08 Μαΐ 2015

Σύγχρονη Αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της Ψύχωσης

Η ΚΙΝΑΨΥ οργανώνει ενημερωτική συνάντηση με θέμα «Σύγχρονη Αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της Ψύχωσης»  που θα πραγματοποιηθεί την Δευτέρα 11.5.2015, το απόγευμα 17:30 – 20:00, στο κέντρο ημέρας της ΠΕΨΑΕΕ, στην οδό Αλκαμένους 8, Αθήνα (πλησίον του μετρό Σταθμός Λαρίσης)

Η ψύχωση είναι ένα σύνδρομο που εμφανίζεται σε μια σειρά ψυχιατρικών, νευρολογικών και ιατρικών διαταραχών και κυρίως περιλαμβάνει συμπτώματα όπως διαταραχές του περιεχομένου της σκέψης (παραληρητικές ιδέες) και διαταραχές της αντίληψης (ακουστικές ψευδαισθήσεις). Η σχιζοφρένεια είναι η κυριότερη διαταραχή η οποία χαρακτηρίζεται από ψυχωτικά συμπτώματα. Η σύγχρονη αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της ψύχωσης επιτυγχάνεται με τη βοήθεια φαρμακολογικών και ψυχοκοινωνικών θεραπειών.

Τα αντιψυχωτικά φάρμακα είναι η φαρμακοθεραπεία εκλογής των ψυχωτικών συμπτωμάτων. Διακρίνονται σε πρώτης (τυπικά) και δεύτερης γενιάς (άτυπα) αντιψυχωτικά και διαφοροποιούνται κυρίως ως προς τις ανεπιθύμητες ενέργειές τους και λιγότερο ως προς την αποτελεσματικότητά τους. Οι κατευθυντήριες οδηγίες από διάφορες χώρες προτείνουν τη χρήση αντιψυχωτικής μονοθεραπείας στη σχιζοφρένεια. Σε περίπτωση ανθεκτικών συμπτωμάτων συνιστάται η χρήση κλοζαπίνης. Τελευταία δεδομένα υποστηρίζουν την αποτελεσματικότητα φαρμάκων που χρησιμοποιούνται για την ενίσχυση του αποτελέσματος των αντιψυχωτικών, κανένα όμως φάρμακο δεν έχει λάβει μέχρι στιγμής έγκριση από Εθνικούς ή Διεθνείς Οργανισμούς. Οι βασικότερες ψυχοκοινωνικές θεραπείες που εφαρμόζονται στην ψύχωση είναι γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, η γνωστική επανόρθωση, η εκπαίδευση στις κοινωνικές δεξιότητες, η θεραπεία μέσω τέχνης και η ψυχοεκπαίδευση. O συνδυασμός των παραπάνω θεραπειών σε εξατομικευμένη βάση αποτελεί τον καλύτερο τρόπο μείωσης των συμπτωμάτων της ψύχωσης και ενίσχυσης της ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης των ατόμων που εμφανίζουν ψύχωση. Εισηγητές είναι οι ψυχίατροι κος Δημήτρης Κόντης και η κα Ειρήνη Θεοχάρη, ενώ μετά από τις ομιλίες θα δοθεί χρόνος για ερωτήσεις. Την συζήτηση συντονίζει ο κος Άκης Ασπρογέρακας. Η εκδήλωση είναι υπό την αιγίδα της πρωτοβουλίας Έτος για τον Εγκέφαλο του φορέα EBC (European Brain Council).

]]>

20 Δεκ 2013

Andrew Solomon: Depression, the secret we share

Ο Andrew Solomon είναι συγγραφέας βιβλίων κοινωνιολογίας, ψυχολογίας και πολιτικής, αλλά και πρώην ασθενής με κατάθλιψη. Σε μια ομιλία του στο TED στη Νεα Υόρκη μίλησε για την περιπέτειά του με την κατάθλιψη και το πως την αντιμετώπισε. Η περιγραφή του είναι εξαιρετικά ακριβής για τον τρόπο με τον οποίο βλέπουν τον κόσμο καταθλιπτικοί ασθενείς: το βάρος που αισθάνονται στην καθημερινότητά τους, τις μαύρες αυτοκτονικές σκέψεις, το βαθύ αίσθημα ματαιότητας.

Πέρα από την περιγραφή της καθημερινότητάς του, σε πολλά σημεία αγγίζει και το θέμα των διαθέσιμων θεραπειών (ψυχοθεραπευτικών, φαρμακολογικών, νευροψυχολογικών ή ακόμη και… θρησκευτικών) που δοκίμασε ή για τις οποίες έμαθε περισσότερα μέσα από την εμπειρία του με την ψυχική διαταραχή. Όλα τα θέματα τα αγγίζει με ρεαλισμό και με την κατάλληλη δόση χιούμορ που είναι απαραίτητη όταν μιλάς σε ένα ευρύ κοινό για ένα τόσο σοβαρό και βαρύ θέμα.

Εάν μπορείτε να διαθέσετε 30 λεπτά για να δείτε το βίντεο και σας ενδιαφέρει το θέμα της κατάθλιψης, πιστεύω ότι θα σας ανταμείψει. Σημειώστε ότι προς το παρόν το βίντεο προσφέρεται μόνο με αγγλικούς υπότιτλους.

]]>

04 Ιούν 2012

Το Μάρκετινγκ της Τρέλας

Μάρκετινγκ της τρέλας

Ένα ντοκιμαντέρ με έντονα κριτική ματιά απέναντι στην ψυχιατρική, την φαρμακοθεραπεία και την διαταραχοποίηση της συμπεριφοράς. Ποιες είναι οι τακτικές, τα λάθη και ο τρόπος προώθησης των προϊόντων των μεγάλων φαρμακοβιομηχανιών; Είναι πάντοτε αναγκαία η κατανάλωση φαρμάκων για τον έλεγχο και τη ρύθμιση της ψυχοπαθολογικής συμπεριφοράς; Το ντοκιμαντέρ λαμβάνει μια συγκεκριμένη θέση απέναντι σε αυτά τα ερωτήματα, η οποία προσωπικά δεν με βρίσκει πάντοτε σύμφωνο. Όπως και να έχει όμως, θεωρώ ότι καταπιάνεται με ενδιαφέροντα θέματα και αξίζει να το παρακολουθήσει κανείς.

]]>

26 Μαρ 2012

Ψυχοϊστορικά: 26 Μαρτίου

Σαν σήμερα, στις 26 Μαρτίου 1954, κάνει την εμφάνισή του στην αμερικανική αγορά το αντιψυχωτικό φάρμακο Thorazine, μετά την σχετική έγκριση από τον αρμόδιο ελεγκτικό μηχανισμό των ΗΠΑ. Το εν λόγω φάρμακο ήταν το πρώτο από την οικογένεια των φαινοθιαζινών -μια σειρά φαρμάκων με αντιψυχωσική και αγχολυτική δράση- που χρησιμοποιήθηκε ευρέως στον γενικό πληθυσμό για την αντιμετώπιση ψυχικών διαταραχών. Ο κύριος ρόλος του Thorazine είναι το μπλοκάρισμα των υποδοχών της ντοπαμίνης, ενός νευροδιαβιβαστή με ποικίλους ρόλους στην ανάπτυξη της κατάθλιψης και ψυχωσικών συμπτωμάτων.

Φωτογραφία ]]>

05 Μαρ 2012

Ψυχοϊστορικά: 5 Μαρτίου

Σαν σήμερα, στις 5 Μαρτίου 2002, η πολιτεία του Νέου Μεξικού εγκρίνει ένα νομοσχέδιο που επιτρέπει σε κατάλληλα εκπαιδευμένους ψυχολόγους να συνταγογραφούν ψυχοτρόπα φάρμακα. Αυτή ήταν η πρώτη σχετική νομοθεσία στις ΗΠΑ πάνω στο συγκεκριμένο θέμα. Ο Αμερικανικός Ψυχολογικός Σύνδεσμος υπήρξε ένας από τους βασικούς υποστηρικτές παρόμοιων νομοθεσιών σε πολλές πολιτείες των ΗΠΑ, καθώς τα οφέλη για τους κλινικούς ψυχολόγους-μέλη του Συνδέσμου ήταν σημαντικά. Να υπογραμμίσουμε ότι ως βασική προϋπόθεση για την άδεια συνταγογράφησης ήταν ο κλινικός ψυχολόγος να έχει παρακολουθήσει εξειδικευμένα μαθήματα ψυχιατρικής. Και πάλι όμως, το εύρος των φαρμάκων που μπορούσε να γράψει ο ψυχολόγος ήταν περιορισμένο. Κεντρικό ρόλο στην συνταγογράφηση συνέχισαν να παίζουν οι ψυχίατροι.

Εισαγωγική Εικόνα

]]>

11 Νοέ 2011

Κατάθλιψη: Με ή χωρίς Φάρμακα;

 

Η κατάθλιψη αποτελεί μια ασθένεια που επηρεάζει το σώμα, τη διάθεση και τη σκέψη. Συγκαταλέγεται στις θυμικές(συναισθηματικές) διαταραχές μαζι με αυτήν της μανίας. Επειρεάζει τον τρόπο με τον οποίο το άτομο σκέφτεται για τον εαυτό του, τους άλλους και το καθε τι που συμβαίνει γύρω του, τον τρόπο με τον οποίο κοιμάται, τρώει κ.α. Η καταθλιπτική διαταραχή είναι διαφορετική απο το αίσθημα της στεναχώριας ή της πίεσης που φυσιολογικά μπορεί να νιώσει ο καθένας μας μετα απο ενα συγκεκριμένο ερέθισμα, σχετιζόμενο συνήθως με αίσθηση απώλειας, όπως ο θάνατος ενος αγαπημένου προσώπου, ο χωρισμός, η απώλεια της εργασιας ή η μή επιτευξη των στόχων. Δεν είναι σημάδι προσωπικής αδυναμίας ή μια κατάσταση την οποία μπορεί κάποιος απλά να αποδιώξει απο πάνω του. Χωρίς υποστήριξη και βοήθεια, το άτομο με καταθλιπτική διαταραχή μπορεί να υποφέρει απο τα συμπτώματά της για εβδομάδες, μήνες ή και χρόνια, γι’αυτό και δεν πρέπει να παραβλέπουμε την ένταση και την διαρκειά τους και να τα διαχωρίζουμε απο το κοινό αίσθημα στενοχώριας ή μελαγχολίας.

Σύμφωνα με μια μελέτη του 2009 στο περιοδικό Journal of Marital and Family Therapy (JMFT), κοντά στο 16% των ανθρώπων θα διαγνωστεί με μείζονα κατάθλιψη κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Στην πραγματικότητα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι, από όλα τα προβλήματα υγείας, η κατάθλιψη είναι το δεύτερο από την κορυφή. Επι πλέον, περισσότερες γυναίκες από άνδρες υποφέρουν από κατάθλιψη σε γάμο.

Όσον αφορα τις υποκατηγορίες την κατάθλιψης και το σύνολο των συμπτωμάτων της μπορεί ο καθένας να βρεί πλείαδα πληροφορίων που κατακλύζουν το διαδικτυο και να ενημερωθεί κατάλληλα (και μή). Αυτο που μάς απασχολεί εδώ είναι το κατά πόσο τα συμπτώματα της καταθλιπτικής διαταραχής μπορούν να αντιμετωπιστούν επαρκώς χωρίς την παρεμβολή φαρμάκων. Και αυτό γιατι απο πολλούς πιστεύεται πως η φαρμακοθεραπεία, κυρίως σε ήπιας μορφής ψυχικές διαταραχές, πρεπει να αποτελεί την ύστατη λύση και όχι την εύκολη λύση άμεσης ανακούφισης.

Θεραπεία κατάθλιψης με φάρμακα

Για την θεραπευτική αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης χρησιμοποιούνται, μεταξύ άλλων, τα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά, οι Επιλεκτικοί Αναστολείς Επαναπρόσληψης της Σεροτονίνης (SSRI), και oι αναστολείς της επαναπρόσληψης σεροτονίνης και της νορεπινεφρίνης (SNRI). Στην οικογένεια με τα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά βασίστηκε η Ψυχιατρική για να θεραπεύσει την κατάθλιψη, τις προηγούμενες δεκαετίες. Παρόλο που έχουν πλέον εμφανιστεί στην ψυχιατρική, αρκετές επόμενες γενιές φαρμάκων η σύχρονη Ψυχιατρική εξακολουθεί ακόμα να χρησιμοποιεί (αλλά σαν δεύτερη ή τρίτη επιλογή) φάρμακα αυτής της παλαιάς φαρμακευτικής οικογένειας των τρικυκλικών. Οι Επιλεκτικοί Αναστολείς Επαναπρόσληψης της Σεροτονίνης (SSRI), έχουν σημαντική επίδραση στο σύστημα σεροτονινεργικής νευροδιαβίβασης (η σεροτονίνη είναι η χημική ουσία που ηρεμεί το σώμα μας). Οι αναστολείς της επαναπρόσληψης σεροτονίνης και της νορεπινεφρίνης (SNRI) είναι μια κατηγορία αντικαταθλιπτικών φαρμάκων που ενεργούν επάνω σε δύο νευροδιαβιβαστές στον εγκέφαλο που είναι γνωστοί για τη ρύθμιση της διάθεσης, δηλαδή τη σεροτονίνη και τη νορεπινεφρίνη.

Ολα τα αντικαταθλιπτικα φάρμακα όμως, όπως και τα περισσότερα φαρμακα άλλωστε, έχουν σημαντικές παρενέργειες όπως: καταστολή και μείωση της συγκέντρωσης, καρδιακά προβλήματα, επιλιπτικές κρίσεις, αυτοκτονικό ιδεασμό, ξηρότητα στόματος, υπνηλία, εφιδρώσεις, μυδρίαση, διαταραχές προσαρμογής, τρόμος, υπομανία, διαταραχές σεξουαλικής λειτουργίας, δυσκολία στην ούρηση, ναυτία, έμετοι, ανησυχία, δυσκολία ύπνου, κεφαλαλγία, δυσκοιλιότητα, αύξηση του σωματικού βάρους κ.α.

Τι συμβαίνει τελικά με τα φάρμακα;

“Νέες θεραπείες για την κατάθλιψη” φώναζε το 1986 ενα άρθρο στο περιοδικό New Woman, «Εντυπωσιακή πρόοδο κατά της κατάθλιψης» έλεγε ένα νέο κομμάτι των York Times Magazine το 1990. Ο υπότιτλός του ήταν αποκαλυπτικός: «Η επιτυχία των νέων φαρμάκων αποτελεί προτροπή για συζήτηση σχετικά με την υπερβολική χρήση τους και την αξία της ομιλιτικής θεραπείας». Αυτή η ιστορία αυτάρεσκα έλεγε ότι το νέο κύμα των αντικαταθλιπτικών, περιλαμβανομένων του τότε δύο ετών, Prozac, «αποδείχθηκε εξίσου αποτελεσματικό με τα παλαιότερα και συχνά πιο ασφαλή.» Επιπλέον, το άρθρο είπε ότι αυτά τα καταπληκτικά νέα φάρμακα δουλεψαν όταν η ξεπερασμένη ψυχοθεραπεία δεν το έκανε. Έτσι η Ψυχοθεραπεία εστάλη στα αζήτητα της ιστορίας.

Μόλις δύο χρόνια μετά, ξαφνικά, ο κατασκευαστής του Prozac, Eli Lilly, κατηγορήθηκε από τις οικογένειες των ανθρώπων που είτε διέπραξαν αυτοκτονία ή προσπάθησαν να αυτοκτονίσουν κατά τη λήψη του φαρμάκου. Στα επόμενα 15 χρόνια, αγωγές για άλλα αντικαταθλιπτικά συσσωρευτηκαν από άλλους κατασκευαστές για τον ίδιο λόγο: Forest Pharmaceuticals κατασκευάστρια του Celexa, Lilly (και πάλι) κατασκευάστρια του Cymbalta, Pfizer κατασκευάστρια του Zoloft, και GlaxoSmith Kline κατασκευάστρια του Paxil.

Την ίδια στιγμή, η αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων άρχισε να πιέζει σκληρά τις φαρμακευτικές εταιρείες για την προώθηση των “off-label” χρήσεων των προϊόντων τους, δηλαδή τις χρήσεις που δεν είχαν εγκριθεί από το FDA (οργανισμός των ΗΠΑ, αντίστοιχος με τον ελληνικό ΕΟΦ). Για να επιτύχει τους στόχους του, μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες θα πλήρωναν γιατρούς για να χορηγούν διάφορα φάρμακα που χρησιμοποιούνταν ήδη για συμπτώματα που δεν σχετίζονταν με το δηλωμένο σκοπό των φαρμάκων.

Έτσι, απο την μία η βιομηχανία φαρμάκων προωθεί τις off-label χρήσεις, και απο την άλλη πολλές από τις ερευνητικές εργασίες φώναζαν οτι τα οφέλη από το φάρμακο ήταν απατηλά. Οι γιατροί που μισθόνονταν απο τους κατασκευαστές των φαρμάκων θα παρουσίαζαν πλασματικά αποτελέσματα σε τέτοιου κύρους περιοδικά όπως είναι το New England Journal of Medicine και το περιοδικό της Αμερικανικής Ιατρικής Ένωσης. Τα περιοδικά στη συνέχεια θα προσθέσουν στις εκδοτικές πολιτικές τους την απαίτηση σε όλα τα υποβαλλόμενα άρθα να περιλαμβάνονται οι πηγές χρηματοδότησης για την έρευνα.

Και τώρα, το τελευταίο πλήγμα για τη φαρμακευτική βιομηχανία: η έρευνα δείχνει ότι όχι μόνο είναι εικονικά χάπια, που ονομάζονται placebos, (που χρησιμοποιούνται στην επιστημονική έρευνα για έλεγχο) αλλά είναι και εξίσου αποτελεσματικά για την αντιμετώπιση της κατάθλιψη, όπως τα αντικαταθλιπτικά, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις είναι ακόμη πιο αποτελεσματικά! Στα τέλη του 2004 αναγγέλθηκε από το FDA ότι “τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα μπορεί να συνδεθούν με την αυτοκτονία εφήβων”. Παρόλο που στις κλινικές έρευνες των εγκεκριμένων αντικαταθλιπτικών, δεν υπήρξαν περιστατικά αυτοκτονίας, η προσέγγιση των εφήβων στα προβλήματα είναι πιό παρορμητική και ο αυτοκτονικός ιδεασμός πιό έντονος, στα πρώτα στάδια έναρξης της θεραπείας. Λόγω αυτού, το FDA επιτρέπει τώρα μια προειδοποιητική δήλωση στους γονείς και τα παιδιά που λαμβάνουν SNRIs ή SSRIs από το γιατρό τους. Το FDA έχει διατάξει ότι μια “προειδοποίηση σε μαύρο τετράγωνο” πρέπει να τοποθετείται στα ένθετα συσκευασιών των φαρμάκων. Μια συγκεντρωτική ανάλυση των δοκιμών 9 αντικαταθλιπτικών, οδήγησε σε έναν κίνδυνο αυτοκτονικότητας (αυτοκαταστροφικές σκέψη και συμπεριφορά) δύο φορές πιό υψηλό από ότι το placebo. Επιπλέον, η τελευταία λέξη της τεχνολογίας δείχνει ότι τόσο τα εικονικά χάπια οσο και η ψυχοθεραπεία αλλάζουν την νευρωνική καλωδίωση του εγκεφάλου. Αυτό σημαίνει ότι μπορούμε να πάρουμε την ψυχοθεραπεία από τα αζήτητα και να την επαναφέρουμε στην τιμητική της θέση, όπου και ανήκει.

Αντικαταθλιπτικά VS Ψυχοθεραπεία

Αν η κατάθλιψη είναι τόσο σοβαρή, πώς θα μπορούσε η ψυχοθεραπεία να έχει αποτέλεσμα εκεί όπου τα φάρμακα μας έδωσαν τα αντίθετα (όπως παρενέργειες και πώς μπορούν απλά να σταματήσουν να λειτουργούν, αν είχαν κάποια επίδραση στην αρχή); Πώς η ψυχοθεραπεία έχει την ικανότητα να εξουδετερώσει αυτό που οι φαρμακευτικές εταιρείες έχουν χρεωθεί ως μια χημική ανισορροπία στον εγκέφαλο; Το πιο σημαντικό, πώς θα μπορούσε η συμβουλευτική να αντιμετωπίσει το είδος της κατάθλιψης που βγαίνει από τεταμένες προσωπικές σχέσεις;

Τα καλά νέα είναι ότι «ανισορροπίες» στη χημεία του εγκεφάλου σε καταθλιπτικά άτομα δεν έχουν ποτέ βρεθεί. Δηλαδή, δεν υπάρχει τίποτα σχετικά με τον εγκέφαλο ενός καταθλιπτικού ατόμου που δεν λειτουργεί σωστά. Όταν υπάρχει λιγότερη σεροτονίνη (ο νευροδιαβιβαστής που σηματοδοτεί καλά συναισθήματα) στον εγκέφαλό τους, είναι μια αντανάκλαση της κατάθλιψής τους, όχι η αιτία της. Περισσότερες καλές ειδήσεις είναι ότι η ψυχοθεραπεία είναι πραγματικά η καλύτερη λύση για το είδος της κατάθλιψης που προκείπτει από τεταμένες προσωπικές σχέσεις. Σύμφωνα με την έρευνα του Journal of Marital and Family Therapy (JMFT), τόσο η συμβουλευτική ζευγαριών όσο και η ατομική θεραπεία μπορεί να βελτιώσει την κατάθλιψη, αλλά μόνο η θεραπεία σχέσης βελτιώνει τις σχέσεις.

Έρευνα με λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI), καταδεικνύει ότι φάρμακα, εικονικά σκευάσματα, και ψυχοθεραπεία, όλα μπορούν να αλλάξουν τη χημεία του εγκεφάλου. Αλλά πώς θα μπορούσαν τα φάρμακα να έχουν την ίδια επίδραση στον εγκέφαλο, όπως τα εικονικά σκευάσματα; Οι επιστήμονες υποθέτουν ότι τα εικονικά χάπια δουλεύουν, λόγω της προσοχής και φροντίδας που οι ερευνητές δίνουν στους ανθρώπους που συμμετέχουν στο πείραμα. Ομως και η ψυχοθεραπευτική έρευνα καταλήγει στο ίδιο συμπέρασμα. Όταν η ψυχοθεραπεία δουλέυει, το κάνει λόγω της ποιότητας της θεραπευτικής σχέσης. Και έτσι φυσικά η φαρμακευτική θα λειτουργήσει επειδή διανέμεται από τους ερευνητές που μιλούν και ακούνε τους εθελοντές της έρευνας. Αυτό που λέμε εδώ είναι ότι ο τρόπος που μας αντιμετωπίζουν προκαλεί αλλαγές στη χημεία του εγκεφάλου.

Μελέτες που έγιναν στο ζωικό βασίλειο ρίχνουν περισσότερο φως σε αυτό. Το 1986, το Discover Magazine αναφέρει μια έρευνα από την Jacqueline Crawley με χάμστερ της Σιβηρίας, ζώα που ζευγαρώνουν για την αναπαραγωγή. Όταν ενα θυλικό απομακρύνεται μακριά από το σύντροφό της, το αρσενικό δεν λειτουργεί μόνο κατάθλιπτικά, αλλά τα επίπεδα σεροτονίνης στον εγκέφαλο πέφτουν – ένα σίγουρο σημάδι της κατάθλιψης. Αλλά κοιτάξτε αυτό: για να αυξήσουν τα επιπεδα σεροτονίνης σε κανονικά επίπεδα, το μονο που επρεπε να κανουν οι ερευνητές ήταν να εισαγάγουν εκ νέου τη σύντροφο!

Με άλλα λόγια, το πώς αισθάνεστε για τη σχέση σας πραγματικά είναι στο κεφάλι σας, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι άρχισε εκεί. Μερικές φορές διορθώνοντας εξωγενείς παράγοντες είναι το μόνο που χρειάζεται για να διορθωθεί ό,τι δεν πάει καλά στον εγκέφαλο.

Υπάρχει άλλος ενας εξωτερικός παράγοντας που έχει μια ισχυρή επίδραση εκτός από τη φροντίδα και την προσοχή που αναφέρονται ανωτέρω. Ενα άλλο άρθρο του JMFT σημειώνει ότι περισσότερες γυναίκες από άνδρες κάνουν κίνηση για χωρισμό και ότι όταν το κάνουν, αν είχαν ήδη κατάθλιψη, τα συμπτώματά τους αυξάνονται. Οι συγγραφείς εικάζουν ότι το άτομο που κινεί το χωρισμό έχει περισσότερο έλεγχο στα γεγονότα εκείνη τη στιγμή και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η κατάθλιψη αυξάνεται. Ένα από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της κατάθλιψης είναι η απελπισία που προέρχεται από το να είναι κανείς εκτός ελέγχου της κατάστασης. Η πραγματική λύση για τον θεραπευτή ειναι να συνεργαστεί με τον συντρόφο ώστε εκείνος/η να παραιτηθεί από τον έλεγχο, να είναι ακροατής, και να συμπεριφέρεται με σεβασμό, εκτός του ότι δίνει φροντίδα και προσοχή. Στη συνέχεια, ακριβώς όπως στην περίπτωση με τα χάμστερ Σιβηρίας των οποίων η κατάθλιψη αυξήθηκε απλά με την αλλαγή των εξωτερικών συνθηκών, η κατάθλιψη του συντρόφου μπορεί να αυξηθεί επίσης.

Υπάρχει ένα τεράστιο όφελος στη θεραπεία. Οι σύντροφοι σε μια σχέση μπορούν να διδαχθούν πώς να κάνουν ο ένας τον άλλον ευτυχισμένο αντί να τσακώνονται γιατί το άλλο πρόσωπο τους κανει δυστυχισμένους. Με άλλα λόγια, οι σύντροφοι μπορούν να μάθουν πώς να κάνουν την ένεση της σεροτονίνης ο ένας στον εγκέφαλο του άλλου μόνο με ενα καλοβαλμένο χαμόγελο και μια προνοητική χειρονομία. Αυτό είναι πολύ πιο ισχυρό από τα φάρμακα, έτσι δεν είναι;

Εισαγωγική Φωτογραφία:

Πηγές / Περισσότερες πληροφορίες

  • Psychcentral.comHow To Manage Depression Without Meds by Dr. Deb Schwarz Hirschhorn
  • Βάρβογλη Λίζα, (2006), Ερευνώντας τους λαβυρίνθους του εγκεφάλου, Κλινική νευροψυχολογία, Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα.
  • Ζερβής χρήστος, (2003), Ψυχοπαθολογία του ενήλικα, Ηλεκτρονικές Τεχνικές Ε.Π.Ε., Αθήνα

]]>

29 Νοέ 2010

Μικρά και Ενδιαφέροντα #21

  • Μία από τις πιο μακρόχρονες έρευνες για την θεραπεία της σχιζοφρένειας έδειξε ότι τα «νέα» φάρμακα κατά της σχιζοφρένειας που εισήχθησαν στην αγορά την δεκαετία του ’90 δεν έχουν καλύτερα απότελέσματα από αυτά που χρησιμοποιούνταν ήδη από τις αρχές του ’60. Τι θα κάνουν πλέον οι φαρμακευτικές εταιρίες για να αντιμετωπίσουν αυτό το πρόβλημα; Μια ενδιαφέρουσα ανάλυση από το Nature. [Nature]
  • Μένοντας στο θέμα της σχιζοφρένειας, μια νέα έρευνα του University College London ρίχνει λίγο φως στο μυστήριο που καλύπτει τις διαφορές στην οπτική αντίληψη μεταξύ σχιζοφρενών και κανονικού πληθυσμού. Εδώ και κάποια χρόνια είναι γνωστό πως οι σχιζοφρενείς δεν πέφτουν θύματα της ψευδαίσθησης της μάσκας (hollow mask), στην οποία μια μάσκα γυρισμένη από την ανάποδη πλευρά γίνεται αντιληπτή ως γυρισμένη από την κανονική πλευρά (βλ. βίντεο ). Σύμφωνα με την έρευνα λοιπόν, φαίνεται πως όταν οι σχιζοφρενείς έρχονται αντιμέτωποι με την ψευδαίσθηση ο πρόσθιος λοβός (ο οποίος είναι ο «λοβός της λογικής» που επιτρέπει την ερμηνεία των ερεθισμάτων γύρω μας) δεν έχει τόσο ισχυρή διασύνδεση με τις οπτικές περιοχές, πράγμα που συμβαίνει φυσικά στον κανονικό πληθυσμό. Αποτέλεσμα αυτού είναι οι σχιζοφρενείς να μην μπορούν να ερμηνεύσουν τα οπτικα ερεθίσματα βάσει της λογικής, πράγμα που τους επιτρέπει να μην ξεγελιούνται από την ψευδαίσθηση αυτή (όπως και άλλες φυσικά). [Wired – thx για το link Διγέλαδε!]
  • Το e-science news φιλοξενεί ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο για τον αντίκτυπο των δραστηριοτήτων κατά την παιδική ηλικία στην ψυχολογική ανάπτυξη του παιδιού. Συγκεκριμένα, το άρθρο υποστηρίζει ότι όσο περισσότερο χρόνο παιρνούν οι μεγάλοι με τα παιδιά τους αναπτύσσοντάς τους ικανότητες και χόμπι ή ακόμη και παίζοντας μαζί τους, τόσο μικρότερες είναι οι πιθανότητες ανάπτυξης διαταραχών προσωπικότητας στο μέλλον. Ο λόγος είναι φυσικά γιατί τα παιδιά με αυτόν τον τρόπο αναπτύσσονται γνωστικά και αποκτούν κοινωνικές δεξιότητες, η έλλειψη των οποίων σταδιακά μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη χρόνιων παθολογικών συμπεριφορών. [E-Science News]
  • Ψυχο…ιστορικά

    [caption id="attachment_1192" align="alignleft" width="150" caption="Ο Charcot επιδεικνύει την μέθοδο της ύπνωσης σε μια "υστερική" ασθενή"][/caption]

    Σαν σήμερα, στις 29 Νοεμβρίου 1825 γεννήθηκε ο Jean-Martin Charcot. Ο Charcot ήταν ένας Γάλλος νευρολόγος που ασχολήθηκε πρώτος με τις νευρώσεις, ερευνώντας τη σχέση μεταξύ ύπνωσης και «υστερικών συμπτωμάτων». Η δουλειά του εντυπωσίασε τον Freud, ο οποίος αργότερα ασχολήθηκε εξονυχιστικά με το θέμα αυτό. Ο Charcot, λόγω ακριβώς της συμβολής του στην Ψυχολογία ήταν επίτιμος πρόεδρος του Πρώτου Παγκοσμίου Συνεδρίου Ψυχολογίας το 1889. Πέθανε στις 16 Αυγούστου 1893. Ο γιος του, Jean-Baptiste Charcot ήταν γιατρός και εξερευνητής του νότιου πόλου. Το 1910 ανακάλυψε ένα νέο νησί στην Ανταρκτική, στο οποίο και ονόμασε  Charcot Island και το αφιέρωσε στη μνήμη του πατέρα του.

    Φωτογραφία Une leçon clinique à la Salpêtrière, by Wikipedia]]>

    11 Μαΐ 2010

    Ψυχοθεραπεία, όχι Πρόζακ

    Η ψυχοφαρμακολογική επέμβαση για την καταπολέμηση των ψυχικών διαταραχών είναι ένα από τα πιο διαδεδομένα και ομολογουμένως πιο χρήσιμα εργαλεία που έχουμε αυτή τη στιγμή στα χέρια μας για την αντιμετώπιση των ψυχικών διαταραχών. Η φαρμακολογική προσέγγιση χρησιμοποιείται σε ψυχικές διαταραχές με έντονο βιολογικό υπόβαθρο ή με έντονα σωματικά συμπτώματα, όπως η κατάθλιψη, η μανία και η σχιζοφρένεια, το μετατραυματικό στρες και η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή. Δεν είναι λίγες οι φορές που δημιουργήθηκαν διαμάχες μεταξύ ψυχοθεραπευτών και ψυχιάτρων σχετικά με την αποτελεσματικότητα των μεθόδων τους στην αντιμετώπιση συγκεκριμένων ψυχικών διαταραχών, ακόμη και αν οι περισσότερες επιστημονικές έρευνες προτείνουν τον συνδυασμό ψυχοθεραπείας και φαρμακοθεραπείας ως τον ιδανικό για τις περισσότερες περιπτώσεις.

    Το ίδιο συμβαίνει και στην περίπτωση της λεγόμενης «νέας μάστιγας του αιώνα», της κατάθλιψης. Έως σήμερα οι περισσότεροι ψυχοθεραπευτές δούλευαν υπό στενή συνεργασία με ψυχιάτρους για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των συμπτωμάτων και την καταπολέμηση των αιτιών της κατάθλιψης στους ασθενείς τους. Μια νέα έρευνα των Fournier et al. (2010)12 του Πανεπιστημίου της Πενσιλβανίας έδειξε πως θα πρέπει να υπάρξει ένας σαφής διαχωρισμός των περιπτώσεων κατάθλιψης ανάλογα με την σοβαρότητά της, καθώς άτομα με ήπιας και μέτριας μορφής κατάθλιψης δεν βοηθούνται καθόλου από την αντικαταθλιπτική φαρμακευτική αγωγή.

    Οι ερευνητές μελέτησαν τα δεδομένα τρίτων ερευνών από το 1980 έως το 2009 πάνω στο θέμα της αντικαταθλιπτικής αγωγής (με φάρμακα τύπου TCA και SSRI) στις οποίες έγινε σύγκριση μεταξύ ασθενών στους οποίους δόθηκε κανονική αγωγή και ασθενών που ήταν υπό αγωγή ψεύτικων φαρμάκων τύπου placebo. Αυτό που πρόσεξαν οι ερευνητές ήταν πως όσο πιο σοβαρή ήταν η κατάθλιψη των ασθενών τόσο πιο αποτελεσματικά ήταν τα φάρμακα (και φυσικά vice versa). Αυτό με άλλα λόγια σημαίνει πως ασθενείς με ήπιας και μέσης σοβαρότητος κατάθλιψης δεν φάνηκε πως βοηθήθηκαν ιδιαίτερα από τα φάρμακα. Για την ακρίβεια, το placebo είχε παρόμοια επίδραση με τα πραγματικά φάρμακα.

    Αυτό το εύρημα -μακρόχρονα- μπορεί να έχει μεγάλο αντίκτυπο στον τρόπο με τον οποίο γίνεται η θεραπεία των ασθενών με κατάθλιψη, καθώς εάν ένα φάρμακο δεν βοηθάει ενεργά στην λύση του προβλήματος, τότε ποιος ο λόγος να το πάρει κανείς; Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως -όπως υπενθυμίζουμε κάθε φορά- τα ψυχοφάρμακα έχουν τις παρενέργειές τους, οι οποίες μπορεί να κυμαίνονται από σωματικά συμπτώματα, όπως ξηρότητα του δέρματος και μείωση σεξουαλικής διέγερσης έως και τον εθισμό. Γιατί λοιπόν κάποιος να διακινδυνεύει να αντιμετωπίσει αυτές τις παρενέργειες χωρίς ουσιαστικό λόγο;

    Η καλύτερη λύση λοιπόν για την ήπια και μέτριου βαθμού κατάθλιψη είναι η κλασσική ψυχοθεραπεία η οποία φαίνεται πως μπορεί να βοηθήσει το άτομο, ιδιαίτερα εάν αυτό έχει και έναν οικογενειακό-κοινωνικό ιστό έτοιμο να το στηρίξει καθ’όλη τη διαδικασία.

    Φυσικά αυτή η έρευνα από μόνη της δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως απόδειξη για ριζική αλλαγή του τρόπου χρήσης ψυχοφαρμάκων στον καθένα, καθώς πρέπει να ακολουθήσουν και άλλες έρευνες με παρόμοια αποτελέσματα για να μπορούμε να μιλήσουμε με σιγουριά για τη σημαντικότητα των ευρημάτων. Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως κάθε άτομο και κάθε οργανισμός είναι ξεχωριστά και η ανταπόκρισή τους στην φαρμακοθεραπεία μπορεί να διαφέρει ριζικά από την μέση αντίδραση των ατόμων της έρευνας. Σε κάθε περίπτωση οι πιο κατάλληλοι για να αποφασίσουν εάν και για πόσο διάστημα κάποιος πρέπει να ακολουθήσει φαρμακευτική αγωγή είναι ο ψυχοθεραπευτής και ο ψυχίατρος που τον παρακολουθούν.

    Σε κάθε περίπτωση όμως η έρευνα αυτή υπογραμμίζει το γεγονός πως πρέπει να υπάρξει κάποια πρόνοια για κατηγοριοποίηση της κατάθλιψης βάσει τη σοβαρότητας και του τύπου των συμπτωμάτων, ώστε να μπορέσουν να αναπτυχθούν καλύτερες και πιο στοχευμένες θεραπείες (ή συνδυασμός θεραπειών) που θα μπορέσουν να προσφέρουν στους ασθενείς μια πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματός τους.

    Εισαγωγική Φωτογραφία

    ]]>

    Πηγές / Διαβάστε περισσότερα

    1. Fournier, J., DeRubeis, R., Hollon, S., Dimidjian, S., Amsterdam, J., Shelton, R., & Fawcett, J. (2010). «Antidepressant Drug Effects and Depression Severity: A Patient-Level Meta-analysis«. JAMA: The Journal of the American Medical Association, 303 (1), 47-53 []
    2. Jennifer Gibson. «Antidepressants Not Effective for Some Types of Depression». BrainBlogger []