09 Μαρ 2019

Προκήρυξη Μεταπτυχιακού Συμβουλευτικής Ψυχολογίας & Συμβουλευτικής στην Ειδική Αγωγή, την Εκπαίδευση και την Υγεία – Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

< ![CDATA[

Το Παιδαγωγικό Τμήμα Ειδικής Αγωγής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας δέχεται αιτήσεις, από 6 έως και 26 Μαΐου 2019, για εισαγωγή μεταπτυχιακών φοιτητών/τριών, στο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΠΜΣ) με τίτλο: «Συμβουλευτική Ψυχολογία & Συμβουλευτική στην Ειδική Αγωγή, την Εκπαίδευση και την Υγεία».

Περισσότερα

19 Μαρ 2018

Η σημασία του ύπνου για τη σωματική και ψυχική υγεία

Ο άνθρωπος δεν αντέχει χωρίς ύπνο. Η φύση τον έχει υποχρεώσει να  κοιμάται, ακόμα και παρά τη θέλησή του. Είναι πλέον διαπιστωμένο ότι ο κάθε άνθρωπος περνάει τουλάχιστον το 1/3 της ζωής του σε έναν κόσμο στον οποίο ενώ το σώμα του είναι χαλαρωμένο και αδρανές, συνεχίζει να έρχεται σε επαφή με τις κρυφές του επιθυμίες, ακόμα και με τα βαθύτερα μυστικά στο υποσυνείδητο του.

18 Ιούν 2017

Νοσοφοβία: Ο φόβος για την υγεία μας

< ![CDATA[Όλοι κάποια στιγμή ανησυχήσαμε για κάποιο σωματικό σύμπτωμα το οποίο παρατηρήσαμε και νοιώσαμε φόβο για την υγεία μας. Ο φόβος για την υγεία μας μπορεί να έχει κάποια αιτία, αλλά τις περισσότερες φορές είναι ανυπόστατος και μπορεί να οφείλεται ακόμα και σε ψυχολογικά αίτια. Περισσότερα

25 Ιαν 2015

Βίντεο: How to practice emotional hygiene

Ο Δρ. Guy Winch κάνει μια πολύ ενδιαφέρουσα ομιλία σε ένα συνέδριο TED, με θέμα την συναισθηματική / ψυχολογική υγεία και το ιδιαίτερο βάρος που πρέπει να της δίνουμε σε κοινωνικό, οικογενειακό και ατομικό επίπεδο. Ενώ έχουμε μάθει να προσέχουμε την σωματική μας υγεία με μικρά καθημερινά πράγματα, δεν έχουμε μάθει να προσέχουμε και την ψυχολογική μας υγεία με παρόμοιους τρόπους. Το άγχος, η μοναξιά και η αρνητική σκέψη μπαίνουν στην καθημερινότητά μας, με πολλαπλό αντίκτυπο στην ψυχολογική και σωματική μας υγεία.

]]>

25 Οκτ 2013

Το άγχος για την υγεία

«Ο πονοκέφαλος είναι «όγκος στο κεφάλι», η μελανιά στο πόδι είναι «λευχαιμία», η ναυτία είναι είτε «καρκίνος», είτε»καρδιακή προσβολή» και ο προηγούμενος γιατρός όπως και ο παρά- προηγούμενος, είναι «κομπογιαννίτης»- δεν μου βρήκε τίποτα. Ευτυχώς, έχω κλείσει ραντεβού για αύριο και μεθαύριο, ώστε να πάρω τη γνώμη ενός καρδιολόγου και ενός νευρολόγου.»

Κάπως έτσι είναι ο κόσμος ενός ατόμου που φοβάται υπερβολικά για την υγεία του, που είναι «κατά φαντασία ασθενής» ή αλλιώς υποχόνδριος.

Ένα τέτοιο άτομο κάνει άσκοπες εξετάσεις, οι οποίες το καθησυχάζουν μόνο παροδικά- συνήθως μέχρι το επόμενο σωματικό σύμπτωμα. Το άτομο δυσκολεύεται να πεισθεί πως οργανικά είναι υγιής και κάποιες φορές δείχνει μέχρι και να απογοητεύεται- μοιάζει σαν να μην μπορεί να αποδεχτεί τη ψυχολογική φύση των συμπτωμάτων του. Ταυτόχρονα, το άτομο βρίσκεται σε συνεχή επαγρύπνηση για τον εντοπισμό σωματικών αλλαγών, τις οποίες παρερμηνεύει ως αποδείξεις κάποιας ασθένειας. Δεν μπορεί να δεχθεί πως πρόκειται απλώς για αντιδράσεις που αφορούν τις καταστάσεις και τα συναισθήματα που βιώνει.

Αν έχεις κοινά στοιχεία με το παραπάνω άτομο, ήρθε η ώρα να δράσεις κατάλληλα και να σταματήσεις να «υπακούς» στο άγχος σου. Πώς θα το καταφέρεις;

Μείνε μακριά από το διαδίκτυο: Ο Mr Google είναι γεμάτος λάθος διαγνώσεις. Εισάγοντας ένα σύμπτωμα, σου βγάζει λίστες με οτιδήποτε μπορεί να έχεις, από μια σκωληκοειδίτιδα ως καρκίνο παχέος εντέρου. Δεν έχει νόημα να αφιερώνεις τόσο πολύ χρόνο- χρόνο που μπορείς να αξιοποιήσεις διαφορετικά- ψάχνοντας και ξανά- ψάχνοντας τι έχεις.

Μείνε σταθερός/η σε ένα γιατρό: Πηγαίνοντας από γιατρό σε γιατρό, αυξάνεις τις πιθανότητες των περιττών εξετάσεων, των περιττών εξόδων, της περιττής ταλαιπωρίας και του περιττού άγχους. Ξέρω πως «αναγκάζεσαι» να ζητάς δεύτερη γνώμη, καθώς σε υπνωτίζει το άγχος σου. Όμως, μείνε πιστός/η σε ένα γιατρό, τον οποίο εμπιστεύεσαι και δημιούργησε καλή σχέση μαζί του. Στο μέλλον, εκείνος θα ξέρει κάθε λεπτομέρεια της κατάστασης της υγείας σου και θα είναι έτοιμος να διαγνώσει πιο εύκολα τι έχεις. Μίλησε μαζί του για τις ανησυχίες σου και ζήτησε του για μια τελευταία φορά πληροφορίες ή διάγνωση. Από εκεί και έπειτα, σταμάτα να αμφισβητείς τις γνώσεις και την αξιοπιστία του. Είναι εκείνος που ξέρει καλύτερα από οποιονδήποτε άλλο πότε κάτι είναι ανησυχητικό και πότε όχι. Εμπιστεύσου τον.

Ξέχνα τους αυτό-ελέγχους: Σταμάτα να μετράς τους παλμούς σου ή την πίεση σου. Σταμάτα να εστιάζεις στην αναπνοή σου και σε σημάδια στο σώμα σου. Αντίθετα, εστίασε σε κάτι πιο δημιουργικό και ευχάριστο, για παράδειγμα τι θα μαγειρέψεις ή τι θα κάνεις το Σαββατοκύριακο. Όταν βιώνεις σωματικές αλλαγές, υπενθύμισε στον εαυτό σου ότι «Αυτές δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια υπερβολή των φυσιολογικών σωματικών συμπτωμάτων που αισθάνεται ο καθένας μας, όταν βιώνει στρες. Δεν είναι επιβλαβείς, ούτε επικίνδυνες παρά μόνο δυσάρεστες. Αν δεν εστιάσεις σε αυτές, θα περάσουν».

Σταμάτα κάθε τρομακτική σου σκέψη και παρατήρησε αυτό που συμβαίνει όντως στο σώμα σου, όχι αυτό που φοβάσαι ότι συμβαίνει ή ότι θα συμβεί. Ταυτόχρονα, δώσε χώρο στο φόβο σου να εκφραστεί και να εξαφανιστεί. Αποδέξου τον και μην τον μάχεσαι. Κλείσε τα μάτια σου και φαντάσου πως ήδη υποχωρεί και δεν σου υπαγορεύει πια τι να κάνεις. Φαντάσου πως γίνατε»φίλοι» και σταμάτησε να σε ελέγχει.

Εστίασε στις σχέσεις σου: Αν η κατάσταση της υγείας σου σε έχει αποξενώσει, τότε είναι ευκαιρία να επανορθώσεις, παίρνοντας, για παράδειγμα, ένα φίλο σου τηλέφωνο και κανονίζοντας μία έξοδο. Δοκίμασε να βγεις για ένα φαγητό ή ένα ποτό και να εστίασεις στο φίλο σου και όχι στο σώμα σου, στη συζήτηση σας, στο περιβάλλον και στη μουσική.

Φρόντισε την υγεία σου και κάνε γυμναστική. Η σωματική άσκηση, μέτριας έντασης όπως ένας περίπατος, μας βοηθάει στην αντιμετώπιση του άγχους και της θλίψης.

Συμφιλιώσου με την αβεβαιότητα της υγείας. Όλοι μα όλοι έχουμε νιώσει, κάποια στιγμή στη ζωή μας, άγχος για την υγεία μας. Το άγχος για την υγεία μας, όταν βρίσκεται σε μέτρια κλίμακα, είναι προσαρμοστικό καθώς μας κινητοποιεί να κάνουμε εξετάσεις ή να προσέξουμε τη διατροφή μας.

Ωστόσο, ποια είναι τα πλεονεκτήματα και ποια τα μειονεκτήματα στην προσωπική σου ζωή, όταν υπερεστιάζεις στις σωματικές αλλαγές και είσαι έτοιμος να βρεις τι έχεις; Ζεις σε μόνιμο άγχος, δεν είναι έτσι; Αξίζει τον κόπο να χάνεις στιγμές: στιγμές που μπορείς να απολαύσεις διασκεδάζοντας, βγαίνοντας, παίζοντας με τα παιδιά σου, κτλ για την πιθανότητα να αρρωστήσεις; Δεν αρρωσταίνεις κάθε μέρα από το φόβο σου μήπως αρρωστήσεις;

Κανείς δεν ξέρει πότε και αν θα του χτυπήσει την πόρτα κάποια ασθένεια. Όμως, μέχρι να γίνει αυτό- αν ποτέ γίνει-, μπορείς να απολαύσεις το δωμάτιο στο οποίο βρίσκεσαι τώρα- μπορείς να απολαύσεις το γεγονός ότι οι εξετάσεις σου είναι καθαρές και είσαι υγιής.

Τέλος, αν το άγχος σου για την υγεία παραμένει σταθερό, ζήτησε τη βοήθεια ενός ειδικού ψυχικής υγείας.

Καλή δύναμη!

Εισαγωγική Φωτογραφία

]]>

24 Οκτ 2013

Τα οφέλη του θηλασμού στη ψυχολογία της μητέρας και του παιδιού

Το μητρικό γάλα είναι η ιδανική διατροφή για τα βρέφη. Είναι εύπεπτο και ικανοποιεί και την πείνα αλλά και την ανάγκη του μωρού για πιπίλισμα. Περιέχει περισσότερες από διακόσιες γνωστές θρεπτικές ουσίες, ενώ οι κατασκευαζόμενες βρεφικές τροφές περιέχουν περίπου το ήμισυ από αυτές. Ο θηλασμός παρέχει ισχυρή προστασία ενάντια σε πολυάριθμες απειλές για την υγεία του μωρού, όπως είναι οι ασθένειες, οι ιογενείς και βακτηριακές λοιμώξεις και οι αλλεργίες, ενισχύοντας το ανοσοποιητικό του σύστημα. Σύμφωνα με ερευνητικά δεδομένα το μητρικό γάλα μειώνει τη συχνότητα εμφάνισης ή σοβαρότητας της νόσου και επιτρέπει την ταχύτερη ανάρρωση. Επιπλέον, τα μωρά που θηλάζουν εμφανίζουν μικρότερο ποσοστό βρεφικής θνησιμότητας, οξείες λοιμώξεις και νοσηλείες.

Ο θηλασμός δημιουργεί μια ειδική σχέση που παρέχει φυσική και συναισθηματική άνεση, τόσο για τη μητέρα όσο και για το μωρό. Μια μητέρα που θηλάζει, ηρεμεί και χαλαρώνει μέσω του θηλασμού με αποτέλεσμα να δίνει στο παιδί της απεριόριστη προσοχή πολλές φορές κάθε μέρα. Θα κοιτάξει μέσα στα μάτια του, θα του μιλήσει και θα συνδεθεί μαζί του με ένα μοναδικό τρόπο. Ο θηλασμός προάγει τη φυσική σύνδεση ανάμεσα στη μητέρα και το μωρό χάρη στη συνδυασμένη δράση των ορμονών προλακτίνη και οκυτοκίνη. Η οκυτοκίνη βοηθά στη μείωση του άγχους και αυξάνει την προσοχή της μητέρας προς το μωρό της. Οι ορμόνες που διεγείρονται μέσω του θηλασμού βοηθούν τις μητέρες, ώστε να μην εμφανίζουν αρνητική διάθεση και να κοιμούνται καλύτερα, μειώνουν το άγχος και οδηγούν στην ομαλή μετάβαση από τον τοκετό στη μητρότητα.

Οι περισσότεροι επιστήμονες, συμφωνούν ότι το μεγαλύτερο όφελος του θηλασμού είναι η συναισθηματική ευεξία μητέρας και παιδιού.

Τα οφέλη του θηλασμού στην ψυχολογία της μητέρας

Οι μητέρες που επιλέγουν να θηλάσουν, αισθάνονται ολοκληρωμένες και αντιμετωπίζουν την περίοδο της λοχείας με μεγαλύτερη ευκολία. Το συναισθηματικό δέσιμο και η επαφή με το μωρό τους, ενισχύει την αυτοπεποίθησή τους (όσον αφορά την ικανότητά τους να το φροντίσουν). Έτσι, ενισχύεται η αυτοεκτίμηση και η εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους. Επιπλέον, οι μητέρες που θηλάζουν, εμφανίζουν μειωμένες πιθανότητες εκρήξεων θυμού, κακοποίησης ή εγκατάλειψης των παιδιών τους.

Τα οφέλη του θηλασμού στην ψυχολογία του παιδιού

Κατά τη διάρκεια του θηλασμού, το μωρό απολαμβάνει τη ζεστασιά και τη σωματική επαφή με την αγκαλιά της μητέρας και αισθάνεται ασφάλεια και ηρεμία, γεγονός που του δίνει τις πρώτες βάσεις για τη συναισθηματική και ψυχολογική του ανάπτυξη. Τα μωρά που θηλάζουν, μαθαίνουν να εμπιστεύονται τη μητέρα και να αντιλαμβάνονται την αγάπη και το ισχυρό δέσιμο. Μεγαλώνοντας, δεν εμφανίζουν έντονη προσκόλληση στους γονείς, γίνονται ανεξάρτητα και δε βιώνουν έντονο άγχος αποχωρισμού.

Ο θηλασμός είναι ιδανικός όχι μόνο για τα μωρά και τις μητέρες, αλλά και για τις οικογένειες και την κοινωνία γενικότερα. Μερικά από τα οφέλη του θηλασμού έχουν αντίκτυπο και στην κοινωνία, διότι μια κοινωνία που έχει υγιή μωρά ευνοείται, καθώς δεν επιβαρύνεται το κοινωνικό σύστημα υγείας. Επιπλέον, τα γνωστικά οφέλη του θηλασμού στα μωρά (το μητρικό γάλα εμφανίζεται ως παρόγοντας ενίσχυσης της νοημοσύνης του παιδιού) ελαφρύνουν το βάρος του εκπαιδευτικού συστήματος της χώρας.

Όσον αφορά την οικογένεια, ο θηλασμός δημιουργεί ήρεμη ατμόσφαιρα μέσα στο σπίτι. Το μωρό τρέφεται σωστά και η μητέρα αποκτά βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα οφέλη για την υγεία της και μπορεί να αφιερώσει περισσότερο χρόνο στα άλλα μέλη της οικογένειας. Επιπλέον, ευνοείται ο οικονομικός προϋπολογισμός της οικογένειας πράγμα υπολογίσιμο σε περιόδους οικονομικής κρίσης.

Εισαγωγική Φωτογραφία

Baby breastfeeding, by PublicDomainPictures

]]>

18 Μαρ 2013

Προκήρυξη Μεταπτυχιακού Προγράμματος: "Συμβουλευτική στην Ειδική Αγωγή, την Εκπαίδευση και την Υγεία"

Το Παιδαγωγικό Τμήμα Ειδικής Αγωγής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας δέχεται αιτήσεις, από 15 Απριλίου έως και 25 Μαΐου 2013, για εισαγωγή μεταπτυχιακών φοιτητών/τριών (ακαδ/κό έτος 2013-14), στο διετές Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΠΜΣ) με τίτλο «Συμβουλευτική στην Ειδική Αγωγή, την Εκπαίδευση και την Υγεία».

Πρόκειται για ένα μεταπτυχιακό στη «Συμβουλευτική», με πολιτισμικό / πολυπολιτισμικό προσανατολισμό, εστιασμένο στην Ειδική Αγωγή / Εκπαίδευση και την Ψυχική / Σωματική Υγεία, με έμφαση στα ΑΜΕΑ και τα Άτομα Μειονοτήτων. Η εκπαίδευση γίνεται σε πέντε επίπεδα:

α) Βιωματικό επίπεδο : 40 ώρες (ένα έτος: 1 ώρα/εβδομάδα) «Ατομικής Συμβουλευτικής» προσωπικά για τον/την κάθε φοιτητή/τρια και 60 ώρες (ένα έτος: 1,5 ώρα/εβδομάδα) «Ομαδικής Συμβουλευτικής»,

β) Θεωρητικό επίπεδο : 10 θεωρητικά μαθήματα στο χώρο της «Συμβουλευτικής»,

γ) Εργαστηριακό επίπεδο : 3 εργαστηριακά μαθήματα «Τεχνικών Συμβουλευτικής Παρέμβασης» και σειρά εντατικών εξειδικευμένων «Σεμιναρίων Συμβουλευτικής» εφαρμοσμένου – εργαστηριακού χαρακτήρα,

δ) Ερευνητικό επίπεδο : 2 μαθήματα στις «Ποσοτικές και Ποιοτικές Μεθόδους Έρευνας» και «Διπλωματική Εργασία»,

ε) Πρακτικό επίπεδο : 1100 ώρες «Πρακτικής Άσκησης» με 50 ώρες «Ατομικής Εποπτείας» και 72 ώρες «Ομαδικής Εποπτείας».

Πληροφορίες

Ιστοσελίδα: http://www.sed.uth.gr (σελίδα ΠΜΣ).

Γραμματεία – Επικοινωνία: Τρίτη – Τετάρτη – Παρασκευή απόγευμα: 18:00 – 21:00 & Σάββατο πρωί: 11:30 – 15:30

Τηλ.: 24210-74831

E-mail: msc.counselling@uth.gr

Αναλυτική Ανακοίνωση

Εισαγωγική Φωτογραφία

Blackboard Arts, by QUOI Media]]>

08 Ιαν 2013

Παιδική Παχυσαρκία

Η παιδική παχυσαρκία εμφανίζεται στις σημερινές δυτικές κοινωνίες με όλο και αυξανόμενα ποσοστά, με τη χώρα μας να κατέχει δυστυχώς τη δεύτερη θέση στη σχετική λίστα, μετά τις ΗΠΑ, σύμφωνα με τις τελευταίες μετρήσεις του Ερευνητικού Ινστιτούτου του Πανεπιστημίου Ψυχικής Υγείας (UMHRI).

Ενώ, εκ πρώτης όψεως, η παιδική παχυσαρκία φαίνεται να οφείλεται κυρίως στην ανθυγιεινή διατροφή ενός γενικότερα μη σωστά δομημένου προγράμματος διατροφής, που συχνά συναντάται στην ελληνική οικογένεια, έχει σημασία να κατανοήσουμε την ψυχολογική διάσταση του φαινομένου αυτού, που θα μας βοηθήσει στην πιο ολοκληρωμένη αντιμετώπισή του.

Γιατί το παιδί  μου είναι υπέρβαρο;

Αυτή είναι μια σωστή ερώτηση για να ξεκινήσει κανείς, μιας και η παχυσαρκία μπορεί να θεωρηθεί από μόνη της ως σύμπτωμα που κατ’ επέκταση προκαλεί δευτερογενείς ψυχολογικές επιπτώσεις.

Όπως στους ενήλικες έτσι και στα παιδιά, η κατάποση τροφής συχνά συνδέεται με μια ψυχολογική ανάγκη για «γέμισμα» ή αναπλήρωση (κάτι ανάλογο του καπνίσματος), που προσδίδει ένα αίσθημα «παρηγοριάς» ή επιβράβευσης. Συχνά νιώθουμε την ανάγκη να φάμε, όχι γιατί πραγματικά πεινάμε, αλλά γιατί μέσω του φαγητού νιώθουμε μια ικανοποίηση που καλύπτει κάποιες άλλες ψυχολογικές ανάγκες.

Οι συνηθέστεροι λόγοι που οδηγούν στην υπερφαγία σχετίζονται με αισθήματα μοναξιάς και κατάθλιψης, με το αίσθημα της χαμηλής αυτοεκτίμησης, με το στρες, καθώς και με το συναίσθημα της «βαριεστιμάρας» και του αντίστοιχου «κενού» που βιώνεται.

Εν συνεχεία, η κακή αυτό-εικόνα και η κακή αίσθηση σώματος, σε συνδυασμό με τον κοινωνικό στιγματισμό, οδηγούν σε συναισθήματα ενοχών και περεταίρω μείωση της αυτοεκτίμησης, που ενισχύουν εκ νέου την «απαγορευμένη συμπεριφορά», δηλαδή την κατάποση τροφής, δημιουργώντας έτσι ένα φαύλο κύκλο.

Στο σημείο αυτό να τονίσουμε ότι ο κοινωνικός στιγματισμός είναι ιδιαίτερα αυξημένος μεταξύ των παιδιών, καθώς συχνά ένα υπέρβαρο παιδί περιθωριοποιείται στο σχολείο ή τις εξωσχολικές δραστηριότητες ή γίνεται αντικείμενο περιφρόνησης και «κοροϊδίας», που το απομονώνουν και το «κλείνουν» ακόμα περισσότερο.

Επίσης, η στάση των ίδιων των γονέων προς το παιδί, επηρεάζει αρνητικά τόσο την αυτοεκτίμηση όσο και αυξάνει την τάση για υπερφαγία. Έτσι, αν για παράδειγμα ένας γονιός νιώθει ντροπή, οίκτο ή αηδία που το παιδί του είναι υπέρβαρο, μπορεί άθελά του να του μεταφέρει αυτά τα συναισθήματα αποστροφής και απαξίωσης, κάτι που γίνεται συχνά με την κριτική ή με τη βίαιη απαγόρευση των «κακών» τροφών από το σπίτι, ή ακόμα χειρότερα όταν η απαγόρευση επιβάλλεται μόνο στο συγκεκριμένο παιδί (και όχι π.χ. στα αδέλφια του ή στα άλλα μέλη της οικογένειας).

Επομένως, το σωστό πρόγραμμα διατροφής για την καταπολέμηση της παιδικής παχυσαρκίας, πρέπει να εφαρμόζεται σε συνδυασμό με τη σωστή αντιμετώπιση και στάση που τρέφουμε προς το παιδί.

Οι γονείς πρέπει να αφιερώσουν χρόνο, ώστε κατ’ αρχήν να εντοπίσουν πότε και υπό ποιες συνθήκες το παιδί τους καταφεύγει στην τροφή ή πότε άρχισε να παίρνει συστηματικά βάρος.

Τα στοιχεία αυτά μπορεί να τους βοηθήσουν στην περεταίρω διερεύνηση των βαθύτερων αιτιών της υπερφαγίας. Μήπως το παιδί περνάει μια στρεσογόνο φάση στη ζωή του (για παράδειγμα τσακωμοί, διαζύγιο, θάνατος, γέννηση νέου παιδιού στην οικογένεια);  Μήπως πιέζεται από αυξημένες προσδοκίες γονιών και δασκάλων, και έτσι η τροφή αποτελεί επιβράβευση σε ένα κοπιαστικό πρόγραμμα δραστηριοτήτων; Μήπως μένει πολλές ώρες μόνο του, χωρίς την ποιοτική συναισθηματική επαφή των γονιών του; Μήπως το παιδί μας βιώνει κάτι άλλο, που δεν το γνωρίζουμε;

Ένας ψυχολόγος μπορεί να σας βοηθήσει σημαντικά, τόσο να αντιληφθείτε τους βαθύτερους λόγους που οδηγούν το παιδί σας στην υπερφαγία, όσο και στο δείτε καλύτερα το δικό σας ρόλο στο όλο θέμα και στο πώς μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας. Η δυναμική των σχέσεων κάθε οικογένειας, της σχέσης παιδιού-γονιού, όπως και κάθε παιδί και κάθε γονιός, είναι μοναδικά, και θα χρειαστεί να στρέψουμε το βλέμμα με σεβασμό και ενδιαφέρον στην κάθε περίπτωση ξεχωριστά.

Βεβαίως πάντοτε, η αποδοχή και η αγάπη παραμένουν η ουσιαστικότερη θεραπεία που μπορείτε να προσφέρετε στο παιδί σας. Αποδεχτείτε το, ζήστε κοντά του, γνωρίστε το, ακούστε το, χαϊδέψτε το στη ζεστή αγκαλιά σας, δώστε του χώρο μέσα σας!

Εισαγωγική Φωτογραφία

]]>

05 Νοέ 2012

Επιληψία και Διατροφή

Γράφει: Σταυρούλα Κρίκη

Αναδημοσίευση από: Genenutrition.gr

Η επιληψία είναι μία διαταραχή που χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα φαινόμενα κρίσεις του εγκεφάλου. Η πιο κοινή μέθοδος θεραπείας και μείωσης αυτών των κρίσεων είναι η λήψη αντιεπιληπτικών φαρμάκων. Σε πολλές περιπτώσεις επιληψίας, τα φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν αλλεργική αντίδραση, ανεπιθύμητες παρενέργειες ή μπορεί απλά να μην είναι αποτελεσματικά.

Τα φάρμακα είναι η πρώτη οδός αγωγής. Ωστόσο υπάρχουν και εναλλακτικές θεραπείες που εφαρμόζονται συχνά. Η χειρουργική αφαίρεση ενός μικρού μέρους του εγκεφάλου είναι μία επιλογή εάν ο νευρολόγος πιστεύει ότι υπάρχει πιθανότητα να βοηθήσει στην μείωση των κρίσεων. Άλλη εναλλακτική είναι η εμφύτευση διεγερτικού του πνευμονογαστρικού νεύρου. Αυτή η συσκευή χρησιμοποιεί το πνευμονογαστρικό νεύρο στο σώμα για να στείλει ηλεκτρικά σήματα στον εγκέφαλο. Και τέλος υπάρχει η κετογονική δίαιτα.

Η κετογονική δίαιτα είναι μια ειδική δίαιτα υψηλή σε λίπος και χαμηλή σε υδατάνθρακες, η οποία βοηθά στον έλεγχο επιληπτικών κρίσεων. Είναι πολύ πιο αυστηρή από την τροποποιημένη δίαιτα Άτκινς με πιο συγκεκριμένο προσδιορισμό θερμίδων, πρωτεΐνης και υγρών.

Η ονομασία κετογονική σημαίνει ότι παράγονται κετόνες στο σώμα (κετο = κετόνη, γονική = παραγωγική). Οι κετόνες σχηματίζονται όταν ο οργανισμός χρησιμοποιεί το λίπος ως πηγή ενέργειας. Συνήθως το σώμα χρησιμοποιεί υδατάνθρακες (όπως ζάχαρη, ψωμί, ζυμαρικά) ως καύσιμο, αλλά επειδή η κετογονική δίαιτα είναι πολύ χαμηλή σε υδατάνθρακες, το λίπος γίνεται η πρωταρχική πηγή. Οι κετόνες δεν είναι επικίνδυνες. Ανιχνεύονται στα ούρα, το αίμα και την αναπνοή. Οι κετόνες είναι το κλειδί της δίαιτας, καθώς τα υψηλά επίπεδα κετονών συνήθως οδηγούν σε καλύτερο έλεγχο των κρίσεων.

Ποιος θα επωφεληθεί;

Οι γιατροί συστήνουν την κετογονική δίαιτα σε παιδιά στα οποία οι κρίσεις τους δεν έχουν παρουσιάσει καμία βελτίωση με διάφορες θεραπευτικές αγωγές. Συστήνεται και στα παιδιά με σύνδρομο Lennox-Gastaut.

Σπάνια συστήνεται για ενήλικες. Ωστόσο, σε περιορισμένες έρευνες που έχουνε γίνει, η δίαιτα φαίνεται να λειτουργεί το ίδιο καλά, αν και είναι πολύ πιο περιορισμένη και αυστηρή. Έρευνες ακόμα γίνονται για να δειχθεί και αν η τροποποιημένη δίαιτα Άτκινς έχει αποτέλεσμα σε ενήλικες.

Η κετογονική δίαιτα έχει αποδειχθεί αποτελεσματική σε έρευνες και για συγκεκριμένες καταστάσεις επιληψίας. Αυτές περιλαμβάνουν βρεφικούς σπασμούς, σύνδρομο Rett, σκλήρυνση κατά πλάκας, σύνδρομο Dravet, σύνδρομο Doose και ανεπάρκεια GLUT-1. Η χρήση κετογονικής δίαιτας αποκλειστικά με πόσιμα σκευάσματα για βρέφη και με γαστροστομία σε ορισμένα μικρά παιδιά μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερη συμμόρφωση και ενδεχομένως ακόμη και βελτιωμένη αποτελεσματικότητα. Η δίαιτα λειτουργεί καλά και για τα παιδιά με εστιακές επιληπτικές κρίσεις, αλλά μπορεί να είναι λιγότερο πιθανό να οδηγήσουν σε ένα άμεσο αποτέλεσμα. Σε γενικές γραμμές, η διατροφή αυτή μπορεί πάντα να ληφθεί υπ’ όψη στα πλαίσια της αγωγής εφόσον δεν υπάρχουν σαφείς μεταβολικοί ή μιτοχονδριακοί λόγοι για να μην χρησιμοποιηθεί.

Πως είναι αυτή η δίαιτα;

Η τυπική κετογονική δίαιτα παρέχει 3 με 4 γραμμάρια λίπους για κάθε 1 γραμμάριο υδατάνθρακα και πρωτεΐνης. Το διαιτολόγιο θα πρέπει να περιέχει 75 με 100 θερμίδες για κάθε κιλό σωματικού βάρους και 1-2 γραμμάρια πρωτεΐνης για κάθε κιλό σωματικού βάρους. Εάν ακούγεται περίπλοκο, είναι γιατί όντως είναι. Γι’ αυτό και οι γονείς χρειάζονται τη βοήθεια ενός διαιτολόγου.

Ο «λόγος» της κετογονικής δίαιτας είναι το πηλίκο των γραμμαρίων του λίπους προς τα γραμμάρια της πρωτεΐνης και των υδατανθράκων σε συνδυασμό. Ο λόγος 4 προς 1 είναι πιο αυστηρό από τον λόγο 3 προς 1, και χρησιμοποιείται συνήθως για τα περισσότερα παιδιά. Ο λόγος 3 προς 1 χρησιμοποιείται για βρέφη, έφηβους αλλά και παιδιά που χρειάζονται περισσότερα ποσά πρωτεΐνης και υδατάνθρακες για κάποιον λόγο.

Τα είδη των τροφίμων που παρέχουν λίπος για την κετογονική δίαιτα είναι το βούτυρο, η κρέμα γάλακτος, μαγιονέζα και έλαια (π.χ. ελαιόλαδο). Επειδή τα ποσά υδατανθράκων και πρωτεΐνης πρέπει να είναι περιορισμένα, είναι σημαντική η προσεκτική προετοιμασία των γευμάτων. Καμία άλλη πηγή υδατανθράκων δεν θα πρέπει να καταναλώνεται. (Ακόμα και η οδοντόκρεμα ή τα κοινά σιρόπια για τον βήχα μπορεί να περιέχουν λίγη ζάχαρη μέσα!). Για τον λόγο αυτόν, η κετογονική δίαιτα επιβλέπεται από εξειδικευμένο διαιτολόγο. Οι γονείς και τα παιδιά θα πρέπει να εκπαιδευτούν καλά στο τι μπορεί και δεν μπορεί να καταναλωθεί.

Τι συμβαίνει πρώτα;

Συνήθως η δίαιτα ξεκινά μέσα στο νοσοκομείο. Το παιδί ξεκινά με απόλυτη νηστεία (εκτός από νερό) κάτω από στενή ιατρική παρακολούθηση για μέχρι και 24 ώρες. Για παράδειγμα, το παιδί μπορεί να εισαχθεί στο νοσοκομείο την Δευτέρα, να αρχίσει τη νηστεία στις 6 μ.μ. και να συνεχίσει καταναλώνοντας μόνο νερό μέχρι τις 6 π.μ. τις Τρίτης. Μετά από αυτό ξεκινά η δίαιτα, αυξάνοντας σταδιακά τις θερμίδες ή τον «λόγο». Αυτό είναι το πρωτόκολλο του νοσοκομείου Hopkins. Υπάρχει όλο και αυξανόμενη έρευνα που δείχνει ότι ίσως να μην απαιτείται νηστεία για μια μακρόχρονη αποτελεσματικότητα, αλλά οδηγεί σίγουρα σε πιο γρήγορη έναρξη της κέτωσης στον οργανισμό. Ο βασικός λόγος εισαγωγής στο νοσοκομείο είναι ο έλεγχος των κρίσεων κατά τη δίαιτα, η εξασφάλιση ότι κανένα φάρμακο δεν περιέχει υδατάνθρακες και η εκπαίδευση των οικογενειών.

Πως δουλεύει;

Αρκετές έρευνες έχουν δείξει ότι η κετογονική δίαιτα μειώνει ή προλαμβάνει τις κρίσεις σε πολλά παιδιά στα οποία οι κρίσεις τους δεν μπορούσαν να ρυθμιστούν μέσω κάποιας φαρμακευτικής αγωγής. Πάνω από το μισά παιδιά που υποβάλλονται στη δίαιτα έχουν μία μείωση τουλάχιστον 50% στον αριθμό των επεισοδίων. Κάποια παιδιά, συνήθως 10-15%, απαλλάσσονται εντελώς από τις κρίσεις τους.

Παιδιά που ακολουθούν μια κετογονική δίαιτα συνεχίζουν να λαμβάνουν τα φάρμακά τους. Μερικά καταλήγουν να παίρνουν μικρότερες δόσεις ή λιγότερα φάρμακα σε σύγκριση με πριν ξεκινήσουν τη δίαιτα. Η χρονική στιγμή στην οποία η δόση των φαρμάκων μπορεί να μειωθεί εξαρτάται από το κάθε παιδί και την κρίση του κάθε γιατρού. Στοιχεία δείχνουν ότι μπορεί να γίνει και με την έναρξη της δίαιτας σε πολλές περιπτώσεις χωρίς καμία συνέπεια.

Εάν το άτομο ξεφύγει από τη δίαιτα, ακόμα και για ένα γεύμα, μπορεί να χάσει η δίαιτα την μέχρι εκείνη τη στιγμή θετική επίδραση. Επομένως είναι πολύ σημαντική η τήρηση της δίαιτας όπως έχει συνταγογραφηθεί. Είναι ιδιαίτερα δύσκολο να ακολουθήσει κανείς αυτήν τη δίαιτα 100% εάν υπάρχουν κι άλλα παιδιά στο σπίτι που ακολουθούν μια φυσιολογική διατροφή. Μικρά παιδιά με πρόσβαση στο ψυγείο μπαίνουν στον πειρασμό των «απαγορευμένων» τροφίμων.

Υπάρχουν παρενέργειες;

Ένα άτομο που ξεκινά την κετογονική δίαιτα μπορεί να αισθάνεται ατονία και κούραση τις πρώτες ημέρες. Αυτό ενδέχεται να χειροτερέψει εάν ένα παιδί είναι άρρωστό την στιγμή που ξεκινήσει τη δίαιτα. Θα πρέπει να εξασφαλιστεί η κατανάλωση υγρών ελεύθερων υδατανθράκων κατά την αρρώστια.

Παρενέργειες που μπορεί να προκύψουν, αφού το άτομο έχει ακολουθήσει τη δίαιτα για αρκετό χρονικό διάστημα, είναι:

  • Πέτρες στα νεφρά
  • Υψηλά επίπεδα χοληστερόλης
  • Αφυδάτωση
  • Δυσκοιλιότητα
  • Μειωμένους ρυθμούς ανάπτυξης ή/και πρόσληψης βάρους
  • Οστικά κατάγματα

Επειδή η δίαιτα δεν παρέχει όλες τις βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία μιας ισορροπημένης διατροφής, συνήθως συστήνονται συμπληρώματα βιταμινών και ιχνοστοιχείων. Τα πιο σημαντικά στοιχεία που λείπουνε είναι το ασβέστιο και η βιταμίνη D, ο σίδηρος και το φυλλικό οξύ.

Πως παρακολουθείται στη συνέχεια ο ασθενής;

Ο γιατρός συνήθως παρακολουθεί το παιδί κάθε 1-3 μήνες. Γίνονται εξετάσεις αίματος και ούρων για να διαπιστωθεί εάν υπάρχει κάποιο ιατρικό πρόβλημα. Μετράται το ύψος και το βάρος για να ελεγχθεί εάν έχει μειωθεί ο ρυθμός ανάπτυξης. Καθώς το παιδί βάζει κιλά, η δίαιτα μπορεί να χρειαστεί να τροποποιηθεί.

Μπορεί να διακοπεί η δίαιτα;

Εάν οι κρίσεις είναι καλά ελεγμένες για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα, συνήθως 2 χρόνια, ο γιατρός μπορεί να συστήσει την διακοπή της δίαιτας. Συνήθως ο ασθενής αρχίζει ομαλά να μπαίνει ξανά σε μια φυσιολογική διατροφή, πράγμα το οποίο μπορεί να διαρκέσει μερικούς μήνες ή και περισσότερο. Όπως συμβαίνει και όταν γίνεται απότομη διακοπή των φαρμάκων, οι επιληπτικές κρίσεις μπορεί να χειροτερέψουν εάν η κετογονική δίαιτα σταματήσει κατευθείαν. Τα παιδιά συνήθως συνεχίζουν να λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή μετά τη δίαιτα. Σε πολλές περιπτώσεις η δίαιτα έχει οδηγήσει σε σημαντικό, αλλά όχι αποκλειστικό, έλεγχο των κρίσεων.


Εισαγωγική Φωτογραφία

Η Σταυρούλα Κρίκη είναι Διαιτολόγος – Διατροφολόγος του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Αθηνών απ’ όπου αποφοίτησε το 2008. Στα πλαίσια της πτυχιακής εργασίας ασχολήθηκε με την αλληλεπίδραση του άσθματος και της διατροφής σε παιδιά και εφήβους. Αυτό το χρονικό διάστημα αναλαμβάνει την κατ’οίκον παρακολούθηση ατόμων, στον νομό Αττικής, ως ελεύθερος επαγγελματίας.

E-mail: stavroulakriki@gmail.com Blog: http://stavroulakriki.blogspot.gr

]]>

22 Ιούλ 2011

Το μισογεμάτο ποτήρι του ασθενούς

Συγγραφή/Επιμέλεια: Θεοδώρα Φτεροπουλλή*

Για πολλά άτομα η διάγνωση ενός χρόνιου προβλήματος υγείας είναι μια πολύ τραυματική εμπειρία. Μια τέτοια διάγνωση φέρει πολλές σωματικές αλλά και ψυχολογικές επιπτώσεις και μπορεί να μειώσει τη γενικότερη ποιότητα ζωής ενός ανθρώπου. Πολλοί ασθενείς διακατέχονται από μια αβεβαιότητα για το μέλλον και όταν αρνητικά συναισθήματα διαρκούν για μεγάλα χρονικά διαστήματα, μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρότερα ψυχολογικά προβλήματα όπως κατάθλιψη και χρόνιο άγχος. Επομένως, δικαιολογημένα οι ερευνητικοί επιστήμονες στο χώρο της Ψυχολογίας Υγείας εργάζονται προς την αναγνώριση των παραγόντων που οδηγούν μερικά άτομα να χειρίζονται την ασθένειά τους καλύτερα και πιο αποτελεσματικά από κάποια άλλα.

Ένας τέτοιος παράγοντας είναι και η προσωπικότητα και πιο συγκεκριμένα η αισιοδοξία. Πρωτοπόροι σε αυτό τον τομέα είναι οι Αμερικάνοι επιστήμονες Carver & Scheier (1985)1 οι οποίοι ορίζουν την αισιοδοξία ως ‘μια σχετικά σταθερή, γενικευμένη προσδοκία για θετικές συνέπειες σε διάφορους σημαντικούς τομείς της ζωής’. Στην περίπτωση των ασθενών, όταν οι προσδοκίες τους για το μέλλον ειναι θετικές τότε αναμένεται να βιώνουν πιο θετικά συναισθήματα. Το αντίθετο αναμένεται όταν είναι απαισιόδοξοι για το μέλλον.

Διάφορες έρευνες με άτομα που αντιμετωπίζουν ασθένειες όπως καρδιαγγειακά προβλήματα, αρθρίτιδα, καρκίνο, και HIV αναφέρουν ότι, μακρυπρόθεσμα, η αισιοδοξία μπορεί να επηρεάσει διάφορους τομείς όπως τις σωματικές λειτουργίες, τη συναισθηματική ευημερία, την ποιότητα ζωής, ακόμα και τα χρόνια ζωής τους.

Αξιοσημείωτο όμως είναι το πώς ένα χαρακτηριστικό προσωπικότητας όπως η αισιοδοξία είναι δυνατόν να επηρεάσει τη ζωή κάποιου ατόμου σε τέτοιο βαθμό. Έρευνες υποδυκνείουν ότι αυτό συμβαίνει εμμέσως καθώς η αισιόδοξη στάση μπορεί να οδηγήσει στην υιοθέτηση συγκεκριμένων στρατηγικών οι οποίες αποφέρουν με τη σειρά τους θετικά αποτελέσματα. Αυτές οι στρατηγικές είναι στην ουσία συμπεριφορές ή σκέψεις που έχουν ως στόχο τους τη διαχείριση μιας στρεσογόνας κατάστασης.

Οι αισιόδοξοι ασθενείς τείνουν να υιοθετούν χρήσιμες για την υγεία τους στρατηγικές όπως για παράδειγμα το θέσιμο στόχων (π.χ. υγιεινή διατροφή, εξάσκηση), ο προγραμματισμός και η ενεργή συμμετοχή σε αποφάσεις όσον αφορά τη θεραπεία τους, καθώς και η αναζήτηση πληροφοριών για την ασθένειά τους. Επιπλέον, τείνουν να εστιάζουν την προσοχή τους στη θετική πλευρά της εμπειρίας τους. Αντιθέτως, οι απαισιόξοι ασθενείς συνήθως ακολουθούν πιο καταστροφικές για την υγεία τους στρατηγικές όπως η άρνηση της ύπαρξης του προβλήματος, η υιοθέτηση ανθυγιεινών συμπεριφορών (π.χ. υπερβολική χρήση αλκοόλ και άλλων ουσιών), αλλά και η μη συστηματική λήψη των φαρμάκων τους.

Είναι εμφανές λοιπόν ότι η αισιοδοξία, ως έμφυτο χαρακτηριστικό, μπορεί να ωθήσει κάποιο άτομο στην επιλογή και εκτέλεση συγκεκριμένων στρατηγικών οι οποίες με τη σειρά τους επιφέρουν θετικές συνέπειες τόσο στο σωματικό όσο και στο ψυχολογικό επίπεδο υγείας. Είναι λογικό σε αυτό το σημείο να αναρωτιόμαστε εαν κάποιο άτομο που είναι ‘προγραμματισμένο’ να βλέπει το ποτήρι μισοάδειο, μπορεί να αλλάξει στάση ζωής. Σύμφωνα με προκαταρκτικές έρευνες αυτό είναι εφικτό σε ορισμένο βαθμό έπειτα από ψυχολογική παράμβαση και συγκεκριμένα γνωστικο-συμπεριφοριστική θεραπεία όπου το άτομο ‘εκπαιδεύεται’ στη θετική σκέψη. Οι θεραπείες αυτές περιλαμβάνουν συνηθώς την αντικατάσταση αρνητικών σκέψεων και συμπεριφορών με αντίστοιχες θετικές2 .

Χρειάζονται όμως χρόνια και αρκετές συστηματικές έρευνες με έγκυρα και αξιόπιστα αποτελέσματα  ώστε να μπορούμε να ελπίζουμε ότι μια μαγική θεραπεία μπορεί να μας κάνει να βλέπουμε το ποτήρι μισογεμάτο. Εν τω μεταξύ σίγουρα μπορούμε να σκεφτόμαστε θετικά!

Η Θεοδώρα Φτεροπουλλή είναι επιστημονικός συνεργάτης στο UCL (London) και διδακτορική φοιτήτρια Ψυχολογίας Υγείας στο City University London. (tzellofouska@gmail.com) https://www.facebook.com/tzellofouska

 Εισαγωγική Φωτογραφία: ]]>

Πηγές / Διαβάστε περισσότερα

  1. Scheier, M.F. & Carver, C.S. (1985). Optimism, coping, and health: Assessment and implications of generalized outcome expectancies. Health Psychology, 4, 219–247 []
  2. Carver, C.S., Scheier, M.F. & Segerestrom, S.C. (2010). Optimism. Clinical Psychology Review, 30, 879-889 []