18 Ιούν 2016

Προσφυγιά και Ψυχικές Διαταραχές

Ο αριθμός των προσφύγων παγκοσμίως έχει αυξητικές τάσεις τα τελευταία χρόνια, καθώς οι εμπόλεμες ζώνες έχουν αυξηθεί σημαντικά. Κάθε μέρα 34.000 άνθρωποι αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις πατρίδες τους λόγω συγκρούσεων ή παράνομης εκδίωξης τους.

Σύμφωνα με τις επίσημες εκτιμήσεις του ΟΗΕ, συνολικά 65.300.000 άνθρωποι παγκοσμίως έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τις εστίες τους λόγω εμπόλεμης σύρραξης στην πατρίδα τους, γενοκτονία ή το φόβο παράνομης δίωξης λόγω πολιτικών και θρησκευτικών πεποιθήσεων. Από αυτούς τα 21.300.000 άτομα θεωρούνται επισήμως πρόσφυγες, ενώ ένας πληθυσμός όσο περίπου η Ελλάδα (10.000.000) είναι άτομα δίχως απολύτως καμία υπηκοότητα, καθώς κανένα κράτος δεν τους αναγνωρίζει ως υπηκόους του. Οι περισσότεροι εκτοπισμένοι βρίσκονται στη Μέση Ανατολή και τη βόρεια Αφρική (39%) και την υποσαχάρια Αφρική (29%), ενώ σημαντικά μικρότερο ποσοστό προσφύγων βρίσκεται στην Ασία (14%), την Αμερική (12%) και την Ευρώπη (6%)1.

[caption id="attachment_4817" align="aligncenter" width="580"]Επίσημα στατιστικά από τον ΟΗΕ για τους πρόσφυγες. Ελεύθερη μετάφραση από τον αρθρογράφο. Επίσημα στατιστικά από τον ΟΗΕ για τους πρόσφυγες. Ελεύθερη μετάφραση από τον αρθρογράφο.[/caption]

Δεδομένου ότι τα τελευταία χρόνια λόγω της εμπόλεμης κατάστασης στην Συρία και το Ιράκ, η Τουρκία είναι η χώρα που φιλοξενεί τους περισσότερους αλλοεθνείς πρόσφυγες παγκοσμίως (2.500.000) από τις γειτονικές της χώρες, με το Πακιστάν, το Λίβανο και την Ιορδανία να ακολουθούν.

Για να πάρουμε μια γεύση από τη ζωή των προσφύγων, αρκεί να φανταστούμε τον εαυτό μας να προσπαθούμε να σώσουμε εμάς και τις οικογένειές μας ενώ λίγα χιλιόμετρα μακριά πέφτουν ρουκέτες και καμικάζι ανατινάζονται καθημερινά. Φανταστείτε τους τρομοκράτες του ΙΚΙΛ να αποκεφαλίζουν μπροστά σας συγγενείς σας, ακόμη τα ίδια σας τα παιδιά, να σας κάνουν δούλες και να βιάζεστε καθημερινά ή να σας κρατάνε αιχμαλώτους σε ένα δωμάτιο από το οποίο κατά καιρούς επιλέγουν κάποιους για να τους εκτελέσουν δημόσια με σταύρωση, αποκεφαλισμό, κάψιμο και ότι πιο άρρωστο μπορεί να φανταστεί ο ανθρώπινος νους. Ας φανταστούμε τους εαυτούς μας να διασχίζουν τα σύνορα με τα πόδια μετά από πολλές ημέρες περπατήματος, να συνεχίζουν ένα πολύμηνο ταξίδι προς τη θάλασσα, να μπαίνουν σε φουσκωτές βάρκες αφού εχουν δώσει τη μισή τους περιουσία σε δουλέμπορους και αφού θαλασσοπαλέψουν και ορισμένοι χάσουν συγγενείς στη θάλασσα, να μένουν επί μήνες ή και χρόνια σε μια σκηνή.

Σκεφτείτε να είστε μόνος με κάποιο παιδί σας, χωρίς τον/την σύντροφό σας οι οποίοι μπορεί να είναι πρόσφυγες σε άλλη χώρα. Να αναγκάζεστε να επιβιώσετε με ελεημοσύνη από ΜΚΟ, τις κυβερνήσεις και τον ΟΗΕ. Να μην γνωρίζετε πότε θα φύγετε από εκεί και να μην μπορείτε να σχεδιάσετε το μέλλον σας, πολύ απλά γιατί δεν έχετε καμία επιλογή. Φανταστείτε να φοβάστε να βγείτε από τον καταυλισμό σας γιατί κάποιοι από τους ντόπιους σας έχουν απειλήσει γιατί «είστε ξένοι και να πάτε από εκεί που ήρθατε για να πολεμήσετε» ή «γιατί ήρθατε για να τους πάρετε τις δουλειές». Φανταστείτε να είστε εγκλωβισμένοι επί μήνες σε έναν καταυλισμό και να μην μπορείτε να βγείτε γιατί αν φύγετε από εκεί υπάρχει κίνδυνος να σκοτωθείτε από μια σύρραξη που μπορεί να συμβαίνει μερικές δεκάδες χιλιόμετρα παρακάτω και να μην ξέρετε εάν ποτέ αυτή η σύρραξη θα πλησιάσει στον καταυλισμό και αναγκαστείτε και πάλι να εγκαταλείψετε μαζικά το μέρος στο οποίο μένετε.

Αυτή είναι μια μικρή γεύση από τη ζωή ενός πρόσφυγα. Όλοι έχουν ζήσει κάποια, ενώ κάποιοι όλα από τα παραπάνω. Μια ζωή μέσα στον φόβο, τον πόνο, τη θλίψη, την ένταση, τη φυγή και την αβεβαιότητα. Πως θα ήμασταν εμείς εάν βρισκόμασταν στη θέση τους; Σίγουρα όχι σε καλή ψυχολογική κατάσταση. Το τραυματικό παρελθόν του πολέμου, των εκτελέσεων και της αιχμαλωσίας, σε συνδυασμό με την παρατεταμένη παραμονή σε δομές φιλοξενίας που εκ των πραγμάτων δεν μπορούν να προσφέρουν τις συνθήκες που απολαμβάνουμε όλοι μας στην καθημερινότητά μας αλλά και την έλλειψη ελέγχου για το μέλλον, δημιουργούν συνθήκες για την ανάπτυξη πολλαπλών ψυχικών διαταραχών, ανάλογα με τα βιώματα και την ιδιοσυγκρασία των ατόμων.

Αυτό επιβεβαιώνεται από μακροχρόνιες έρευνες των ομάδων ανακούφισης και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης προσφύγων που παρέχουν οργανωμένη βοήθεια σε εκτοπισμένους εδώ και αρκετές δεκαετίες23 . Βάσει των δεδομένων αυτών, υπολογίζεται ότι 1 στους 10 πρόσφυγες αντιμετωπίζει Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες (PTSD). Αυτή εκδηλώνεται με έντονους εφιάλτες, προβλήματα στον ύπνο, ψυχοσωματικά συμπτώματα όπως έλκος στομάχου, κρίσεις πανικού και γενικότερη έντονη δυσφορία.

Ένα ενδιαφέρον συμπέρασμα μετά από ανάλυση της σχετικής βιβλιογραφίας είναι ότι οι πρόσφυγες, παρόλο που έχουν ένα έντονα τραυματικό παρελθόν, στατιστικά έχουν παρόμοιους αριθμούς κλινικής κατάθλιψης με αυτούς που θα αναμέναμε από τον γενικό πληθυσμό. Μια σημαντική παράμετρος που πρέπει να λάβουμε υπόψη πάντως είναι πως σε πολλές περιπτώσεις δεν είναι δυνατή η συνεχής παρακολούθηση περιπτώσεων, είτε λόγω μετακίνησης καταυλισμών, μετακόμισης προσφύγων ή αλλαγής της ομάδας που στηρίζει ψυχολογικά τους πρόσφυγες, κάτι το οποίο έχει ως αποτέλεσμα να χάνονται πολύτιμα δεδομένα και να κλονίζεται η αξιοπιστία των συμπερασμάτων για μακροχρόνιες ψυχικές παθήσεις όπως η κατάθλιψη.

Λόγω της ύπαρξης συμπτωμάτων Διαταραχής Μετατραυματικού Στρες, οι πρόσφυγες παρουσιάζουν αυξημένες πιθανότητες κατάχρησης ουσιών (αλκοόλ, τσιγάρο, ναρκωτικά) αλλά και αυτοκτονικών ιδεασμών. Οι πρόσφυγες προσπαθούν να ξεχάσουν το παρελθόν τους και όλα όσα έχουν ζήσει, αλλά έχει ενδιαφέρον να παρατηρήσουμε ότι πολλοί αισθάνονται και ενοχές γιατί κατάφεραν να επιβιώσουν, ενώ άλλοι συγγενείς τους όχι. Αποτέλεσμα των πολλών και συγκρουόμενων πολλές φορές συναισθημάτων είναι να στρέφονται ενάντια στον ίδιο τους τον εαυτό, ένα συμπέρασμα το οποίο θα πρέπει να είναι γνωστό σε όσους εργάζονται σε δομές με πρόσφυγες και ιδιαίτερα εάν εργάζονται και με εφήβους και νεολαία, άτομα τα οποία είναι ακόμη πιο πιθανό να κάνουν κακό στον εαυτό τους, λόγω φυσικής δύναμης, παρορμητικότητας αλλά και ευαισθησίας.

Προστατευτικοί παράγοντες για την ψυχική υγεία των προσφύγων φαίνεται να είναι το αίσθημα της ασφάλειας εντός του καταυλισμού, η ύπαρξη οικογένειας στο άμεσο περιβάλλον του και φυσικά η παροχή ψυχοκοινωνικής στήριξης. Γενικά, το αίσθημα της απομόνωσης αυξάνει την πιθανότητα ανάπτυξης ψυχικών διαταραχών, όπως ακριβώς συμβαίνει και στον γενικό πληθυσμό. Διαφορές στην κουλτούρα μεταξύ της κοινότητας των προσφύγων (για παράδειγμα σε καταυλισμούς που μένουν αλλοεθνείς και αλλόθρησκοι πληθυσμοί) αλλά και μεταξύ προσφύγων και ιατρικού και ψυχοκοινωνικού προσωπικού μπορούν να σταθούν εμπόδιο στην αποτελεσματική στήριξη όσων χρήζουν ψυχολογικής στήριξης. Παράγοντες όπως οι παραπάνω θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη από το προσωπικό που καλείται να χειριστεί αυτές τις περιπτώσεις, καθώς δυσχεραίνουν τη διαδικασία εντοπισμού και στήριξης των περιπτώσεων που χρήζουν τέτοιας αντιμετώπισης4 .

Το προσφυγικό ανέκαθεν ήταν και παραμένει ένα πρόβλημα που έχει πολλές πτυχές σε κοινωνικό επίπεδο (π.χ. κοινωνικές, πολιτικές, οικονομικές) αλλά και σε προσωπικό επίπεδο (π.χ. σωματική υγεία, ψυχική υγεία, εκπαίδευση). Οι περισσότεροι οργανισμοί ασχολούνται με την ανακούφιση των προσφύγων σε επίπεδο σωματικής υγείας, φιλοξενίας σε δομές, κάλυψης βασικών αναγκών αλλά και πολιτικής παρέμβασης για την επίλυση εμπόλεμων συγκρούσεων. Πρέπει όμως να μην ξεχνάμε πως πίσω από τα νούμερα της προσφυγιάς κρύβονται άνθρωποι και προσωπικές ιστορίες πόνου. Η παροχή ψυχοκοινωνικής στήριξης, ιδιαίτερα των ευπαθών ομάδων, ανάμεσα στους εκτοπισμένους πληθυσμούς θα πρέπει να είναι πολύ υψηλά στην ατζέντα όλων όσων ασχολούνται με αυτό το πρόβλημα. Η αδιαφορία για την κάλυψη και αυτών των αναγκών είναι μόνο η αρχή ενός ντόμινο που μπορεί να δημιουργήσει πολλαπλά προβλήματα στην διαχείριση των προσφυγικών πληθυσμών και την ουσιαστική στήριξή τους.

Εικόνες

]]>

Πηγές / Διαβάστε περισσότερα

  1. Επίσημα στατιστικά ΟΗΕ για τους πρόσφυγες και τους εκτοπισμένους []
  2. Talbott, J. (2007). Prevalence of serious mental disorder in 7000 refugees resettled in western countries: A systematic review. Yearbook of Psychiatry and Applied Mental Health, 2007, 150-151. doi:10.1016/s0084-3970(08)70448-1 []
  3. Jong, J. T., Komproe, I. H., & Ommeren, M. V. (2003). Common mental disorders in postconflict settings. The Lancet, 361(9375), 2128-2130. doi:10.1016/s0140-6736(03)13692-6 []
  4. Bhui, K., Craig, T., Mohamud, S., Warfa, N., Stansfeld, S. A., Thornicroft, G., Mccrone, P. (2006). Mental disorders among Somali refugees. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology Soc Psychiat Epidemiol, 41(5), 400-408. doi:10.1007/s00127-006-0043-5 []
13 Νοέ 2014

Παρουσίαση Βιβλίου: "Κρίση, φόβος και διάρρηξη της κοινωνικής συνοχής"

Μία αβέβαιη και απειλητική καθημερινότητα επικράτησε για τους πολίτες της Ελλάδας μετά την υπογραφή του μνημονίου, ως αποτέλεσμα της ακραίας λιτότητας που επιβλήθηκε.

Η ύφεση, ή ανεργία, οι μειώσεις και οι περικοπές των μισθών, η αυξανόμενη φορολογία και η συρρίκνωση του κράτους πρόνοιας, η διόγκωση της φτώχειας, επιδείνωσαν τις συνθήκες διαβίωσης, ενέτειναν τα προβλήματα σωματικής και ψυχικής υγείας, αύξησαν τα ποσοστά των αυτοκτονιών και της θνησιμότητας. Παράλληλα, άρχισαν να κερδίζουν έδαφος εντεινόμενες πολιτικές και πρακτικές καταστολής, παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κοινωνικά αδύναμων ομάδων, ο ρατσισμός, η βία και ο φασισμός, δημιουργώντας κλίμα φόβου και ανασφάλειας.

Κρίση,φόβος και διάρρηξη της κοινωνικής συνοχήςΤο βιβλίο «Κρίση, φόβος και διάρρηξη της κοινωνικής συνοχής» επιχειρεί μία σφαιρική κριτική και τεκμηριωμένη ανάλυση των επιπτώσεων της οικονομικής κρίσης στη ζωή των πολιτών, ανάλυση που αναδεικνύει την κοινωνική συνοχή ως το μεγάλο θύμα της κρίσης. Κεντρική θέση στην ανάλυση κατέχει η παρουσίαση μηχανισμών χειραγώγησης της κοινωνίας και διαδικασιών κοινωνικού αποκλεισμού, όπως η κατασκευή ενόχων, ενοχών και αποδιοπομπαίων τράγων, και η ποινικοποίηση της ασθένειας και της διαφορετικότητας.

Παράλληλα, αναζητεί λύσεις για την αντιμετώπιση των κοινωνικών προβλημάτων που έχουν οξυνθεί μέσα από την ενίσχυση της δημοκρατικής συμμετοχής στη λήψη των αποφάσεων και τον σχεδιασμό, την υλοποίηση και την αξιολόγηση των παρεμβάσεων, με τη συμμετοχή των λειτουργών φροντίδας και των ίδιων των εξυπηρετουμένων. Αναδεικνύει τη σημασία της κριτικής σκέψης και στάσης για τη διαμόρφωση ενός κινήματος αλληλεγγύης ενάντια στις πολιτικές που οδήγησαν τη χώρα στη σημερινή ανθρωπιστική κρίση και προτείνει το μοντέλο της κριτικής κοινωνικής εργασίας στην παροχή κοινωνικής φροντίδας

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

Ο Δρ. Χαράλαμπος Πουλόπουλος είναι κοινωνικός λειτουργός με μεταπτυχιακές σπουδές στην Αγγλία στον τομέα των Εφαρμοσμένων Κοινωνικών Επιστημών. Συμμετείχε στη δημιουργία των θεραπευτικών κοινοτήτων του ΚΕΘΕΑ (Κέντρο Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων) από το 1983 και από το 1995 είναι διευθυντής του οργανισμού. Είναι πρόεδρος της Επιστημονικής και Συμβουλευτικής Επιτροπής της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Θεραπευτικών Κοινοτήτων (WFTC) και αντιπρόεδρος του Δ.Σ. της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Θεραπευτικών Κοινοτήτων (EFTC).

Η σύνδεση της θεωρίας και πρακτικής της Κοινωνικής Εργασίας με τον χώρο των θεραπευτικών κοινοτήτων αποτελεί ένα από τα κύρια επαγγελματικά και επιστημονικά του ενδιαφέροντα. Έχει διδάξει στο Τμήμα Κοινωνικής Διοίκησης του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης την περίοδο 1999-2003 και είναι επιστημονικός συνεργάτης στο διεθνές μεταπτυχιακό πρόγραμμα για τις εξαρτήσεις που συνδιοργανώνεται από το King’s College του Λονδίνου, το Πανεπιστήμιο της Αδελαΐδας της Αυστραλίας και το Πανεπιστήμιο Virginia Commonwealth των ΗΠΑ.


Αυτό το κείμενο είναι το δελτίο τύπου από τις Εκδόσεις «Τόπος» και όχι η προσωπική άποψη του αρθρογράφου, η οποία θα ανέβει σε ξεχωριστό κείμενο αργότερα, όταν ολοκληρωθεί η ανάγνωση του βιβλίου.

]]>

22 Αυγ 2014

Δωρεάν υποστήριξη ατόμων με προβλήματα κατάθλιψης

Όλοι κατά καιρούς νιώθουμε πολύ στενοχωρημένοι, σε κακή ψυχολογική κατάσταση, ότι φθάνουμε στο απροχώρητο. Συνήθως αυτά τα συναισθήματα δε διαρκούν περισσότερο από μία ή δύο εβδομάδες και δεν επηρεάζουν σοβαρά τη ζωή μας. Άλλες φορές υπάρχει σαφής λόγος, άλλες όχι. Τα ξεπερνάμε, ίσως και χωρίς καθόλου βοήθεια.

Όταν κάποιος όμως έχει συμπτώματα κατάθλιψης, η συναισθηματική κατάσταση δεν βελτιώνεται, συνεχίζει για εβδομάδες και αυτό αρχίζει να επηρεάζει την καθημερινή μας ζωή. Οι διαταραχές διάθεσης και ιδιαίτερα η κατάθλιψη αποτελούν τις πιο συχνές ψυχικές διαταραχές

Τι είδους βοήθεια υπάρχει για την κατάθλιψη; Τα περισσότερα άτομα καταφεύγουν για συμπτώματα κατάθλιψης στο γιατρό τους. Ανάλογα με το είδος των συμπτωμάτων, τη σοβαρότητα τους και τις περιστάσεις συνήθως προτείνεται: αυτοβοήθεια, ψυχοθεραπεία και φαρμακευτική αγωγή.

Οι φορείς μας, με πολύχρονη και τεκμηριωμένη εμπειρία στην παροχή υπηρεσιών ψυχικής υγείας και κοινωνικής υποστήριξης υψηλού επιπέδου προσφέρουν δωρεάν υποστήριξη σε άτομα με προβλήματα κατάθλιψης από εκπαιδευμένους συντονιστές και δημιουργούν ένα πλαίσιο ατομικής και κοινωνικής ενδυνάμωσης.

Ομάδες Αυτοβοήθειας

Στις συναντήσεις των ομάδων αυτό-βοήθειας (self-help groups), οι συμμετέχοντες μοιράζονται τις εμπειρίες τους, τα προσωπικά τους συναισθήματα, την ενημέρωση που έχει ο καθένας και τις στρατηγικές που έχουν αναπτύξει προκειμένου να αντιμετωπίζουν τις Διαταραχές Διάθεσης και να ζουν μια ικανοποιητική ζωή. Πρόκειται δηλαδή για αλληλο-υποστήριξη μέσω της ανταλλαγής προσωπικών εμπειριών, γνώσης, προβληματισμών, ανησυχιών, δεξιοτήτων στην καθημερινή ζωή. Είναι συνάντηση αισιοδοξίας με εστιασμό στην αλληλοβοήθεια, την ελπίδα και την ενθάρρυνση.

Ποιοι Μπορούν Να Συμμετέχουν Στις Ομάδες Αυτοβοήθειας:

Άνδρες και γυναίκες άνω των 18 ετών, άτομα με διεγνωσμένη καταθλιπτική ή διπολική διαταραχή και οι συγγενείς τους. Επίσης, όποιος νιώθει διάχυτη ψυχική δυσφορία και δυσθυμία, χωρίς απαραίτητα να έχει διάγνωση ή να έχει έρθει σε επαφή με ειδικούς ψυχικής υγείας.

Οι συναντήσεις πραγματοποιούνται μία φορά την εβδομάδα, διαρκούν 2 ώρες και είναι ανοιχτές. Αυτό σημαίνει ότι κάποιος μπορεί να συμμετέχει από μία έως όσες φορές και όποτε το επιθυμεί. Ο συντονισμός της ομάδας γίνεται από εθελοντές που είναι και οι ίδιοι άτομα με ψυχιατρική εμπειρία και (ή έχουν υπάρξει στο παρελθόν) λήπτες υπηρεσιών ψυχικής υγείας ή συγγενείς ληπτών. Στις ομάδες συμμετέχουν έως 20 άτομα.

Βασικοί στόχοι ομάδων αυτοβοήθειας:

Οι ομάδες αυτό-βοήθειας έχουν τους εξής βασικούς στόχους:

1.    Να ενισχύσουν και να ενθαρρύνουν τα μέλη να ανακτήσουν τον έλεγχο του εαυτού τους και να βελτιώσουν την ποιότητα της ζωής τους και των σχέσεων τους.

2.    Να παρέχουν ένα δίκτυο και περιβάλλον συναισθηματικής στήριξης, το οποίο μειώνει την απομόνωση και την αποξένωση, μετριάζει την απόγνωση και ενισχύει την αισιοδοξία, την επένδυση στην ελπίδα, την προσωπική ευθύνη και την αποδοχή του εαυτού.

3.    Να βοηθήσουν τα μέλη να αντλούν μεγαλύτερη χαρά και ικανοποίηση από την ζωή παρά τις δυσκολίες, τα εμπόδια, τις απογοητεύσεις και τις αναποδιές της.

4.    Να βοηθήσουν τα μέλη να μάθουν και να εξασκούν νέους, πιο αποτελεσματικούς και ικανοποιητικούς τρόπους και δεξιότητες να σχετίζονται με τους άλλους.

Οι Ομάδες Αυτοβοήθειας Δεν Είναι:

  • Δεν είναι θεραπεία ή αντικατάστατο οποιασδήποτε θεραπείας
  • Δεν παρέχει διαγνωστική εκτίμηση
  • Δεν είναι πρόγραμμα βασισμένο στις αρχές των «12 βημάτων» (όπως για παράδειγμα οι Ανώνυμοι Αλκοολικοί ).
  • Δεν είναι διάλεξη ειδικών.

Ομάδες Ψυχοθεραπείας

Οι συναντήσεις των ομάδων ψυχοθεραπείας είναι μία φορά την εβδομάδα διάρκειας 2 ωρών για 12 συναντήσεις. Μπορούν να συμμετέχουν έως 12 άτομα. Πρόκειται για θεραπευτικές συναντήσεις από εξειδικευμένους ειδικούς. Στην ομαδική ψυχοθεραπεία οι συμμετέχοντες συζητούν τα θέματα που τους απασχολούν σ’ ένα ελεγχόμενο περιβάλλον που ελέγχει και διευκολύνει ψυχοθεραπευτής. Το ομαδικό περιβάλλον παρέχει ένα προστατευόμενο  χώρο για την ανάπτυξη νέων συμπεριφορών, τη διερεύνηση σχέσεων, την αντιμετώπιση συμπτωμάτων. Η συμμετοχή σε ομάδες ψυχοθεραπείας ενδείκνυται για άτομα που έχουν ακολουθήσει ατομική ψυχοθεραπεία.

Ποιοι Μπορούν Να Συμμετέχουν Στις Ομάδες ψυχοθεραπείας:

Άνδρες και γυναίκες άνω των 18 ετών, άτομα με διεγνωσμένη καταθλιπτική ή διπολική διαταραχή και οι συγγενείς τους. Θα πραγματοποιείται ατομική συνάντηση με το συντονιστή της ομάδας.

Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΕΙΝΑΙ ΔΩΡΕΑΝ

Πληροφορίες

Για αναλυτική ενημέρωση, για να ενημερωθείτε που πραγματοποιούνται ομάδες στην περιοχή σας και πως μπορείτε να συμμετάσχετε καλέστε Δευτέρα – Παρασκευή στα ακόλουθα τηλέφωνα: 210 8100901 (Ώρες 11.00 πμ – 8.00 μμ)

Κα. Καρτερολιώτη Ευγενία

www.me-psyxi.grwww.mazi.org.grwww.iaath.gr

Εταιρεία Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ψυχικής Υγείας Ελληνική Εταιρεία Διαταραχών Διάθεσης «Μαζί» Γενικό Φιλόπτωχο Ταμείο της Iεράς Aρχιεπισκοπής Aθηνων

Πηγή Άρθρου

Εισαγωγική Φωτογραφία

]]>

24 Οκτ 2013

Τα οφέλη του θηλασμού στη ψυχολογία της μητέρας και του παιδιού

Το μητρικό γάλα είναι η ιδανική διατροφή για τα βρέφη. Είναι εύπεπτο και ικανοποιεί και την πείνα αλλά και την ανάγκη του μωρού για πιπίλισμα. Περιέχει περισσότερες από διακόσιες γνωστές θρεπτικές ουσίες, ενώ οι κατασκευαζόμενες βρεφικές τροφές περιέχουν περίπου το ήμισυ από αυτές. Ο θηλασμός παρέχει ισχυρή προστασία ενάντια σε πολυάριθμες απειλές για την υγεία του μωρού, όπως είναι οι ασθένειες, οι ιογενείς και βακτηριακές λοιμώξεις και οι αλλεργίες, ενισχύοντας το ανοσοποιητικό του σύστημα. Σύμφωνα με ερευνητικά δεδομένα το μητρικό γάλα μειώνει τη συχνότητα εμφάνισης ή σοβαρότητας της νόσου και επιτρέπει την ταχύτερη ανάρρωση. Επιπλέον, τα μωρά που θηλάζουν εμφανίζουν μικρότερο ποσοστό βρεφικής θνησιμότητας, οξείες λοιμώξεις και νοσηλείες.

Ο θηλασμός δημιουργεί μια ειδική σχέση που παρέχει φυσική και συναισθηματική άνεση, τόσο για τη μητέρα όσο και για το μωρό. Μια μητέρα που θηλάζει, ηρεμεί και χαλαρώνει μέσω του θηλασμού με αποτέλεσμα να δίνει στο παιδί της απεριόριστη προσοχή πολλές φορές κάθε μέρα. Θα κοιτάξει μέσα στα μάτια του, θα του μιλήσει και θα συνδεθεί μαζί του με ένα μοναδικό τρόπο. Ο θηλασμός προάγει τη φυσική σύνδεση ανάμεσα στη μητέρα και το μωρό χάρη στη συνδυασμένη δράση των ορμονών προλακτίνη και οκυτοκίνη. Η οκυτοκίνη βοηθά στη μείωση του άγχους και αυξάνει την προσοχή της μητέρας προς το μωρό της. Οι ορμόνες που διεγείρονται μέσω του θηλασμού βοηθούν τις μητέρες, ώστε να μην εμφανίζουν αρνητική διάθεση και να κοιμούνται καλύτερα, μειώνουν το άγχος και οδηγούν στην ομαλή μετάβαση από τον τοκετό στη μητρότητα.

Οι περισσότεροι επιστήμονες, συμφωνούν ότι το μεγαλύτερο όφελος του θηλασμού είναι η συναισθηματική ευεξία μητέρας και παιδιού.

Τα οφέλη του θηλασμού στην ψυχολογία της μητέρας

Οι μητέρες που επιλέγουν να θηλάσουν, αισθάνονται ολοκληρωμένες και αντιμετωπίζουν την περίοδο της λοχείας με μεγαλύτερη ευκολία. Το συναισθηματικό δέσιμο και η επαφή με το μωρό τους, ενισχύει την αυτοπεποίθησή τους (όσον αφορά την ικανότητά τους να το φροντίσουν). Έτσι, ενισχύεται η αυτοεκτίμηση και η εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους. Επιπλέον, οι μητέρες που θηλάζουν, εμφανίζουν μειωμένες πιθανότητες εκρήξεων θυμού, κακοποίησης ή εγκατάλειψης των παιδιών τους.

Τα οφέλη του θηλασμού στην ψυχολογία του παιδιού

Κατά τη διάρκεια του θηλασμού, το μωρό απολαμβάνει τη ζεστασιά και τη σωματική επαφή με την αγκαλιά της μητέρας και αισθάνεται ασφάλεια και ηρεμία, γεγονός που του δίνει τις πρώτες βάσεις για τη συναισθηματική και ψυχολογική του ανάπτυξη. Τα μωρά που θηλάζουν, μαθαίνουν να εμπιστεύονται τη μητέρα και να αντιλαμβάνονται την αγάπη και το ισχυρό δέσιμο. Μεγαλώνοντας, δεν εμφανίζουν έντονη προσκόλληση στους γονείς, γίνονται ανεξάρτητα και δε βιώνουν έντονο άγχος αποχωρισμού.

Ο θηλασμός είναι ιδανικός όχι μόνο για τα μωρά και τις μητέρες, αλλά και για τις οικογένειες και την κοινωνία γενικότερα. Μερικά από τα οφέλη του θηλασμού έχουν αντίκτυπο και στην κοινωνία, διότι μια κοινωνία που έχει υγιή μωρά ευνοείται, καθώς δεν επιβαρύνεται το κοινωνικό σύστημα υγείας. Επιπλέον, τα γνωστικά οφέλη του θηλασμού στα μωρά (το μητρικό γάλα εμφανίζεται ως παρόγοντας ενίσχυσης της νοημοσύνης του παιδιού) ελαφρύνουν το βάρος του εκπαιδευτικού συστήματος της χώρας.

Όσον αφορά την οικογένεια, ο θηλασμός δημιουργεί ήρεμη ατμόσφαιρα μέσα στο σπίτι. Το μωρό τρέφεται σωστά και η μητέρα αποκτά βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα οφέλη για την υγεία της και μπορεί να αφιερώσει περισσότερο χρόνο στα άλλα μέλη της οικογένειας. Επιπλέον, ευνοείται ο οικονομικός προϋπολογισμός της οικογένειας πράγμα υπολογίσιμο σε περιόδους οικονομικής κρίσης.

Εισαγωγική Φωτογραφία

Baby breastfeeding, by PublicDomainPictures

]]>

25 Σεπ 2013

Το κόστος της ψυχοθεραπείας-συμβουλευτικής

Πολλοί άνθρωποι ενώ αισθάνονται την ανάγκη να επισκεφτούν κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας, διστάζουν καθώς πιστεύουν πως δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν στο κόστος της θεραπευτικής διαδικασίας (ψυχοθεραπεία, συμβουλευτική). Ειδικά σήμερα, όλο και περισσότερο ακούμε: «Εγώ δεν έχω λεφτά για τέτοια», «Οι ψυχολόγοι είναι για τους πλούσιους», «Η ψυχοθεραπεία είναι πολυτέλεια». Τέτοιες φράσεις αντιπροσωπεύουν μια άγνοια ή μια λανθασμένη εντύπωση ότι «η δουλειά του ψυχολόγου- ψυχοθεραπευτή είναι χρονοβόρα και συχνή στη διάρκεια μιας εβδομάδας»-εντύπωση που έχει διαμορφωθεί από τη λανθασμένη ταύτιση κάθε μορφής ψυχολογικής παρέμβασης με την ψυχανάλυση, η οποία όντως είναι χρονοβόρα.

Από την άλλη, ορισμένες φορές, τέτοιες φράσεις είναι το αποτέλεσμα των ασυνείδητων μηχανισμών άμυνας που έχουμε όλοι, ώστε να προστατευθούμε από το «άγνωστο». Δηλαδή, τα χρήματα εξυπηρετούν μια εύλογη για μας εξήγηση- δικαιολογία για το γεγονός ότι ενώ μπορούμε ή επιθυμούμε να κάνουμε ένα βήμα μπροστά, ταυτόχρονα επιθυμούμε και την αναβολή του ρίσκου- τη διατήρηση μιας γνώριμης κατάστασης, ακόμη κι όταν αυτή είναι δυσάρεστη. Επομένως, πολλές φορές συναντάμε ένα άτομο να διαμαρτύρεται για το κόστος των συνεδριών και να μην ξεκινάει ψυχοθεραπεία, παρόλο που μπορεί να διαθέσει το ίδιο ποσό χρημάτων για ρούχα ή ταξίδια. Και βέβαια, ο καθένας έχει το δικαίωμα να επιλέξει το που θα διαθέσει τα χρήματα του- ωστόσο σε μια τέτοια περίπτωση η έλλειψη χρημάτων δεν μπορεί να θεωρηθεί πραγματικό εμπόδιο για τη θεραπευτική διαδικασία.

Τώρα, όντως υπάρχει η περίπτωση να είναι κανείς ευαισθητοποιημένος και βέβαιος για τη χρησιμότητα της ψυχοθεραπείας- συμβουλευτικής, αλλά να μην μπορεί να βρει ένα τρόπο να αντεπεξέλθει οικονομικά σε αυτήν. Αυτό συμβαίνει, γιατί μέσα από τη διερεύνηση που έκανε, συνάντησε μόνο ψυχολόγους και συμβούλους που χρεώνουν ακριβά (80-120 ευρώ ανά συνεδρία). Η πραγματικότητα είναι ότι υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις στη χρέωση των ψυχολογικών υπηρεσιών από ιδιώτες ειδικούς ψυχικής υγείας, καθώς δεν υπάρχει μια πάγια χρέωση ανάμεσα τους (αυτό δεν συμβαίνει μόνο στην Ελλάδα) και έτσι, εναπόκειται στην κρίση του καθενός το πόσο θα κοστολογήσει τις υπηρεσίες που προσφέρει. Ωστόσο, τα κριτήρια συνήθως των περισσότερων ειδικών είναι η οικονομική δυνατότητα του πελάτη- θεραπευόμενου, η συχνότητα της θεραπείας, η δική τους προσωπική δουλειά, εμπειρία και εκπαίδευση.

Κατά την γνώμη μου, δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε πως η ψυχοθεραπεία ή συμβουλευτική αποτελεί μία ακόμη δουλειά, για να εξασφαλίσει κανείς τα προς το ζην, χωρίς αυτό να αναιρεί την αγάπη που ένας «ειδικός ψυχικής υγείας» χρειάζεται να έχει για την δουλειά του και γενικά τον άνθρωπο. Ακόμη, το επάγγελμα του «ειδικού ψυχικής υγείας» απαιτεί από όποιον το επιλέγει πρώτα την δική του επένδυση σε χρόνο και χρήμα για την δια βίου μόρφωση του και για τη σωστή άσκηση του επαγγέλματος του (εκπαίδευση, εποπτεία, προσωπική θεραπεία). Άρα, είναι σημαντικό πριν κρίνουμε για το ποσό που χρεώνει κανείς, να αναρωτηθούμε για την επένδυση που εκείνος πρώτα έχει κάνει, όσον αφορά την δουλειά του.Υπό αυτήν την έννοια, είναι λογικό να υπάρχουν αποκλίσεις ανάμεσα στους ιδιώτες ψυχολόγους ή ειδικούς ψυχικής υγείας.

Από την άλλη, οι αποκλίσεις αυτές δεν αποκλείουν την εύρεση μιας προσέγγισης, η οποία να είναι ανάλογη των οικονομικών δυνατοτήτων του ενδιαφερομένου. Για παράδειγμα, υπάρχουν κάποιες δημόσιες υπηρεσίες (αν και στη χώρα μας, είναι αρκετά περιορισμένες) που παρέχουν δωρεάν ψυχολογική υποστήριξη. Υπάρχουν, ακόμη, επαγγελματίες που διατίθενται να χαμηλώσουν το κόστος των υπηρεσιών τους (30-60 ευρώ), χωρίς παράλληλα να χαμηλώσουν την ποιότητα αυτών. Απλά, είναι επαγγελματίες πιο ευαισθητοποιημένοι στις οικονομικές δυσκολίες που ο σημερινός άνθρωπος πλέον αντιμετωπίζει.

Μια άλλη παράμετρος που διαφοροποιεί το κόστος της επαγγελματικής βοήθειας είναι το αίτημα που έχει ο ενδιαφερόμενος. Αν λοιπόν, το αίτημα του ενδιαφερόμενου αναφέρεται σε συγκεκριμένες δυσκολίες, συχνά ακολουθείται ένας κύκλος συμβουλευτικής λίγων συνεδριών και έτσι, το κόστος περιορίζεται αρκετά. Αντίθετα, αν το αίτημα του ενδιαφερομένου αναφέρεται σε χρόνιες «χαρακτηρολογικές» δυσκολίες, συχνά ακολουθείται ψυχοθεραπευτική παρέμβαση μηνών ή χρόνων (ανάλογα) και έτσι, το κόστος δεν μπορεί εύκολα να περιοριστεί.

Όμως, ακόμη και σε αυτήν την περίπτωση, η ερώτηση είναι «Αξίζει τον κόπο;» Αν ήταν να διαθέσετε το ίδιο ποσό χρημάτων για την εκπαίδευση σας ή τη σωματική σας υγεία, θα σας φαινόταν το ίδιο «υπέρογκο»; Ας σταματήσουμε να βλέπουμε τις υπηρεσίες του ψυχολόγου και των υπόλοιπων επαγγελματιών ψυχικής υγείας σαν μια πολυτέλεια, γιατί απλά δεν είναι πολυτέλεια. Ας σταματήσουμε να διαχωρίζουμε την υγεία μας σε «σωματική» και «ψυχική» και ας ενεργήσουμε σφαιρικά για αυτήν, επενδύοντας τόσο στη φροντίδα του σώματος μας όσο και στη φροντίδα της ψυχής μας. Ας αρχίσουμε ακόμη να βλέπουμε τις υπηρεσίες των επαγγελματιών ψυχικής υγείας σαν ένα κύκλο μαθημάτων που μπορεί να μας οδηγήσει στη μεγαλύτερη πνευματική μας ανάπτυξη.

Εξάλλου, η ψυχοθεραπεία ή η συμβουλευτική αποτελεί μια επένδυση που παρότι βραχυπρόθεσμα απαιτεί από εμάς μικρές θυσίες ή μια πιο ορθολογιστική διαχείριση των εσόδων μας,μακροπρόθεσμα μας οδηγεί σε μια πιο ισορροπημένη ζωή και σε μια βαθύτερη γνώση και επαφή με τον εαυτό μας.

Και αλήθεια, υπάρχει κάτι σπουδαιότερο από αυτό;

Εισαγωγική Φωτογραφία

]]>

07 Οκτ 2011

Συνέλευση φορέων και ενδιαφερομένων για την ψυχική υγεία στη Θεσσαλονίκη

Αυτή τη Δευτέρα, 10 Οκτωβρίου 2011 στις 13:30 στον πεζόδρομο της Αγιας Σοφίας στη Θεσ/νίκη θα γίνει συγκέντρωση διάφορων φορέων και ατόμων που ενδιαφέρονται για την τριτοκσσμική κατάσταση που επικρατεί στην Ψυχική Υγεία στη χώρα μας. Όσοι πιστοί προσέλθετε.

Ακολουθεί η ανακοίνωση από το «Παρατηρητήριο για τα Δικαιώματα στο χώρο της Ψυχικής Υγείας«:

Την ώρα που σαστισμένοι από τη βαναυσότητα όσων γίνονται προσπαθούμε να αγανακτίσουμε, παράλυτοι ακόμα εν μέρει και μην πιστεύοντας στα μάτια και στα αυτιά μας, ότι το φάντασμα του βάρβαρου καπιταλισμού χωρίς προσχήματα είναι πλέον πραγματικότητα. Την ώρα που κλείνουν ή συρρικνώνονται φορείς πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας ανθρώπων που πριν λίγο λέγονταν πολίτες και τώρα βλέπουν να έχουν ξεπουληθεί στην υγεία και την αξιοπρέπειά τους, οι ίδιοι και η ιστορία τους. Την ώρα που 30 χρόνια μετά τα πρώτα ανοίγματα των ασύλων και των πρώτων οραμάτων για μια κοινωνία χωρίς τείχη, ξαναγεμίζουν νέες καραβιές για τη Λέρο και γέροντες ή μη οικότροφοι κοινοτικών δομών ξαναεκτοπίζονται χωρίς να ρωτηθούν σε ιδιωτικά πια σε λίγο άσυλα.

Δομές κλείνουν – Η φτώχεια αυξάνει – Οι προοπτικές σκοτεινιάζουν- παρα-βιάζεται συνεχώς η συνταγματική νομιμότητα – αίρεται η δημοκρατία. Το μήνυμα είναι πως οι αδύναμοι απλώς δεν θα επιβιώσουν – για να πληρωθούν υπέρογκοι τόκοι κεφαλαιοκρατών εισβολέων. Eίναι η στιγμή να ξανακριθούν εκ νέου πια όλα.

Να συνειδητοποιήσουμε ότι αυτό που καταρρέει είναι το σύστημα ενός αιώνα που ποτέ δεν ήταν άλλο, απλά περίμενε να χτυπήσει τη σωστή στιγμή στον πυρήνα της συνείδησής μας: στον εφησυχασμό, την έλλειψη κοινωνικής εγρήγορσης και το φόβο μας. Είναι το ίδιο σύστημα που έστησε τα άσυλα, αυτό που τα μεταμόρφωσε με την υποστήριξη φαρμακοβιομηχανιών σε μικρότερα και πιο ευέλικτα «μεταρρυθμιστικά» ασυλάκια, αυτό που εκτίναξε στα ύψη την κατανάλωση ψυχοφαρμάκων και γέμισε τα διαγνωστικά εγχειρίδια με νέες, πολυάριθμες «ασθένειες της ψυχής», είναι το ίδιο σύστημα που αποσάθρωσε την κοινωνική συνοχή, τις ανθρώπινες σχέσεις, την αυτοδιάθεσή μας στους χώρους δουλειάς και ζωής μας, προσωπικά και συλλογικά, το ίδιο σύστημα που εξαγόρασε την συμμετοχή μας στην πολιτική με γυαλιστερά τζιπ και realiy shows, είναι το ίδιο σύστημα που μας αχρήστευσε συστηματικά για να μας ξεπουλήσει και να μας αγοράσει ως ρετάλια ανέργων, απόρων και αρρώστων ή γλοιωδών ραγιάδων που θα γυαλίζουν τα παπούτσια των ανάλγητων και ανήθικων χρηματοαφεντικών.

Να συνειδητοποιήσουμε ότι δεν είμαστε μπρος σε κάποια έκπληξη. Ότι καταρρέοντας όμως αυτό το οικοδόμημα μένει ο χώρος να χτίσουμε κάτι άλλο, βασισμένο στη συνείδηση, τη νόηση, την εμπειρία ζωής, τις ανάγκες, τις ικανότητες και τις αποφάσεις μας συλλογικά επεξεργασμένες, Ότι έχουμε δυνάμεις και αποθέματα εμπνευσμένα από τις δυνάμεις και τα οράματά μας.

Θέλουμε να προστατέψουμε αλληλέγγυα το δικαίωμα όλων μας για ψυχική και σωματική υγεία και ευημερία, όχι πια στα παλιά μαζικά, σπάταλα και ανερμάτιστα καταστροφικά για τις ζωές ψυχιατρικόμορφα μοντέλα, αλλά με νέους τρόπους, που όλοι μαζί θα σχεδιάσουμε και θα εφαρμόσουμε, μια και είμαστε αυτοί που έχουν τη γνώση και τα αποθέματα στα χέρια τους, αρκεί να το αποφασίσουμε.

Σας καλούμε σε συλλογικές διαδικασίες που θα δώσουν ένα σχήμα και μια κατεύθυνση στο σαστισμένο μας βλέμμα. Να υποστηρίξουμε την ανάπτυξη οράματος και πρακτικής για μια ψυχική και σωματική υγεία βασισμένη στην αυτοδιάθεση, τη διατήρηση της προσωπικής ευθύνης για τη ζωή, την αυτοβοήθεια, την κοινωνική αλληλεγγύη, την αυτοδιαχείριση των χώρων που παρέχεται η βοήθεια σε ευάλωτους πληθυσμούς.

  • ενίσχυση της αυτοβοήθειας
  • ευέλικτα σχήματα παρέμβασης στην κοινότητα από κατάλληλα εκπαιδευμένους επαγγελματίες σε συνεργασία με εκπροσώπους των ευάλωτων ομάδων
  • ενίσχυση μορφών συλλογικής ζωής και πολιτισμού που θα αυξήσει την ποιότητα ζωής στην κάθε μέρα μας και θα κάνει την όποια λεγόμενη «ασθένεια» ευκαιρία για δημιουργικές αλλαγές, μια κρίση όπου όλα κρίνονται με σεβασμό.

Η διατήρηση της συνολικής μας υγείας είναι η προϋπόθεση κάθε αντίστασης και αυτοδιάθεσης.

Αντιστεκόμενοι στην προϊούσα βαρβαρότητα με κάθε μέσο, ας αξιοποιήσουμε πρωτίστως αυτή τη στιγμή τη δυνατότητά μας να σκεφτόμαστε, να συσκεπτόμαστε και να πράττουμε ακόμα κοινά και δυναμικά και ας σχεδιάσουμε από κοινού νέες μορφές αλληλοϋποστήριξης και φροντίδας βασισμένες σε ανάγκες των ανθρώπων και όχι του καταρρέοντος συστήματος.

Σας καλούμε να πάρετε θέση περιγράφοντας τις εκτιμήσεις σας για την κατάσταση στους χώρους δουλειάς ή εξυπηρέτησής σας σε δομές υγείας και αναζητώντας από κοινού με τους υπόλοιπους λύσεις επί του πρακτέου. «Όλα μπορείτε να μου τα πάρετε, αλλά όχι την ψυχή μου», θα έλεγε νηφάλια ένας αγωνιστής του 1821.

]]>

23 Αυγ 2010

Φεστιβάλ Κινηματογράφου με θέμα την Υγεία

Μόλις σήμερα διάβασα στο psi-action για την διοργάνωση ενός πολύ ενδιαφέροντος φεστιβάλ κινηματογράφου, διαφορετικού από τα συνηθισμένα. Πρόκειται για το 2ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου για θέματα Υγείας που διοργανώνεται στην Κω, στις 1-6 Σεπτεμβρίου 2010. Η λίστα με τις συμμετοχές είναι πολύ μεγάλη και οι ταινίες και τα ντοκιμαντέρ που θα παρουσιαστούν είναι σπάνια και πολύ αξιόλογα. Το φεστιβάλ θα προβάλει πολλές και διαφορετικές ταινίες που θα καλύπτουν ένα μεγάλο φάσμα θεμάτων υγείας, όπως την ζωή των παραπληγικών/τετραπληγικών ή/και των ψυχικά ασθενών, τον εφιάλτη των ναρκωτικών, την ελπίδα για θεραπεία μέσω της θρησκείας, την διαφθορά και τα περίεργα «πειράματα» των φαρμακευτικών εταιριών αλλά ακόμη και τον ρόλο των ονείρων και την έννοια της συνειδητότητας. Εάν σχεδιάζετε να πάτε κάπου στις αρχές Σεπεμβρίου, η Κως είναι μια καλή επιλογή, καθώς θα μπορέσετε να συνδυάσετε την διασκέδαση και την χαλάρωση με την ενημέρωση γύρω από θέματα που μας αφορούν όλους.]]>

13 Αυγ 2010

Ρατσισμός: ψυχική και σωματική βία

Ο άνθρωπος είναι ων κοινωνικό. Αναπόφευκτα, γεννιόμαστε, μεγαλώνουμε και ζούμε μέσα σε ένα δεδομένο κοινωνικό περιβάλλον και συνήθως εντός μιας συγκεκριμένης κοινωνικής ομάδας. Σύντομα, νιώθουμε μέλη αυτή της ομάδας (ενδο-ομάδα) και την βλέπουμε σε αντίθεση με τις υπόλοιπες ομάδες του περιβάλλοντός μας (έξω-ομάδες), για τις οποίες μπορεί να αδιαφορούμε ή ακόμη και να μισούμε. Είτε έχουμε γεννηθεί σε κάποια χώρα της Δύσης, είτε στη ζούγκλα του Αμαζονίου, η κοινωνία μας έχει πλάσει έτσι ώστε ήδη από την ηλικία των 5 ετών δείχνουμε μια σταθερή προτίμηση για μέλη της ενδο-ομάδας μας1 . Αυτός ο κοινωνικός μηχανισμός φυσικα μας έχει βοηθήσει να επιβιώσουμε ανά τους αιώνες και ειναι εξαιρετικά χρήσιμος από μια δαρβινική σκοπιά.

Δυστυχώς όμως, αυτή η κοινωνική κατηγοριοποίηση οδηγεί αρκετές φορές στη δημιουργία προβληματικών έως και επικίνδυνων αντιλήψεων, όπως ο ακραίος εθνικισμός και ο ρατσισμός. Σε μια παγκοσμιοποιημένη κοινωνία όπου το κεφάλαιο και το ανθρώπινο δυναμικό ρέει (σχεδόν) ελεύθερα ανά το παγκόσμιο το πρόβλημα του ρατσισμού αποκτά όλο και μεγαλύτερες διαστάσεις. Ως ρατσισμός ορίζεται οποιαδήποτε στάση, συμπεριφορά ή πεποίθηση που στρέφεται εναντίον κάποιας κοινωνικής ομάδας λόγω της εθνικότητας, της φυλής ή του χρώματος των μελών της. Το εύρος των ρατσιστικών πράξεων είναι αρκετά μεγάλο και περιλαμβάνει από τον ξυλοδαρμό αλλοδαπών και τις εργασιακές/μισθολογικές διάκρισεις εναντίον αλλοεθνών, έως τα ρατσιστικά ανέκδοτα και τα στερεότυπα.

Ο ρατσισμός μπορεί να λειτουργεί τόσο σε ατομικό, όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. Σε ατομικό επίπεδο ο φορέας της ρατσιστικής πράξης είναι ένα μεμονωμένο άτομο το οποίο στρέφεται εναντίον άλλων κοινωνικών ομάδων, χωρίς απαραίτητα να έχει την ανοικτή κοινωνική υποστήριξη των υπολοίπων μελών της κοινωνικής ομάδας στην οποία ανήκει. Όταν όμως ο ρατσισμός εξαπλωθεί, τότε δεν αποκλείεται ολόκληρες κοινωνίες να δρουν συστηματικά εναντίων ολόκληρων κοινωνικών ομάδων. Τέτοια παραδείγματα είναι η θέσπιση σκληρών νόμων εναντίον οτιδήποτε θεωρείται «ξένο» (π.χ. απαγόρευση ένδυσης με έναν συγκεκριμένο τρόπο, δια νόμου απέλαση εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων, νομιμοποίηση της εργασιακής ανισότητας κ.α.), αλλά ακόμη και η άτυπη ενίχυση ρατσιστικών ιδεολογιών από το Κράτος ή κάποια τοπική κοινότητα.

Όπως καταλαβαίνετε, ο ρατσισμός δημιουργεί πολλαπλά προβλήματα στο θύμα. Ο κοινωνικός αποκλεισμός, η «ειδική» μεταχείρισή του από τους εργοδότες και τους προϊσταμένους του αλλά και το συνεχές αίσθημα καταδίωξης επιδυνώνει σημαντικά την ψυχική υγεία, αυξάνοντας κατακόρυφα τα επίπεδα άγχους και θυμού και δημιουργώντας ακόμη και προβλήματα συγκέντρωσης2. Ως γνωστό, το χρόνιο άγχος σχετίζεται άμεσα και με προβλήματα όπως έλκος του στομάχου και αυξημένη πίεση. Έτσι, τα θύματα ρατσισμού όχι μόνο καλούνται να ανταπεξέλθουν σε ένα αφιλόξενο περιβάλλον, αλλά και να αντιμετωπίσουν μια κακή ποιότητα ζωής εξαιτίας της απομόνωσής τους.

Δεδομένων των τελευταίων υπολογισμών που μετράνε τον παγκόσμιο αριθμό μεταναστών στα 200 εκατομμύρια, είναι επόμενο πως οι ειδικοί ψυχικής υγείας θα κληθούν να αντιμετωπίζουν έναν όλο και μεγαλύτερο αριθμό ατόμων με δυσπροσαρμοστικές τάσεις λόγω προβλημάτων σχετιζόμενων με προκαταλήψεις και ρατσιστικές συμπεριφορές.

Εισαγωγική Φωτογραφία:

]]>

Πηγές / Διαβάστε περισσότερα

  1. Barrett, M. , Wilson, H. & Lyons, E. (1999). Self-categorization theory and the development of national identity in English children. Poster presented at the Biennial Meeting of the Society for Research in Child Development, Albuquerque, New Mexico, USA, April 1999 []
  2. Winnipeg Free Press: «Exposure to prejudice may cause aggression, overeating, lack of focus: study» []
22 Απρ 2009

Frontline: Οι απελευθερωμένοι

Frontline, μιας σειράς από ενημερωτικές εκπομπές, το οποίο ασχολείται με ένα πολύ καυτό θέμα για το σύστημα ψυχικής υγείας των ΗΠΑ: Ποια είναι η κατάσταση με τους ψυχικά ασθενείς κρατούμενους; Τι είδους περίθαλψης τυγχάνουν και κυρίως ποια είναι η τύχη τους αφότου βγουν από τη φυλακή; Αμέσως μετά την προβολή του το ντοκιμαντέρ θα ανέβει στην αντίστοιχη σελίδα στο Frontline, στην οποία μπορείτε να βρείτε μια πλούσια συλλογή από εξαιρετικά ενδιαφέροντα ντοκιμαντέρ που καταπιάνονται με ένα μεγάλο εύρος θεμάτων. Εννοείται πως μόλις το ντοκιμαντέρ βγει στον αέρα θα ανέβει σχετικός σύνδεσμος και στην Βιντεοθήκη του Ψυχολογείν. Ακολουθεί το trailer: Μέχρι να βγει στον αέρα αυτό το επεισόδιο μπορείτε να δείτε κάποιες άλλες εκπομπές του Frontline οι οποίες μπορεί να σας ενδιαφέρουν, όπως:

]]>