. Ξεκαθαρίζει το παλιό, προετοιμάζοντας το έδαφος για να ‘ρθει το καινούργιο. Αυτή την στιγμή που σας μιλάω, το καινούργιο είστε εσείς. Αλλά κάποια μέρα, όχι πολύ μακρινή από τώρα, και εσείς θα εξελιχθείτε σιγά σιγά σε «παλιό», και θα… ξεκαθαριστείτε. Συγχωρήστε με που γίνομαι τόσο δραματικός, αλλά αυτή είναι η απλή αλήθεια.

Ο χρόνος σας είναι περιορισμένος. Μην τον σπαταλάτε, λοιπόν, ζώντας τη ζωή κάποιου άλλου ανθρώπου. Μην παγιδευτείτε από το δόγμα τού να ζείτε από τα αγαθά της σκέψης ενός άλλου. Μην αφήστε το θόρυβο από την άποψη άλλων ανθρώπων να πνίξει την δική σας, εσωτερική φωνή. Και, το πιο σημαντικό απ’ όλα, να έχετε πάντα το θάρρος να ακολουθείτε την καρδιά και το ένστικτό σας. Αυτά τα δύο, κάπως, πάντοτε, γνωρίζουν ήδη τι εσύ θέλεις πραγματικά να γίνεις. Είναι δευτερεύοντα.

Οταν ήμουν νέος, υπήρχε ένα καταπληκτικό δημοσίευμα που είχε τίτλο «The Whole Earth Catalog» («Ο κατάλογος όλου του κόσμου»), που ήταν μία από τις βίβλους της δικής μου γενιάς. Τον είχε συντάξει ένας τύπος ονόματι Stewart Brand, που ζούσε όχι μακριά από εδώ, στο Menlo Park, και το ζωντάνεψε με το ποιητικό του άγγιγμα. Αυτό συνέβη στα τέλη της δεκαετίας του ’60, πριν από τους προσωπικούς υπολογιστές (personal computers) και το desktop publishing. Ολα τυπώνονταν με τη χρήση γραφομηχανών, ψαλιδιού, και φωτογραφιών από μηχανές Polaroid. Ηταν, ας πούμε, σαν να ‘χαμε το Google σε έντυπη μορφή, 35 χρόνια πριν έρθει αυτό που ξέρουμε σήμερα σε ηλεκτρονική: ήταν ιδεαλιστικό και ξεχείλιζε από υπέροχες εφαρμογές και ιδέες.

Ο Στιούαρτ και η ομάδα του έβγαλαν πολλές εκδόσεις του «The Whole Earth Catalog», και τότε, όταν είχε κάνει τον κύκλο του, έβγαλαν και μία τελευταία έκδοση. Αυτό συνέβη στα μέσα της δεκαετίας του ’70, και είχα τη δική σας ηλικία. Στο οπισθόφυλλο της τελευταίας αυτής έκδοσης υπήρχε μία φωτογραφία που απεικόνιζε το ξημέρωμα σε έναν επαρχιακό δρόμο, ένα δρόμο στον οποίο θα μπορούσατε να βρεθείτε και εσείς κάποια στιγμή, εάν είστε περιπετειώδεις τύποι, να κάνετε οτοστόπ. Κάτω από αυτήν τη φωτογραφία, υπήρχε μια λεζάντα με τα λόγια: «Stay hungry. Stay foolish». Δηλαδή, «Μείνε πεινασμένος. Κάνε την τρέλα σου». Ηταν το αποχαιρετιστήριο μήνυμα της ομάδας του Στιούαρτ, καθώς υπέγραφαν την τελευταία τους έκδοση.

Μείνε πεινασμένος. Κάνε την τρέλα σου. Αυτό ευχόμουν και εγώ πάντοτε για τον εαυτό μου. Και τώρα, καθώς αποφοιτάτε για να αρχίσετε μια καινούρια ζωή, εύχομαι και για σας το ίδιο, ακριβώς, πράγμα:

Μείνετε πεινασμένοι. Κάντε την τρέλα σας. Σας ευχαριστώ πολύ.

Εισαγωγική Φωτογραφία

]]>

02 Μαΐ 2011

Online Έρευνα: Ψυχολόγοι και Χρήση Νέων Τεχνολογιών

Ψυχολογείν. Όσοι θέλετε να απαντήσετε, δεν έχετε παρά να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του ερωτηματολογίου. Παρακαλώ λάβετε μέρος μόνο εάν ασκείτε κάποια εφαρμοσμένη ειδικότητα ψυχολόγου! Οι απαντήσεις είναι απολύτως ανώνυμες. Εάν δεν θέλετε να απαντήσετε σε κάποια ερώτηση, απλά αφήστε την απάντηση κενή.

Προωθήστε την έρευνα

Ο καλύτερος τρόπος για να προωθήσετε την έρευνα είναι πολύ απλά να στείλετε ένα link σε φίλους και γνωστούς που πιστεύετε ότι θα ήθελαν να συμμετάσχουν. Ένα προσωπικό μήνυμα στο facebook ή μια ανάρτηση στο wall σας, ένα e-mail ή ένα μήνυμα στο Skype αρκούν 🙂 Tweet me:
Online Έρευνα: Ψυχολόγοι και Χρήση Νέων Τεχνολογιών http://bit.ly/psytech #psytech
Banners:

<a href=»http://bit.ly/psytech»><img src=»http://psychologein.dagorastos.net/wp-content/blogs.dir/2/files/2011/05/psychbanner100x100.png»></a>

<a href=»http://bit.ly/psytech»><img src=»http://psychologein.dagorastos.net/wp-content/blogs.dir/2/files/2011/05/psychbanner200x200.png»></a>

]]>

03 Νοέ 2010

2ο Πανελλήνιο Διεπιστημονικό Συνέδριο e-life

Η Ελληνική Εταιρία Μελέτης της Διαταραχής του Εθισμού στο Διαδίκτυο ανακοίνωσε τις ημερομηνίες του 2ου πενελληνίου διεπιστημονικού συνεδρίου e-life με θέμα την επίδραση των νέων τεχνολογιών στην καθημερινότητα μας, με όλα τα θετικά και τα αρνητικά που μπορεί να την χαρακτηρίζουν. Το συνέδριο θα πραγματοποιηθεί από τις 1-3 Απριλίου 2011 στη Θεσσαλονίκη. Μπορεί να είμαι ιδιαίτερα σκεπτικός απέναντι στην «διαταραχή της συμπεριφοράς στο διαδίκτυο», αλλά νομίζω πως πρόκειται για ένα πολύ ενδιαφέρον θέμα και θα ήθελα να παρακολουθήσω το συνέδριο.

Αναλυτικά, οι ημερομηνίες έχουν ως εξής:

  • Λήξη υποβολής προτάσεων για στρογγυλές τράπεζες: 14 Ιανουαρίου 2011
  • Λήξη υποβολής περιλήψεων στρογγυλών τραπεζών, προφορικών και αναρτημένων ανακοινώσεων: 31 Ιανουαρίου 2011
  • Απαντήσεις επί των περιλήψεων από την επιτροπή αξιολόγησης: 7 Φεβρουαρίου 2011
  • Λήξη προεγγραφών: 14 Φεβρουαρίου 2011

Στο συνέδριο μπορούν να συμμετέχουν ειδικοί και φοιτητές από όλους τους επιστημονικούς χώρους που μπορεί να σχετίζονται με τη θεματολογία του συνεδρίου, όπως ψυχολόγοι, ιατροί, κοινωνικοί λειτουργοί, κοινωνιολόγοι, καθηγητές πληροφορικής, νοσηλευτές, νομικοί, επαγγελματίες ΜΜΕ.

Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφτείτε την ιστοσελίδα του συνεδρίου ή ρίξτε μια ματιά στο ενημερωτικό φυλλάδιο που ακολουθεί.

E-LIFE_2011 Εισαγωγική Εικόνα: ]]>

18 Ιούν 2010

Μικρά και Ενδιαφέροντα #9

  • Τι επιπτώσεις έχει άραγε ο μοντέρνος τρόπος ζωής, με τις νέες τεχνολογίες και το διαδίκτυο να παίζουν όλο και πιο σημαντικό ρόλο στη ζωή μας; Γινόμαστε πιο έξυπνοι ή πιο χαζοί; Αποκτάμε νέες ικανότητες ή χάνουμε αυτές που ήδη είχαμε; Ο Dr. Bownd προτείνει μια σειρά από άρθρα που σχετίζονται με αυτό το θέμα [Deric Bownds’ MindBlog]
  • Από τα άρθρα που προτείνει ο Dr. Bownd, σας συνιστώ να διαβάσετε οπωσδήποτε το άρθρο του Dr. Pinker στους New York Times. Ο Pinker υποστηρίζει ότι ο μοντέρνος τρόπος ζωής και συγκεκριμένα το διαδίκτυο όχι μόνο δεν μας κάνει πιο χαζούς και δεν φθίνει τις γνωστικές μας ικανότητες, αλλά ίσα-ίσα μας κάνει πιο έξυπνους, πιο γρήγορους και μας προσφέρει νέες δυνατότητες, αρκεί φυσικά να ξέρουμε πως να χειριστούμε τις νέες τεχνολογίες. Αξίζει τον κόπο να διαβάσετε το άρθρο. [New York Times]
  • Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του Πανεπιστημίου της Βοστώνης, τα παχύσαρκα άτομα τείνουν να έχουν μικρότερο εγκέφαλο και έχουν αυξημένες πιθανότητες να παρουσιάσουν κάποια μορφή άνοιας στο μέλλον. [Neurophilosophy blog]
  • Ως γνωστό, ένα ποσοστό των βετεράνων πολέμου αναπτύσουν μετατραυματικό στρες (PTSD). Μια νέα έρευνα αποκαλύπτει ότι η ανάπτυξη του μετατραυματικού στρες σχετίζεται και με παράγοντες πριν την έκθεση των βετεράνων στις σκληρές πολεμικές συνθήκες, όπως η ύπαρξη οικογενειακής βίας κατά την παιδική ηλικία, η εκτεταμένη παραμονή σε εμπόλεμη ζώνη, οικογενειακό ιστορικό ψυχικής διαταραχής κ.α. [Medical News Today]
  • Ψυχο…ιστορικά

    Σαν σήμερα, στις 18 Ιουνίου 1858 ο Charles Darwin έλαβε ένα κείμενο από τον Alfred Russel Wallace υπό τον τίτλο «On the Tendency of Varieties to Depart Indefinitely from the Original Type» (ελεύθερη μετάφραση: «Περί της τάσεως των υποειδών να απομακρύνονται επ’ αόριστο από το αρχικό είδος»). Στο κείμενο αυτό ο Wallace ανέπτυσσε την βασική ιδέα της θεωρίας του περί της εξέλιξης των ειδών, μιας θεωρίας παρόμοιας με αυτή που είχε ήδη αναπτύξει ο Darwin. Αυτό το γεγονός ανάγκασε τον Darwin να βιαστεί να εκδώσει την -πασίγνωστη πλέον- εργασία του για την φυσική επιλογή και την εξέλιξη των ειδών, υπό το φόβο μήπως ο Wallace προλάβει και εκδώσει πρώτος το έργο του.

    ]]>

    06 Μαΐ 2010

    Μικρά και Ενδιαφέροντα #4

    {Ψ} Το Mind Hacks φιλοξενεί ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο με θέμα την αντικειμενικότητα των ψυχιατρικών διαγνώσεων κατά τον αιώνα που μας πέρασε, εστιάζοντας κυρίως στην σχιζοφρένεια. Μήπως τείνουμε να ψυχιατρικοποιούμε την συμπεριφορά των μειονοτήτων και των περιθωριοποιημένων ατόμων; [Mind Hacks]

    {Ψ} Κάποιοι ψυχοθεραπευτές υποστηρίζουν πως είναι αναγκαίο να αλλάξει η κατηγοριοποίηση των διαταραχών διάθεσης (συγκεκριμένα της κατάθλιψης) και να επεκταθεί, ώστε να γίνει και πιο συγκεκριμένη η θεραπευτική προσέγγιση. [Medical News Today]

    {Ψ} Οι αισιοδοξία δεν θωρακίζει μόνο την ψυχολογική μας ισορροπία, αλλά ενδυναμώνει και το ανοσοποιητικό μας σύστημα! [Brain Blogger]

    {Ψ} Πόσο αξιόπιστο είναι το fMRI ως μέτρηση της λειτουργίας του ανθρωπίνου εγκεφάλου και κατά πόσο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ανιχνευτής ψεύδους; Ο Dr. Mc Grohol παρουσιάζει τις αμφιβολίες του στο κείμενό του στο World of Psychology [WoP]

    {Ψ} Το blog ShrinkWrapped παρουσιάζει ένα ενδιαφέρον άρθρο για το ρόλο που παίζει το σεξ στην τεχνολογική ανάπτυξη της σύγχρονης κοινωνίας μας. Μπορούν οι νέες ιδέες, οι αλλαγές στη φιλοσοφία διανομής υλικού και η πίεση για τεχνολογική πρόοδο να έχουν ως κινητήρια δύναμη το.. σεξ; [ShrinkWrapped]

    Ψυχο… ιστορικά

    Sigmund FreudΣαν σήμερα, στις 6 Μαΐου 1856, γεννήθηκε ο πατέρας της ψυχανάλυσης, Σίγκμουντ Φρόυντ. Ο Φρόυντ, τέκνο μιας Εβραϊκής οικογένειας, γεννήθηκε στην πόλη τσέχικη πόλη Příbor, η οποία τότε άνηκε στην Αυστριακή Αυτοκρατορία. Ο πατέρας του ήταν 41 ετών και είχε ήδη άλλα δύο παιδιά από προηγούμενο γάμο. Η μητέρα του ήταν μόλις 21 ετών όταν γεννήθηκε ο μικρός Σίγκμουντ. Στην συνέχεια η οικογένεια απέκτησε άλλα 7 παιδιά τα οποία μεγάλωσε με πολύ κόπο, προσπαθώντας να τους δώσουν μία όσο το δυνατόν καλύτερη εκπαίδευση. Η οικονομική κρίση του 1857 ανάγκασε την οικογένεια του Φρόυντ να μετακομίσει στη Βιέννη, όπου και εγκαταστάθηκαν μόνιμα. Ο Φρόυντ σπούδασε Ιατρική στην Βιέννη, όπου και ήρθε σε επαφή με τον δάσκαλό του Ernst Wilhelm von Brücke, οποίος είχε αρχίσει ήδη να αναπτύσσει μια θεωρία περί «δυναμικής φυσιολογίας», η οποία ενέπνευσε τον Αυστριακό ψυχίατρο να αναπτύξει τη δική του ψυχοδυναμική θεωρία για να εξηγήσει ορισμένα ψυχοσωματικά φαινόμενα (π.χ. παράλυση).

    ]]>

    15 Ιούν 2008

    Βιντεοθήκη: Τελευταίες προσθήκες (1-15/6/2008)

    < ![CDATA[Από εδώ και πέρα 2 φορές το μήνα (ανά δυο εβδομάδες) θα ανεβάζω ένα post με τις τελευταίες προσθήκες στην Βιντεοθήκη του Ψυχολογείν. Πιστεύω πως έτσι θα βοηθήσω στην καλύτερη ενημέρωση όσων αναγνωστών ενδιαφέρονται για τα εν λόγω βίντεο. Δυστυχώς -λόγω των περιορισμών που θέτει το WordPress.com- δεν είναι δυνατόν να βλέπετε τα βίντεο μέσα από τη σελίδα του Ψυχολογείν. Αντ’ αυτού θα ανεβάζω απλά μια εικόνα, κάποιο επεξηγηματικό κείμενο και ένα link προς το βίντεο, όπως ακριβώς κάνω και στην σελίδα της Βιντεοθήκης.
    Περισσότερα

    21 Μαΐ 2008

    Τι είναι το fMRI;

    Μία από τις πιο γνωστές μεθόδους εγκεφαλικής απεικόνισης (brain imaging) είναι το fMRI (=Functional Magnetic Resonance Imaging ή Λειτουργική Απεικόνιση Μαγνητικού Συντονισμού). Το fMRI χρησιμοποιείται τόσο για έρευνες σχετικά με τις λειτουργίες του εγκεφάλου, όσο και ως μέθοδος απεικόνισης για τους εγκεφάλους ασθενών ή ατόμων με ψυχικές διαταραχές. Με αυτό το post θα προσπαθήσουμε να κάνουμε μια εισαγωγή στο fMRI, να εξηγήσουμε σε γενικές γραμμές τι είναι, που χρησιμοποιείται αλλά και πως λειτουργεί.

    Καταρχήν θα πρέπει να εξηγήσουμε τον όρο «λειτουργική απεικόνιση». Αυτό πολύ απλά σημαίνει πως με την μέθοδο αυτή είμαστε σε θέση να απεικονίσουμε τις περιοχές του εγκεφάλου οι οποίες ενεργοποιούνται σε κάποιο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα (π.χ. κατά τη διάρκεια παρατήρησης ενός βίντεο). Αυτού του είδους η απεικόνιση διαφέρει σημαντικά από την λεγόμενη «ανατομική απεικόνιση» του εγκεφάλου η οποία μας δείχνει απλά τη δομή/μορφή του εγκεφάλου και όχι τα επίπεδα ενεργοποίησής των διάφορων περιοχών κάθε δεδομένη στιγμή. Στην πραγματικότητα βεβαίως μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το fMRI τόσο για λειτουργική απεικόνιση, όσο και για ανατομική, χάρη στις διαφορετικού τύπου μετρήσεις που μας επιτρέπει να κάνουμε. Θα μπορούσαμε να παρομοιάσουμε την ανατομική απεικόνιση με τις γνωστές σε όλους μας ακτινογραφίες (ακτίνες Χ), οι οποίες μας επιτρέπουν να δούμε την δομή των οστών. Ακολουθεί ένα παράδειγμα.

    Anatomical fMRI scan (by nats)

    Ανατομική Απεικόνιση Εγκεφάλου με MRI

    Τι ακριβώς μετράει το fMRI;

    Η τεχνική του fMRI βασίζεται στο γεγονός πως οι νευρώνες -όπως όλα τα κύτταρα του σώματός μας- χρειάζονται ενέργεια για να λειτουργήσουν. Έτσι, όταν θέλουμε να κάνουμε κάποια συγκεκριμένη πράξη, όπως π.χ. να μιλήσουμε, να πιάσουμε ένα αντικείμενο ή να ψάξουμε κάτι στο οπτικό μας πεδίο, οι νευρώνες που βρίσκονται στην περιοχή του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνη για αυτού του είδους τις ενέργειες ενεργοποιούνται. Αυτό σημαίνει πως ζητάνε αυτόματα επιπλέον αίμα, ώστε να αναπληρώσουν την ενέργεια που χάσανε κατά την ενεργοποίησή τους.Το αίμα μεταφέρεται σε αυτές τις περιοχές και το fMRI είναι σε θέση να μετρήσει την αύξηση στην ροή του αίματος (και άρα και την έκταση της ενεργοποίησης). Για να κάνει αυτού του είδους την μέτρηση το fMRI χρησιμοποιεί δύο μαγνητικά πεδία στα οποία εκτίθεται ο ασθενής (ή το υποκείμενο της έρευνας).

    Δεν έχει νόημα να μπούμε σε λεπτομέρειες για τον τρόπο που χρησιμοποιούνται αυτά τα μαγνητικά πεδία, ώστε να καταφέρουμε να μετρήσουμε την αύξηση της ροής του αίματος, αλλά πρέπει να πούμε πως η όλη διαδικασία είναι εντελώς ανώδυνη. Το τελικό αποτέλεσμα μιας λειτουργικής απεικόνισης εγκεφάλου συνήθως μοιάζει με την εικόνα που ακολουθεί.

    Λειτουργική Απεικόνιση Εγκεφάλου με MRI

    Θετικά / Αρνητικά

    Χάρη στο fMRI είμαστε πλέον σε θέση να έχουμε μια σχετικά λεπτομερή απεικόνιση του εγκεφάλου η οποία είναι αρκετά καλή ώστε οι ειδικοί να μπορέσουν να βγάλουν συμπεράσματα σχετικά με ποιες εγκεφαλικές περιοχές σχετίζονται με συγκεκριμένες δραστηριότητες ή δυσλειτουργίες. Δυστυχώς δεν είμαστε σε θέση να έχουμε απεικόνιση σε νευρωνικό επίπεδο, αλλά κάτι τέτοιο μπορεί να επιτευχθεί με άλλες μεθόδους.

    Όσον αφορά την ταχύτητά του, το fMRI είναι σε θέση να βγάζει μια «φωτογραφία» του εγκεφάλου κάθε 3 δευτερόλεπτα. Αυτή η ταχύτητα κρίνεται ικανοποιητική για κλινικές εφαρμογές, αλλά είναι μάλλον ανεπαρκής για διάφορα πειράματα στα οποία χρειαζόμαστε μεγαλύτερη χρονική ακρίβεια. Παρόλα αυτά, λόγω της καλής ανάλυσης της, η μέθοδος του fMRI χρησιμοποιείται ευρέως παγκοσμίως από όλα τα μεγάλα ερευνητικά κέντρα.

    Στα μεγάλα θετικά της τεχνικής αυτής πρέπει να συμπεριλάβουμε το γεγονός πως η μέθοδος αυτή κατατάσεται στις λεγόμενες «non-invasive» μεθόδους, το οποίο σημαίνει πως δεν απαιτεί να δώσουμε στον ασθενή κάποιες ουσίες, να τον τρυπήσουμε με βελόνες ή να του κάνουμε οτιδήποτε πριν την έναρξη της διαδικασίας. Το άτομο απλά ξαπλώνει σε ένα κρεβάτι, στερεώνεται ώστε να αποφευχθούν οι κινήσεις του κεφαλιού (επειδή μεγάλες κινήσεις δημιουργούν πρόβλημα στην σωστή εξαγωγή των απεικονίσεων) και μπαίνει μέσα στον μαγνητικό θάλαμο.

    Φυσικά το fMRI δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε άτομα που έχουν βηματοδότη ή άλλες ηλεκτρονικές συσκευές πάνω τους ή σε άτομα που έχουν κάποια μεταλλικά εμφυτεύματα. Στους μεν πρώτους, ακόμη και το να εισέλθουν στο δωμάτιο είναι σίγουρο πως θα διαταράξει την ομαλή λειτουργία των συσκευών τους, ενώ όσοι έχουν μεταλλικά εμφυτεύματα δεν ενδείκνυται να μπουν στον μαγνητικό θάλαμο μιας και τα μαγνητικά πεδία θα ασκήσουν τεράστια έλξη στα εμφυτεύματα, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό των ασθενών.

    Για επιπλέον ασφάλεια στα περισσότερα (αν όχι σε όλα) τα εργαστήρια fMRI απαγορεύεται να σκαναριστούν άτομα με τατουάζ, ιδιαίτερα δε αν το έχουν κάνει σε κάποια «επικίνδυνη χώρα», όπου χρησιμοποιούν ρινίσματα σιδήρου στο μείγμα για το μελάνι, τα οποία λόγω της συνεχούς κινησής τους βάσει των μαγνητικών πεδίων θα προκαλέσουν αύξηση της θερμοκρασίας στην συγκεκριμένη περιοχή και ίσως έχουν ως αποτέλεσμα την δημιουργία εγκαύματος. Πέρα από τέτοιου είδους περιορισμούς που οι περισσότεροι σχετίζονται με την ύπαρξη του μαγνητικού πεδίου στο fMRI scanner, το fMRI είναι ένα μηχάνημα που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από το σύνολο του πληθυσμού χωρίς κάποια ιδιαίτερα προβλήματα.

    Τέλος, ένα μηχάνημα fMRI είναι αρκετά ακριβό. Το μηχάνημα αυτό καθ’ αυτό κοστίζει περίπου 2,5 εκατομμύρια δολάρια. Στο συνολικό κόστος πρέπει να συνυπολογιστεί και η εγκατάσταση που απαιτείται, καθώς το μηχάνημα πρέπει να βρίσκεται σε ένα ειδικό δωμάτιο το οποίο να είναι σε θέση να εμποδίζει τα ισχυρά μαγνητικά πεδία να βγουν εκτός του δωματίου στο οποίο βρίσκεται ο ασθενής.

    Πηγές/Περισσότερες Πληροφορίες

    Φωτογραφίες

    ]]>

    09 Οκτ 2007

    Η τεχνολογία στην υπηρεσία της Ψυχολογίας

    Η εποχή που διανύουμε είναι αδιαμφισβήτητα η εποχή της τεχνολογίας, καθώς πλέον έχει εισβάλλει για τα καλά σχεδόν σε κάθε πτυχή της ζωής μας. Παλαιότερα η τεχνολογία είχε αρχίσει να αναπτύσσεται μέσα σε εξειδικευμένους τομείς και ήταν προνόμιο σχεδόν μόνο των επιστημόνων. Κάτι τέτοιο δεν ισχύει πλέον. Ο μέσος άνθρωπος -μιλώντας πάντα για τον «Δυτικό Κόσμο»- είναι εξοικειωμένος σε κάποιο βαθμό με διάφορα τεχνολογικά επιτεύγματα, με αποκορύφωμα φυσικά τον ηλεκτρονικό υπολογιστή.

    Αυτή ακριβώς τη διείσδυση της τεχνολογίας καλείται να εκμεταλλευτεί στην παρούσα φάση η Ψυχολογία, σε μια προσπάθεια να έρθει πιο κοντά με τον μέσο πολίτη, να του δώσει πληροφορίες για την ψυχική του υγεία, αλλά και εν τέλει να τον βοηθήσει να λύσει τις διάφορα προβλήματα που αντιμετωπίζει.

    Χάρη στο Big Bang της τεχνολογίας την τελευταία δεκαετία η πρόσβαση στο ίντερνετ έγινε πολύ πιο εύκολη και φυσικά πολύ πιο γρήγορη και ως αποτέλεσμα αυτού αυξήθηκαν οι χρήστες που αναζητούν πληροφορίες μέσω του διαδικτύου για όσα θέματα τους απασχολούν. Εφόσον υπήρξε η ανάλογη ζήτηση, άρχισε να αυξάνεται και η προσφορά από πλευράς των ειδικών.

    Έτσι, σήμερα ο μέσος χρήστης του ίντερνετ μπορεί να βρει εκατοντάδες – αν όχι χιλιάδες – ιστοσελίδες για θέματα ψυχικής υγείας. Οι περισσότερες είναι φυσικά ενημερωτικού χαρακτήρα και στοχεύουν ίσως στον πιο σημαντικό τομέα της ψυχικής υγείας, την πρόληψη. Μερικά παραδείγματα τέτοιων συνδέσμων μπορείτε να βρείτε και στην δεξιά μπάρα του blog.

    Φυσικά δεν είναι όλες οι σελίδες του διαδικτύου το ίδιο έγκυρες και αθώες. Ένας άπειρος χρήστης μπορεί να πέσει θύμα ορισμένων κακόβουλων που θέλουν να τον εξαπατήσουν προς οικονομικό όφελός τους (π.χ. προωθώντας διάφορα αμφιβόλου ποιότητας προϊόντα, όπως βιβλία, ειδικά βότανα ψυχικής ανάτασης, γραμμές τύπου «ο90» κτλ). Ευτυχώς όμως οι ιστοσελίδες αυτές είναι πολύ λιγότερες σε σχέση με το σύνολό των σελίδων που προωθούν την ψυχολογία με έναν υγιή τρόπο. Με μια πρόχειρη αναζήτηση στο Google θα δείτε ότι πολλοί επίσημοι οργανισμοί, επώνυμοι επιστήμονες αλλά και πανεπιστήμια έχουν ανοίξει τις δικές τους πύλες στο διαδίκτυο και προσπαθούν να προσφέρουν τις πολύτιμες υπηρεσίες τους.

    Φυσικά όμως η ευκολία αναζήτησης πληροφοριών δεν είναι όλα όσα μπορεί να μας προσφέρει η τεχνολογία σήμερα. Πλέον έχουμε αρχίσει να περνάμε σιγα-σιγά στην θεραπεία μέσω των τεχνολογικών μέσων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η δημιουργία ενός προγράμματος αντιμετώπισης φοβιών, το οποίο βασίζεται σε μια από τις πιο γνωστές θεραπευτικές προσεγγίσεις: την γνωστικο-συμπεριφορική. Το πρόγραμμα αυτό άρχισε να δοκιμάζεται στην Μ. Βρετανία, με σκοπό να αποφορτιστεί το δίκτυο ψυχικής υγείας, μιας και πολλές φορές οι πολίτες είναι αναγκασμένοι να περιμένουν βδομάδες ή και μήνες πριν καταφέρουν να κλείσουν ραντεβού με κάποιον ψυχοθεραπευτή. Μέσα σε αυτό το διάστημα η ψυχική κατάσταση του ατόμου μπορεί να χειροτερέψει και έτσι τελικά η αντιμετώπιση της διαταραχής να γίνει δυσκολότερη.

    Η λειτουργία του είναι απλή. Κάθε μια εβδομάδα (ή και πιο συχνά, ανάλογα με την περίπτωση), ο ασθενής περνάει μία ώρα μπροστά στον υπολογιστή του απαντώντας σε ερωτήσεις και κάνοντας κάποιες απλές ασκήσεις με την βοήθεια του προγράμματος. Έπειτα το πρόγραμμα, βλέποντας την πρόοδο που έκανε το άτομο σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα, του αναθέτει και διαφορετικές απλές νοητικές ασκήσεις που πρέπει να κάνει για το υπόλοιπο της εβδομάδας, μέχρι την επόμενη «συνεδρία». Φυσικά στο ενδιάμεσο υπάρχει και κάποια τηλεφωνική επαφή από τον υπεύθυνο ψυχοθεραπευτή για να ελέγξει την πορεία της θεραπείας και αν χρειαστεί να επέμβει. Το σημαντικό της είδησης είναι πως προς το παρόν η θεραπεία μέσω του Η/Υ φαίνεται πως λειτουργεί για κάποιες ήπιες -ή και λίγο πιο σοβαρές- μορφές φοβιών.

    Είναι πλέον ξεκάθαρο πως η τεχνολογία είναι μονόδρομος. Στο μέλλον είναι σίγουρο πως θα ξεφυτρώσουν πολλές νέες υπηρεσίες γύρω από τον τομέα της ψυχικής υγείας. Αυτό όμως σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει πως μπορούμε να υπεργενικεύσουμε και να πούμε πως όλες οι ψυχοθεραπείες μπορούν να γίνονται μέσω του υπολογιστή ή πως θα χαθεί η προσωπική επαφή ατόμου και ψυχοθεραπευτή. Σε αυτή την περίπτωση οδηγούμαστε στο άλλο άκρο, αυτό της κατάχρησης της τεχνολογίας. Κάθε βήμα πρέπει να γίνεται αργά, σταθερά και με το βλέμμα στραμμένο προς το μέλλον.

    Πηγή σχετικής είδησης: Psychology in the News: «Need therapy? In Britain, patients turning to computers instead of the couch»

    ]]>